Saturday, 9 October 2010

Στον Μάριο Βάργκας Λιόσα...


...το Νομπέλ Λογοτεχνίας 2010


Στον 74-χρονο Ισπανο-περουβιανό συγγραφέα Μάριο Βάργκας Λιόσα, απονέμεται φέτος το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2010. Εδώ και χρόνια θεωρείται ένας κλασικός σύγχρονος συγγραφέας, με έργο εμπνευσμένο από την ιστορία που αποδίδεται μέσα από καινοτόμες μορφές αφήγησης.

Ο Λιόσα, ο οποίος έχει ήδη τιμηθεί μεταξύ άλλων με το Βραβείο Θερβάντες, τη σημαντικότερη ισπανική λογοτεχνική διάκριση, έχει γράψει περίπου τριάντα βιβλία (δοκίμια, μυθιστορήματα, νουβέλες, θεατρικά έργα), τα οποία έχουν μεταφραστεί σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο πρώην δημοσιογράφος και καθηγητής ήταν επίσης υποψήφιος ενός κεντροδεξιού συνασπισμού για την προεδρία του Περού το 1990, αλλά ηττήθηκε από τον Αλμπέρτο Φουτζιμόρι και έχει γίνει επίσης γνωστός από τα άρθρα που δημοσιεύει συχνά στις μεγαλύτερες εφημερίδες παγκοσμίως για να υπερασπιστεί τον φιλελευθερισμό.

Γεννήθηκε στην Αρεκίπα, στο νότιο Περού, στις 28 Μαρτίου του 1936 και τον μεγάλωσε η μητέρα του και οι παπούδες από την πλευρά της μητέρας του στην Κοτσαμπάμπα, στη Βολιβία και μετά στο Περού. Μετά τις σπουδές του στην Στρατιωτική Ακαδημία Λεόνσιο Πράδο δε Λίμα, πήρε πτυχίο λογοτεχνίας από το Πανεπιστήμιο Σαν Μάρκος δε Λίμα. Χάρη σε μια υποτροφία, συνέχισε τις σπουδές του και πήρε διδακτορικό στη Μαδρίτη.

Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου, παντρεμένος με την κατά 15 χρόνια μεγαλύτερη θεία του Χούλια Ουρκίδι, εξήσκησε διάφορα επαγγέλματα: μεταφραστής, καθηγητής ισπανικών, δημοσιογράφος στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) κλπ.

Το 1959 δημοσίευσε την πρώτη του συλλογή από νουβέλες «Οι Αρχηγοί», η οποία θα του χάριζε το Βραβείο Λεοπόλδο Άλας. Όμως το μυθιστόρημα «Η Πόλη και τα Σκυλιά», το οποίο εμπνεύστηκε από τα σκληρά χρόνια που πέρασε μεταξύ των «αρχηγών» και μεταφράστηκε σε περίπου 20 γλώσσες, είναι αυτό που θα απογείωνε τη λογοτεχνική του σταδιοδρομία το 1963. Τρία χρόνια αργότερα, θα καθιερωνόταν με «Το Πράσινο Σπίτι».

Γοητευμένος από τον Φιντέλ Κάστρο και την κουβανική επανάσταση, πήγε στην Αβάνα, την οποία εγκατέλειψε στη συνέχεια για να επιστρέψει στην Ευρώπη με μια νέα σύζυγο την Πατρίθια. Το 1971 ο συγγραφέας διέκοψε δημοσίως τους δεσμούς με την επανάσταση του Κάστρο και τα κινήματα της αριστεράς και έγινε δριμύς επικριτής του «λίντερ μάσιμο».

Το λογοτεχνικό του κύρος ενισχύθηκε στο μεταξύ με την κυκλοφορία το 1969 του βιβλίου του με τίτλο «Συζητήσεις στον Καθεδρικό Ναό». Ακολουθούν άλλες επιτυχίες όπως το βιβλίο του «Η Θεία Χούλια και ο Γραφιάς», το οποίο εμπνεύστηκε από τον πρώτο του γάμο, και το «Ο Πόλεμος της Συντέλειας του Κόσμου», στο οποίο αναφέρεται στη βραζιλιάνικη πολιτική.

Το 1990 δοκιμάζει τις δυνάμεις του στην πολιτική ως υποψήφιος του δεξιού Δημοκρατικού Μετώπου στις προεδρικές εκλογές του Περού. Ηττάται από τον Φουτζιμόρι, εγκαταλείπει τη χώρα του για να ξαναρχίσει τις λογοτεχνικές του δραστηριότητες και έρχεται στο Λονδίνο.

Το 1993 παίρνει την ισπανική υπηκοότητα. «Το Περού θέλει να μου αφαιρέσει την υπηκοότητά μου και δεν θα ήθελα να μετατραπώ σε παρία από τη μια μέρα στην άλλη», εξηγεί τότε καταγγέλλοντας την κυβέρνηση Φουτζιμόρι.

Το επόμενο βιβλίο του «El Sueno del celta», το οποίο είναι αφιερωμένο στον Bρετανό διπλωμάτη Ρότζερ Κέισμεντ και καταδικάζει τις ωμότητες που διαπράχθηκαν στο Κονγκό του Λεοπόλδου του Β', θα κυκλοφορήσει στις αρχές Νοεμβρίου στην ισπανική γλώσσα.

Σχετική με την μεγάλη τιμή απονομής του βραβείου Νόμπελ ο Λιόσα δήλωσε στον κολομβιανό ραδιοσταθμό RCN πως πρόκειται για «μια αναγνώριση της λατινοαμερικάνικης και της ισπανόφωνης λογοτεχνίας. «Δεν πίστευα καν ότι θα είμαι μεταξύ των υποψηφίων», δήλωσε ο 74χρονος Λιόσα από τη Νέα Υόρκη. «Πιστεύω ότι είναι μια αναγνώριση της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας και της ισπανόφωνης και αυτό πρέπει όλους να μας χαροποιεί», προσέθεσε.

Friday, 8 October 2010

Κάλιο γνώση παρά γρόσι


Αυτή είναι μια παροιμία που δείχνει την προτίμηση του σοφού λαού μας στη γνώση και την παιδεία παρά στο χρήμα και τα πλούτη.

Λέει χαρακτηριστικά ο Λάμπρος Μάλαμας (Λαοσοφία, 1973): «Η δίψα του λαού για μάθηση σ’ όλες τις εποχές του σκοταδιού και της δουλείας, έφερνε σε πρώτη μοίρα και θέση την παιδεία, να του δώσει φως, ν’ ανοίξει τα μάτια του, να γνωρίσει τον εαυτό του, ν’ αποχτήσει σα βασική προϋπόθεση τις απαραίτητες γνώσεις που οδηγούν σε κάθε νίκη της ζωής και κάθε ευτυχία. Η αμορφωσιά και η άγνοια έπληξαν αμέτρητες προγονικές γενιές και τις καταδίκασαν σε γενοκτονία και αφανισμό. Γι’ αυτό, και για τη φυσική του λευτεριά κι αξιοποίηση, συνοψίξει στην παραπάνω τετράλεκτη παροιμιούλα από τα χρόνια της τουρκοκρατίας και πριν, τη φλογερή επιθυμία και λαχτάρα ν’ αποκτήσει γνώσεις. Η γνώση συγκεντρώνεται και καθοδηγεί. Το χρήμα τότε μόνο δεν διαφθείρει, όταν σκορπίζεται σαν η φουσκή και τρέφει τη γη των ανθρώπων».

Ο σοφός Σολομώντας τονίζει χαρακτηριστικά: «...προσευχήθηκα στο Θεό και μου έδωσε σύνεση. Τον κάλεσα σε βοήθεια κι ήρθε σ’ εμένα το πνεύμα της Σοφίας. Προτίμησα τη Σοφία απ’ τη βασιλική εξουσία και τους θρόνους. Θεώρησα τον πλούτο μηδέν όταν τον σύγκρινα μ’ αυτήν. Ποτέ δεν την εξίσωσα με τα πολύτιμα πετράδια γιατί όλο το χρυσάφι είναι μπροστά της σαν μια χούφτα άμμος και το ασήμι θεωρείται λάσπη μπροστά της. Την αγάπησα περισσότερο από την υγεία και την ομορφιά, την προτίμησα από το φως, γιατί η δική της λάμψη είναι άσβεστη. Μαζί με τη Σοφία ήρθαν σ’ εμένα όλα τα αγαθά. Στα χέρια της κρατάει αναρίθμητο πλούτο» (Σοφία Σολομώντος 7, 7-11).

Thursday, 7 October 2010

Αρμενίζαμε...

Μέσα στον καύσωνα του καλοκαιριού συναντηθήκαμε στην Αθήνα με αγαπημένους συγγενείς.

Η αφόρητη ζέστη μας οδήγησε στην εξοχική ταβέρνα «Πλάτανος» στον Καρέα.

Ήταν μια υπέροχη γωνιά της διαμαντόπετρας, όπου απολαύσαμε την παρέα και την ξέγνοιαστη κουβεντούλα, γευθήκαμε νοστιμότατους ελληνικούς μεζέδες, και ακούσαμε όμορφα τραγούδια από περιοδεύοντα αλλοδαπό μουσικό.


Τελικά, η ομορφιά και η απόλαυση στη ζωή μας, έρχεται μέσα από τα απλά και ήρεμα πράγματα, μέσα από τις ειρηνικές διανθρώπινες σχέσεις και μέσα από την ευγενική διάθεση του καθενός να επικοινωνήσει με τον άλλον άδολα και ειλικρινά.

Wednesday, 6 October 2010

Σκυλιά στην Πράγα

Σε πρόσφατη ανάρτηση αναφερθήκαμε στην περιποίηση που δέχονται οι τετράποδοι φίλοι μας στο Λονδίνο.

Την ανάρτηση εκείνη διάβασε η αδελφή μου Μαρία και σκέφθηκε να μας στείλει τις φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης, από το γαμήλιο ταξίδι που πήγε πρόσφατα με τον σύζυγό της στην Πράγα.

Όπως η ίδια αναφέρει: «Ο Δήμος Πράγας αντιμετώπιζε τελευταία σοβαρό πρόβλημα καθώς οι φιλόζωοι Τσέχοι ήταν λίγο 'απρόσεκτοι' όσον αφορά την καθαριότητα και υγιεινή των σκύλων τους κατά τη διάρκεια των περιπάτων στην πόλη.

Έτσι, για την εξυπηρέτηση των ιδιοκτητών των τετράποδων λοιπόν τοποθέτησαν σε κεντρικά σημεία της πόλης τις σακούλες που βλέπουμε στις φωτογραφίες».

Έξυπνο, χρήσιμο και οικολογικά ορθό!

Tuesday, 5 October 2010

Πανεπιστήμιο Αθηνών

Στο κέντρο της Αθήνας και συγκεκριμένα στην Οδό Πανεπιστημίου βρίσκονται 3 πολύ όμορφα κτήρια: Η Εθνική Βιβλιοθήκη, το κεντρικό κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών και η Ακαδημία Αθηνών.

Το κεντρικό κτήριο του Πανεπιστημίου θεμελιώθηκε το 1839 και τα σχέδια της ανέγερσής του ανήκουν στον Δανό αρχιτέκτονα Χάνσεν. Ενεργά μέρος έλαβαν και οι Έλληνες μηχανικοί Λύσανδρος Καυτατζόγλου και Αναστάσιος Θεοφιλάς. Τη διακόσμηση του κτηρίου ανέλαβε ο ζωγράφος Karl Rahl.

Το Νοέμβριο του 1841 άρχισε να χρησιμοποιείται το κτήριο αυτό για τις εκπαιδευτικές ανάγκες του Πανεπιστημίου.

Το έργο ολοκληρώθηκε τελικά το 1864, μεταστεγάζοντας οριστικά εκεί τις υπηρεσίες του Πανεπιστημίου, που μέχρι τότε λειτουργούσαν στην Πλάκα.

Τα προπύλαια του Πανεπιστημίου κοσμούνται με τους ανδριάντες του Ρήγα Φεραίου, έργο του Ιωάννη Κόσσου και του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου Ε΄, έργο του Γεωργίου Φυτάλη.

Monday, 4 October 2010

Πραγματικότητα


Για άλλη μια φορά ρίχνουμε μια ματιά στο μετρό του Λονδίνου. Σήμερα βλέπουμε ένα «αυτοκρατορικό» ρητό, μια κουβέντα που είχε πει ο λέοντας Ναπολέοντας: «A throne is only a bench covered in velvet» (Ο θρόνος είναι απλά ένα παγκάκι που έχει καλυφθεί με βελούδο).

Φαίνεται πως ο αυτοκράτορας είχε καθαρή ματιά και σκέψη και παρότι ο ίδιος αναπαυόταν με ευχαρίστηση στα... βελούδα, είχε γνώση του τι ακριβώς βρίσκεται από κάτω.

Η αλήθεια είναι πως δεν πρέπει να τυφλωνόμαστε από κάποια πρόσκαιρη δόξα κι επιτυχία, και να χάνουμε έτσι θέα της πραγματικότητας, η οποία είναι συνήθως απλή και χωρίς περιττά στολίδια. Μακάρι όλοι οι άρχοντες των εθνών να είχαν ανάλογη καθαρή και διεισδυτική ματιά.

Sunday, 3 October 2010

Ι.Μ. Αγ. Δημητρίου Καρακαλά [Α΄]

Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας του Αγίου Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου. Ο Άγιος Δημήτριος είναι βέβαια ο πολιούχος της Συμβασιλεύουσας Θεσσαλονίκης, αλλά τιμάται παντού σε όλους τους ελληνικούς μητροπολιτικούς χώρους και στην Ελληνική Διασπορά.

Ένα ωραίο Μοναστήρι αφιερωμένο στην τιμή και μνήμη του Αγίου Δημητρίου είναι και το επονομαζόμενο Καρακαλά, στην Αργολίδα. Σήμερα είναι γυναικεία Μονή, ενώ στα Βυζαντινά χρόνια ήταν ανδρική.

Ως χρονολογία ιδρύσεως της Μονής αναφέρεται το 1661. Η Μονή αναφέρεται σε πατριαρχικό σιγίλλιο του 1798. Γύρω στο 1800 καταστράφηκε από πυρκαγιά. Το καθολικό της Μονής ξαναχτίστηκε το 1871. Το 1943 οι Γερμανοί ανατίναξαν τα λίγα κελιά πού είχε τότε η Μονή. Μετά την Κατοχή ξανακτίσθηκε και αναδομήθηκε πάλι η Μονή.

Παλαιότερα το Μοναστήρι τού Καρακαλά ονομαζόταν Μονή Ξεροκαστελίου. Καστέλι είναι Φράγκικη λέξη και σημαίνει Κάστρο, Φρούριο. Πράγματι εκεί δίπλα υπήρχε ένας Φράγκικος Πύργος, απομεινάρι από κάποιο παλιό Κάστρο.

Ξεροκαστέλι λοιπόν λεγόταν αυτός ο Πύργος και ολόκληρη η γύρω περιοχή του, και εξαιτίας αυτού πήρε το όνομα το Μοναστήρι τού Αγίου Δημητρίου, πού χτίστηκε δίπλα του.

Όταν ήρθαν οι Τούρκοι, κράτησαν το ίδιο το όνομα, Ξεροκαστέλι, πού στην γλώσσα τους λέγεται: Καρακουλέ. Αυτό το τελευταίο επικράτησε πλέον με τη μικρή παραφθορά στην κατάληξη, και μέχρι σήμερα λέγεται, Μονή Καρακαλά. Δεύτερη εκδοχή η οποία δεν έχει ιστορικά ερείσματα συνδέει το όνομα του Μοναστηριού με την περίφημη και ιστορική Μονή Καρακάλου, τού Αγίου Όρους.

Το Μοναστήρι είχε σημαντική συμβολή στην Επανάσταση του 1821, όπου ο ηγούμενος του Διονύσιος Σουρίλας ξεσήκωσε τα χωριά Χέλι και Κοφίνι και πήρε και ο ίδιος μέρος στην πολιορκία του Ναυπλίου. Αργότερα όσοι γλίτωσαν από τη μάχη του Πέτα, ήρθαν στο Μοναστήρι του Καρακαλά να γίνουν πυρήνας τακτικού στρατού.

Στο Μοναστήρι σήμερα εγκαταβιεί Αδελφότητα με 9 μοναχές. Ηγουμένη είναι η ευλαβεστάτη μοναχή Ακακία Χειλαδάκη. Οι αδερφές ετοιμάζουν υπέροχα εργόχειρα και κεντήματα, που τα εκθέτουν και πωλούν στην έκθεση της Μονής.

Σημείωση: Προσεχώς θα ακολουθήσουν κι άλλα αφιερώματα για τη Μονή Καρακαλά, για να δούμε λεπτομερειακά το εσωτερικό συγκρότημα της Μονής, καθώς επίσης και τις υπέροχες τοιχογραφίες.