Στις 23 Οκτωβρίου συμπληρώθηκαν εβδομήντα χρόνια από την έναρξη της επανάστασης στην Ουγγαρία κατά του ολοκληρωτικού κομμουνιστικού καθεστώτος. Κατά τον σημαντικό και γενναίο έναντι του κομμουνισμού διανοούμενο Κώστα Παπαϊωάννου ήταν μέχρι τότε «η μόνη επανάσταση του 20ού αιώνα, που σφραγίστηκε αληθινά από την ένωση της σκεπτόμενης ανθρωπότητας και της πάσχουσας ανθρωπότητας, που ζητούσε ο Μαρξ, ήταν η εξέγερση που ένωσε διανοουμένους, εργάτες και αγρότες της Πολωνίας και της Ουγγαρίας και τους όρθωσε εναντίον του ταυτόχρονα ιδεολογικού, πολιτικού και οικονομικού δεσποτισμού των οπαδών του “ορθοδόξου μαρξισμού”…. Και πρόσθεσε: «Δεν χρειάστηκε πολύς καιρός στους Ούγγρους διανοούμενους και εργαζόμενους για να συνειδητοποιήσουν την “αλλοτρίωση” που τους επέβαλλε ένα “καθεστώς νορμών”, που το χαρακτήριζε ο παραλογισμός και η τυραννία, τόσο στο πεδίο της διανοητικής όσο και στο πεδίο της υλικής παραγωγής. Και εκείνη που πρώτη εξεγέρθηκε ήταν η Ένωση Συγγραφέων: η πάλη της “σκεπτόμενης ανθρωπότητας” για την αλήθεια προηγήθηκε της πάλης της “πάσχουσας ανθρωπότητας” για την ελευθερία».
Ο αείμνηστος πολιτικός φιλόσοφος Παναγιώτης Κανελλόπουλος σε άρθρο του στο περιοδικό «Νέα Εστία» (Τεύχος 710, Αθήναι, 1 Φεβρουαρίου 1957, σελ. 147), συμφωνώντας με τον σημαντικό ποιητή και διανοούμενο Γιώργο Σαραντάρη (1908-1941), πρόβλεψε πως τα ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα έχουν ημερομηνία λήξεως: «Η ιστορία, μετά τα συμβάντα εναντίον του λαού της Ουγγαρίας, αποφάνθηκε ότι ο κομμουνισμός έπαψε να ανήκει στο μέλλον, Μπορεί βέβαια να κρατήσει ακόμα πολλά χρόνια και να ταλαιπωρήσει τον κόσμο. Όσο, όμως, και αν κρατήσει, θα είναι μια δύναμη που όλο και θα φθείρεται και θα πέφτει περισσότερο».
Η ελληνική «προοδευτική» ιντελιγκέντσια, που είχε εξιδανικεύσει τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, πάγωσε από τη σφαγή αμάχων στην Ουγγαρία από τα σοβιετικά στρατεύματα. Ακούστηκαν κάποιες δικαιολογίες για την αιματηρή παρέμβαση τους, αλλά αυτές πνίγηκαν από τα ίδια τα γεγονότα. Οι περισσότεροι διανοούμενοι της Αριστεράς συμπεριφέρθηκαν ως να μη συνέβη κάτι το σοβαρό στην Ουγγαρία και έμειναν στο ότι παρέμεινε το κομμουνιστικό καθεστώς, ξεχνώντας ότι αυτό επέζησε λόγω της ισχύος των σοβιετικών όπλων και μόνον. Χαρακτηριστικό ήταν τότε το άρθρο του Αγγέλου Τερζάκη στην εφημερίδα «Το Βήμα» (31 Οκτωβρίου 1956), στο οποίο έγραψε, μεταξύ άλλων, ότι ο πνευματικός κόσμος, ο οποίος ήταν πάντοτε έτοιμος να στηλιτεύσει αδυναμίες της Δύσης, έδειχνε μια ακατανόητη απροθυμία να καταγγείλει την κατάπνιξη της ουγγρικής εξέγερσης.
Το προαναφερθέν τεύχος της «Νέας Εστίας» ήταν αφιερωμένο στην Ουγγρική Επανάσταση του 1956 και είχε τίτλο «Η Ελλάδα για την Ουγγαρία». Το σκίτσο του εξωφύλλου ήταν του σημαντικού ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου, ο οποίος έτσι έδειξε την αλληλεγγύη των Ελλήνων προς τους Ούγγρους Επαναστάτες. Τριάντα τρεις ήσαν αυτοί που εγγράφως διαμαρτυρήθηκαν. Μεταξύ αυτών ο συγγραφέας Τάσος Αθανασιάδης των «Πανθέων» και των «Παιδιών της Νιόβης» έγραψε: «Όλα τα έθνη υπήρξαμε ένοχοι θεατές στην αυθόρμητη και μεγαλειώδη εξέγερση ενός λαού, όπου σύσσωμος – με την εργατιά, τους μικροαστούς, τους αστούς και το στρατό του – ζήτησε να λευτερωθεί από ένα καθεστώς που ενώ ευαγγελίστηκε την εξύψωση του ανθρώπου, κατάντησε η δυναμική αντίφαση της ιδεολογίας του».

















