Μερικές μικρές μαργαρίτες

 
Μια Κυριακή στην Άνοιξη, που τα πάντα ετοιμάζονται να ανοίξουν, καρδιές και φύλλα για να λουλουδιάσουν τους κάμπους και τις όχθες των ποταμών και τις πλαγιές των λόφων στα ξαφνικά, μας χαμογελά.
 

Χρόνος μπαίνει, χρόνος βγαίνει και η ανακύκλωση συνεχίζει να περιτυλίγει το βιός μας. Αγριολούλουδα φυτρώνουν μπροστά στο κατώφλι μας και αυτή η μια Κυριακή, κάπως αλλιώτικη απ τις άλλες μας κάλεσε όπως το έκανε από τότε που μπορώ να θυμούμαι τον εαυτό μου,να πάμε επίσκεψη. Ήμασταν καλεσμένοι οικογενειακώς από την κυρία Κυριακή να πάμε στο σπίτι του Θεού κάθε εβδομάδα και κάποιες άλλες μέρες. Και για αυτό φορούσαμε τα καλά μας ρούχα για να χαίρεται που μας βλέπει. Αυτά έλεγαν οι μεγάλοι του σπιτιού και όλες οι θείες όταν πήγαινα  να φιλήσω το χέρι τους και να τους πω <να με συγχωρέσετε> πριν πάω να πάρω <χρυσό δοντάκι>. Έτσι έκαναν τα παιδιά. Το χρυσό δοντάκι ήταν φυσικά αόρατο, απορούσα και ρωτούσα γιατί δεν το βλέπω. Η απάντηση ήταν <οταν μεγαλώσεις>. Φυσικά περίμενα.
 
Από πολύ  νωρίς κατάλαβα πως  ο Θεός είχε και άλλα σπίτια εκτός από αυτά που είχε στα Θεραπειά και στο Μπουγιούκντερέ, είχε και στο Γενή Μαχαλέ, και στο Μπεϊκοζ, στο Τσενγκιελκιοϊ και αλλού στα Ανατολικά παράλια, στο Νιχώρι, στην Στένη και πιό μακριά. Είχε και μικρότερα σπιτάκια ακόμα και μέσα σε βράχους που έτρεχε νεράκι μέσα...
 
Λουστρινένια παπουτσάκια με μπαρέτα και άσπρα καλτσάκια μέχρι κάτω από το γόνατο με φουντίτσες στο πλάϊ, με την γιαγιά μου να με κρατά από το χέρι για να περάσουμε αντίκρυ. Στο άλλο χέρι, ένα ματσάκι από μερικές μικρές μαργαρίτες που τις μάζευα καθ' οδόν. Βιαστικά για να προλάβουμε, μήπως χάσουμε την καμπάνα. Θα μπαίναμε στην Εκκλησία, μετά το κερί και το ψιθυριστό <καλημέρα σας> στους πάντοτε παρόντες επιτρόπους, θα βάδιζε η γιαγιά στο στασίδι της στο δεξιό κλίτος και εγώ από πίσω.
 
Η θεία μου θα ήταν ήδη εκεί, η μαμά μου θα ερχόταν λίγο αργότερα και μετά τα δικά της καλημερίσματα θα πήγαινε στο δικό της στασίδι, στο αριστερό κλίτος, πίσω από τον Άμβωνα, απέναντι από τον Δεσποτικό Θρόνο και εγώ τότε θα άλλαζα θέση και η επίβλεψη της γιαγιάς έπαιρνε τέλος για να παραλάβει τις ευθύνες της η μητέρα. Τα στασίδια τους ήταν σχεδόν απέναντι το ένα από το άλλο, θα ήταν πολύ πιό εύκολο να διασχίσω τον κυρίως Ναό και να πάω πιό σύντομα. Αλλά δεν ήταν κάτι που θα το επέτρεπαν οι οδηγίες που λάμβανα πριν ακόμα ξεκινήσουμε.  Έτσι, με χτυποκάρδι που ακόμα είναι ριζωμένο στην καρδιά μου, έκανα μεταβολή προς τα πίσω περνώντας από τις ράχες των θείων μου και τον κυρίων τάδε και δείνα οι οποίοι, καθώς και οι περισσότεροι άνδρες, στέκονταν πάντα στην πλευρά που ήταν η Εικόνα του Χριστού. Προσπερνώντας  μερικά μανουάλια  για να πατήσω το σανίδι που στεκόταν η μαμά μου, το χάϊδεμα του βλέμματος της και η κίνηση της  κεφαλής  της γιαγιάς μου από μακριά, το τρυφερό βλέμμα της θείας μου, ήταν η αναγνώριση και του σιωπηλού επαίνου. 
 
Φέρνοντας στον νου μου την αλλιώτικη Κυριακή που λέγαμε, με βλέπω, να παραδίδω τον μικρό μου θησαυρό, τις  μαργαρίτες,  στον καντηλανάφτη για να τις τοποθετήσει μαζί με τα άλλα άνθη πάνω στον δίσκο με τα τρια κεριά και τον Σταυρό στην μέση. Ήταν η Γιορτή της Σταυροπροσκυνήσεως.  
 
Φωτογραφίες και ζωγραφιές αποτυπωμένες, εκτυπωμένες, ευλαβικά αποθηκευμένες, πιθανόν ωραιοποιημένες και ζουν στο πλαίσιο που λέγεται τότε. 
 
Το ατομικό, στον μικρόκοσμο μου, <τότε>,  με τις δικές μου αγριομαργαρίτες στην δική μου Πόλη, στον δικό μου Βόσπορο, στο δικό μου λιμάνι, στα ταπεινά στασίδια της Αγίας Παρασκευής,  δεν σβήνεται με μια μονοκοντυλιά ούτε και με πολλές.
 
Νίκη Beales
Της Σταυροπροσκυνήσεως 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Σταυροπροσκύνηση στο Bristol

 
Κυριακή χθές, τρίτη των Νηστειών, την Προσκύνηση εορτάσαμε του Τιμίου και ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον Ι.Ν. Απ. Πέτρου και Παύλου στο Bristol.
 

Τόν Σταυρόν γῆ σύμπασα προσκυνησάτω,
Διʼ οὗ περ ἔγνωκε σέ προσκυνεῖν, Λόγε.

Μετά τη Θεία Λειτουργία τελέσαμε τη Βάπτιση νεαρού Κατηχουμένου, με καταγωγή από τη Σρι Λάνκα, ο οποίος έλαβε το ένδοξο όνομα Γεώργιος.

Οι βαστάζοι της Παναγίας

 
Παραμονές Σαρακοστής 2014… Πάνε δώδεκα χρόνια από τότε… Σκεφτόμασταν να προγραμματίσουμε μια εκπομπή αφιερωμένη στους Χαιρετισμούς της Κυρίας Θεοτόκου. Ένα βιβλιαράκι θυμόμαστε ότι διαβάζαμε, με τις θαυμάσιες και Θεόπνευστες ερμηνείες του μακαριστού Αγίου Γέροντος Επιφανίου Θεοδωροπούλου στον άφταστο ποιητικά Ακάθιστο ύμνο. Θελήσαμε να αναζητήσουμε κάτι διευκρινιστικό… Δεν θυμόμαστε με ακρίβεια τι… Ανοίξαμε στην «τύχη» μια σελίδα ηλεκτρονικού ιστολογίου… Το ιστολόγιο των Χαιρετισμών! Τι προσωνυμία και τι  παράξενοι Χριστιανοί είναι αυτοί, αναρωτηθήκαμε… Βαστάζοι της Κυρίας Θεοτόκου!!… Και πόσες ιστορίες, αληθινές με πυρήνα τους την απαγγελία των εφυμνίων του Ουρανού…
 

Αχόρταγα και αξεδίψαστα ξεκινήσαμε να διαβάζουμε του Αγίου Θεού τα υπέρλογα και τα θαυμάσια… Τι φάρμακο ακεσώδυνο και θεραπεία αναγεννητική για τα σώματα και τις ψυχές, τούτος ο αχειροποίητος ύμνος της ένωσης του Θεού Λόγου με το πλάσμα Του δια της Γέφυρας Θεοτόκου, που τόσο τον αγαπά… Η ίδια μας το κοινολόγησε τούτο δια του αφιερωμένου της τεκνίου, του Αγίου Πέτρου του Αθωνίτη: «Ὅστις μέ χαιρετίζει μία φορά τήν ἡμέρα μέ τούς Χαιρετισμούς, τούς ὁποίους πολύ ἀγαπῶ, θὰ τόν προστατεύω, θά τόν διαφυλάττω ἀπό κάθε κακό, θά τόν ἐπιβλέπω καθ᾿ ὅλην τήν ἐπίγεια ζωή του καί ἐν ἐκείνῳ τῆς Δευτέρας Παρουσίας, θὰ τὸν ὑπερασπισθῶ ἐνώπιον τοῦ Υἱοῦ μου». Αμυντήριο αοράτων εχθρών, ανοικτήριον θυρών Παραδείσου! 
 
Η εκπομπή βγήκε στον αέρα των Ουρανίων ραδιοκυμάτων. Ακούστηκε με τη χάρη του Θεού από αρκετές ψυχές που αναζητούν πάντοτε την Αλήθεια και την Ελπίδα. Κοινολογήσαμε την διαδικτυακή αυτή και ευλογημένη πνευματική πηγή. Πέρασαν λίγες μέρες. Λάβαμε ένα δέμα. Αποστολέας ένας… Βαστάζος Εκείνης που βαστάζει τον Βαστάζοντα πάντα... Πολλά, εκατοντάδες τευχίδια των Χαιρετισμών της. Η εικόνα του Ευαγγελισμού στο μπροστινό φύλλο. Μια ευχή γραμμένη στη βάση: Η πανύμνητος Θεοτόκος και Μητέρα όλων ημών ας είναι φύλακας και προστάτις του αβάτου του Αγίου Όρους. Διανέμεται δωρεάν. Ένα μικρό σημείωμα μέσα στο δέμα: Η Κυρία Θεοτόκος να σας προστατεύει πάντοτε και να σας υπερασπιστεί εν εκείνη τη ημέρα… Ευχαριστούμε!
 
Οικονόμησε ο Κύριος να συμπορευθούμε με τους αδελφούς Βαστάζους από τότε και εξακολουθούμε με τις μεσιτείες της Κυρίας των Αγγέλων. Σε όλα αυτά τα χρόνια αμέτρητες οι εξιστορήσεις των θαυμασίων από τον αγαπημένο μας μπροστάρη και Αρχιβαστάζο, τον αδελφό μας, τον αγαπητό Αριστομένη μας… Δεν κουράζεται ποτέ να σου διηγηθεί, με μάτια βουρκωμένα και σπασμένη φωνή, ένα νέο σημείο για την δύναμη αυτής της αγιοπνευματικής προσευχής, που εξιστορεί με τόσο βάθος το Θείο σχέδιο της λύτρωσης. Και ας λοιδωρείται ενίοτε από πολλύφθογγους ρήτορες της κοσμικής λογικής και του ανίερου μέτρου… Δεν πτοείται και δεν  κουράζεται ο αδελφός μας συνεχώς να πασχίζει να εκδοθεί έστω και ένα ακόμα βιβλαρίδιο -όπως του αρέσει να τα περιγράφει- με τους Χαιρετισμούς της,  που θα ταξιδέψει όπου γης να ανορθώσει μια ψυχή μπροστά στο εικόνισμα της Απειράνδρου Ανύμφευτης Νύμφης, της Μάνας όλου του κόσμου.
 
Μεταφρασμένοι πλέον εκτός από τα αγγλικά, τα ρώσικα, τα ρουμάνικα και στην τουρκική γλώσσα ταξιδεύουν όπου η Ορθοδοξία ανθίζει στα δύσβατα και ειδωλοκρατούμενα… Μια μυστική άνοιξη, με την Δέσποινα του κόσμου να προσφέρει την χάρη της στους σύγχρονους... εθνικούς. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από την πρώτη έκδοση στους καιρούς μας, με την ευχή της μακαριστής γερόντισσας Θεονύμφης… Και 90 χρόνια από τότε που ο Γέροντας Ευγένιος, τύπωσε το πρώτο τεύχος για να μοιραστεί δωρεάν...
 
Αλήθεια αδελφέ μας Αριστομένη, διηγήσου μας πως ξεκίνησε τούτο το πνευματικό ταξίδι; Πότε έγινε η απαρχή αυτής της διακονίας; Τι είναι αυτό που κρατά αμείωτη τη ζέση για τούτον τον πολλαπλασιασμό της ευλογίας και το ολόψυχο μοίρασμά της σε κάθε ελάχιστο των αδελφών Του; Ξεκίνα αδελφέ μας να μας διηγείσαι αυτήν την τόσο συναρπαστική αλήθεια. Δεν είναι παραμύθι, μα παραμυθία και ασφαλής ελπίδα αιωνίων αγαθών, όπως οι 24 οίκοι τούτης της Αγγελικής προσευχής των συμβοώντων…
 
Νώντας Σκοπετέας
 
Η εκπομπή είναι εδώ

Προσκυνήματα πολλά

 
Τα βλέπω από το παράθυρο. Μάρτης μπήκε, η Σαρακοστή άρχισε, ακούστηκαν τα φετινά πρώτα Χαίρε. Πνευματική κληρονομιά, ήθη και έθιμα,  χέρι-χέρι.
 

Θεραπειά, με την Άνοιξη να στέκεται δίπλα μας, το γλυκοσούρουπο να αγκαλιάζει το λιμάνι με τις αραγμένες βάρκες, τους γλάρους που έκαναν τις τελευταίες τους βουτιές για το στερνό βραδινό τους γεύμα πριν πάνε για ύπνο, με την θάλασσα να γαληνεύει και η Αγία Παρασκευή να μας περιμένει.  Μαζί με τον Ιερουργό που μπροστά στην Εικόνα της Παναγιάς, στα αριστερά της Ωραίας Θύρας να απαγγέλλει τους στίχους δυνατά και καθαρά για μην χαθεί συλλαβή και χαλάσει η ομοιοκαταληξία, κάθε  Παρασκευή βράδυ μέσα στις νηστείες, άλλος λίγο, άλλος πολύ, ψιθυρίζαμε και εμείς τα λόγια που ακούγαμε κρατώντας την Σύνοψη στα χέρια μας. Η γιαγιά μου που επέμενε να παρακολουθεί την Ακολουθία "ορθοστάδην" τα ήξερε απ' εξω, par coeur, από καρδιάς,  που λεν οι Γάλλοι. Το ίδιο και η μαμά μου και η θεία μου, η αδελφή της.  
 
Μνημονεύοντας την Αναστήλωση, Θεού θέλοντος, λιτανεύτηκαν οι Εικόνες στους Ιερούς Ναούς και καιρού επιτρέποντος, στα προαύλια τους, όπως το θέλει η παράδοση που περνά από γονιό σε παιδί, από την μιά γενιά στην άλλη για να ζει και να βασιλεύει από τόσους αιώνες στους αιώνες του μέλλοντος. Η μεταλαμπάδευση, ευθύνη και βαριά κληρονομιά, συνάμα ελκυστική.   
 
Τα Χαίρε στην Παναγία που με πρώτο και καλύτερο το Άλφα του αλφαβήτου μας, θα συνεχίσουν τον δρόμο τους μέχρι που θα φτάσουν στην κατάληξή τους στο Ωμέγα. Παρέα και συντροφιά τους οι Οίκοι που και το δικό τους βαθύ νόημα  είναι αμέτρητο. Τα Χαιρε-Προσκυνήματα στην Παναγιά που ακούγονται στις Εκκλησιές του Γένους μας ανά τον κόσμο, στην απαράμιλλη Βυζαντινή Ελληνική της Βυζαντινής Υμνολογίας και Υμνογραφίας που από το 626 ενώνουν το παρελθόν με το μέλλον αφού εξιστορούν την αρχή που δεν έχει τέλος. 
 
Θωρούμε το μελωδικό νόημα που αρχίζει με τον Ευαγγελισμό, κοιτάζοντας την Εικόνα και βλέποντας τον Άγγελο να  παρουσιάζεται ξαφνικά  για να  πει αυτά που είπε στην κοπελίτσα, και αυτή να τον αντικρίζει με απορία και να έχει την παρρησία της ειλικρίνειας να τον ρωτήσει για αυτά που θεωρεί παράξενα. Η αρχή, το Άλφα της ποίησης και της Ποίησης.   
 
Τα βλέπω απ’ το παράθυρο, πετούν, κυνηγούν το ένα το άλλο, παιχνιδίζουν με τα σύννεφα και μεταξύ τους, τσακώνονται. Ξαποστένουν για λίγο στα κλαδιά που αρχίζουν να πρασινίζουν και ξανά αρχίζουν τις αεροδρομίες. Πόσο μακριά πηγαίνουν; Πόσο αντέχουν τα φτερά τους; Τα βλέπω να πετούν και θέλω να πιστεύω πως με τον μάστρο-άνεμο για πλοηγό, τον ουρανό κυβερνήτη και τα σύννεφα αεροσυνοδούς  για να τα προσέχουν. Παρακαλώ και ελπίζω πως τα άστρα θα φωτίζουν το διάβα τους και πως θα προλάβουν να βρεθούν στην Βλαχερνίτισσα, για να ακούσουν τους Χαιρετισμούς από τον Πατριάρχη μας, το Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε, στην γενέτειρα του ΤΗ ΥΠΕΡΜΑΧΩ.
 
Ταξιδιάρικα πουλιά, δώσετε Προσκυνήματα.
 
Νίκη Beales
Σαρακοστή 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Μελέτη για τη λατρεία της Εκκλησίας

 
Η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Απ. Πέτρου και Παύλου Bristol διοργανώνει διαδικτυακή συνάντηση και μελέτη με τον γενικό τίτλο «Εκκλησία και Κοινωνία», τη Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026, στις 7.00 μ.μ. ώρα Αγγλίας (9.00 μ.μ. ώρα Ελλάδος και Κύπρου). Η σύναξη θα πραγματοποιηθεί μέσω διαδικτύου και εντάσσεται στο πλαίσιο της πνευματικής οικοδομής και της ενίσχυσης της εκκλησιαστικής μας ζωής κατά την πορεία της Αγίας και Μεγάλης Σαρακοστής.
 

Ομιλητής θα είναι ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Μπασιούδης, Ιερατικός Προϊστάμενος Ι.Ν. Υψώσεως Τιμίου Σταυρού Mannheim, της Ι.Μ. Γερμανίας, με θέμα: «Η προετοιμασία ως μια συνεχής και ουσιαστική όψη της λατρείας της Εκκλησίας ως κοινότητας». Η ομιλία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν πνευματικό οδηγό για την πορεία προς το Πάσχα, προσφέροντας σκέψεις, προτροπές και θεολογικό προβληματισμό για το βαθύτερο νόημα της λατρευτικής ζωής της Εκκλησίας μας. Η συμμετοχή είναι ελεύθερη μέσω του συνδέσμου που αναγράφεται στην αφίσα.

Το Φως και το σκοτάδι

 
"...Όλες οι αλήθειες της Ορθοδοξίας, πηγάζουν και απολήγουν στην μία Αλήθεια, την απεριόριστη και αιώνια. Η Αλήθεια αυτή είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός…
 

…Έξω από Εκείνον, ο άνθρωπος μετατρέπεται σε φάντασμα, σε σκιάχτρο, σε κάτι ανοημάτιστο. Έτσι, στη θέση του ανθρώπου θα βρείτε υπολείμματα ανθρώπου, αποσπάσματα ανθρώπου, τεμάχια ανθρώπου. Ένεκα τούτου και η αληθινή ανθρωπιά βρίσκεται μονάχα στην Θεανθρωπότητα. Δεύτερη δεν υπάρχει κάτω από τον ουρανό..." (Άγ.Ιουστίνος Πόποβιτς).
 
-Αγάπα και κάνε ό,τι θέλεις! Είδες τι λέει ο Άγιος Αυγουστίνος; Μη μου λες λοιπόν συνέχεια  για σωστικά μυστήρια και δικαιοσύνη του Θεού και για δόγμα και για κριτήριο και για αιώνια φώτα και  σκοτάδια! Αγάπα μόνο βρε!
 
Είναι γεγονός πως σε τέτοιες αποσπασματικές θεωρήσεις της Αγίας μας πίστης, με έναν Θεό στα μέτρα μας, έναν Θεό της αλλόδοξης «αγάπης» και όχι της Αλήθειας, που σαν φάρμακο, πικρό σαν φαρμάκι τις περισσότερες φορές προσφέρεται από Ιατρούς των ψυχών, καλύτερα είναι να κάνεις προσευχή για εκείνους που Θεολογούν… θεολολογόντας, προσφέροντας «ευλογημένα» άλλοθι και "ιερές" προφάσεις σε όσους βαφτίζουν την φαυλότητα φως και την αλήθεια σκοτάδι. Μια καταδική τους βολική δικαιοσύνη, που απορρίπτει στην πράξη του Θεού τις κρίσεις και τα δικαιώματα. Το Φως και το σκοτάδι! Η Αγία Ορθοδοξία και η θλιβερή προβατόσχημη αντίχριστη κακοδοξία. Η αποκεκαλυμμένη Αλήθεια και η επικαλυμμένη πλάνη. Το έχουμε ξαναγράψει και ξαναπεί, προσπαθώντας κάθε φορά αυτομεπτικά να κοιτάξουμε στα δικά μας ερρυπωμένα φαρισαϊκά βαθέα… Ας μην φοβόμαστε τις λέξεις, όταν περιγράφουν κάτι τόσο καταφανές, ας μην ψάχνουμε ταιριαστά και στρογγυλεμένα υποκατάστατα για να προσδιορίσουμε τέτοιες στάσεις και… τάσεις.
 
Όποιος δεν συντάσσεται με τον Θεάνθρωπο Ιησού και τα δικαιώματά του, είναι στην αντίπερα όχθη. Και είναι αιρετικός, κακόδοξος και αντίχριστος! Ούτε προοδευτικός, ούτε σύγχρονος, ούτε ιδεολόγος, ούτε φιλελεύθερος, ούτε δημοκράτης! Και αυτό δεν αποτελεί ύβρη! Αυτή είναι μια αιώνια και αρίδηλη θλιβερή διαπίστωση, που τον Θεό μας πληγώνει και ξανασταυρώνει! Δεν μπορείς να πιστεύεις κατά το δοκούν, με μέτρο και περιστασιακά! Δεν υπάρχει μέση. Εδώ υπάρχουν αγεφύρωτα εις τον αιώνα άκρα! Στο ένα άκρο το Φως, στο απέναντι σκοτάδι πυκνό! Στο ένα άκρο η εν Αληθεία και εν Χριστώ Αγάπη του Σταυρού, στο απέναντι, όχι του Ιερού Αυγουστίνου το διαστρεβλωμένο αγάπα (Ο Άγιος μας καλεί να αγαπάμε εν Αληθεία και εν Χριστώ) και κάνε ό,τι θέλεις, αλλά του Ντοστογιέφσκι το: Αν δεν υπάρχει Θεός, όλα επιτρέπονται…
 
Αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, γνωρίζω καλά πως την πρώτη και σημαντικότερη εντολή του Κυρίου, το να Τον αγαπάς με όλη την ύπαρξή σου αφιερωμένη σε Εκείνον δεν το έπραξες ως τώρα ούτε μια απειροελάχιστη στιγμή... Τουλάχιστον προσπάθησε για τούτο ως την τελευταία σου ανάσα... Το πιο σημαντικό ακόμα και από αυτό όμως είναι, να μην αμνηστεύσεις ποτέ σου κάθε σου λοξοδρόμημα με τα φτιασιδώματα εκείνων που πάντα θα διαβάζουν κοντόφθαλμα και όχι με τα μάτια της ψυχής τα ρητά του Ιερού Αυγουστίνου και τόσων άλλων, παραλείποντας και φορώντας θεληματικά τυφλοπάνι μπροστά σε ρήματα αιωνίου ζωής όπως το «ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς, εκείνος εστιν ο αγαπών με·...» (Ιωάννης 14:21).
 
Νώντας Σκοπετέας
Κυριακή της Ορθοδοξίας 2026
 
Η εκπομπή είναι εδώ

Σε ένα από τα λιμάνια Της

 
Γέννημα - θρέμμα των Θεραπειών, του Γιάννη και της Θωμαής, ο θείος Μόρφης. Εγγονός του Πολυχρόνη, αδελφός της θείας Ελένης, του θείου Κώτσου, του θείου Σταύρου  και ανηψιός της θείας τους, της Ευριδίκης ο Ευμόρφιος,  όπως ήταν το Βαπτιστικό του, που γιόρταζε στην γιορτή της Μεταμορφωσεως και τα τραταρίσματα ήταν νηστίσιμα, μαζί με την σύζυγό του Αθανασία και τα δυό τους παιδιά Νίτσα και Γιαννάκη είχαν στήσει το σπιτικό τους στο Τσαρσί, δίπλα  στο σπίτι του Μανδηλά.  Στο ισόγειο είχε το μεσιτικό του γραφείο, to  EMLAK BUROSU, όπου και προσκαλούσε συγγενείς,  φίλους και εκλεκτούς περαστικούς για έναν καφέ, στο πόδι, και σοχμπέτι (κουβεντούλα).
 

Υπέρ χαρισματικός ο θείος Μόρφης, η ψυχή της παρέας, όπως έλεγαν οι μεγάλοι, σαν τον Μάρτη που δεν λείπει από την Σαρακοστή, δεν έλειπε από καμιά συγκέντρωση και συνάξεις της ευρείας οικογένειας - το Πολυχρονέϊκο ήταν μεγάλο σόι, καθότι ο προπαππούς Πολυχρόνης γέννησε πέντε παιδιά, όλα αγόρια και αυτά με την σειρά τους γέννησαν δικά τους παιδιά. Από χορούς και διασκεδάσεις, πρώτος και καλύτερος στις χοροεσπερίδες, με τα βαλς και τα ταγκό, με ειδικότητα στις καντρίλιες  και στο <πολίτικο κασάπικο>. Κανταδόρος και πασίγνωστος για τα ανέκδοτά του όχι μόνο στα Ελληνικά αλλά και λίγο-πολύ, τσάτρα-πάτρα και κουτσά-στραβά, στις άλλες γλώσσες που κυκλοφορούσαν στην Πόλη. 
 
Φυσικά μέσα σε όλα προτεραιότητα του είχε την Εκκλησία. Πως να μην την είχε, Πολίτης  ήταν,  στα Θεραπειά ζούσε, όπως οι περισσότεροι Χαραλαμπόπουλοι (παλαιότερα το επίθετο τους ήταν Δαγρέ). Η Εκκλησία,  με τις ακολουθίες  και τα όλα της, ήταν ζυμωμένη με την ζωή μας και μέρος της,  στο αίμα μας, στο DNA μας, που λέμε σήμερα και αλλοίμονο! Οι γιορτές που διαδέχονται η μια την άλλη και που σταματημό δεν έχουν,  κατά κάποιο τρόπο καθοδηγούσαν το <κάθε μέρα μας>. Μαζί με το <Κίτσα, τι θα μαγειρέψεις σήμερα;> και <να έρθω για καφέ αύριο στις έντεκα;>, οι επισκέψεις για τα χρόνια πολλά και τα κεράσματα, οι χαρές, τα γεννητούρια, οι κηδείες και τα Τρισάγια, μέρος του ζην και του ευ ζην μας. Όλο το χρόνο. Με το που έφευγε το Δωδεκαήμερο σκεφτόμασταν τις Αποκριές με τον καλοχτενισμένο αφράτο χαλβά με κουκουνάρι, τα τουλουμπάκια και τα μπαμπαδάκια με το καϊμάκι από το Σαράϊ , άσε τους λουκουμάδες και τα μπακλαβαδάκια με σαμ-φιστίκια από το Ουτς Γιλντιζ στο Μπαλίκ Παζάρ (ψαραγορά του Πέρα)  και το Μπακλαχουράνι, τους Χαιρετισμούς και την Κυριακή της Ορθοδοξίας, που για μένα, Αναστήλωση σήμαινε ο περίπατος των Εικόνων στην αγκαλιά του ενός και του άλλου στην Εκκλησία και δεν χρειαζόμουν άλλες εξηγήσεις.
 
Λέμε για Εικόνες και κοιτάζω πάνω στο Παλιομοδίτικο ερμάρι, που από καιρό κατοικούν τα Εικονίσματά μου, παλιά και καινούργια, από την μια γιαγιά και από την άλλη, μικρές, μεγάλες, ασημένιες που χρειάζονται γυάλισμα και αυτές της σημερινής μόδας που δεν χρειάζονται, τον Αγιο Στυλιανό και φυσικά της Παναγίας και μια παμπάλαια από το 1871, της προγιαγιάς Λεμονιάς που έχει την Αγία Παρασκευή με την Αγία Βαρβάρα μαζί δίπλα-δίπλα.  Πρόσφατα προστέθηκαν  και δυό άλλες,  μουσαφίρησσες.
 
Του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου η μία, της Αγίας Παρασκευής η άλλη.  Σκούρο-γαλάζιος ο περίγυρος και όχι χρυσός. Ζωγραφισμένες ή  Αγιογραφημένες  όπως και να ονομάζεται η μαεστρία που ένα ανθρώπινο χέρι έβαλε για να τοποθετηθούν στο εικονοστάσι με τα δαντελένια κουρτινάκια και το καντηλάκι κάπου σε μιά συνοικία της Πόλης, ενός  Ιμβριώτικου νιόπαντρου ζευγαριού, μια φορά και έναν καιρό.  

Καθώς τα γυρίσματα του καιρού αλλάζουν τα δεδομένα, το ζεύγος των εικόνων έφυγε από τον χώρο του για να ακολουθήσει μια τροχιά που το έφερε σε άλλους κόσμους. Σαν το μικρό καράβι στο τραγουδάκι  το οποίο έκανε ένα μακρύ ταξίδι στην Μεσόγειο, οι δυό "Πολίτισσες" έκαναν και αυτές ένα μακρύ ταξίδι, αλλά με μεγάλο καράβι που σάλπαρε για μακριά, πιό μακριά από την Μεσόγειο, για ένα λιμάνι στην Νέα Ηπειρο.  Αραξε το πλοίο και με το πλαφ της άγκυρας που έριξε ο καπετάνιος,  οι με ευλάβεια τυλιγμένες, μέσα σε μιά βαλίτσα Εικόνες, σταμάτησαν για να ξαποστάσουν και σαν μετανάστες πλέον να παροικίσουν σε καινούργια χώματα.
 
Η παροικία βάσταξε χρόνια πολλά αλλά όπως φαίνεται δεν ήταν παντοτινή. Μερικούς μήνες πριν, πήραν την οδό της επιστροφής διασχίζοντας γή, θάλασσα και ουρανό με  προορισμό του δρόμου τα μισά, για να βρουν φιλοξενία για λίγο στο δικό μου, το δίχως δαντελωτό κουρτινάκι εικονοστάσι, πίσω από την δική μου καντηλίτσα. Ο Άγιος Ιωάννης κρατά Σταυρό όπως συχνά απεικονίζεται, η Αγία Παρασκευή, με Σταυρό στο ένα χέρι και στο άλλο ένα κλαδί ελιάς και όχι δισκάκι με μάτια.
 
Καλό είναι το μουσαφιρλίκη. Μια χαρά η θέση τους στα δικά μου εικονίσματα, αλλά καιρός επέστη και η περιπλάνηση τους με προσωρινές  άδειες παραμονής, έχει πλέον λήξει.
 
Ξεκίνησαν από εκεί που πρωί-βράδυ η Ανατολή ανταμώνεται με την Δύση για να ψιλο-κουβεντιάσουν και να πούν τα δικά τους, από εκεί όπου ο ήλιος,  φορώντας το πιο βαθύ του πορφυρό ένδυμα,  βασιλεύει με βασιλική μεγαλοπρέπεια στην ψυχή της Βασίλισσας των πόλεων, και σε ένα "εγγόνι" Της, θα καταλήξουν για μόνιμη πλέον εγκατάσταση. 
 
Στο βαθύ περβάζι ενός τοξωτού παραθυριού στην καρδιά της Αγγλίας, στην Εκκλησία της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας της πόλης Μιλτον Κηηνς,  η οποία υπάγεται, όπως όλες οι Ελληνορθόδοξες Κοινότητες στην Μεγάλη Βρετανία, στην Αρχιεπισκοπή Θυατείρων  (θυγατέρα της μητέρας Εκκλησίας),  θα εγκατασταθούν.  Το βλέμμα της Βλαχερνίτισσας, που εκεί έχει το Παρεκκλήσι Της, θα τις καλωσορίσει με παρηγορητικά σιωπηλά λόγια, πως  μακριά από  θάλασσες και τρικυμίες θα βρουν ζεστή αγκαλιά σε ένα από τα λιμάνια της Βασιλεύουσας. 
 
 <Όπου γης και πατρίς> και η θεία Παρασκευή με τα πιο γλυκά γαλανά μάτια του κόσμου και ο θείος  Γιάννης θα κοιτούν από τα ψηλά, πιο πέρα και από τα σύννεφα και θα βλέπουν πίσω από το παραθύρι τις εικόνες τους  που θα ζήσουν την δική τους Αναστήλωση  στην Επέτειο της  Αναστήλωσης. 
 
Την Κυριακή της Ορθοδοξίας γιόρταζε η μια από τις εξαδέλφες μου, η  Ευδοξία. Η άλλη μου εξαδέλφη, η Ρίτα, της χάρισε ένα λεύκωμα, Ο θείος ο Μόρφης που λέγαμε πιο πάνω, έγραφε και στιχάκια ανάλογα με την περίσταση. Εκεί στο Emlak Burosu στο τσαρσί των Θεραπειών, σκάρωσε ένα μοναδικό ποιηματάκι για να μείνει ανεξίτηλο στην πρώτη σελίδα του Λευκώματος που η Ρίτα αφιέρωσε στην κοινή  μας την εξαιρετική εξαδέλφη: 
 
Η πιο μεγάλη μας γιορτή
είναι η Ορθοδοξία
για αυτό ποτέ δεν ξεχνώ
καλή μου Ευδοξία            
 
Νίκη Beales
Της Ορθοδοξίας 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Κοιτάω μέσα μου βαθιά

 
Ξεκίνημα έφτασε κι αρχή,
από τον πόνο η χαρά κι από τον θάνατο η ζωή!
Πύλες ανοίξαν Πατρικές, της μετανοίας οι αγκαλιές,
κάνε Αγαθέ να τις διαβώ, σε νέα αρχή να πορευτώ!
Φταίχτης εγώ, πρώτος εγώ, αμάρτημα αρχαίο κουβαλώ,
μα σήμερα μόνος  Εγώ, ξανασταυρώνω τον Χριστό!
Κοιτάω μέσα μου βαθιά, να ξεριζώσω την ψευτιά!
Ξημέρωσε Σαρακοστή!
Στέλνω σε μένα μια ευχή!
Αληθινή μετάνοια ψυχή!
 

Ευχηθείτε αδελφοί μου συναμαρτωλοί, να ναι η μετάνοια και όχι το ανθρωπάρεσκο υπεύθυνο για τις παραπάνω ρίμες...     
 
Η θλιβερή αποστασία και η Θεομαχία των ημερών μας, πρέπει να οδηγεί όλους ΜΑΣ ανεξαιρέτως, σε θρήνο γοερό, αυστηρή και γενναία ενδοσκόπηση και σε αλλεπάλληλα θρηνητικά σπαρακτικά οίμοι! Αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, δεν μας φταίνε όπως πάντα οι άλλοι… Εγώ φταίω για όλα! Η οχληρή μας συνείδηση ζητά συνεχώς ανάπαυση και εμείς σπεύδουμε να της προσφέρουμε αφειδώλευτα άλλοθι και προφάσεις να καταλαγιάσει… να υπνώσει… Ένα από αυτά ίσως το κορυφαίο που επιστράτευσε ποτέ ο δικολάβος του σκότους, είναι ότι δεν φταίμε εμείς για τους Προπάτορές μας που εξαπατημένοι παράκουσαν και αμάρτησαν και απογυμνώθηκαν από την χάρη του Αγίου Θεού, φορτώνοντάς μας αδίκως ένα βάρος δυσβάσταχτο. «Καὶ ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεός τῷ Ἀδάμ λέγων. ἀπό παντός ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ ἀπό δέ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλόν καὶ πονηρόν, οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτοῦ. ἧ δ’ ἄν ἡμέρα φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε» (Γεν. 2, 16-17).
 
Ναι την φθορά και τον θάνατο κληρονομήσαμε, δεν πράξαμε εμείς, αλλά εμείς ευθυνόμαστε… «ὥσπερ δι᾿ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθε καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος, καὶ οὕτως εἰς πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν, ἐφ᾿ ᾧ πάντες ἥμαρτον» (Ρωμ. 5, 12). Ακατανόητο για πολλούς και άδικο… τόσο άδικο! Και θα ήταν ακόμα αν δεν είχε ενανθρωπήσει ο Θεός Λόγος αν δεν είχε ανοίξει τα χέρια του πάνω στον Σταυρό, αν δεν είχε Αναστηθεί τριήμερος! Τώρα την αποδεχόμαστε την κληρονομιά του νέου Αδάμ! Και αισθανόμαστε τον πλούτο της. Μα ακόμα τρώει κάποιους, ευλογοφανώς, εκείνο το σαράκι της "αθωότητας" της "ανευθυνότητας" της "μη συνέργειας" με τον πρώτο Αδάμ. Το παρακάτω απόσπασμα από ομίλημα του Χρυσοστόμου των ημερών μας, π. Αθανασίου Μυτιληναίου, δίνει την απάντηση σε όσους νιώθουν αδικημένοι και αθώοι των… αρχαίων κατηγοριών. Συνταρακτικό αληθινά και φέτος στις παρυφές της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής ξαναδιαβάζεται έτσι όπως το απομαγνητοφωνήσαμε, να ξεριζωθεί από μέσα μας ό,τι το ψεύτικο αποκοιμίζει και απονεκρώνει την Θεόσδοτη συνείδησή μας. Βοήθησέ μας Κύριε να αντιληφθούμε πρώτοι εμείς οι ταλαίπωροι με την ερρυπωμένη καρδιά ότι κάθε φορά που το εγώ μας κυριαρχεί, ανασταυρώνουμε τον Χριστό και γινόμαστε αυτοστιγμεί ο πεσών γεννήτοράς μας...
 
"...Μην κατηγορούμε λοιπόν τους πρωτοπλάστους, γιατί το επαναλαμβάνουμε και αν θέλετε, αυτοί δεν είχαν άλλους (πριν από εκείνους) που το είχαν πράξει! Και δεν είχαν δει τη συνέπεια του πράγματος! Εμείς που γνωρίσαμε τι συνέβη στους πρωτοπλάστους, γιατί το επαναλαμβάνουμε μέσα στο πλήρες Φως του Χριστού, με το βάπτισμα που έχουμε; Είμαστε ή δεν είμαστε χειρότεροι από τους προγόνους μας, τον Αδάμ και την Εύα; Να αιτιώμεθα λοιπόν τον εαυτό μας και όχι τον Αδάμ και την Εύα! Αυτοί είναι στον Παράδεισο! Και εμείς μπορούμε να βρεθούμε εκεί, όταν εγκαταλείψουμε αυτόν τον ανθρωποκεντρισμό μας, το να λέμε ότι δεν έχω ανάγκη τον Θεό… Είμαι αυτοδύναμος… Ας εγκαταλείψουμε αυτόν τον ανθρωποκεντρισμό μας και τότε θα πλησιάσουμε τον Κύριο και τότε θα σωθούμε…».
 
Νώντας Σκοπετέας
Κυριακή Τυρινής 2026
 
Η εκπομπή είναι εδώ

Αρχίζει η Μεγ. Σαρακοστή

 
Ένα ταξίδι, ἕνα προσκύνημα!
 

Καθὼς τὸ ἀρχίζουμε, καθὼς κάνουμε τὸ πρῶτο βῆμα στὴ χαρμολύπη τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς βλέπουμε - μακριά, πολὺ μακριὰ - τὸν προορισμό.
 
Εἶναι ἡ χαρὰ τῆς Λαμπρῆς, εἶναι ἡ εἴσοδος στὴ δόξα τῆς Βασιλείας.
 
Εἶναι αὐτὸ τὸ ὅραμα, ἡ πρόγευση τοῦ Πάσχα, ποὺ κάνει τὴ λύπη τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς χαρά, φῶς, καὶ τὴ δική μας προσπάθεια μιὰ πνευματικὴ ἄνοιξη.
 
Ἡ νύχτα μπορεῖ νὰ εἶναι σκοτεινὴ καὶ μεγάλη, ἀλλὰ σὲ ὅλο τὸ μῆκος τοῦ δρόμου μιὰ μυστικὴ καὶ ἀκτινοβόλα αὐγὴ φαίνεται νὰ λάμπει στὸν ὁρίζοντα.
 
Μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς ἀπὸ τῆς προσδοκίας ἡμῶν, Φιλάνθρωπε!
 
π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Οδοιπορικό στη Μεγ. Σαρακοστή

 
Η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Απ. Πέτρου και Παύλου Bristol διοργανώνει διαδικτυακή συνάντηση και μελέτη με τον γενικό τίτλο «Εκκλησία και Κοινωνία», τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026 (Καθαρά Δευτέρα), στις 7.00 μ.μ. ώρα Αγγλίας (9.00 μ.μ. ώρα Ελλάδος και Κύπρου). Η σύναξη θα πραγματοποιηθεί μέσω διαδικτύου και εντάσσεται στο πλαίσιο της πνευματικής οικοδομής και της ενίσχυσης της εκκλησιαστικής μας ζωής κατά την έναρξη της Αγίας και Μεγάλης Σαρακοστής.
 

Ομιλητής θα είναι ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Σελλής, Ιερατικός Προϊστάμενος του Καθεδρικού Ναού Αγίου Πέτρου Άργους και Πρόεδρος Ι.Σ.Κ.Ε., με θέμα: «Οδοιπορικό στη Μεγάλη Σαρακοστή». Η ομιλία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν πνευματικό οδηγό για την πορεία προς το Πάσχα, προσφέροντας σκέψεις, προτροπές και θεολογικό προβληματισμό για το βαθύτερο νόημα της νηστείας και της μετανοίας. Η συμμετοχή είναι ελεύθερη μέσω του συνδέσμου που αναγράφεται στην αφίσα.

Διαδικτυακή μελέτη για το Τριώδιο

 
Η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Bristol σας προσκαλεί σε μια διαδικτυακή συνάντηση και μελέτη με γενικό θέμα «Εκκλησία και Κοινωνία», μεθαύριο Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026. Στο πλαίσιο της συνάντησης, θα έχουμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε ως ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη Χριστόδουλο Κοκλιώτη, Ιερατικώς Προϊστάμενο του Καθεδρικού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Αγίου Ανδρέου στο Birmingham.
 

Με αφορμή την είσοδό μας στο Τριώδιο και την πορεία προς τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ο π. Χριστόδουλος θα αναπτύξει το θέμα «Το Τριώδιο και η Μεγ. Τεσσαρακοστή, ως πορεία προς Εμμαούς», προσκαλώντας μας σε έναν ουσιαστικό πνευματικό διάλογο και κοινό προβληματισμό. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά και είναι ανοιχτή σε όλους.

Ταξίδι προς το Πάσχα

 
Το «Ταξίδι προς το Πάσχα» δεν είναι απλώς μια πορεία ημερολογιακή· είναι μια εσωτερική διαδρομή μετανοίας, αφύπνισης και επιστροφής στην καρδιά της πίστης μας. Κάθε Κυριακή, κάθε στάδιο αυτής της περιόδου, μας προσφέρει έναν πνευματικό σταθμό: από την ταπείνωση του Τελώνη, την αγκαλιά του Πατέρα στον Άσωτο, έως τη συγχώρηση, την άσκηση και την ανύψωση της ψυχής μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η Εκκλησία, με σοφία μητρική, μας οδηγεί βήμα προς βήμα, ώστε να προετοιμαστούμε όχι μόνο εξωτερικά, αλλά κυρίως εσωτερικά για το θαύμα της Αναστάσεως.
 

Ο συνημμένος πίνακας λειτουργεί ως ένας απλός, πρακτικός χάρτης αυτής της πορείας. Μας θυμίζει τα αναγνώσματα, τα νοήματα και τις μικρές καθημερινές πράξεις που μπορούν να μεταμορφώσουν την καθημερινότητά μας σε λειτουργική εμπειρία. Είναι μια πρόσκληση να ζήσουμε συνειδητά το Ελληνορθόδοξο Πάσχα, όχι ως ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως καρπό ενός ολόκληρου ταξιδιού. Ας βαδίσουμε, λοιπόν, με υπομονή και ελπίδα, ώστε να φτάσουμε όλοι μαζί στο φως της Ανάστασης, έτοιμοι να ψάλλουμε με χαρά: «Χριστός Ανέστη!»

Σαρανταλείτουργο Χριστουγέννων

Σκέψου και μένα αδελφέ, φωνάζουν οι ψυχούλες.

Κι όσα δεν πρόλαβα να πω, κάμε τα προσευχούλες…
Στείλε μερίδα να πλυθεί, μέσα στο αίμα Εκείνου,
να πάψει η αείφωτη χαρά  του σκοταδιού το θρήνο…

Κάθε μέρα αγιασμένη ιερή και ευλογημένη. Κάθε περίοδος της Αγίας μας πίστης, ξεχωριστή και η βάση για μια επόμενη, σε μια παγχαρμόσυνη αλυσσίδα σωτηρίας. Στο επίκεντρο η ψυχή του κάθε ανθρώπου, που ήρθε για να πεθάνει και πεθαίνει για να ζήσει, όπως έλεγε τόσο χαρακτηριστικά ο Ιεροκήρυκας του Παραδείσου ο κυρ-Δημήτρης ο Παναγόπουλος.
 
Κάποιοι, ζουν με αυτήν την καλήν ανησυχία και πορεύονται έτσι σε όλο τους τούτο το πρόσκαιρο. Και μεριμνούν συνεχώς και φροντίζουν πάντοτε για το επέκεινα. Κι όσο κι αν οι πολλοί του κόσμου τούτου, με πεισμονή δεν ξεριζώνουν εκείνο το β από το μακάβριο, αυτοί οι μακάριοι και ευλογημένοι, έχουν ετοιμάσει από τώρα τα της τελευτής τους.
 
Κάποιοι ακόμα, εκεί στο περιβόλι της Παναγίας μας, αλλά και αλλού, έχουν σκάψει με τα σημαδεμένα από τις μετάνοιες χεράκια τους, αυτό το ίδιο το μνήμα τους… για όποτε ο κυριεύων σε ζωή και θάνατο Χριστός, αποφασίσει την ευλογημένη ώρα της μετάβασης εκ του θανάτου εις την ζωήν, όπως έγραψε ο ηγαπημένος μαθητής σε ένα Ευαγγέλιο, που το ελπιδοφόρο μήνυμά του ακούγεται, παράδοξα είπαμε για κάποιους, την ώρα της νεκρωσίμου ακολουθίας.
 
Άλλοι πάλι έχουν φροντίσει να αφήσουν ένα ποσό και μια παραγγελία σε έμπιστό τους, να τους κάνει ο παπάς σαρανταλείτουργο αμέσως μετά την κοίμησή τους.
 
Είναι κι άλλοι όμως, που δεν μερίμνησαν ποτέ τους, που έζησαν τούτο το πρόσκαιρο ως αθάνατοι και λοιδώρησαν όλα τα παραπάνω, είτε δεν πρόλαβαν μετά από πολλές αναβολές, να ξεχρεώσουν της ψυχής τους τους λογαριασμούς. Και τώρα πλέον, γνωρίζουν και μετανιώνουν αλλά…
 
Μα δόξα τω Θεώ έμεινε για κάποιους πίσω τους μια στρατευομένη Μάνα, να δέεται για τις ψυχές τους. Ιδίως σε τούτη την περίοδο την ιερή που ξεκινά. Γεμίζουν πάλι τα δίπτυχα του ελέους και των οικτιρμών. Στ’ αριστερά οι ζώντες, στα δεξιά οι κεκοιμημένοι αδελφοί!
 
Μνήσθητι Κύριε των δούλων σου! Κάνε το έλεός Σου και ανάσυρε κι άλλες ψυχές στο Φως!
 
Νώντας Σκοπετέας