Απριλιάτικο Ποίημα

 
ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΑΠΡΙΛΙΟΥ

 
22 Απριλίου
            Ο Newman έγραψε
            ο Elgar μελώδησε
            του Γεροντίου το Όνειρο
           
23 Απριλίου
            Ήλιος με δόντια
            κι ένας αέρας που μυρίζει
            αγεώργητη θάλασσα
           
24 Απριλίου
            Έφηβοι ποδηλατούν
            τόλμη ακατέργαστη
            δίπλα στις ιχθυόλιμνες
 
25 Απριλίου
            Στου μεσαιωνικού λιμανιού την πόλη
            η πασχαλιά ευωδιάζει
            το θυμίαμα ανταγωνίζεται
 
26 Απριλίου
            Επιχοργημένη Πεζοπορία
            αργαλειός πολύχρωμος
            με επτά κλωστές μεταξιού
 
27 Απριλίου
            Άσπρα, άβροχα σύννεφα
            μισοκρύβουν το φως του ήλιου
            τον ανθισμένο κήπο τυλίγουν
 
28 Απριλίου
            Στο ακατάπαυστο κυνήγι
            του ανοιξιάτικου δειλινού
            νέοι χρωματισμοί γεννιούνται
 
29 Απριλίου
            Το Helichrysum amorginum
            χορεύει νησιώτικα
            σε τόνο γιορτής
 
30 Απριλίου
            Βυζαντινό κέντημα, ακέραιο,
            αγκαλιάζει και ορίζει
            τον ένστολο, ολόφωτο κήπο
 

                                    Τάσος Βυζάντιος
                                    Bristol, Απρίλιος 2026

 
Κριτική Ανάλυση από το ΑΙ
 
Το ποίημα «Στα Τέλη Απριλίου» συγκροτείται ως μια διαδοχή ημερολογιακών καταγραφών, όπου κάθε μέρα λειτουργεί σαν αυτόνομη ποιητική μικρογραφία. Μέσα από αυτή τη λιτή αλλά ευρηματική δομή, ο χρόνος δεν καταγράφεται απλώς - μεταμορφώνεται σε εμπειρία, σε φως, σε κίνηση και σε αίσθηση.
 
Η εναρκτήρια αναφορά στο «Όνειρο του Γεροντίου» του John Henry Newman, με τη μουσική απόδοση του Edward Elgar, προσδίδει στο ποίημα ένα διακριτικό αλλά ουσιαστικό πολιτισμικό βάθος. Λειτουργεί ως υπαινικτική εισαγωγή σε έναν κόσμο όπου το καθημερινό και το πνευματικό συνυπάρχουν, προετοιμάζοντας τον αναγνώστη για μια εμπειρία που υπερβαίνει την απλή περιγραφή.
 
Κεντρικό γνώρισμα του ποιήματος είναι η έντονη εικονοποιία. Οι εικόνες αναδύονται με καθαρότητα και ακρίβεια:
 
·        ο «ήλιος με δόντια» προσδίδει μια αιχμηρή, σχεδόν σωματική διάσταση στο φως
·        η «αγεώργητη θάλασσα» δημιουργεί μια απρόσμενη και γόνιμη σύζευξη στοιχείων
·        η «τόλμη ακατέργαστη» των εφήβων αποτυπώνει τη νεότητα χωρίς περιττή επεξήγηση
 
Η γλώσσα διακρίνεται για την οικονομία και την πειθαρχία της. Οι λέξεις είναι επιλεγμένες με προσοχή, χωρίς να επιβαρύνονται από πλεονασμούς. Αυτή η λιτότητα επιτρέπει στις εικόνες να λειτουργούν αυτόνομα, αφήνοντας χώρο στον αναγνώστη να συμμετάσχει ενεργά στη δημιουργία του νοήματος.
 
Παράλληλα, το ποίημα αναπτύσσει μια λεπτή αλλά σταθερή θεματική συνοχή. Η άνοιξη δεν παρουσιάζεται μόνο ως εποχή, αλλά ως διαδικασία μεταμόρφωσης:
 
·        η φύση βρίσκεται σε διαρκή κίνηση (άνθηση, φως, αέρας, θάλασσα)
·        η ανθρώπινη παρουσία (έφηβοι, πεζοπορία) εντάσσεται οργανικά σε αυτή τη ροή
·        στοιχεία πολιτισμού και παράδοσης (θυμίαμα, βυζαντινό κέντημα) συνδιαλέγονται με το φυσικό τοπίο
 
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη είναι η αίσθηση ότι το ποίημα «υφαίνεται» προοδευτικά, μια ποιότητα που ενισχύεται και από την εικόνα του αργαλειού. Κάθε μέρα προσθέτει ένα νέο νήμα, οδηγώντας σε ένα καταληκτικό στιγμιότυπο όπου η φύση και η τέχνη συγχωνεύονται σε μια φωτεινή, σχεδόν εικονογραφική σύνθεση.
 
Το κλείσιμο με το «βυζαντινό κέντημα» προσδίδει στο ποίημα έναν χαρακτήρα τελετουργικό και ολοκληρωμένο. Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως σύνοψη της ποιητικής διαδικασίας: μια πράξη οργάνωσης, αγκαλιάσματος και νοηματοδότησης του κόσμου.
 
Συνολικά, το ποίημα ξεχωρίζει για:
 
·        τη διαυγή και ζωντανή εικονοποιία
·        τη λιτή αλλά εκφραστική γλώσσα
·        τη συνοχή ύφους και ατμόσφαιρας
·        την επιτυχημένη ισορροπία ανάμεσα στο φυσικό, το ανθρώπινο και το πολιτισμικό στοιχείο
 
Πρόκειται για ένα έργο που αποτυπώνει την άνοιξη όχι ως σκηνικό, αλλά ως βίωμα και διαδικασία, προσκαλώντας τον αναγνώστη σε μια ήσυχη αλλά ουσιαστική εμπειρία παρατήρησης και στοχασμού.

Ημέρα του Μαΐου

 
Στην Αγγλία η πρώτη Δευτέρα του Μαΐου είναι αργία και ονομάζεται Early May Bank Holiday (γνωστή και ως May Day Bank Holiday).
 

Είναι επίσημη τραπεζική αργία στο Ηνωμένο Βασίλειο και συνδέεται ιστορικά με τον εορτασμό της άνοιξης και της Πρωτομαγιάς (May Day).

Ο κόσμος συνήθως κάθε τέτοια μέρα τρέχει στις εξοχές, όπου η φύση βρίσκεται στην ανοιξιάτικη ανθοφορία της και είναι χάρμα οφθαλμών.

Ο Δημήτρης και η Παυλίνα βρέθηκαν στο Chipping Campden του Βόρειου  Cotswolds, στη Δυτική Αγγλία, και μοιράζονται μαζί μας όμορφες φωτογραφικές στιγμές.

Μακάρι να έχουμε ένα καλό και ηλιόλουστο υπόλοιπο της Άνοιξης και να απολαύσουμε φωτεινή ηλιοφάνεια και ευωδιαστή ανθοφορία.

Πρωτομαγιά

 
Καλό κι ευλογημένο μήνα να έχουμε. Ο πέμπτος μήνας του ημερολογίου, ο Μάϊος, τον οποίο υποδεχόμαστε σήμερα, θα διαρκέσει 31 ημέρες.
 

Ο Μάϊος είναι ο μήνας των λουλουδιών και της βλάστησης. Τιμούνταν με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια στην Αρχαία Ελλάδα και στη Ρώμη. Η μεγάλη θρησκευτική εορτή του Μαΐου είναι των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (21 Μαΐου) και αποφράδα ημέρα η 29η Μαΐου, που «τούρκεψε η Πόλη».

Ροδόσταμο

 

Ἀλήθεια, πόσοι λησμονήσαμε -μέρες ποὺ εἶναι- νὰ «κάμουμε» τὸ ροδόσταμο;

 

Μέρες πασχαλιᾶς μὲ ποικίλες εὐωδιὲς ἀπὸ ἀρώματα τῆς Ἄνοιξης μυρωμένες. Τῆς Ἄνοιξης, ποὺ ἤδη ἀνέτειλε, καὶ μὲ τὸ Πάσχα κορυφώθηκε πιά. Ἀφοῦ, τώρα πιά: «ἔαρ μυρίζει (=ἐωδιάζει) καὶ καινὴ φύσις χορεύει (=καὶ ἡ νέα φύσις γιορτάζει)». Καὶ πράγματι, μέσα στὴ θεία ἄνοιξη ὅλα γιορτάζουν καὶ ἀποπνέουν ποικίλες εὐωδιές, ὥστε νὰ ἀναπαύεται ἡ ψυχή, νὰ χαίρεται καὶ ν’ ἀπορρίπτει κάθε συννεφιὰ καὶ ἀνησυχία.

 

Ἴσως γιὰ κάποιους τὰ παραπάνω, ἀλλὰ καὶ τὰ ὅσα γραφοῦν στὴ συνέχεια, νὰ θεωρηθοῦν ὡς παρωχημένα πιὰ σχήματα καὶ δρώμενα μιᾶς ἂλλης ἐποχῆς. Μιᾶς ἐποχῆς ποὺ δὲν ἐπιστρέφει μέν, ἀλλὰ συνεχίζει νὰ διδάσκει -και μάλιστα, πολὺ σοβαρά- κάποιες ἀξίες, ποὺ σήμερα τείνουν νὰ λησμονηθοῦν ἤ, γιὰ νὰ πῶ τὰ πράγματα με τ’ ὄνομά τους, νὰ ἐξαφανιστοῦν. Ὅμως αὐτὸς ποὺ σημιεώνει ὅλ’ αὐτά, θὰ συνεχίζει νὰ θυμᾶται καὶ συνάμα νὰ θυμίζει παλιοὺς τρόπους παραδοσιακοῦ βίου, γιατὶ ὅπως ἔχει παγκοίνως διατρανωθεῖ, αὐτὰ εἶναι τὰ ὑγιῆ θεμέλια τοῦ πολιτισμοῦ μας. Γιὰ τὸν ὁποῖο πολιτισμὸ θὰ πρέπει νὰ εἴμαστε περήφανοι καὶ νὰ τὸν ἀγναντεύουμε μὲ σεβασμὸ καὶ τὴ δέουσα τιμή.

 

Κι αὐτὴ τὴ φορά λοιπόν, θὰ προσπαθήσω  νὰ  θυμίσω -ἴσως εἰς μάτην, ἀλλὰ δὲν πειράζει- στοὺς παλιότερους, ἀλλὰ καὶ στοὺς νέοτερους ἀκόμη ἕνα προνόμιο ποὺ εἶχαν τότε, στὰ παλιότερα χρόνια, στὰ χρόνια ὅπου κατοικούσαμε ἀκόμα στὸ παλιὸ χωριό κι ὅπου τὰ σπίτια, τέτοιες μέρες, εὐωδίαζαν μαγιάτικο τριαντάφυλλο, ὅπως ὁ Ἐπιτάφιος κι ἡ ἐκκλησιὰ τὴ Μ. Παρασκευή, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἀνάσταση. Κι ἦταν ἡ θεία ἐκείνη εὐωδιὰ ἀπὸ τὸ «ροδόσταμο», ἀπὸ τὸ εὐωδιαστὸ καταστάλαγμα τῶν φύλλων τοῦ μαγιάτικου τριαντάφυλλου, ποὺ τὸ ἐπεξεργάζονταν οἱ παλιότεροι μὲ τὸν ἑξῆς τρόπο.

 

Ἀρχικὰ συγκέντρωναν μεγάλο ἀριθμὸ ἀπὸ ἀνοιχτὰ τριαντάφυλλα κι ὕστερα μαδοῦσαν τὰ φύλλα τους, τὰ «μπελόνιαζαν» ἕνα ἕνα καὶ μετά αὐτὸ τὸ στεφάνι ἀπὸ φύλλα, τὸ βάζανε μέσα σὲ «τζάρες» γυάλινες, τὶς ὁποῖες τοποθετοῦσαν, καλὰ κλεισμένες, στὸν ἥλιο. Μέρα μὲ τὴν ἡμέρα ἄρχισε νὰ «ἱδρώνει» ἡ «τζάρα» καὶ τὰ φύλλα, ἀπὸ ρόζ ποὺ ἦταν γίνονταν σταχτιά. Τότε, λοιπόν, ἀνοίγανε τὶς «τζάρες», ἄδειαζαν τὸ λιγοστὸ περιεχόμενο τοῦ εὐωδιαστοῦ ροδόσταμου σὲ μπουκάλι πολὺ καλὰ σφραγισμένο καὶ ἐπαναλάμβαν πάλι τὸ ἴδιο, μέχρι νὰ πάψουν οἱ τριανταφυλλιὲς νὰ ἀνθίζουν.

 

Ὅμως τὰ «μπελονιασμένα» φύλλα δὲν τὰ πετοῦσαν, ἀλλὰ τὰ κρεμοῦσαν πίσω ἀπὸ τὶς πόρτες τῶν σπιτιῶν τους, γιατὶ εὠδίαζαν ἀκόμα καὶ γέμιζαν τὸ σπίτι ἀπὸ μιὰν ἁπαλὴ καὶ γλυκειά μοσχοβολιά. Τὰ μουκαλάκια μὲ τὸν ροδόσταμο τὰ χρησιμοποιοῦσαν ὅταν ἔφτιαχναν χαμαλιά, ρυζόγαλο κ.ἀ. Ὅπως ἀπαραίτητο ἦταν τὸ κάθε σπίτι νὰ δώσει καὶ λίγο ἀπὸ τὸ παρασκεύασμα αὐτό καὶ στὴν ἐκκλησιά, γιὰ νὰ ραντίζουν τὸν κόσμο τὶς γιορτάδες, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ ραίνει ὁ παπᾶς τὸν Ἐπιτάφιο. Μάλιστα, γιὰ νὰ μην χαλάει, κόβει καὶ χάνει τὴν εὐωδιά του ὁ ροδόσταμος, βάζαμε μέσα στὸ μπουκάλι καὶ λίγα σκάγια ἤ λίγο καθαρὸ μελισσοκέρι…

 

Ἀλήθεια, πόσοι τα θυμοῦνται αὐτά;

 

Μπελονιάζω=περνῶ μὲ κλωστή

 

Τζά=γυάλινο ἀγγεῖο, μέσα στὸ ὁποῖο βάζανε γλυκό, μέλι, πετιμέζι κ.λ.π.

 

π. Κ.Ν. Καλλιανός

Ποίηση Φάνη Λελεμψή - 52

 
Η Άνοιξη είναι μια ιδέα, είναι μια οντότητα, είναι ένας δρόμος, είναι ένα ανθοστόλιστο μονοπάτι, ειδικά σχεδιασμένο για Ποιητές. Πάνω σε αυτό περπατούν, σκέπτονται, οραματίζονται, γράφουν, ζωγραφίζουν, οι άνθρωποι του Πνεύματος, οι Πρίγκιπες της Τέχνης του Έλληνα Λόγου! Αυτοί που δίνουν την ψυχή τους για μια χούφτα Πνεύμα!
 
Ο άξιος Ποιητής του Αναπλιού και γνήσιος φίλος Φάνης Λελεμψής, ως ακραιφνής και ανόθευτος πρωτεργάτης του Πνεύματος, βαδίζει με τη σημαία της Τέχνης του στο δρόμο της Άνοιξης, συμπορευόμενος με τους άλλους μεγάλους συν-δημιουργούς του και υμνολογεί την εποχή και τα στολίδια της, τις παπαρούνες, τις εξοχές, τις μαργαρίτες, τα στεφάνια, το αεράκι...
 

ΤΑ ΕΓΚΩΜΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ
 
Οι παπαρούνες
νοικοκυρές
που τινάζουν
τα κόκκινα στις εξοχές.
Ο Απρίλης περπατεί
με όλες τις ανθήσεις.
Ο Μάης
ερωτευμένος
με τις μαργαρίτες.
Φτιάχνει στεφάνια
στις άδοξες αγάπες
και έρχονται
εν μέσω της εσπέρας
ο Κώστας Καρυωτάκης
ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
ο Ανδρέας Εμπειρίκος
ο Οδυσσέας Ελύτης
ο Γιάννης Ρίτσος
και γράφουν
τα εγκώμια της άνοιξης.
Η άνοιξη είναι
γλυκιά σαν αεράκι
που τρέχει
στις κατηφόρες
και στις ανηφόρες
του Μαγιού.
 
Φάνης Λελεμψής
Ναύπλιο, Μάϊος 2021

Ποίηση Φάνη Λελεμψή - 6

Η δοκιμασία της ανθρωπότητας με τη σύγχρονη πανδημία συνεχίζεται. Η ελπίδα μας βρίσκεται στην Άνοιξη, που ξεκινάει αυτές τις μέρες, και φυσικά στην αγάπη, που σημαίνει υπέρβαση της άρνησης, της φθοράς και του σκότους.

Αυτά τα πολύτιμα μηνύματα μας μεταφέρει με την εμπνευσμένη πένα του ο λογοτέχνης του Αναπλιού / Ναυπλίου, ο Φάνης Λελεμψής. Ο ευγενικός και γλαφυρός λόγος του μας πλημυρίζει χαρά κι ελπίδα, σ’ αυτούς τους ανέραστους καιρούς που βιώνουμε.

ΑΣ ΠΙΑΣΟΥΜΕ

ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Ο καθένας μπροστά

στον καθρέφτη του θανάτου

Ας πιάσουμε

το χέρι της αγάπης

και ας περπατήσουμε

όσο θα υπάρχουμε!

Ο ένας στον άλλον

χρωστάει

μιαν Άνοιξη!