A Harmonious Melody of Theology

 
A new book, with the title “A Harmonious Melody of Theology”, written by the Senior Chanter Alexandros Procopiou has just (2026) been published by Orthodox Press.
 

This book is a companion guide for chanters, clergy, and students that bridges the gap between Byzantine musical practice and Orthodox theological understanding.
 
A Harmonious Melody of Theology explores the profound relationship between Orthodox theology, liturgical tradition, and ecclesiastical music as preserved by the Great Church of Christ.
 
Rooted in the living tradition of the Ecumenical Patriarchate of Constantinople, this book presents ecclesiastical music not as an artistic performance, but as a theological language, one that expresses doctrine, worship, and prayer through sound.
 
Drawing upon centuries of liturgical practice, the book examines how Byzantine chant articulates Orthodox theology through accentuation, modality, rubrics, and ritual structure. It guides readers through the theology and function of Vespers, Matins, the Divine Liturgy, and the major feasts of the Church year, while also explaining the historical development of ecclesiastical music, including the reforms of the Great Teachers of 1814.
 
Special attention is given to the Patriarchal chanting tradition, its unwritten transmission, and the role of chanters as theological teachers within the liturgical assembly.
 
The work also addresses practical and theological questions related to chanting in different languages, the symbolism of hymn structure, and the spiritual purpose of monophonic chant.
 
The author Alexandros Procopiou is an ecclesiastical musician with extensive experience in the tradition of Byzantine chant. Trained within the Patriarchal ethos of the Great Church of Christ, his work reflects a deep commitment to preserving the theological integrity and liturgical precision of Orthodox ecclesiastical music. He has taught ecclesiastical music to students of diverse linguistic and cultural backgrounds and has worked closely with clergy and chanters in both academic and liturgical settings. His approach emphasizes the inseparable unity between theology, liturgical order, and musical expression, viewing chant as a pedagogical and spiritual ministry of the Church.
 

This volume reflects years of teaching, research, and lived liturgical experience, offering readers a faithful presentation of Orthodox ecclesiastical music as received and practiced within the Ecumenical Patriarchate.
 
Table of Contents:
 
Introduction
Ecclesiastical Music and Orthodox Theology
The Ecclesiastical Music Committee of 1814
Emphasizing or Accenting in Chanting
Ecclesiastical Music and Other Languages
Official Books of the Orthodox Church
Feasts in the Orthodox Church
The Structure of Orthodox Ecclesiastical Hymns
Vespers
Matins
The Matins Gospel (Eothinon)
The Theology of the Canons
The Divine Liturgy
The Chanters of the Patriarchal Church
The Chanting Style of the Great Church of Christ
Epilogue
Appendix I When Chanters Descend from Their Stands
Appendix II When Chanters Uncover Their Heads
Appendix III Tones Used at Feasts Throughout the Year
 
ISBN:
 
978-1-58438-075-7

Το Όνειρο του Γεροντίου

 
Στη Λυρική Σκηνή του Μπρίστολ (Bristol Beacon) απολαύσαμε χθες βράδυ «Το Όνειρο του Γεροντίου» (The Dream of Gerontius).
 

Είναι ένα ιδιαίτερο έργο, ένα αριστουργηματικό ορατόριο του Άγγλου συνθέτη Έντουαρντ Έλγκαρ. Βασισμένο στο ομώνυμο ποίημα του Καρδινάλιου Τζον Χένρι Νιούμαν, περιγράφει το ταξίδι της ψυχής ενός ευσεβούς ανθρώπου (Γεροντίου) από τον θάνατο, μέσω της κρίσης (όπως την αντιλαμβάνονται οι δυτικοί χριστιανοί), στον παράδεισο. Θεωρείται ένα από τα κορυφαία χορωδιακά έργα της κλασικής μουσικής.
 
Το έργο είναι γνωστό για τη βαθιά συναισθηματική του ένταση και τη δραματική απόδοση της θρησκευτικής πίστης. Ήταν όντως έτσι στην υπέροχη απόδοση της Συμφωνικής Ορχήστρας του Λονδίνου και της Συμφωνικής Χορωδίας του Λονδίνου.

 
Στο κείμενο του έργου διαβάσαμε τους παρακάτω ποιητικούς στίχους και ακούσαμε να ψάλλονται μοναδικά:
 
Άγγελος: Έχουμε τώρα περάσει τη θύρα και είμαστε στον Οίκο της Κρίσεως.
 
Γερόντιος: Ο ήχος είναι σαν το ορμητικό πέρασμα του ανέμου -του καλοκαιρινού ανέμου- ανάμεσα στα ψηλά πεύκα.

MARINELLA

 
What do the late Queen Mother, Sir Cliff Richard and Dame Judi Dench have in common? In Britain, they have acquired the status ‘National Treasure’. This honorary title exists only on the public’s heart and is given to those well-known public figures who are not merely famous, but who have been ‘loved’ by the nation over many years. They represent something truly ‘British’, they ‘belong’ to us, the country would not be quite the same without them.
 

If such a category exists in the hearts of Greeks, then Marinella would be a candidate to be viewed as a ‘National Treasure’. She has recently died; on 28 March at the age of 87 after suffering a stroke on stage at the Odeon of Herodes Atticus 18 months ago.
 
For me, a British philhellene, Marinella meant something quite specific and it is somehow fitting that she has died just a few days before Cyprus National Day on 1 April. Ever since I first heard it, I listen on that day to Marinella singing ‘Voices of the Heroes’:
 
(50) Fones Iroon - YouTube
 
Her passionate interpretation of the verses of the Cypriot poet Klairi Angelidou lasts two and a half minutes – you may need to lower the volume:
 
Άνοιξα την πόρτα κι ήρθε ο ξανθόμαλλος Πέτρος
με τη σημαία και την ρομφαία,
μετρώντας βήματα ζωής και θανάτου.
Κι ήρθε της Γιαλούσας ο Παρασκευάς
κρατώντας στα χέρια την οργή και την οδύνη,
κουβαλώντας τα μυρσίνια της Ανάστασης.
Και παραπέρα ο Κυριάκος
να κρατάει βιβλία σοφίας και να ρωτά «Γιατί;»
κι ούτε που μπόρεσε κανείς από τότε να αποκριθεί.
Μονάχα ο Άγιος Γρηγόρης
φώναξε απ’ τα βουνά της Παναγιάς
«Γρηγορείτε… Ήρθε η ώρα…
Κανείς να μην μείνει πίσω…
Γρηγορείτε… Το Φως απ’ τ’ Αγιοκέρι θα σβήσει
κι αλίμονο στη γη μας,
θα ’ρθει η ανομβρία να κάψει τα σπαρτά της Λευτεριάς
κι ο αγνοούμενος δε θα ’χει σταρένιο ψωμί
κι η μαυροφόρα η Παναγιά δε θα ’χει λάδι στο καντήλι.
Γρηγορείτε… Μάρκο, Λένα, Μούσκο,
του Λιουπετριού αδέλφια,
παιδιά της Ροδαυγής.
Γρηγορείτε Μάνες της Καρπασίας,
Άννα Κυπριανού, Φλωρεντία των Καρύων,
Ελένης της απαντοχής, Μάνα του Καραολή,
ο Άγιος Πρωτόκλειτος σας περιμένει…»
Είπε και χάθηκε το παλληκάρι
και δέρνουν μας οι άνεμοι
και δέρνουν μας οι μπόρες
κι ολονυχτίς μας κουβαλούν τα ξένα καράβια αλυσίδες,
χωρίς αιδώ, χωρίς περίσκεψη.
Αχ, το αίμα έγινε ποτάμι
κι οι αγχόνες στήθηκαν ξανά.
Αγία Γιαλούσα, Αγία Αμμόχωστος
κι εσύ της Λύσης Παναγιάς
αρχίστε της ελπίδας ύμνο τον Χερουβικό.
Πολύ πονέσανε, πολύ τα κορμιά
με τις καταιγίδες της εκδίκησης.
Ο Άγιος Γρηγόρης Αυξεντίου
δέεται και καρτερεί
κι η μάνα του η Παναγιά
κοιτάζει δακρυσμένη τον αντιφωνητή του Νόστου.
 
Κι αυτοί,
όλη τη Δόξα πήραν!
 
Although these words commemorate the struggle of Cyprus for its freedom, Marinella was thoroughly Greek. She was born in Thessaloniki in May 1938 to parents who were refugees from the Pontos. Her family were poor and the family suffered great hardship particularly during the war.
 
At 17 she joined a company of travelling actors; one night the singer fell ill and she took over the role. Soon she was singing in night clubs. The following year, Kyriaki “Kiki” Papadopoulou adopted the name Marinella and met Stelios Kazantzides. They have been described as the greatest male-female duet in the history of Greek popular music. They married in 1964 but divorced two years later.
 
Marinella released 66 studio albums, sang songs by all leading composers, represented Greece in the Eurovision Song Contest and sang at the closing ceremony of the 2004 Olympic Games. But people remember what she didn’t do, almost as much as her many achievements: she refused to sing at the wedding of Aristotle Onassis and Jackie Kennedy because it fell on her day off!
 
Yes, a National Treasure.
 
Richard Devereux

Ο Ύμνος που έσωσε την Πόλη

 
Ο μουσικολογιότατος Αρχιμ. Νικόδημος Καβαρνός, με την υπέροχη μελωδική του φωνή, μας παρουσιάζει ένα Μίνι Μουσικό Κινηματογραφικό Ντοκιμαντέρ, στο οποίο βλέπουμε την Παναγία μας ως Φοβερά Προστασία να σώζει την Πόλη της, τη Βασιλεύουσα, από εχθρική επιδρομή.
 

Στο εν λόγω βίντεο ακούγεται ο εθνικός Ύμνος του Βυζαντίου, το γνωστό σε όλους «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια...», ένας  Ύμνος σύμβολο για τη Βυζαντινή Ορθοδοξία!

Τα κάλαντα του Γένους μας

Σήμερα, Παραμονή της μεγάλης Εορτής των Αγίων Χριστουγέννων, ψάλλονται -κατά παράδοση του Γένους μας- τα επίκαιρα εορταστικά χριστουγεννιάτικα κάλαντα. Είναι σημαντικό μέρος των εθίμων αυτής της εποχής.

Στο βίντεο της παρούσας ανάρτησης βλέπουμε τον φημισμένο μαέστρο και βιολονίστα André Rieu να παρουσιάζει από το Maastricht μια ωραία χριστουγεννιάτικη συναυλία και με τη συμμετοχή της Ομογενούς σοπράνο Χριστίνας Πέτρου να προσφέρουν στους θεατές τα υπέροχα χριστουγεννιάτικα κάλαντα. Έτσι, με τον τρόπο αυτό, τα κάλαντά μας αποκτούν διεθνή διάσταση και προβολή.

Μεσιανικές μελωδίες του Handel

Μια εξαίρετη μελωδική πανδαισία εμπλούτισε τον μουσικό ουρανό του Μπρίστολ χθες το βράδυ. Ήταν το ορατόριο του σπουδαίου συνθέτη Georg Friedrich  Handel (1685 - 1759), που παρουσιάσθηκε από το Bristol Choral Society στον υπέροχο θεατρικό χώρο Bristol Beacon.

Μέσα στον πνευματικό χώρο της ιερής προσμονής των Χριστουγέννων η ουράνια αυτή μουσική, που εκτελέσθηκε από ταλαντούχους μουσικούς, δημιούργησε μια ατμόσφαιρα ανώτερη, κυριολεκτικά αγγελική και μοναδική.
 

Κρατώντας στα χέρια μας το κείμενο του σπουδαίου αυτού έργου, που ήταν χωρία από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, μας έκανε συντελεστές, συμμετόχους και συνδημιουργούς του όλου αυτού εξαιρετικού αποτελέσματος.
 

Hallelujah: for the Lord God Omnipotent reigneth (Revelation 19:6).

Με το φως των κεριών

 
Χθες το βράδυ είχαμε την όμορφη ευκαιρία να παρακολουθήσουμε, σε έναν κατάμεστο Καθεδρικό Ναό στο Μπρίστολ, μια ιδιαίτερα ατμοσφαιρική μουσική εκδήλωση. Ο επιβλητικός χώρος, φωτισμένος απαλά με αμέτρητα κεριά και γεμάτος προσμονή, δημιούργησε από την πρώτη στιγμή το ιδανικό σκηνικό.
 

Το κονσέρτο έφερε τον τίτλο Candlelight: Christmas Movie Soundtracks και, όπως προμήνυε το όνομά του, κινήθηκε σε έντονα γιορτινούς και νοσταλγικούς ρυθμούς.
 

Ένα τοπικό κουαρτέτο εγχόρδων ερμήνευσε με ιδιαίτερη έμπνευση και ευαισθησία τις μουσικές επιλογές, κερδίζοντας το κοινό με τον ζεστό και γεμάτο συναίσθημα ήχο του.
 

Το πρόγραμμα περιλάμβανε γνωστές μελωδίες από αγαπημένες κινηματογραφικές ταινίες με χριστουγεννιάτικη θεματολογία, που ξύπνησαν αναμνήσεις και μετέφεραν όλους μας στο κλίμα των ημερών.
 

Η μουσική, σε συνδυασμό με τον χώρο και την κατανυκτική ατμόσφαιρα, προσέφερε μια πραγματικά ξεχωριστή εμπειρία.

Το δημοτικό τραγούδι και ο Ελληνισμός

 
Η ιστορία του δημοτικού τραγουδιού αποδεικνύει τη συνέχεια του Ελληνισμού από τους χρόνους του Ομήρου έως σήμερα. Ο πρωτοπρεσβύτερος π. Χρίστος Κυριακόπουλος, στο προσφάτως εκδοθέν βιβλίο του «Η ιστορία του δημοτικού τραγουδιού», γράφει: «Σύμφωνα με τις μελέτες ειδικών ερευνητών στις μελωδίες των δημοτικών τραγουδιών μετουσιώνεται ο πλούτος της αρχαίας μουσικής και μετρικής. Ο Όμηρος παρουσιάζει τους φημισμένους “αοιδούς” τον Φήμιο και τον Δημόδοκο, να τραγουδούν τα “κλέα των ανδρών”, που δεν ήτανε τίποτε άλλο παρά κάτι ανάλογο με τα νεότερα κλέφτικα τραγούδια, που εξυμνούν τα κατορθώματα εκείνων που προτιμούσαν “καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή”».
 

Η λέξη «Τραγωδέω - τραγωδώ» προέρχεται από το ρήμα «άδω» = τραγουδώ και σημαίνει απαγγέλλω, εμφαντικώς διηγούμαι, εμμέτρως διαζωγραφώ. Είναι το ρήμα εκ του οποίου προέρχεται ο όρος τραγωδία και η λέξη τραγούδι. Ο Αλέξης Πολίτης για να δείξει τη συνέχεια της εθνικής μας ποίησης, σημειώνει πως «ένα χωρίο στην Ιλιάδα προσφέρει μιαν ενότητα πιο άμεση, πιο εξειδικευμένη  και ακόμα πιο εντυπωσιακή με τα νεότερα μοιρολόγια. Είναι εκείνο όπου η οικογένεια του Πριάμου ξεσπά σε θρήνους δίπλα στο πτώμα του Αχιλλέα για να του αποδώσουν τις νεκρικές τιμές».
 
Ο π. Χρίστος Κυριακόπουλος σημειώνει πως τα ακριτικά τραγούδια, τα αθάνατα αυτά μνημεία των Ορθοδόξων Ελλήνων, είναι πολύ κοντά στους ήχους της βυζαντινής μουσικής και  κάνουν την εμφάνισή τους τον 8^ο αιώνα. Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος στο εξαιρετικό πόνημά του «Άσματα Δημοτικά της Ελλάδος», εκδοθέν το 1852 στην Κέρκυρα, επισημαίνει πως η περιγραφή του μεσαιωνικού βίου καθίσταται αναγκαία στην αισθητική γεύση των δημοτικών ασμάτων της Ελλάδος. Ο βίος του απροσώπου και ανωνύμου λαού διαφωτίζει τις δύσκολες διόδους, που διέβη το Γένος μας και διαλύει πολλές απορίες. Όταν δια της δημοτικής ποίησης, προσθέτει ο Ζαμπέλιος, διασαφηνίσουμε τις ροπές του Γένους, εκθέσουμε το όραμα των αγώνων, των κινδύνων, των ευχών, των παθημάτων αυτού και εξαγάγουμε τα αναγκαία συμπεράσματα, τότε η δημοτική ποίηση ανακύπτει χίλιες φορές λαμπρότερη.
 
Των ακριτικών τραγουδιών ακολουθούν τα κλέφτικα, τα οποία, όπως τονίζει ο π. Χρίστος Κυριακόπουλος «αναπλάθουν σημαντικά γεγονότα, εξαίρουν την ανδρεία, και το ηρωικό φρόνημα σπουδαίων προσώπων και διασώζουν την ιστορική μνήμη» και προσθέτει ότι το μήνυμά τους είναι μεγάλο, γιατί μας εμφανίζουν τους ανδρειωμένους προγόνους και συμπατριώτες μας να αγωνίζονται αδελφωμένοι «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία».
 
Ανάμεσα στα κλέφτικα τραγούδια που συγκέντρωσε ο φιλέλληνας Γάλλος ακαδημαϊκός, φιλόλογος και συλλέκτης των δημοτικών μας τραγουδιών Κλοντ Φορέλ (1772-1844) και τα εξέδωσε στο Παρίσι το 1824-1825, ξεχωρίζει ένα για τον ξακουστό αρχηγό των κλεφτών ιερέα Ευθύμιο Μπλαχάβα ή Βλαχάβα, που αναδείχθηκε μεγαλομάρτυρας της Εκκλησίας και της Πατρίδας, αφού σε άνιση μάχη οι τουρκαλβανοί τον συνέλαβαν και τον πετσοκόψανε, αφού τον υπέβαλαν σε όλα τα βασανιστήρια που μπόρεσε να φαντασθεί το ανθρώπινο τέρας, που ονομαζόταν  Αλής πασάς.    
 
Το βιβλίο του π. Χρίστου είναι ευσύνοπτο και ευανάγνωστο. Με 63 ερωταποκρίσεις και με σαφήνεια δίνει μια πλήρη εικόνα της ιστορίας της δημοτικής μουσικής από των αρχαίων χρόνων έως σήμερα. Ως προς το σήμερα επισημαίνει ότι η κατάσταση είναι εντελώς απογοητευτική! Και αυτό γιατί η παρακμή, η παραχάραξη και η συνακόλουθη φαλκίδευσή της κυριαρχούν. Σήμερα εκδηλώνεται ένας μουσικός λαϊκισμός σε όλο το μήκος της ακαταλληλότητάς του: αλλοιωμένο πνεύμα ερμηνείας, στίχοι διαστρεβλωμένοι και άμουσοι, αγοραία μουσική, ρυθμική αναρχία, εκκωφαντικοί ήχοι, ανατολίτικα μέτρα και ερμηνευτές άγευστοι της ημετέρας μουσικής παιδείας.
 
Ο θεολόγος, κατά την επιστήμη, μουσικολογιώτατος π. Χρίστος Κυριακόπουλος έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη, στη διατήρηση και στην προβολή της δημοτικής μας μουσικής. Έχοντας το φυσικό ταλέντο της καλλικέλαδης φωνής του διδάχθηκε τη βυζαντινή μουσική πρώτα στο Ωδείο Αθηνών και μετά στο Ελληνικό Ωδείο, από όπου και έλαβε το πτυχίο και το δίπλωμά του. Σήμερα είναι διευθυντής της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Κηφισίας, της οποίας είναι και Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος. Είναι επίσης διευθυντής της πολυμελούς χορωδίας «Βυζαντινή Κυψέλη», της οποίας τυγχάνει και ιδρυτής. Η Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών έχει εκδώσει μελέτες του, με καταγραφές δημοτικών τραγουδιών. Προ της εκδόσεως  του βιβλίου του για την ιστορία του δημοτικού μας τραγουδιού εξέδωσε, σε συνεργασία με τον συγγραφέα Δημ. Κ. Κυριακόπουλο τον βραβευθέντα από την Ακαδημία Αθηνών πολυσέλιδο τόμο  με ηρωικά τραγούδια της Πελοποννήσου, αφιέρωμα στα 200 χρόνια από την κήρυξη του Απελευθερωτικού Αγώνα του 1821.
 
Η δύσκολη εποχή που ζούμε, εποχή επιβολής των δυτικής προέλευσης ατομισμού, ηδονισμού και μηδενισμού, μοιάζει με την εποχή που οι Έλληνες των Ιονίων νήσων έζησαν υπό την κυριαρχία δυτικών κρατών, τα οποία επιχείρησαν να τους επιβάλλουν τον δικό τους κοσμικό  τρόπο ζωής. Πολλοί, κυρίως λόγιοι και πλούσιοι αστοί, υπέκυψαν στα θέλγητρα αυτού του τρόπου ζωής. Από τους λογίους μόνο οι κληρικοί παρέμειναν πιστοί στις προγονικές παραδόσεις τους και τήρησαν, είτε διδάσκοντες, είτε γράφοντες, είτε κηρύττοντες, την χρήση της πατρίου διαλέκτου και με την επιμονή τους αναχαίτισαν την πλημμύρα της ξενογλωσσίας και της θρησκευτικής αποστασίας και με τα δόντια, τρόπος του λέγειν, συγκράτησαν τη συνέχεια του ελληνισμού σε αυτές τις δυτικοκρατούμενες περιοχές του έθνους μας (Βλ. σχ. Σπ. Ζαμπέλιου «Σκέψεις περί ελληνικής ποιήσεως» Εν Αθήναις, 1859, σελ. 57).
 
Σήμερα είναι παρήγορο ότι  υπάρχουν ακόμη κληρικοί, ένας από τους οποίους είναι ο π. Χρίστος Κυριακόπουλος, που με το έργο τους, ο καθένας με τα τάλαντά του, διασώζουν την ψυχή μας ως έθνους, και μας βοηθούν στο να παραμένουμε πιστοί στις παραδόσεις μας και στην πολιτισμική και θρησκευτική κληρονομιά μας.
 
Γιώργου Παπαθανασόπουλου

Ροσσίνι στο Μπρίστολ

 
Χθες βράδυ παρακολουθήσαμε μια μουσική πανδαισία στον Καθεδρικό Ναό του Μπρίστολ, όπου ο μουσικός οργανισμός Bristol Choral Society παρουσίασε το έργο του παγκοσμίου φήμης Ιταλού συνθέτη Τζοακίνο Ροσσίνι με τον τίτλο «Petite Messe Solennelle». Αυτό είναι μια οπερατική μουσική Θεία Λειτουργία.
 

Τους καλλιτέχνες και τα όργανα, καθώς και την πολυπληθέστατη χορωδία διηύθυνε η έμπειρη Μαέστρος Hilary Campbell. Στην εκδήλωση ξεχώρισε η εξαιρετική -παρότι νεοτάτη- Λιθουανή πιανίστρια Marija Struckova.
 

Μέλος της έξοχης χορωδίας ήταν και η φίλη μας Υβόννη Devereux, της οποίας ο σύζυγος Richard Devereux είναι Μέγας Φιλέλληνας.
 

Το εν λόγω μουσικό έργο συνέθεσε ο Ροσσίνι το 1864 στο Παρίσι. Είναι βαθύτατα συγκινητικό ότι ο συνθέτης όταν ολοκλήρωσε το έργο του έγραψε στο τέλος του χειρογράφου του τα εξής λόγια:

«Κύριε, να λοιπόν που τελείωσε αυτή η φτωχική μικρή λειτουργία. Άραγε έγραψα ιερή μουσική ή μάλλον βλάσφημη; Γεννήθηκα για την κωμική όπερα, όπως πολύ καλά το ξέρεις. Όχι πολλή τεχνική, λιγάκι καρδιά, αυτό μόνο. Στείλε μου την ευλογία σου και χάρισέ μου τον παράδεισο»!

Μια Παναγιά

Η Εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, που τιμάται σήμερα 15 Αυγούστου, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες Θεομητορικές Εορτές της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η Παναγία, Μητέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αφού εκπλήρωσε την επίγεια αποστολή της με ταπείνωση και υπακοή, παρέδωσε εν ειρήνη την αγία ψυχή της στον Υιό και Θεό της, μεταστάσα στους Ουρανούς. Δεν πρόκειται για θάνατο με την κοσμική έννοια, αλλά για μετάβαση στη Ζωή, αφού «ο τάφος και η νέκρωσις ουκ εκράτησεν» Αυτήν που έγινε «δοχείον του Αχωρήτου». Η Εκκλησία πανηγυρίζει με κατάνυξη, τιμώντας την Παρθένο Μαρία ως πρεσβεύουσα αδιάλειπτα υπέρ του κόσμου, προσφέροντας ελπίδα, παρηγοριά και προστασία στους πιστούς.

Κάποιοι σπουδαίοι Νεοέλληνες δημιουργοί, ο Μάνος Χατζηδάκης, ο Νίκος Γκάτσος και ο Λάκης Παππάς, ετοίμασαν ένα όμορφο μουσικό κομμάτι με τίτλο «Μια Παναγιά»! Υποκλινόμαστε με δέος στον υπέροχο  αυτό μουσικό πίνακα που ζωγράφισαν!!!

Βυζαντινή Μουσική στο Κάρδιφ

 
Στο Κάρδιφ της Ουαλίας υπάρχει από το 1873 μια ακμάζουσα Ελληνορθόδοξη Κοινότητα, αφιερωμένη στον Προστάτη των Ναυτικών, τον θαυματουργό Άγιο Νικόλαο.
 

Εκεί λειτουργούν Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, Ελληνικό Σχολείο, διάφοροι πατριωτικοί και κοινωνικοί Σύλλογοι, ενώ τελευταία επανιδρύθηκε και Ελληνικό Προξενείο.
 
Τα τελευταία χρόνια λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία και Σχολή Βυζαντινής Μουσικής, η οποία είναι Παράρτημα της Κεντρικής Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Θυατείρων και Μ.Β.
 
Την Κεντρική Σχολή διευθύνει για μακρά σειρά ετών ο Πρωτοπρ. Ιωσήφ Παλιούρας, ενώ το Παράρτημα του Κάρδιφ διευθύνει και διδάσκει ο Δρ. Δημήτριος Σαλαπάτας.
 
Πολλοί ενδιαφερόμενοι και αφοσιωμένοι σπουδαστές παρακολουθούν με επιμέλεια και αγάπη τα Μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής στο Κάρδιφ και στις πρόσφατες εξετάσεις αρίστευσαν όλοι.
 
Τα Μαθήματα θα αρχίσουν και πάλι τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την αφίσα της παρούσας ανάρτησης!

Ημέρα Μουσικής

21 Ιουνίου - Θερινό Ηλιοστάσιο & Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής

Η 21η Ιουνίου σηματοδοτεί την πιο φωτεινή μέρα του χρόνου - το θερινό ηλιοστάσιο, την επίσημη αρχή του καλοκαιριού. Ο ήλιος στέκεται ψηλά και φωτίζει τα πάντα με γενναιοδωρία, δίνοντάς μας φως, ζεστασιά και ελπίδα.
 
Την ίδια μέρα, σε κάθε γωνιά του κόσμου, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα της Μουσικής. Γιατί τι είναι το καλοκαίρι χωρίς ήχους, ρυθμούς και μελωδίες; Η μουσική είναι το φως της ψυχής, η γλώσσα που ενώνει τους ανθρώπους, χωρίς σύνορα και χωρίς λέξεις. Είναι η παρηγοριά, η χαρά, η έκφραση, η (επ)ανάσταση.
 
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τη μέρα αυτή να γεμίσει με τραγούδια - στις πλατείες, στα ακουστικά μας, στην καρδιά μας. Ας τιμήσουμε τη μουσική που μας συντροφεύει στις πιο σημαντικές και πιο απλές στιγμές της ζωής.
 
Χρόνια πολλά στη Μουσική - τη φίλη όλων μας!

Ύμνος της Αγάπης

Στο 13ο κεφάλαιο της Α΄ Επιστολής προς Κορινθίους, που συνέταξε ο Απόστολος Παύλος, βρίσκεται και ο Ύμνος της Αγάπης, ένα από τα πιο αξιόλογα κείμενα της Αγίας Γραφής.

Στο βίντεο της παρούσας ανάρτησης παρουσιάζεται η Ρουμάνα καλλιτέχνιδα Maria Coman, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο της εκκλησιαστικής μουσικής, να ψάλλει πολύ μελωδικά και συγκινητικά τον Ύμνο της Αγάπης. Ένας θαυμαστής ακροατής της ανέφερε χαρακτηριστικά: «Μαρία, η φωνή σου είναι σαν κλίμακα που οδηγεί στον ουρανό. Κάθε τόνος της φωνής σου είναι ένα βήμα πιο κοντά στον Θεό».

Αστερομάτα

Χθες βράδυ πραγματοποιήθηκε ο δεύτερος ημιτελικός του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision. Η Κλαυδία Παπαδοπούλου, που εκπροσώπησε την Ελλάδα μας, με το τραγούδι «Αστερομάτα», κατάφερε να προκριθεί στον Τελικό του Διαγωνισμού, που θα πραγματοποιηθεί αύριο Σάββατο, στη Βασιλεία της Ελβετίας.

Η Κλαυδία, που έχει ποντιακή καταγωγή, επέλεξε να μεταφέρει μέσα από το τραγούδι της ένα επίκαιρο και συγκινητικό μήνυμα: την προσφυγιά και τον ξεριζωμό, όχι μόνο των προγόνων της, αλλά και τόσων ανθρώπων που αναγκάζονται σήμερα να εγκαταλείψουν τη γη τους εξαιτίας των πολέμων και των συγκρούσεων. Ο σύγχρονος ήχος του «Αστερομάτα» συνδυάζεται αρμονικά με ethnic στοιχεία, ενώ οι ελληνικοί στίχοι ενισχύουν τον συναισθηματικό αντίκτυπο του τραγουδιού.
 
Η νεαρή ερμηνεύτρια αποκάλυψε σε πρόσφατη συνέντευξή της την αληθινή ιστορία που κρύβεται πίσω από το τραγούδι. Η οικογένειά της, λόγω της ποντιακής καταγωγής της, βίωσε από πρώτο χέρι την προσφυγιά, αναγκαζόμενη κάποτε να εγκατασταθεί στη Σοβιετική Ένωση, προτού αποφασίσει να μεταβεί στην Ελλάδα το 1991. Επηρεασμένη από τα βιώματα των προγόνων της, η Κλαυδία επιχειρεί να δώσει φωνή σε όσους αναγκάζονται -τότε και τώρα- να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και να αναζητήσουν ένα καλύτερο αύριο.
 
Όπως έχει αποκαλύψει η ίδια, ο τίτλος «Αστερομάτα» αναφέρεται σε μια όμορφη γυναίκα που τα μάτια της λάμπουν σαν αστέρια, συμβολίζοντας ελπίδα και φως μέσα στην ζοφερή πραγματικότητα του ξεριζωμού. Με αυτόν τον τρόπο, η Κλαυδία αποτίει φόρο τιμής στην ιστορία της οικογένειάς της, ενώ παράλληλα στέλνει ένα οικουμενικό μήνυμα για όλους εκείνους που αναζητούν την ελευθερία και την ασφάλεια μακριά από την εμπόλεμη ζώνη της πατρίδας τους.
 
ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή Κύπρου

Αγία και Μεγάλη Δευτέρα

Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Δευτέρᾳ, μνείαν ποιούμεθα τοῦ μακαρίου Ἰωσὴφ τοῦ παγκάλου, καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Κυρίου καταραθείσης καὶ ξηρανθείσης συκῆς.

Στίχοι
Σώφρων Ἰωσήφ, δίκαιος κράτωρ ὤφθη,
Καὶ σιτοδότης· ὦ καλῶν θημωνία!
 
Ἕτεροι, εἰς τὴν ξηρανθεῖσαν Συκῆν
Τὴν συναγωγήν, συκῆν Χριστός, Ἑβραίων,
Καρπῶν ἄμοιρον πνευματικῶν εἰκάζων,
Ἀρᾷ ξηραίει· ἧς φύγωμεν τὸ πάθος.
 
Ταῖς τοῦ παγκάλου Ἰωσὴφ πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν.

Ο Γκαίτε και το Δημοτικό Τραγούδι

 
Να γιατί το δημοτικό τραγούδι είναι ο ιερότερος εθνικός πλούτος που έχουμε στη χώρα μας!!!
 

Το καλοκαίρι του 1815, επεφύλασσε μια μεγάλη έκπληξη για τον μεγάλο Γερμανό λόγιο.
 
Κατά τη διάρκεια του παραθερισμού του στη λουτρόπολη του Βισμπάντεν γνωρίστηκε με τον βαρόνο Βέρνερ Φον Χαξτχάουζεν, έναν πολυμαθή Γερμανό γιατρό που λέγεται ότι μιλούσε 13 γλώσσες.
 
Μέσα από τα όποια ενδιαφέροντα συζητούσαν κατά τις διακοπές τους οι δυο άνδρες, το βασικότερο όλων ήταν το Ελληνικό Δημοτικό Τραγούδι.
 
Ο Χαξτχάουζεν κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πόλεμων υπηρετούσε σε ένα Βρετανικό στρατιωτικό νοσοκομείο όπου ήρθε σε επαφή με πολλούς Έλληνες ναυτικούς και μέσα από αυτούς και το Δημοτικό Τραγούδι, καταγράφοντας μεγάλο αριθμό τραγουδιών τα οποία μετέφρασε στα Γερμανικά.
 
Ο Γκαίτε μαγεύτηκε τόσο που στα τέλη του Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου, υπό την επίρροια τών στίχων τού Δημοτικού Τραγουδιού, κάλεσε στο σπίτι του στην Φρανκφούρτη επιφανείς ανθρώπους των Γραμμάτων και των Τεχνών, σ’ ένα από εκείνα τα περίφημα φιλολογικά συμπόσια που συνηθίζονταν την εποχή εκείνη.
 
Το παράξενο όμως για ένα Φιλολογικό Συμπόσιο ήταν ότι ο Γκαίτε είχε καλέσει και ζωγράφους κάτι που έκανε τους φιλολόγους να αναρωτιούνται.
 
Η απορία τους λύθηκε όταν ο Γκαίτε άρχισε να τους μιλάει για το Ελληνικό Δημοτικό Τραγούδι.
 
Τους είπε ότι είχε γράψει στον γιο του Αύγουστο πως «μολονότι είναι λαϊκό, είναι τόσο δραματικό, τόσο επικό και τόσο λυρικό, που δεν υπάρχει αντίστοιχο του στον κόσμο».
 
Είπε πως οι εικόνες αυτών των τραγουδιών, τού Ελληνικού Δημοτικού Τραγουδιού είναι εκπληκτικές. «Φανταστείτε, λέει, βάζει δυο βουνά να μαλώνουν μεταξύ τους.
 
Φανταστείτε, λέει, έναν αετό να μιλάει με το κομμένο κεφάλι του κλέφτη.
 
Ο κλέφτης να λέει να του κόψουν το κεφάλι να μην το πάρουν οι Τούρκοι και να μην το πουν στην αρραβωνιαστικιά του…
 
Αφήνω, λέει ο Γκαίτε, για τελευταίο ένα  τραγούδι το οποίο θεωρώ  κορυφαίο».
 
Και τους διάβασε ένα δημοτικό τραγούδι, ένα μοιρολόι.
 
«Γιατ’ είναι μαύρα τα βουνά και στέκουν βουρκωμένα;
Μην’ άνεμος τα πολεμά; Μήνα βροχή τα δέρνει;
Ουδ’ άνεμος τα πολεμά κι’ ουδέ βροχή τα δέρνει.
Μονέ διαβαίνει ο Χάροντας με τους αποθαμένους.
Σέρνει τους νιους απ’ ομπροστά, τους γέροντες κατόπι
Τα τρυφερά παιδόπουλα στη σέλλα αραδιασμένα.
Παρακαλούν οι γέροντες, τ’ αγόρια γονατίζουν
«Κόνεψε, Χάρο, σε χωριό, κόνεψε καν σε βρύση
Να πιουν οι γέροντες νερό κι οι νιοι να λιθαρίσουν
Και τα μικρά παιδόπουλα να μάσουνε λουλούδια!»
«Όχι, χωριά δε θέλω ’γω, σε βρύσες δεν κονεύω
Έρχοντ’ οι μάνες για νερό, γνωρίζουν τα παιδιά τους
Γνωρίζονται τα’ αντρόγυνα, και χωρισμό δεν έχουν».
 
Και τότε γύρισε ο μεγάλος Γερμανός προς τους ζωγράφους λέγοντας «ζωγραφίστε αυτές τις ανεπανάληπτες εικόνες, αυτές τις εκπληκτικές σκηνές, όπου, συνεπήρε μέγας άνεμος το δάσος και το δέρνει, το δέρνει άγρια βροχή, και από κει σαλαγάει ο Χάρος τους νεκρούς, μπροστά τους νέους, πίσω τους γέρους, κι αρμαθιασμένα τα παιδιά  στη σέλλα του και παρακαλάνε αυτά να κονέψει επιτέλους ο Χάρος σε μια βρύση…». λύνοντας την απορία για την παρουσία των ζωγράφων σε ένα Φιλολογικό Συμπόσιο.

Οι ποιητές για το 1821 και την Πατρίδα

Παγκόσμια ημέρα ποίησης η 21^η Μαρτίου, κοντινή ημέρα στην διπλή γιορτή των Ελλήνων, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την επέτειο της ενάρξεως της πετυχημένης Επανάστασης του 1821 για την Εθνική μας Παλιγγενεσία. Είναι μια ευκαιρία να θυμίσουμε ποιητές που εμπνεύστηκαν από το Εικοσιένα και την Πατρίδα. Πρώτα τους ανώνυμους ποιητές των δημοτικών μας τραγουδιών. Στον αξιόλογο τόμο με τίτλο «Ηρωικά τραγούδια της Πελοποννήσου», που συνέγραψαν ο πρωτοπρεσβύτερος π. Χρίστος Κυριακόπουλος και ο κ. Δημήτριος Κ. Κυριακόπουλος, αναφέρεται αυτό που έγραψε ο Φώτης Κόντογλου: 

«Άνθρωπος που δεν νιώθει στα κατάβαθα της καρδιάς του τα δημοτικά μας τραγούδια δεν είναι σε θέση να νιώσει αληθινά την Επανάσταση του Εικοσιένα. Μπορεί να την καταλάβει σαν ένα πολιτικό και ιστορικό καθέκαστο, δηλαδή από την υλική πλευρά του, δεν νιώθει όμως απ’ αυτή το “τιμιότατο” δηλαδή την πνευματική φωτοχυσία, που την κάνει αυτήν την Επανάσταση ξεχωριστή ανάμεσα στις λογής λογής επαναστάσεις που γινήκανε». 
 
Σε ένα από αυτά τα ποιήματα που παρατίθενται στον ως άνω τόμο και που η μουσική τους είναι σε τσάμικο χορό, γράφεται:
 
«Χαρά ΄χουν τα Ελληνόπουλα, του Έθνους η ελπίδα, γιατί γιορτάζει η Παναγιά, γιορτάζει κι η Πατρίδα.
Χαρά ΄χει και η Ελλάδα μας στην πιο τρανή γιορτή της, που ξαναβρήκε την παλιά, τη δόξα και τιμή της.
Σαν σήμερα π’ απλώθηκε από την Άγια Λαύρα στη Ρούμελη και στον Μοριά της λευτεριάς η αύρα
και μ’ αίμα ποτιστήκανε οι ρεματιές κι οι λόγγοι στα Δερβενάκια, στα Ψαρά, στο θείο Μεσολόγγι,
στην Τρίπολη και στη Γραβιά παλαίψαν σα λιοντάρια».
 
Δημοτικό τραγούδι είναι και «Της Δέσπως», που περιέχεται στη «Γενική Ανθολογία» (Εκδ. Οίκος Δημητράκου, 1956, σελ.69):
 
Αχός βαρύς ακούεται, πολλά τουφέκια πέφτουν,
Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;
Ουδέ σε γάμο ρίχνονται, ουδέ σε χαροκόπι,
Η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ’ αγγόνια
Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο.
«-Γιώργαινα, ρίξε τ’ άρματα, δεν είν’ εδώ το Σούλι.
Εδώ ΄σαι σκλάβα του πασά σκλάβα των Αρβανίτων.
-Το Σούλι κι αν προσκύνησε, κι αν τούρκεψεν η Κιάφα
Η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκανε, δεν κάνει».
Δαυλί στο χέριν άρπαξε, κόρες και νύφες κράζει:
«Σκλάβες Τούρκων μη ζήσωμε, παιδιά μ’, μαζί μου ελάτε».
Και τα φυσέκια ανάψανε κι όλοι φωτιά γενήκαν.
 
Σπορέας της Επανάστασης ο Ρήγας ο Βελεστινλής έγραψε τον επαναστατικό Θούριο ξεσηκώνοντας τους Έλληνες να πάρουν τα όπλα κατά της τυραννίας και, όπως γράφει ο Δημήτρης Καραμπερόπουλος, Πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης «Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα», ως πραγματικός επαναστάτης και ηγέτης, «τους προσέφερε το Σύνταγμα, τον τρόπο διοίκησης του νέου κράτους, της Ελληνικής Δημοκρατίας, που θα εδημιουργείτο μετά την κατάλυση της Τυραννίας» (Πρόλογος εις «Τα επαναστατικά του Ρήγα Βελεστινλή», Επιστ. Ετ. Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα, Αθήνα, 1994, σελ. 9).
 
Στο Θούριο και από τον Όρκο των Πατριωτών επιλέγουμε την αρχή και, στη συνέχεια, μια παραίνεση του Ρήγα:
 
΄Ω Βασιλεύ του κόσμου, ορκίζομαι εις Σε,
Στην γνώμην των τυράννων να μην ελθώ ποτέ!
Μήτε να τους δουλεύσω, μήτε να πλανηθώ
Εις τα ταξίματά τους, για να παραδοθώ.
Εν όσω ζω στον κόσμον, ο μόνος μου σκοπός,
Για να τους αφανίσω, θε να ΄ναι σταθερός…
…………………………………………..
Λοιπόν, γιατί αργείτε; Τί στέκεσθε νεκροί;
Ξυπνήσατε, μην είσθε ενάντιοι κ΄ εχθροί.
Πώς οι προπάτορές μας ωρμούσαν σαν θεριά,
Για την Ελευθερίαν πηδούσαν στη φωτιά,
Έτζι κ΄ εμείς, αδέλφια, ν’ αρπάξωμεν για μια
Τ’ άρματα να βγούμεν απ’ την πικρή σκλαβιά!
  
Από τον μεγαλοφυή εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό θυμίζουμε τον ηρωισμό των Μεσολογγιτών και όσων, Ελλήνων και ξένων, που έμειναν μαζί τους ως Ελεύθεροι Πολιορκημένοι. Στο σχεδίασμα Β΄ γράφει το συγκλονιστικό:
 
«Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει, λαλεί πουλί, παίρνει σπειρί κ’ η μάννα το ζηλεύει. Τα μάτια η πείνα εμαύρισε, στα μάτια η μάννα μνέει, στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει – Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τί σ’ έχω ΄γω στο χέρι; Οπού συ μού ΄γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει».
 
Και από τον Εθνικό μας Ύμνο να θυμηθούμε τους στίχους για τη διχόνοια (144-148):
 
144. Η διχόνοια που βαστάει ένα σκήπτρο η δολερή, καθενός χαμογελάει, πάρ το λέγοντας και συ.
145. Κειό το σκήπτρο, που σας δείχνει έχει αλήθεια ωραία θωριά. Μην το πιάστε, γιατί ρίχνει εισέ δάκρυα θλιβερά.
 146. Από στόμα που φθονάει, παλληκάρια, ας μην πωθή, πως το χέρι σας κτυπάει του αδελφού την κεφαλή.
147. Μην ειπούν στον στόχασμό τους τα ξένα έθνη αληθινά, εάν μισούνται ανάμεσά τους δεν τους πρέπει ελευθεριά.
148. Τέτοια αφέστενε φροντίδα, όλο το αίμα οπού χυθή για θρησκεία και για πατρίδα, όμοιαν έχει την τιμή».
           
Ο Ανδρέας Κάλβος στην τέταρτη ωδή του, την επονομαζόμενη «Εις τον Ιερόν Λόχον» γράφει για τα ενδόξως πεσόντα Ελληνόπουλα:
 
«Ω γνήσια της Ελλάδος τέκνα! Που επέσατε εις τον αγώνα ανδρείως, τάγμα εκλεκτών Ηρώων, καύχημα νέον.
Σας άρπαξεν η τύχη την νικητήριον δάφνην, και από μυρτιάν ας έπλεξε και πένθιμος κυπάρισσον στέφανον άλλον.
Αλλ΄ αν τις απεθάνη δια την πατρίδα, η μύρτος είναι φύλλον ατίμητον και καλά τα κλαδιά της κυπαρίσσου…».
 
Από τα πονήματα των ποιητών της γενιάς του 1930 επιλέγω το ποίημα του Γιώργου Σαραντάρη «Εμείς οι Έλληνες» (Από τα «Έργα» του, Εκδ. Βικελαίας Βιβλιοθήκης, Ηράκλειο, 2006, Β΄ Τόμος, σελ. 133). Το έγραψε με περισσή αγάπη προς την Πατρίδα μας:
 
Εμείς οι Έλληνες που σε χαρούμενα νησιά έχουμε τόπο
Σε άμοιρη στεγνή γη που την υγραίνει ευλάβεια στον αιώνα
Η πλούσια ανάμνηση, ο άφθονος ήλιος.
Εμείς, ίσαμε τώρα δουλοπάροικοι ξένων ξεμωραμένων εξουσιών
Που γέρασαν σα δέντρα μελαγχολικά αγνάντια στον τάφο
Και με παράξενο, με αλλόφρονα εγωισμό
Ακόμα μας κρατάνε στην αγκαλιά τους.
Πουλιά που κρυώνουμε και δε νοιαζόμαστε να στήσουμε
Σε πιο πράσινο χώρο τη φωλιά μας.
Εμείς πότε θα διαβάσουμε στην τύχη μας μια ώρα που δε σβύνει
Στα χέρια μας στα νιάτα μας μια χούφτα δύναμη και θάρρος
Που τηνε χρειάζεται και χαιρετάει ο ζωντανός κόσμος.
Η Δύση πού θα βρει καινούργιο δρόμο για τις ανθρώπινες ψυχές;
 
Κι ένα ακόμη ποίημα αγαπημένου ποιητή του 1930, του Νικηφόρου Βρεττάκου, φίλου του Γιώργου Σαραντάρη. Είναι από τη «Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη» (Εκδ. «Θεμέλιο», 5^η Έκδ. Αθήνα, 2012):
 
Ήτανε τα «Κρυφά Σχολειά» όπου μέσα τους, «χιονισμένο», «βρεγμένο» συνάζονταν όλο το Έθνος.
Και το κιτρινισμένο ράσο του παπά, το υφασμένο πριν απ’ την Άλωση, μύριζε σμύρνα από κείνη που οι μάγοι οδοιπορούντες επήγαν και φιλέψανε τον Ιησού.
Μια σταγόνα ηλίου καθισμένη απάνω σ’ ένα κερί, εθαμπόφεγγε γύρω του, πότε τα μάτια, πότε το μέτωπο, πότε τα μάγουλα των παιδιών, που καθόνταν στο μισοσκόταδο.
Κι όπως πάντοτε, όλοι τους ήταν, πάλι, παρόντες: ο Σοφοκλής, ο Αχιλλέας, ο Οδυσσέας και ο Κυναίγειρος.
Ανασκούμπωνε ο Πλάτων το ράσο και τους έδειχνε με το δάχτυλο τη φωνή τους στο συναξάριο.
Κι εκείνα την άκουγαν, καθώς εμουρμούριζαν όλα μαζί την πανάρχαιη Αλφαβήτα, που η αδρή της συρμή ήτανε το μακρύτερο ζων ύδωρ του κόσμου.
Που διασχίζοντας χιόνια και νύχτες και στίφη βαρβαρικά και λουμπάρδες, ερχόταν κατηφορίζοντας απάνω από τα λευκά μαλλιά του Ομήρου.
 
Παρουσιάστηκαν λίγα από τα ποιήματα και πονήματα που έμπνευσή τους ήταν η αγαπημένη μας Πατρίδα, η Ορθοδοξία Της και και οι ήρωές Της. Σήμερα λησμονιά και αγνωμοσύνη από μερικούς Έλληνες και από το ίδιο το κράτος, που δέχεται η ΕΘΝΙΚΗ Πινακοθήκη να καταστεί άντρο ανθρώπων που δεν σέβονται τίποτε, ούτε τον εαυτό τους.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου