Ποιμαντική της Εκκλησίας εν ημέραις πανδημίας

 

Ανοικτή επιστολή προς τους συμμετέχοντες στο

«Δίκτυο του Οικουμενικού Πατριαρχείου

για την Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας»

 

Σεβασμιώτατοι άγιοι Αρχιερείς, Σεβαστοί Πατέρες,

Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί και Αδελφές

 

Μεταξύ της 7ης και της 13ης Οκτωβρίου 2020, είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί το 5ο Συνέδριο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας, με θέμα: «“Άφετε τα παιδία ελθείν πρός με” - Διακονώντας το παιδί σε έναν κόσμο με προκλήσεις». Το Συνέδριο θα γινόταν στην όμορφη Ρόδο, στο συνεδριακό κέντρο του ξενοδοχείου «Ρόδος Παλλάς». Ο Εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και Πρόεδρος του Πατριαρχικού Δικτύου, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος, θα προΐστατο σε όλες τις εκδηλώσεις της συνάξεως, από την έναρξη μέχρι και τη λήξη του Συνεδρίου. Η χαρμόσυνη αδελφοσύνη που είχε δημιουργηθεί από τα προηγούμενα Συνέδρια (2008, 2011, 2014, 2017) θα είχε εμβαθυνθεί. Εμπλουτισμένοι από τις παρουσιάσεις των εκλεκτών καλεσμένων ομιλητών, οι σύνεδροι θα είχαν χαράξει νέα σχέδια για το μέλλον, ιδιαίτερα για τις προοπτικές για ένα πιο “δεμένο” Δίκτυο, που να εκφράζει την ποιμαντική μέριμνα και αγάπη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.

 

Αλλά όλα αυτά ανατράπηκαν με την Πανδημία Covid-19. Ο κορωνοϊός δημιούργησε άμεσες και σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών και στα παγκόσμια συστήματα πρωτοβάθμιας φροντίδας. Πολύ γρήγορα αναπτύχθηκαν άλλες προκλήσεις και ανησυχίες: Πώς να ενισχύσει κάποιος ψυχικά τους ανθρώπους που έχουν προσβληθεί από τον ιό και να συμπαρασταθεί σε εκείνους που θρηνούν όσους υπέκυψαν σε αυτόν; Τι στήριξη θα μπορούσε να προσφερθεί στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, σε όλους τους εργαζομένους στον χώρο της υγείας που παλεύουν να σώσουν ανθρώπινες ζωές; Πώς θα μπορούσε να ποιμάνει η Εκκλησία εκείνους που ζουν μόνοι και απομονωμένοι, ιδιαίτερα σε περιόδους καραντίνας, ώστε να μη νιώσουν αποκεκομμένοι από το γεγονός της Εκκλησίας, καθώς και τους ανθρώπους των οποίων η οικογενειακή και βιοτική ισορροπία έχει διαταραχθεί; Πώς θα έπρεπε να στηριχθεί ο κλήρος που έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος με διάφορες επιθέσεις, αντιθέσεις και αντιπαραθέσεις λόγω της Πανδημίας; Ζητήματα που παραμένουν επίκαιρα.

 

Όμως, σ’ αυτή τη φάση της Πανδημίας, αυτά που απασχολούν την ευρύτερη επιστημονική κοινότητα, πέρα από τη διασπορά του ιού, είναι: 1) η εξουθένωση που βιώνει ο κόσμος λόγω των μέτρων και της προσπάθειας να καταπολεμηθεί «το κακό»˙ 2) οι μακροχρόνιες επιπτώσεις που θα υπάρξουν μετά την Πανδημία, τόσο στη σωματική και ψυχική υγεία του ανθρώπου όσο και στην κοινωνική ζωή του κόσμου.

 

Στην αρχή της Πανδημίας, υπήρχε φόβος ενόψει της άγνωστης έκβασης του ιού. Ο κόσμος είχε μείνει βουβός. Ο Covid-19 παρουσιάσθηκε (και ακόμη παρουσιάζεται) ως «ο αόρατος εχθρός» που μπορεί να εισχωρήσει και να εισβάλει σε όλα τα στρώματα της ανθρώπινης ύπαρξης, προκαλώντας ένα έντονο άγχος θανάτου. Με την παρατεταμένη παρουσία της Πανδημίας, ο αρχικός βουβός φόβος σιγά-σιγά μετατράπηκε σε εκδηλώσεις θυμού και αμφισβήτησης των θεσμών. Τώρα δοκιμάζονται και απειλούνται κυβερνήσεις, θεσμοί, οικονομικά μοντέλα, κοινωνικοί δεσμοί, κοινωνικές αντοχές, διαπροσωπικές σχέσεις, ακόμα και η ίδια η επιστήμη της Ιατρικής.

 

Ο θυμός αυτός έχει έναν επιθετικό χαρακτήρα, αλλά, στην πραγματικότητα, εκφράζει μια αμυντική στάση, επειδή απειλείται όχι μόνο η σωματική υγεία, αλλά και ο «ιερός χώρος» του προσώπου. Είναι και μια δυναμική αντίδραση απέναντι στην αβεβαιότητα που ζούμε˙ μια αντίδραση στη συνειδητοποίηση ότι στον κόσμο δεν υπάρχουν πια οι σταθεροί κανόνες που καθορίζουν την αίσθηση της ασφάλειας, όπως παλαιά. Τώρα υπάρχει μια «νέα πραγματικότητα», ένα «new normal», που προκαλεί τρόμο: ότι ζούμε σε έναν επικίνδυνο και αβέβαιο κόσμο, που δεν εμπνέει καμία εμπιστοσύνη και μοιάζει να μην έχει καμία συνοχή. Είναι ένας κόσμος που προκαλεί την αίσθηση του χάους.

 

Για να βρεις νόημα μέσα στο χάος, πρέπει να βρεις έναν τρόπο να υποτάξεις το χάος. Ένας τρόπος να το κάνεις αυτό είναι να δώσεις μια ταυτότητα, ένα πρόσωπο στο χάος, ταυτίζοντας τον εαυτό σου με αυτό. Γίνεσαι μέρος του χάους μέσα από μαζικές και ατομικές εκδηλώσεις, διαμαρτυρίες και αντιδράσεις,. Ενώ ανήκεις στην ομάδα που συμβάλλει στο χάος, συνάμα δηλώνεις την αυτονομία σου˙ αποδεσμεύεσαι από τα πάντα˙ δεν υπακούς σε κανέναν˙ πιστεύεις ότι είσαι πάνω από τους φυσικούς και πνευματικούς νόμους˙ έχεις την αίσθηση (ψευδαίσθηση) ότι είσαι ασφαλής και άτρωτος από κάθε κίνδυνο. Αυτός ο τρόπος βασίζεται σε μια απόλυτα εγωκεντρική θεώρηση των πραγμάτων και στην παρανόηση της έννοιας της ελευθερίας. Πρόκειται γι’ αυτό που περιγράφει ο Καζαντζάκης στην «Ασκητική» του: «Βάνω τάξη στην αναρχία, δίνω πρόσωπο, το πρόσωπό μου, στο χάος» … «Τίποτα δεν υπάρχει! Μήτε ζωή, μήτε θάνατος» … «Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα… είμαι λεύτερος» … «Είμαι ο θεατής της άβυσσος. Είμαι η θεωρία κι η πράξη. Είμαι ο νόμος. Όξω από μένα τίποτα δεν υπάρχει». Μπορούμε να προσθέσουμε: «Ζω μόνος, στο υπόγειό μου, στο δικό μου το χάος, ανάμεσα στο χάος του υπόλοιπου κόσμου».

 

Ένας άλλος τρόπος να τιθασεύσουμε τον φόβο και το χάος είναι μέσα από μια απολυτότητα, μια φονταμενταλιστική αντίληψη των πραγμάτων, που αποτελείται από απλοϊκά σχήματα και ερμηνείες και καλλιεργεί έναν “δαιμονικό” φανατισμό. Αυτό παρατηρείται και εκδηλώνεται έντονα τις μέρες της Πανδημίας, με ποικίλους και αντιφατικούς τρόπους, ιδιαίτερα μέσα στον εκκλησιαστικό χώρο. Είναι μια «ιερά ανταρσία» ενάντια στον «αόρατο εχθρό». Εκφράζει έναν πρωτοφανή θρησκευτικό παραλογισμό, στα όρια της παράνοιας. Περιέχει θεωρίες συνωμοσίας, μια καχυποψία και έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις αρχές και στην επιστήμη. Συγχέει και παρερμηνεύει την έννοια της εκκλησιαστικής παράδοσης, αποκόπτοντάς την από την υπαρξιακή της διάσταση. Ενώ υποστηρίζει την ελευθερία του ανθρώπου (όταν τη συμφέρει), ουσιαστικά εμποδίζει τον άνθρωπο να εγκύψει στην πίστη του και να παλέψει με αυτήν. Προσπαθεί να ελέγξει τους πάντες και τα πάντα μέσα από τις φανατικές προκαταλήψεις που εμφιλοχωρούν στους «οπαδούς» της, μη αφήνοντάς τους να ωριμάσουν πνευματικά. Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι, στην προσπάθειά της να κρατήσει μια «ορθή τάξη», στην πραγματικότητα, αυτή η επικίνδυνη και ανεύθυνη «ιερά ανταρσία» συμβάλλει στο χάος και στον φόβο των ημερών μας, δημιουργώντας έναν απίστευτο διχασμό ανάμεσα στους ανθρώπους, είτε εντός είτε εκτός Εκκλησίας. Αυτός ο διχασμός είναι πιο επικίνδυνος και καταστρεπτικός από τον κορωνοϊό. Τραυματίζει σχέσεις˙ χωρίζει ανθρώπους σε παρατάξεις˙ διαλύει κοινότητες και, στο τέλος, αφήνει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες τους μόνοι τους.

 

Η Πανδημία θα τελειώσει. Το ερώτημα είναι, πόσο ενωμένοι θα είμαστε μετά το πέρας του κορωνοϊού; Πως θα θεραπευθεί ο διχασμός που έχει δημιουργηθεί;

 

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Covid-19 έχει διαταράξει την καθημερινότητά μας, τον αγώνα μας προς το ζην, την πίστη μας, τη συνοχή της κοινωνίας μας και την καθολικότητα της εκκλησιαστικής κοινότητας. Συνάμα, έχει φέρει στην επιφάνεια τις αντιφατικές αλήθειες του εαυτού μας και της κοινωνίας που ήταν κρυμμένες στη βολή της αφθονίας μας και στην προσκόλλησή μας στον κόσμο της ύλης. Γι’ αυτό, στην περίπλοκη, θλιβερή και απογοητευτική συγκυρία που ζούμε, όπου ο φόβος του θανάτου συναντάει τον φόβο της διάλυσης της κοινωνίας, επιβάλλεται να παραμείνουμε σε ποιμαντική εγρήγορση, ώστε να διαφυλαχθεί και να τηρηθεί η ενότητα του Πνεύματος, «εν τω συνδέσμω της ειρήνης» (Εφεσ. 4,3). Ενωμένοι, μπορούμε να νικήσουμε τα πάντα, ακόμη και τον κορωνοϊό. Χωρίς ειρήνη, δεν μπορούμε να θεραπεύσουμε τίποτα.

 

Αυτή η εγρήγορση συνεπάγεται την προσπάθειά μας να καλλιεργηθεί η πίστη μας στην πρόνοια και την αγάπη του Θεού διά της προσευχής˙ μια πίστη που εκφράζει μια ζωντανή σχέση με τον Θεό˙ μια πίστη που συνδέει τον καθένα μας με την καθολικότητα της Εκκλησίας, με τα αδέλφια μας «εν Χριστώ». Αν πράγματι κηρύττουμε Χριστό και πιστεύουμε ότι η Εκκλησία είναι μια ιερή κοινωνία προσώπων, η αποστολή μας δεν θα περιορισθεί μόνο στη διαφύλαξη της σωματικής υγείας του αδελφού μας. Θα πρέπει να φροντίσουμε να μη μείνει κανείς μόνος του, εκτός ποιμνίου, απομονωμένος στον προσωπικό του πόνο, αποξενωμένος από την καθολική αγάπη του Θεού˙ να διαφυλάξουμε την ιερότητα του κάθε προσώπου και την ιερότητα της κοινότητας, μια ιερότητα που εμπνέει αλληλοσεβασμό, εμπιστοσύνη, συμφιλίωση και αλληλεγγύη. Όποιος αρνείται ότι αυτός είναι ο αγώνας μας και ότι αυτή είναι η αποστολή μας ως χριστιανών ορθοδόξων έχει μια λανθασμένη και επικίνδυνη αντίληψη για την πίστη, την Εκκλησία και τον κόσμο.

 

Σε αυτή την κρίσιμη φάση της Πανδημίας, το ερώτημα που πρέπει να θέσουμε στον εαυτό μας ως μέλη της Εκκλησίας είναι αν έχουμε ασχοληθεί σοβαρά με τις προαναφερθείσες δυσκολίες που έχουν προκύψει και αν είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες του κορωνοϊού στο μέλλον. Ίσως η μόνη σίγουρη απάντηση είναι ότι χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα. Γεγονός είναι ότι, με όσο μεγαλύτερη καθυστέρηση αντιμετωπίσουμε αυτές τις δυσκολίες και προκλήσεις, τόσο θα συμβάλουμε στον φόβο και το χάος που επικρατεί στην κοινωνία σήμερα. Χωρίς σοβαρή ποιμαντική προσέγγιση, οι ασθενείς και οι οικείοι τους θα συνεχίσουν να είναι μόνοι, όπως επίσης οι επιστήμονες υγείας και οι κληρικοί που παλεύουν για την ανακούφιση του πόνου και την αναζήτηση της ελπίδας. Η δε Εκκλησία θα μείνει στο περιθώριο της ζωής, διχασμένη, μακριά από μια γνήσια χριστιανική ορθόδοξη έκφραση, ριζωμένη σε μια τυπολατρία και σε έναν θρησκευτικό παραλογισμό, ανήμπορη να απαντήσει στις υπαρξιακές αναζητήσεις του σημερινού ανθρώπου.

 

Αναγνωρίζοντας αυτά τα δεδομένα, ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος έδωσε την ευλογία στο Δίκτυο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας να οργανωθεί διαδικτυακή Συνδιάσκεψη με θέμα: «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΝ ΗΜΕΡΑΙΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ». Με την πολύτιμη καθοδήγηση του Σεβ. Μητροπολίτου Ρόδου κ. Κυρίλλου, θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια να ανταποκριθεί αξίως το Πατριαρχικό Δίκτυο στην πραγματοποίηση αυτού του εγχειρήματος.

 

Με σεβασμό και αδελφική αγάπη

 

Πρωτοπρεσβύτερος Σταύρος Κοφινάς

Συντονιστής του Δικτύου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την

Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας

 

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στο χώρο της Υγείας

Κυριακή του Ασώτου 2020

Η ταπεινή κραυγή προς τον Επουράνιο Πατέρα

Γνωρίζει κάποιος την ταπείνωση μέσα από την ασθένεια επειδή,
μέσα από αυτή,
έρχεται αντιμέτωπος με τον εαυτόν του,
με τις σωματικές και ψυχικές του αδυναμίες,
την φθαρτότητα της ανθρώπινης φύσεως,
τους περιορισμούς του·
την ανημπόρια του να ελέγξει απόλυτα τη ζωή,
την ανάγκη να εμπιστευθεί τον εαυτόν του σε άλλους
και να δεχθεί τη βοήθειά τους,
να αντιμετωπίσει τον πόνο με επιμονή και υπομονή.
Τότε θα κράξει προς τον Επουράνιο Πατέρα του:
«Ο Θεός είναι ο βοηθός μου, ο αντιλήπτωρ μου και ο σωτήρ μου.
Αυτός είναι ο Θεός μου και θα δοξάσω αυτόν!» 

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Kοφινάς

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στον χώρο της Υγείας

Πρωτοχρονιά 2020

Ο Χρόνος - Ο Βασιλεύς των Aιώνων

Ας ανυμνήσουμε το αγαθό ως όντως ον
και ως αυτό που προσφέρει ύπαρξη σε όλα τα όντα.

Ο Ων [ο υπάρχων Θεός] είναι κατά τη δύναμη της φύσεώς του
η υπερούσια αιτία όλου του «είναι».

Είναι δημιουργός όντος,
της υπάρξεως, της υποστάσεως, της ουσίας, της φύσεως,
αρχή και μέτρο των αιώνων
και οντότητα των χρόνων και αιωνιότητα των όντων.

Είναι ο χρόνος όσων γίνονται,
η ύπαρξη όσων έχουν οποιουδήποτε είδους ύπαρξη,
η γένεση όσων έχουν οποιουδήποτε είδους γένεση.

Απ’ αυτόν, που είναι ο ων, προέρχεται η αιωνιότητα˙
η ουσία και το όν και ο χρόνος και η γένεση και ό,τι γίνεται,
αυτά που υπάρχουν μέσα στα όντα˙
αυτά που με οποιοδήποτε τρόπο υπάρχουν και υφίστανται…

Γι’ αυτό και λέγεται «Βασιλεύς των αιώνων»,
επειδή μέσα σ’ αυτόν και γύρω απ’ αυτόν υπάρχει
και υφίσταται όλο το είναι,
ενώ ο ίδιος ούτε ήταν σε χρόνο,
ούτε θα είναι, ούτε έγινε, ούτε γίνεται, ούτε θα γίνει
και καλύτερα,
ούτε υπάρχει σε χρόνο.

Αλλά αυτός είναι το είναι στα όντα˙
όχι μόνο τα όντα, αλλά και αυτό το είναι των όντων,
προέρχεται από τον προαιωνίως όντα.
Γιατί αυτός είναι ο αιώνας των αιώνων, που υπάρχει πριν από τους αιώνες.

«Περί Θείων Ονομάτων», Κεφάλαιο 5
Αγ. Διονυσίου Αρεοπαγίτου

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στον Χώροτης Υγείας

Επιμέλεια: π. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

Οι χαρές και οι αγωνίες της νέας μητέρας

Η γέννηση ενός νέου βρέφους αποτελεί μια από τις πιο χαρμόσυνες  στιγμές της ζωής. Μετά από εννέα μήνες αναμονής, όταν εντέλει έλθει το νεογέννητο, φαίνεται ότι η ευτυχία ρέει άπλετη. Αυτό που πολλές φορές ξεχνάμε είναι ότι, με την γέννα, όλα αλλάζουν στην ζωή των γονέων, ιδιαίτερα στην ζωή της μητέρας. Τίποτα δεν είναι όπως πριν και αυτό δημιουργεί μια έλλειψη εξοικείωσης σε σχέση με τα νέα δεδομένα που μπορεί γίνει αξεπέραστη, συντριπτική και να προκαλέσει φόβο.

Μαζί με την χαρά που νιώθει για την γέννα, η μητέρα αισθάνεται μια αίσθηση απώλειας. Έχει αποχωριστεί από το μωρό που είχε στην μήτρα της για εννέα μήνες. Υπάρχει μια απώλεια προσωπικού χώρου˙  έλλειψη ύπνου και σωματικής αντοχής˙ έλλειψη χρόνου να κάνει πράγματα, όπως έκανε στο παρελθόν˙ έλλειψη χρόνου να περάσει λίγη ώρα με τον άνδρα της˙ έλλειψη κινητικότητας. Το αίσθημα της απώλειας περιπλέκεται με τον φόβο. Η μητέρα φοβάται ότι δεν έχει τις κατάλληλες ικανότητες να φροντίσει σωστά το παιδί της˙ φοβάται για την υγεία του βρέφους˙ φοβάται για την δική της ψυχοσωματική κατάσταση˙ φοβάται τι θα φέρει το μέλλον. Στην σημερινή εποχή, αυτές οι φοβίες γίνονται πιο έντονες, επειδή η σύγχρονη μητέρα: 1) είναι απομονωμένη και νιώθει μόνη, 2) είναι υποχρεωμένη να αποχωριστεί από το παιδί της πιο σύντομα απ’ ότι επιθυμεί για να επιστρέψει στην δουλειά της μετά την γέννα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η σύγχρονη μητέρα χρειάζεται πολύ υποστήριξη. Το ερώτημα είναι τι είδους υποστήριξη χρειάζεται. Σίγουρα, δεν υπάρχει ένα και μόνο «πακέτο υποστήριξης» που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες όλων των μητέρων. Η υποστήριξη που χρειάζεται κάθε μητέρα διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Όμως, κάθε νέα μητέρα έχει την ανάγκη  να μιλήσει για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, την αίσθηση της απώλειας που νιώθει και τους φόβους που βιώνει.

Οι υπηρεσίες Υγείας χρειάζονται να βρουν τρόπους να προσφέρουν την κατάλληλη υποστήριξη για την νέα μητέρα. Παράλληλα, ο ιερέας βρίσκεται σε μια καίρια θέση προκειμένου να προσφέρει πολύτιμη πνευματική υποστήριξη στην μητέρα στα διάφορα στάδια του πρώτου έτους του νεογέννητου:  με την ευκαιρία της ευχής της πρώτης μέρας μετά την γέννα˙  στον «σαραντισμό»˙  στην  βάπτιση. Γνωρίζοντας τι μπορεί να περνά η νέα μητέρα, έχει την δυνατότητα να προσφέρει τον εαυτόν του ως έναν καλό ακροατή και να τις μεταφέρει ότι «Ο Θεός μεθ’ ημών» και ότι η προστασία και οι πρεσβείες της Θεοτόκου είναι πάντοτε εκεί να μας προσφέρουν σκέπη και βοήθεια.

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στο χώρο της Υγείας

Νέοι Αρχιεπίσκοποι & η Ποιμαντική Υγείας

Νέες προκλήσεις - Νέες προοπτικές

Με τις πρόσφατες ενθρονίσεις των νέων εκλεγέντων Αρχιεπισκόπων, του Αμερικής κ. Ελπιδοφόρου, του Αυστραλίας κ. Μακαρίου και του Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας κ. Νικήτα, ανοίγει μια νέα εποχή για αυτές τις σημαντικές επαρχίες του Οικουμενικού Θρόνου, αλλά και δημιουργεί την προσδοκία ότι θα καρποφορήσει μια νέα συνεργασία μεταξύ αυτών των επαρχιών και του Πατριαρχικού Δικτύου (Δίκτυο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου γιά τήν Ποιμαντική Διακονία στόν Χῶρο τῆς Ὑγείας). Αυτή η προσδοκία στηρίζεται στο γεγονός ότι οι τρεις Αρχιερείς έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στο Πατριαρχικό Δίκτυο.

Ως Αρχιγραμματέας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος βοήθησε με ποικίλους τρόπους να εδραιωθεί το Πατριαρχικό Δίκτυο, ήδη από τα σπάργανά του. Πάντοτε ήταν πρόθυμος να προωθήσει τα θέματα του Δικτύου στην Ιερά Σύνοδο. Ως πιστός φίλος, συμβουλάτορας  και συνεργάτης με βαθύ ποιμαντικό φρόνημα, συνέβαλε θετικά στην προώθηση του Δικτύου, ώστε να συνδεθεί με τις Επαρχίες του Θρόνου, τις Ορθόδοξες Θεολογικές Σχολές στην Ελλάδα και την Μονή της Χάλκης. Ασφαλώς, με την πείρα που τον διακρίνει και την πρόθεσή του να αναβαθμίσει ποιοτικά την διακονία της Εκκλησίας, θα ποιμάνει αξίως τους πιστούς της Αμερικής, όπου υπάρχουν ουσιαστικές πνευματικές ανάγκες και δυνατότητες. 

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος εκφώνησε την βαρυσήμαντη εναρκτήρια ομιλία του 2^ου Διεθνούς Συνεδρίου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας το 2011 στη Ρόδο, με θέμα «Tο Υποφέρειν και ο Θάνατος». Επιπλέον, ήταν πάντοτε ανοικτός να βοηθήσει το Πατριαρχικό Δίκτυο με τις πολλαπλές και εξειδικευμένες  του γνώσεις σε θέματα βιοηθικής. Ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας έχει κληρονομήσει ένα πλούσιο ποιμαντικό έργο που περιλαμβάνει ένα αξιόλογο εκκλησιαστικό κοινωνικό ίδρυμα, «Τα σπίτια του Αγ. Βασιλείου», που φροντίζει τους αρρώστους και ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους. Οι γνώσεις του περί ιατρικών θεμάτων και η πολυδιάστατη ποιμαντική του εμπειρία θα του παρέχουν την δυνατότητα  να επεκταθεί το σπουδαίο  φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας στην Αυστραλία «προς δόξαν Θεού»!  

Ο δε Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας κ. Νικήτας είναι από τους στενότερους συνεργάτες του Πατριαρχικού Δικτύου. Ως Πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής Νεότητος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ανέπτυξε στενή συνεργασία με το Πατριαρχικό Δίκτυο. Έλαβε μέρος και προσφώνησε τους συνέδρους στο 4^ο Διεθνές Πατριαρχικό Συνέδριο στη Ρόδο το 2017, όπου ανέπτυξε το θέμα «Υπάρχει ελπίδα για τούς νέους;». Επιπλέον, το Δίκτυο έχει λάβει μέρος στα τρία συνέδρια που έχει οργανώσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο για την «Σύγχρονη  Δουλεία» των οποίων αυτός ηγήθηκε. Το Πατριαρχικό Δίκτυο έχει αναπτύξει στενή συνεργασία με τον Σεβασμιώτατο και την ομάδα του που ασχολείται με αυτό το κρίσιμο και θλιβερό φαινόμενο. Πέραν τούτου, σε αυτή την ιστορική στιγμή της Μεγάλης Βρετανίας, υπάρχουν ποιμαντικές προκλήσεις που χρήζουν διάκρισης και υπευθυνότητας˙ όπως η χάραξη νέων οδών που θα διευκολύνουν την προσέλευση των πιστών «εις την χαράν του Κυρίου»,  ώστε να βρουν την εξ ύψους παρηγοριά του Παρακλήτου, καθώς βιώνουν διάφορες περιστάσεις στην ζωή τους. Όπως ανέφερε ο Σεβασμιώτατος στην ομιλία του μετά την ενθρόνισή του, κύριο μέλημά του θα είναι να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις και να ανοίξει τις απαραίτητες νέες οδούς με την αγάπη του Χριστού και την βοήθεια των Αγίων.

Το Δίκτυο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας θα συμπαρασταθεί στους νέους Αρχιεπισκόπους, ώστε η ποιμαντορία τους να φέρει καρπούς με την χάρη του Αγίου Πνεύματος. Σίγουρα, ως μακρόχρονοι συνεργάτες και «φίλοι του Πατριαρχικού Δικτύου», οι ίδιοι θα βοηθήσουν στην περαιτέρω δικτύωση της ποιμαντικής διακονίας που προσφέρει η Μητέρα Εκκλησία διεθνώς.

Πηγή: Ποιμαντική Διακονία στον χώρο της Υγείας

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

Η θεραπευτική αποστολή της Εκκλησίας

Η θεραπευτική αποστολή της Εκκλησίας δεν είναι να δημιουργήσει μια εναλλακτική θρησκευτική ιατρική έναντι της επιστημονικής ιατρικής, αλλά ούτε και να προσφέρει ένα είδος γλυκερής συναισθηματικής παρηγοριάς στον πάσχοντα. Στην Εκκλησία καλούμαστε να αναγνωρίσουμε και να κηρύξουμε την ενεργή παρουσία του Θεού σε κάθε θεραπευτική διαδικασία και,  κατά την διάρκειά της, να διαφυλάξουμε την ιερότητα του ανθρώπου ως εικόνα Θεού.

Η απώλεια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στα νοσοκομεία δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι ο άρρωστος αισθάνεται πως τον διαχωρίζουν από την υπόλοιπη κοινωνία και πως η σημερινή ιατρική βιομηχανία τον εκμεταλλεύεται πολλάκις. Επιπλέον, οφείλεται στο ότι και οι υγιείς της ευρύτερης κοινωνίας είναι αποκομμένοι από αυτόν. Έτσι, ο άρρωστος δεν μπορεί να λάβει την απαραίτητη αγάπη και υποστήριξη που απαιτείται για να ιαθεί οι δε υγιείς δεν μπορούν να μάθουν από αυτούς που υποφέρουν και να προετοιμάσουν τον εαυτό τους για την δική τους αναπόφευκτη, προσωπική ασθένεια. 

Οι θεραπευτές καλούνται να θεραπεύσουν τον ασθενή ψυχικά και σωματικά˙ να τον αναστήσουν, ώστε να ζήσει ως πρόσωπο μέσα στην χάρη του Αγίου Πνεύματος. Η απώλεια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στις υγειονομικές μονάδες περίθαλψης προκύπτει, όταν αμελείται η ιερότητα του ασθενή και όταν οι μονάδες αυτές δεν λειτουργούν ως θεραπευτικές κοινότητες προσώπων.

Σε τέτοιες θεραπευτικές κοινότητες, ο ασθενής και ο θεραπευτής έχουν παρόμοιους σκοπούς: 1) να διευκολύνουν την θεραπευτική διαδικασία ενόψει της απειλής του θανάτου˙ 2) να εντάσσουν κάθε ασθένεια σε όλες τις φάσεις της ζωής, επιτρέποντάς της έτσι να γίνει ένας καταλύτης για ωριμότητα και ανάπτυξη μέσα στην αγαπητική κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Αυτή είναι η ευθύνη  της Χριστιανικής κοινότητας απέναντι στον άρρωστο και στον θεραπευτή.   

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

Πηγή: Ποιμαντική Διακονία στοχώρο της Υγείας

Μεγάλη Εβδομάδα 2018

Ο πληγωμένος Νυμφίος αναζητά την πληγωμένη Νύμφη

Ο πληγωμένος από αγάπη Νυμφίος -ο Κύριος και Βασιλεύς της Δόξης- αναζητά την πληγωμένη από αγάπη ανθρωπότητα -Νύμφη-. Την προσκαλεί να συμβιώσει δίπλα Του, στη Βασιλεία Του, μια Βασιλεία που δεν έχει τέλος.  Εκείνος θα σηκώσει στους ώμους Του τα δικά της τα παθήματα, τους πόνους και τους καημούς, και θα θυσιάσει τον εαυτό Του για αυτήν, ώστε να μείνουν μαζί στην αιωνιότητα.  

Η δε Νύμφη, βλέποντας την αγάπη του Νυμφίου, συσταυρώνεται και συμπάσχει μαζί Του, αλλά και δοξάζεται μαζί Του, στη Βασιλεία Του. Διότι, όπως λέει ο Μακάριος ο Αιγύπτιος, δεν είναι δυνατό να απολαύσει κανείς τον γάμο, να αναπαυθεί και να βασιλεύσει μαζί με τον Βασιλέα στους απέραντους αιώνες, αν δεν περάσει δυσκολίες και δεν βαδίσει τον τραχύ, στενό και δύσκολο δρόμο που πέρασε πρώτα ο ίδιος ο Βασιλέας.

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στοχώρο της Υγείας

Η τρομοκρατία και ο φόβος του απόλυτου χάους

Έχει αναπτυχθεί παγκοσμίως μια παθολογική μανία για απόλυτη τάξη και πηγάζει από τον φόβο του απόλυτου χάους που μπορεί να προκύψει στη σημερινή κοινωνία.  Εξαιτίας της ανάγκης να νιώσει κανείς εντελώς ασφαλής, ιδιαίτερα μπροστά σε αυτή την απειλή, πολλοί προσπαθούν να επιβάλλουν έναν απόλυτο έλεγχο στον τρόπο που οι άνθρωποι συμπεριφέρονται και σκέπτονται. Αυτό εκδηλώνεται κυρίως μέσα από την υιοθέτηση μιας φονταμενταλιστικής αντίληψης των πραγμάτων που εκδηλώνεται με ποικίλους και αντιφατικούς τρόπους.

Από τη μία πλευρά, αυτή η φονταμενταλιστική αντίληψη διαιωνίζει ένα είδος «ιεραποστολικής κίνησης» που έχει την εμμονή να διαφυλάξει την παράδοση (όποια και αν είναι αυτή), ώστε να μην εκμηδενιστεί από τον σύγχρονο σχετικισμό. Σε αυτή την προσπάθεια, η παράδοση παρερμηνεύεται και χάνει την υπαρξιακή της διάσταση. Μεταλλάσσεται σε μια δικανική ιδεολογία που αδυνατεί να απαντήσει στις υπαρξιακές συγκρούσεις που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος στη ζωή του˙ τις ποικιλομορφίες, τις αντιφάσεις και τις τραγωδίες της ζωής˙ τα απρόοπτα που μπορούν να συμβούν στην πορεία της. Αυτό που είναι πιο επικίνδυνο είναι ότι μια τέτοια αντίληψη καταστέλλει την ανθρώπινη ελευθερία, εμποδίζοντας τον άνθρωπο να αναζητήσει και να γνωρίσει την αλήθεια.  Έτσι, όλα στη ζωή μένουν στατικά, τόσο που δεν μπορεί κανείς να αναπτυχθεί και να ενηλικιωθεί ως πρόσωπο. Στο τέλος, τα φονταμενταλιστικά «κινήματα» θα υποβαθμίσουν τον άνθρωπο σε ένα ανήμπορο και αδύναμο πλάσμα, χωρίς καμία προσωπική οντότητα, μόνο και μόνο για να κυριαρχήσουν σε αυτόν.    

Η αντίφαση είναι ότι, ενώ τα φονταμενταλιστικά «κινήματα» δηλώνουν ότι διατηρούν την «ορθή τάξη» των πραγμάτων, στην πραγματικότητα καλλιεργούν έναν  «δαιμονικό» φανατισμό που καταστρέφει ανθρώπινες υπάρξεις και κοινωνίες. Οι «δαιμονικές» αυτές φανατικές δυνάμεις απαιτούν από τον φοβισμένο οπαδό τους ολοκληρωτική υπακοή και τον τρομοκρατούν με την απειλή ότι, αν δεν υπακούει σε αυτές, κινδυνεύει να χάσει την ψυχή και τη ζωή του. Έτσι, ο τρομοκρατημένος και ανασφαλής οπαδός θα υπακούσει σε αυτές για να βρει, στην πραγματικότητα, μια ψευδο-ασφάλεια και ένα κατ’ επίφαση νόημα της ζωής. Η ολοκληρωτική υπακοή και η τρομοκρατία θα συνιστούν τρόπο ζωής για τον παραλυμένο από τον φόβο οπαδό˙ έναν τρόπο ζωής που δεν θα καταστρέψει μόνο τον ίδιο, αλλά και όλους αυτούς που αρνούνται να προσκολληθούν στις φανατικές αυτές δυνάμεις.

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στον χώρο τηςΥγείας

Μπροστά στον άδικο θάνατο ενός παιδιού

Μπροστά στο θλιβερό γεγονός του θανάτου προσπαθούμε να εξηγήσουμε το γιατί ή να δώσουμε ένα  νόημα σ’ αυτό το γεγονός με λογικές ερμηνείες. Συνθέτουμε φιλοσοφίες, κηρύττουμε θεολογίες και στη συνέχεια, για να καλύψουμε το ανεξήγητο, εξορκίζουμε τον θάνατο με φολκλορικές τελετές και θρησκευτικές ιεροπραξίες. Όταν δε κάποιος προσπαθεί να αντιμετωπίσει τον θάνατο ενός παιδιού με αυτούς τους τρόπους, όλες οι ερμηνείες και όλοι οι εξορκισμοί φαίνονται ανεπαρκείς, αν όχι ανόητοι, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται για να παρηγορήσουμε τους θλιμμένους γονείς. 

Κατά τον Ντοστογιέφσκι,  είναι επικίνδυνο έως εγκληματικό  να χρησιμοποιήσει κανείς τη λογική για να εξηγήσει ή να δικαιολογήσει τον βασανισμό ή τον θάνατο ενός παιδιού. Ο Ιβάν, στους Αδελφούς Καραμαζώφ, αντιστέκεται σε κάθε προσπάθεια να εξηγήσει κανείς τον θάνατο ορθολογιστικά. Ισχυρίζεται ότι, όπως δεν μπορείς να εξηγήσεις με τη λογική γιατί αγαπάς ένα παιδί, δεν μπορείς να  εξηγήσεις με τη λογική  τον βασανισμό και τον θάνατο ενός παιδιού. Χρησιμοποιώντας τη λογική για να δικαιολογήσεις τον θάνατο ενός παιδιού, μπορεί να καταλήξεις στο ότι είναι μια ενέργεια του Θεού, ή ακόμα μια ενέργεια του διαβόλου. Για τον Ντοστογιέφσκι, είτε υπάρχει λογική είτε μη-λογική εξήγηση για τα παθήματα του κόσμου, αυτά παραμένουν οδυνηρά, δημιουργώντας αγωνία και φόβο, θυμό και δυστυχία, μαζί με μια έντονη δοκιμασία πίστεως που δύσκολα αντιμετωπίζεται.   

Παρόλο που η  στάση του Ντοστογιέφσκι μοιάζει να είναι βλάσφημη και γεμάτη αγανάκτηση, είναι απόλυτα Ορθόδοξη και συνάμα ανθρώπινη. Ο Χριστός επαναστατεί ενάντια σ’ αυτούς που έχουν την αντίληψη ότι ο άνθρωπος πρέπει να συμβιβαστεί με τον θάνατο, σ’ αυτούς που θέλουν να καταστήσουν τον θάνατο επιθυμητό ως απελευθέρωση από την καταπίεση του σώματος, των βασάνων της ζωής, από αυτό τον αποτρόπαιο κόσμο. «Γιατί τον θάνατο δεν τον έκανε ο Θεός, ούτε ευχαριστείται με τον αφανισμό των ζωντανών. Ο Θεός δημιούργησε το σύμπαν για να υπάρχει και το διατηρεί στη ζωή με τη συνεχή δημιουργία του. Στη δημιουργία του δεν υπάρχει τίποτα το οποίο να το οδηγεί στην καταστροφή˙ και πάνω στη γη δεν βασιλεύει ο θάνατος, αλλά ο Θεός. Η δικαιοσύνη [του Θεού} μένει αθάνατος» (Σοφ. Σολομώντος 1:13-15). Συνεπώς, η όποια προσπάθειά μας να δικαιολογήσουμε τον θάνατο δεν αποδέχεται αυτή την αλήθεια.

Μπροστά στον θάνατο ενός παιδιού, δεν χωράνε πολλά λόγια. Δεν πρέπει όμως να μείνουμε άφωνοι σ’ αυτή την αδικία. Αντιθέτως, στο βαθύ πένθος μας χρειάζεται να θρηνήσουμε λέγοντας «Τέκνον γλυκύτατον, πώς αδίκως θνήσκεις;», να προσευχηθούμε για την ψυχή του παιδιού που έφυγε και να πούμε με ταπείνωση: «Πιστεύω κύριε, βοήθει μοι τη απιστία»… «Μη λίπης μόνον με, Ευεργέτα πολυέλεε, τον δούλον σου δέομαι».

Πρωτοπρ. Δρ. Σταύρος Κοφινάς

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στο χώρο της Υγείας

Ο Σταυρός και ο Πόνος

Όταν αντικρίζουμε τον Σταυρό, δεν πρέπει ποτέ να λησμονούμε το γεγονός ότι ο Χριστός σήκωσε τις θλίψεις  και υπέφερε τους πόνους της ανθρωπότητας. Με τον ίδιο τρόπο, δεν πρέπει ποτέ να παραβλέψουμε ότι η Εκκλησία είναι μια κοινωνία προσώπων που συμμετέχει στα παθήματα όλου του κόσμου, μιμούμενη τα παθήματα του Κυρίου.

Ο Χριστός βλέπει τα παθήματα του ανθρώπου και όλα όσα πλήττουν την ανθρωπότητα ως δικά του παθήματα. Έτσι, η χριστιανική ζωή είναι μια ζωή που ταυτίζεται με αυτούς που είναι αποξενωμένοι και πληγωμένοι και προσφέρει τον εαυτό της υπέρ της σωτηρίας τους. Η χριστιανική ζωή είναι η ζωή του μάρτυρα που προσφέρει τη ζωή του για να αποκαλυφθεί η αγάπη του Θεού στον κόσμο. Δεν μπορεί να υπάρχει κανένα είδος χριστιανικής ανάπτυξης χωρίς αυτό το είδος κενωτικής συμπόνιας, μια συμπόνιας που είναι ριζωμένη στην ταπείνωση. Όταν η Εκκλησία είναι μια ολοκληρωμένη έκφραση αυτής της ταπεινής αγάπης, τότε είναι μια αληθινή μαρτυρία της Θείας Δόξης.

Ως χριστιανοί, έχουμε κληθεί να εμπιστευτούμε τον εαυτό μας στον τρόπο του Σταυρού˙ να επιτρέψουμε τα παθήματα του Χριστού να πλημμυρήσουν τη ζωή μας. «Καθώς περισσεύουν τα παθήματα  του Χριστού σε μας, έτσι δια Χριστού περισσεύει και η ενίσχυση του Χριστού σε μας» (Β’Κορ. 1, 5). Αν δεν επιτρέψουμε να πληθύνουν τα παθήματα του Χριστού στην καρδιά μας, δεν θα πλημμυρίσει η χαρά της Ανάστασης στη ζωή μας και δεν θα ανακαλύψουμε την ελπίδα που ενέχει η ζωή. Μετέχοντας στον πόνο του Χριστού, μπορούμε να αντικρίσουμε τον πόνο μας με αποδοχή και ελπίδα˙ να αγωνιστούμε μέσα από αυτόν και να αναπτυχθούμε  ως μια «νέα κτήση» πού είναι πιο ικανή να αντέξει τον πόνο και να εκφράσει την αγάπη. Συσταυρωμένοι με Αυτόν, δεν είμαστε πια απομακρυσμένοι από τον Θεό, τον εαυτό μας και τον συνάνθρωπό μας.

Κάθε φορά που υψώνεται ο Σταυρός στο κέντρο της χριστιανικής κοινότητας των πιστών, καλούμαστε να άρουμε τον σταυρό μας και να αναλάβουμε τη δέσμευση ότι θα ακολουθήσουμε τον δρόμο του μαρτυρίου. Σε αυτή την πορεία, η εαυτο-κεντρική μας απασχόληση με τον πόνο θα διαρραγεί και η απομάκρυνσή μας από τον Θεό και τον συνάνθρωπό μας θα ιαθεί. Η φιλανθρωπία του Θεού θα κατοικήσει στην καρδιά μας και μια ελπίδα για μια νέα και πιο εύσπλαχνη ανθρωπότητα θα γεννηθεί.

Πρωτοπρ. Δρος Σταύρου Κοφινά

ΠΗΓΗ: Ποιμαντική Διακονία στο χώρο της Υγείας