Greek tomb for an English Poet

 
Rupert Chawner Brooke (3 August 1887 - 23 April 1915) was an English poet known for his idealistic war sonnets written during the First World War, such as "The Dead" and "The Soldier".
 

In October 1906, he went up to King's College, Cambridge, to study Classics. There, among other activities, he acted in the Cambridge Greek Play, which is a play performed in Ancient Greek by students and alumni of the University of Cambridge. The event is held once every three years and is a tradition which started in 1882.
 
He died of septicaemia following a mosquito bite whilst aboard a French hospital ship moored off the island of Skyros in the Aegean Sea.
 
Rupert Brooke wrote that a corner of a foreign field would be forever England, probably similar to the Greek phrase, written by Pericles in his work Epitaphios «Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος» (For illustrious men have the whole earth for their tomb).
 
He was buried on Skyros by his friends on 23 April 1915, by lamplight, in a grove above Tris Boukes bay. The grave is reached by a rough road in the south of the island.

30 Years Ledbury Poetry

 
An important birthday for the Poets’ diary.
 

Ledbury Poetry Festival returns 2-11 July 2027, and it will be the thirtieth.
 
Established in 1996, Ledbury Poetry held its first festival in 1997. The thirtieth-anniversary programme honours how poetry has evolved since it began, its place in the present, and the role it will play in the future.
 
Next year, the festival will celebrate thirty years of poets with a core programme of live readings, conversations, workshops, film and music, alongside an imaginative year-round education programme (a strand of Ledbury Poetry close to the director's heart) and a series of community-led poetry projects in and around Herefordshire.
 
Tickets for the festival go on sale in early spring. In the meantime, put 2-11 July 2027 in the diary. If you've never been, it will be a good year to go. If you've been going for years, thank you.

Το φθινόπωρο στο Μετρό

 
Μια ιδιαίτερα όμορφη και αξιέπαινη πολιτιστική πρωτοβουλία συναντά κανείς στο Μετρό του Λονδίνου, όπου, ανάμεσα στις διαφημίσεις και τις καθημερινές ανακοινώσεις, αναρτώνται ποιήματα σπουδαίων δημιουργών της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Πρόκειται για το γνωστό πρόγραμμα Poems on the Underground, που προσφέρει στους επιβάτες μια μικρή ανάπαυλα από τη βιασύνη και την ένταση της καθημερινότητας. Έτσι, το μάτι του ταξιδιώτη ξεκουράζεται, ο νους ταξιδεύει και η ψυχή βρίσκει λίγες στιγμές γαλήνης και περισυλλογής. Στη φωτογραφία μας παρουσιάζεται ένα ποίημα της Έμιλυ Μπροντέ (Emily Brontë, 1818–1848), της σπουδαίας Αγγλίδας ποιήτριας και μυθιστοριογράφου, που έμεινε γνωστή κυρίως για το αριστουργηματικό μυθιστόρημά της Ανεμοδαρμένα Ύψη.
 

Το ποίημα έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο «Fall leaves, fall» («Φύλλα του φθινοπώρου, πέφτουν») και αποτελεί έναν τρυφερό, λυρικό ύμνο στο φθινόπωρο και στον αέναο κύκλο της φύσης. Η ποιήτρια αντικρίζει με ιδιαίτερη ευαισθησία τα φύλλα που πέφτουν, τα λουλούδια που μαραίνονται και τις ημέρες που μικραίνουν, ανακαλύπτοντας ομορφιά ακόμη και στη μελαγχολία της εποχής. Εκεί όπου άλλοι βλέπουν φθορά και τέλος, εκείνη διακρίνει μια βαθύτερη αρμονία, μια ήρεμη χαρά και την υπόσχεση της ανανέωσης. Ακόμη και ο χειμώνας, με το χιόνι και τις σκοτεινές του νύχτες, γίνεται αφορμή για χαμόγελο και τραγούδι. Ένα μικρό αλλά υπέροχο ποίημα, που μας υπενθυμίζει ότι κάθε εποχή της φύσης, όπως και κάθε εποχή της ανθρώπινης ζωής, κρύβει τη δική της ξεχωριστή ομορφιά.
 
Φωτογραφία: Δρ. Αιμιλία Μωραΐτη

Νόμπελ στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

 
Με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 τιμήθηκε χθες Πέμπτη 8^η Οκτωβρίου 2026 η Καναδή συγγραφέας Άν Κάρσον.
 

Η 76χρονη δημιουργός, γνωστή για τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζει την ποίηση, τη μυθολογία, τη φιλοσοφία και το δοκίμιο, συγκαταλέγεται στις πιο ξεχωριστές μορφές της σύγχρονης αγγλόφωνης λογοτεχνίας.
 
Ποιήτρια, δοκιμιογράφος, κλασική φιλόλογος και μεταφράστρια, με μια βαθιά, σχεδόν εμμονική σχέση με την αρχαία ελληνική γραμματεία, έχει οικοδομήσει ένα λογοτεχνικό σύμπαν στο οποίο η Σαπφώ συνομιλεί με τη σύγχρονη ερωτική απογοήτευση, ο Γηρυόνης μεταμορφώνεται σε έναν πληγωμένο έφηβο και οι ήρωες της αρχαίας τραγωδίας αποκτούν ξανά φωνή για να μιλήσουν για τις αγωνίες του σημερινού ανθρώπου.
 
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, η Καναδή συγγραφέας τιμήθηκε «για το τολμηρό και ευρηματικό της έργο που, σε παιχνιδιάρικο διάλογο με την κλασική παράδοση, έχει δημιουργήσει νέες μορφές για τη σύγχρονη λογοτεχνία».
 
Σύμφωνα με το AP, η Ίνγκριντ Κάρλμπεργκ, μόνιμη γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας, δήλωσε ότι η συγγραφέας βρισκόταν στην Ισλανδία «ακούγοντας τον άνεμο» όταν η Ακαδημία κατάφερε να επικοινωνήσει μαζί της για να της ανακοινώσει τη βράβευση.
 
Γεννημένη στο Τορόντο, η Άν Κάρσον αντλεί έμπνευση από θέματα και μύθους της αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής γραμματείας, δημιουργώντας έργα που συχνά συνδυάζουν στοιχεία ποίησης, δοκιμίου και μυθοπλασίας.
 
Ανάμεσα στα γνωστότερα βιβλία της συγκαταλέγονται:
 
·        «Eros the Bittersweet» (Έρως ο Γλυκόπικρος- Δοκίμιο για το ερωτικό παράδοξο στην κλασική παράδοση), ένα πρωτοποριακό δοκίμιο για τον έρωτα και την επιθυμία, με αφετηρία την αρχαία ελληνική ποίηση και ιδιαίτερα τη Σαπφώ.
·        «Autobiography of Red», ένα μυθιστόρημα γραμμένο σε στίχους.
·        «Men in the Off Hours», συλλογή ποίησης και πεζών κειμένων που κέρδισε το καναδικό Βραβείο Griffin Ποίησης το 2001.
·        «Norma Jeane Baker of Troy», έργο που παραλληλίζει τη Μέριλιν Μονρόε με την Ωραία Ελένη της Τροίας.
 
Η βράβευσή της αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η αρχαία ελληνική γραμματεία αποτελεί διαχρονική πηγή έμπνευσης για το έργο της. Η ελληνική γλώσσα, η μυθολογία και οι αρχαίοι τραγικοί έχουν αφήσει έντονο αποτύπωμα στη συγγραφική της πορεία, με την Κάρσον να γεφυρώνει δημιουργικά τον αρχαίο με τον σύγχρονο κόσμο. Εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες, συνδυάζει την ποίηση και τη συγγραφή με τη διδασκαλία των κλασικών σπουδών και τη μετάφραση εμβληματικών έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.
 
Στα έργα της, οι ήρωες της ελληνικής μυθολογίας αποκτούν σύγχρονη φωνή, ενώ ζητήματα όπως ο έρωτας, η επιθυμία, η απώλεια και η ανθρώπινη ταυτότητα εξετάζονται μέσα από τη σύνδεση του αρχαίου με τον σημερινό κόσμο.
 
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Autobiography of Red, που κυκλοφόρησε το 1998 και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της. Η Κάρσον αντλεί έμπνευση από τον μύθο του Γηρυόνη, τον οποίο σκότωσε ο Ηρακλής, και τον μετατρέπει σε μια σύγχρονη ιστορία ενηλικίωσης, έρωτα και αναζήτησης ταυτότητας.
 
Εξίσου σημαντική είναι η σχέση της με τη Σαπφώ, της οποίας την ποίηση έχει μεταφράσει στο έργο If Not, Winter. Μέσα από τη μεταφραστική της προσέγγιση, επιχειρεί να διατηρήσει την εκφραστική δύναμη των αρχαίων κειμένων, αναδεικνύοντας παράλληλα τη διαχρονικότητά τους.
 
Με τη βράβευση της Αν Κάρσον, η Σουηδική Ακαδημία στρέφει την προσοχή σε μια δημιουργό που επί δεκαετίες αμφισβητεί τα παραδοσιακά όρια της λογοτεχνίας, αποδεικνύοντας ότι τα κείμενα της αρχαιότητας εξακολουθούν να αποτελούν πηγή έμπνευσης για σύγχρονες μορφές αφήγησης.

Ένα μπουκέτο παρηγοριάς

 
Το ποίημα «A Bunch of Consolation» («Ένα μπουκέτο παρηγοριάς») της Βρετανίδας ποιήτριας Maura Dooley συναντά τον ταξιδιώτη μέσα στα βαγόνια του Μετρό του Λονδίνου, στο πλαίσιο του γνωστού προγράμματος Poems on the Underground, που εδώ και δεκαετίες φέρνει την ποίηση μέσα στην καθημερινότητα εκατομμυρίων επιβατών. Το ποίημα προέρχεται από την ποιητική συλλογή Five Fifty-Five, που κυκλοφόρησε το 2023 από τις εκδόσεις Bloodaxe Books, και συμπεριλήφθηκε στη θερινή επιλογή ποιημάτων του 2026 για το London Underground και το London Overground. Έτσι, ανάμεσα στις στάσεις, στις μετακινήσεις και στους γρήγορους ρυθμούς της μεγαλούπολης, λίγοι στίχοι προσφέρουν στον επιβάτη μια απρόσμενη ευκαιρία για περισυλλογή.
 

Στο «A Bunch of Consolation», η Maura Dooley μιλά με απλότητα και τρυφερότητα για την απώλεια, τη μνήμη και εκείνους τους ανθρώπους που θεωρούμε πως θα βρίσκονται πάντοτε κοντά μας, μέχρι τη στιγμή που φεύγουν. Οι άνθρωποι αυτοί μάς έδειξαν τον δρόμο -όχι τον δικό τους, αλλά τον τρόπο να αναζητήσουμε τον δικό μας- και η απουσία τους μάς αφήνει αντιμέτωπους με όσα προλάβαμε ή δεν προλάβαμε να μάθουμε από αυτούς. Το ποίημα δεν επιχειρεί να εξαλείψει τη θλίψη· αναζητά μάλλον έναν τρόπο να σταθούμε μέσα σε αυτήν. Η αγάπη, η έκφραση των συναισθημάτων και η εσωτερική σταθερότητα προβάλλουν τελικά ως μικρές αλλά ουσιαστικές μορφές παρηγοριάς απέναντι στην αναπόφευκτη εμπειρία του αποχωρισμού.

Φωτογραφία: Δρ. Αιμιλία Μωραΐτη

A Poem on the Freshers’ Fair

 
My good friend, Philhellene and Poet Richard Devereux, sent me a message and a new Poem.
 

His message:
 
Friday, a week ago, I drove up to the Downs about 10:00 am to go for a walk. Behind a high metal fence were several large marquees and a crowd of students queuing to enter the site. It was Freshers' Fair - to welcome the first-year students who have just arrived in Bristol.
 
I thought I would see if I could get in as I thought it would be interesting to talk the Greeks and the Poets. The attached poem tells what happened next.
 
I noticed the Skopians, a pleasant young man and woman, had a banner, white letters on red: MAKEDONIA. To gain their confidence, I told them how moved I had been as a boy by the Skopje earthquake, how I had visited Lake Doiran and looked over the border but our car hire insurance prevented us from going there. Then I lectured them on the terms of the Prespa Agreement. Their only defence was we have been calling it Makedonia since we were small children.
 
His Poem:
 
 
On Blagging My Way Into Freshers’ Fair, Aged 72
 
 
Stall Holders Only the sign says.
I lower my eyes and carry on walking
briskly past the girl manning the barrier –
“Greek Club”, I boom. I’m in.
 
In long marquees, Clubs and Societies
have set up stalls on trestle tables.
Just turned ten – Freshers’ Fair is now open
 
and I am
as if a boy playing ball on some forbidden lawn.
 
In the International tent,
about fifty clubs in national colours
offer nibbles of native foods,
flyers for coming events,
photos, posters, keyrings,
and most of all, connections.
 
No show from the Hellenic Society
but it could be kicking off when they do;
their neighbours – the Makedonia Society –
fly a flag without the ‘North’.
I lecture them on the Prespa Agreement;
they shrug and offer a pepper dip.
 
In the Performance marquee, no sign
of the Poetry Society. The Pantomime Club
suggest I try the Hobbies tent “behind you”.
 
Near the Scouts, Chess and the 20 Minute Club –
the Poetry Society stall. Unmanned, of course.
A metaphor of absence
 
that I complete with my presence
in this forbidden place.
There is nowhere poets cannot go.

The Greek Poet Phoebe Giannisi in Bristol

A Performance with Phoebe Giannisi and Poet-Translator Brian Sneeden

 
Thu 19 Nov 2026 6:00 PM - 8:00 PM Wills Memorial Building, BS8 1RJ

The Institute of Greece, Rome, and the Classical Tradition (IGRCT) Donors’ Celebration 2026 presents The Poetry of Phoebe Giannisi: A performance with Poet-translator Brian Sneeden in collaboration with the Bristol Poetry Institute.
 
A leading contemporary Greek Poet, Phoebe Giannisi brings together Poetry, performance, ecology, and antiquity in explorations of language, place, and the living world.
 
Copies of her latest volume, Goatsong, will be available to purchase at the event, thanks to Heron Books.
 
Location:
Great Hall, Wills Memorial Building, BS8 1RJ
 
TICKETS: https://www.tickettailor.com/events/theinstituteofgreeceromeandtheclassicaltradition/2411088

Η Οδύσσεια του σπουδαίου αυτού έπους

 
Με την «Οδύσσεια», όπως την αντελήφθη και την επέδειξε πρόσφατα κινηματογραφικά ο Βρετανός σκηνοθέτης και παραγωγός Κρίστοφερ Νόλαν, προστέθηκε ένα ακόμη επεισόδιο στο ταξίδι μέσα στον χρόνο του αριστουργηματικού αυτού έπους. Η ταινία έχει μεγάλη εισπρακτική επιτυχία και εντυπωσιάζει η ανταπόκριση που έχει στο διεθνές φιλοθεάμον και βιβλιόφιλο κοινό.
 

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο οι πωλήσεις της Οδύσσειας εκτοξεύθηκαν κατά 1400% (!!!) στις πρώτες τέσσερις εβδομάδες του Ιουλίου, λίγες ημέρες μετά την εμφάνιση του κινηματογραφικού έργου στις αίθουσες, έναντι των αντιστοίχων ημερών του προηγουμένου έτους. Στις ΗΠΑ υπήρξε αντιστοίχως αύξηση των πωλήσεων του βιβλίου κατά 76%. Στη Γαλλία και στο ίδιο διάστημα υπήρξε αύξηση κατά 300% και όπως δήλωσαν οι υπεύθυνοι των μεγάλων εκδοτικών οίκων της για το φθινόπωρο έχουν προγραμματίσει διάφορες εκδόσεις της Οδύσσειας, από βιβλία τσέπης των οκτώ Ευρώ, έως πολυτελείς εκδόσεις των 45 Ευρώ και άνω. Οι μεταφράσεις των εν λόγω βιβλίων θα είναι από κλασσικές, όπως του φιλέλληνα και ελληνιστού Βίκτωρος Μπεράρ (1864-1931) έως και σύγχρονων μεταφραστών. Στην Ελλάδα πέραν της αύξησης της ζήτησης της Οδύσσειας στα βιβλιοπωλεία παρατηρήθηκε και μία άμεση αύξηση 18% στις εβδομαδιαίες κρατήσεις στη χώρα μας, με αιχμή το νησί των Φαιάκων, την Κέρκυρα, η οποία γνώρισε άνοδο 28% στις κρατήσεις χώρων διαμονής. 
 
Επί της ουσίας και ως προς τις κριτικές για την ταινία του Νόλαν υπήρξαν πολλές και σε διάφορες χώρες. Σε μια γενική άποψη ο Γιάννης Ζουμπουλάκης σημείωσε πως «ο Κρίστοφερ Νόλαν με αυτή την κινηματογραφική μεταφορά θέλησε να γράψει τον δικό του επίλογο πάνω στη σχέση του κινηματογράφου, ή γενικότερα του οπτικοακουστικού θεάματος με την Οδύσσεια του Ομήρου». Την ίδια περίπου σκέψη εκφράζει και η διδάσκουσα στο Τμήμα Κλασσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ (ΗΠΑ) Πολύβια Παραρά: «Η Οδύσσεια (του Νόλαν) παύει να λειτουργεί ως το έπος που αναδεικνύει την ελευθερία, την αυτονομία, την πολιτική συγκρότηση και το αξιακό σύστημα των Ελλήνων και μετατρέπεται σε ένα αφήγημα προσαρμοσμένο στις ευαισθησίες και στις αναζητήσεις του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού».
 
Ενδιαφέρουσα και η άποψη του Γάλλου πολιτικού και φιλοσόφου Λυκ Φερί για την ταινία του Νόλαν: «Μπορεί κάποιος να αναζητεί να επικαιροποιήσει και να εκσυγχρονίσει την Οδύσσεια για να την καταστήσει πιο “σέξι”, προβάλλοντας την “διαφορετικότητα” στην κατανομή των ρόλων στους ηθοποιούς. Επιδιώκεται να συνδεθεί η ταινία στην ελληνική κοσμολογία, η οποία όμως δεν είναι πλέον η δική μας (της Δύσης). Η ελληνική κοσμολογία είναι περισσότερο πολύτιμη (για την ανθρωπότητα…)». Στην κατανομή των ρόλων υπήρξε αντίδραση και από τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή, ο οποίος είπε πως το Χόλιγουντ επιβάλλει οι ταινίες που μπορούν να προκριθούν και να διακριθούν με βραβεία είναι αυτές που συμπεριλαμβάνουν συμπεριλήψεις της μαύρης φυλής και της γουόκ ατζέντας.
 
Ενδιαφέρουσα είναι η κριτική και η συμβουλή της Βρετανίδας - Αμερικανίδας ελληνίστριας και καθηγήτριας Κλασσικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια Έμιλι Ουίλσον. Στο London Review of Books η Ουίλσον έγραψε: «Αυτή η “Οδύσσεια” διαθέτει τον γνώριμο συνδυασμό μεγαλομανίας και επιφανειακότητας, που χαρακτηρίζει το έργο του Νόλαν…»  και ουσιαστικά απορρίπτοντάς την επιλέγει: «Ίσως αντί να δείτε την ταινία θα ήταν καλύτερο να επιστρέψετε στο ίδιο το ποίημα, είτε στο πρωτότυπο, είτε σε οποιαδήποτε σύγχρονη μετάφραση. Είναι ωραίο να πηγαίνεις σινεμά, να τρως ποπ κορν και να βλέπεις σπουδαίους ηθοποιούς να ερμηνεύουν. Αλλά, όπως συμβαίνει τόσο συχνά, το βιβλίο είναι πολύ καλύτερο από οποιαδήποτε ταινία».
 
Μέσα στις πολλές αρνητικές κριτικές για την ταινία υπήρξε και μία διαφορετική. Στη Γαλλία η χριστιανικών (ρωμαιοκαθολικών) αντιλήψεων ιστοσελίδα «Αλήθεια» (Aleteia)  βλέπει και πέντε σημεία τα οποία ο θεατής της ταινίας θα έπρεπε να σκεφθεί. Πρώτον, ότι ο Οδυσσέας θέτει πάνω από όλες τις απολαύσεις, τις ηδονές και τις περιπέτειές του την οικογένειά του. Δεύτερον, ότι η αγάπη στο αντρόγυνο αυξάνεται και ενδυναμώνεται μέσα από τον αγώνα του να παραμείνει πιστό στη μεταξύ του σχέση, παρά τους πειρασμούς. Τρίτον, ότι η ψυχολογική φυγή δεν φέρνει την ειρήνη στην ψυχή. Τέταρτον, πως μια νίκη δεν έχει αξία, παρά όταν είναι δίκαιη και πέμπτο πως ο άνθρωπος όταν αρνείται στη ζωή του τα όρια της αξιοπρέπειας και των άλλων αξιών χάνει τον ανθρωπισμό του.
 
Από όλες αυτές τις σκέψεις και τις κριτικές στη μεταφορά του αριστουργηματικού έπους της «Οδύσσειας» σε κινηματογραφική ταινία  από τον Κρίστοφερ Νόλαν, ως σεναριογράφου, σκηνοθέτη και παραγωγού προκύπτει το ερώτημα του τρόπου διασκευής και μεταφοράς των έργων των αρχαίων τραγωδών και ποιητών σε μετά τη συγγραφή τους εποχές. Βεβαίως είναι εξαιρετικό το γεγονός πως 2500 περίπου χρόνια από τη συγγραφή και παρουσίαση των έργων και 2700 περίπου χρόνια από τη δημιουργία της επικής ομηρικής ποίησης, αυτά εξακολουθούν να παρουσιάζουν και για τον σημερινό άνθρωπο εξαιρετικό ενδιαφέρον και αιτίες για στοχασμό. Ενδεικτικό πάντως του σύγχρονου πνευματικού πολιτισμού είναι πως στη Δύση δεν παρουσιάζονται, του επιπέδου του Ομήρου, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και των αρχαίων τραγικών ποιητών αξιόλογοι λόγιοι και συγγραφείς και επειδή δεν έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν σημαντικά έργα προσφεύγουν στην αρχαία γραμματεία. Έλληνες σκηνοθέτες και ποιητές (πρώτοι ο Πολίτης και ο Ροντήρης) παρουσίασαν το αρχαίο δράμα από θαυμασμό και αγάπη προς αυτό και επιχείρησαν να το αναβιώσουν παρουσιάζοντας το με σεβασμό στο πρωτότυπο. Ακολούθησαν οι Τζαβέλλας και Κακογιάννης με μεταφορές στον κινηματογράφο με μια πιστότητα στο αρχαίο κείμενο και με ανάπλαση της εποχής της δημιουργίας του και ο Ντασέν με μοντέρνο τρόπο. Ο Ευαγγελάτος με πιστότητα στο κείμενο, αλλά και κάποια μεταφορά στο παρόν. Ο Κουν ήταν ο πρώτος που επιχείρησε με τον Αριστοφάνη να σχολιάσει τη σύγχρονή του επικαιρότητα.
 
Η εποχή όμως όσων προσήγγιζαν το αρχαίο δράμα με σεβασμό και δέος πέρασε. Τώρα μένει ο τίτλος και οι μετασκευάζοντες τα έργα των αρχαίων τραγικών τους χρησιμοποιούν για να περάσουν δια μέσου αυτών τις ιδέες τους και την ιδεολογία τους. Προφανώς εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι οι συγγραφείς δεν ζουν και πως έτσι αυτοί μπορούν ατιμώρητοι να  παραποιούν τα μηνύματά τους και να τους κακοποιούν δεοντολογικά και μάλιστα στους ίδιους χώρους όπου αυτοί δίδαξαν υψηλότατου επιπέδου ήθος και την τραγικότητα της ζωής. Είναι πάντως μέσα στην πραγματικότητα πως οι αρχαίοι μεγάλοι συγγραφείς και ποιητές θα εξακολουθήσουν να διδάσκουν και στο μέλλον, ενώ όσοι τους κακοποιούν θα ξεχαστούν, ως να μην υπήρξαν.
 
Η τραγωδία «Αντιγόνη» του Σοφοκλή είναι ίσως το πιο ενδεικτικό παράδειγμα μετασκευών και παραποιήσεων στο μήνυμά της. Ο Ανούιγ το 1944 παρουσίασε την Αντιγόνη ως σύμβολο της Γαλλικής Αντίστασης. Ο Μπρεχτ, το 1948, εμφάνισε τον Κρέοντα ως φασίστα δικτάτορα. Η «Αντιγόνη στον Αμαζόνιο» του Μίλο Ράου (2023) συνδέθηκε με τον αγώνα των ιθαγενών ενάντια στην κρατική και εταιρική βαρβαρότητα. Τέλος να αναφερθεί η παράσταση της Αντιγόνης του Λιθουανού Γκραουζίνις στην Επίδαυρο, το 2022, με ζεϊμπέκικο, λίγο Μπρέγκοβιτς και πλήρη αποδόμηση του τραγικού στοιχείου και η Αντιγόνη  από το χοροθέατρο του Νορβηγού Ογέν, το 2026, πάλι στην Επίδαυρο, που μόνο τον τίτλο της αρχαίας τραγωδίας είχε και προκάλεσε μαζικές αποδοκιμασίες και αποχωρήσεις κατά τη διάρκεια του έργου.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η γιορτή του Αγίου Φανουρίου

 

...μέσα από τα μάτια ενός παιδιού

 
Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση έλαβα από την ανιψιά μου, Ελένη Θεοδώρου, μαθήτρια της Α΄ Γυμνασίου, κόρη του Δημήτρη και της αδελφής μου Μαρίας και αδελφή της Αλτάνας, ένα όμορφο και πολύ προσωπικό δώρο. Με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Φανουρίου, η Ελένη ζωγράφισε με το χέρι της την εικόνα του Αγίου και έγραψε ένα μικρό ποίημα αφιερωμένο σε εκείνον. Μου έστειλε, μάλιστα, τα έργα της μαζί με τη φωτογραφία της φανουρόπιτας που ετοίμασαν στο σπίτι τους προς τιμήν του Αγίου.
 

Η παιδική ζωγραφιά και οι απλοί, αυθόρμητοι στίχοι της έχουν τη δική τους ξεχωριστή ομορφιά. Μέσα από αυτά διακρίνεται η αγάπη ενός παιδιού προς τον Άγιο και η επιθυμία του να εκφράσει με τον δικό του τρόπο την πίστη και την προσευχή του. Ιδιαίτερα όμορφη είναι η σκέψη που αποτυπώνει στο ποίημά της, ζητώντας από τον Άγιο Φανούριο να φανερώσει «το καλό σ’ όλον αυτόν τον χριστιανικό και μη τούτο δικό σου κόσμο». Είναι μια απλή παιδική ευχή, που όμως κρύβει μέσα της αγάπη και καλοσύνη για ολόκληρο τον κόσμο.

Φυσικά, από τον εορτασμό δεν θα μπορούσε να απουσιάζει και η φανουρόπιτα, ένα αγαπημένο έθιμο που έχει συνδεθεί στενά στη Νεοελληνική Ορθόδοξη Παράδοση με τη μνήμη του Αγίου Φανουρίου. Η παρασκευή και η προσφορά της γίνεται με ευλάβεια και προσευχή, καθώς οι πιστοί επικαλούνται τη βοήθεια και τις πρεσβείες του Αγίου. Είναι ιδιαίτερα όμορφο όταν τέτοιες παραδόσεις περνούν από τη μία γενιά στην άλλη και τα παιδιά συμμετέχουν σε αυτές όχι απλώς ως θεατές, αλλά δημιουργικά, με τη ζωγραφική, τον λόγο, την προσευχή και τη χαρά τους.
 

Χρόνια πολλά για την εορτή του Αγίου Φανουρίου! Είθε ο Άγιος να πρεσβεύει για όλους μας και να φανερώνει πάντοτε στη ζωή μας ό,τι είναι αληθινό, καλό και ωφέλιμο. Και στην αγαπημένη μας Ελένη ευχόμαστε να συνεχίσει να δημιουργεί με την ίδια παιδική καθαρότητα, ευαισθησία και αγάπη!

Στίχοι θερινοί

 
ΚΗΠΟΣ ΕΝ... ΘΕΡΜΩ

 
Πήρα τα χαρτιά μου αγκαλιά
Και βγήκα στον κήπο
Τα άπλωσα άτακτα
σε ένα τραπεζάκι της αυλής
 
Ήθελα να νιώσουν το αεράκι
Από την κοντινή κέλτικη θάλασσα
Και να ακούσουν τους γλάρους
Μα και τον ήχο από τα αερόστατα
 
Μάζεψα μωβένια μύρτιλα
Και τα σκόρπισα πάνω τους
Μαζί με ροδοπέταλα
Και άνθη από γιασεμί ευωδιαστό
 
Το χρώμα του ουρανού
Θύμιζε άλλο τόπο
Κάπως μακρινό
Αλλά ιδιαίτερα γνώριμο
 
Ο βασιλιάς ήλιος
Έπαιζε παιχνίδια
Με τα λιγοστά
Αλλά γοργόφτερα σύννεφα
 
Και τότε…
Τα χαρτιά άρχισαν να κινούνται
Και να μιλούν
Σε μια γλώσσα άγραφη ακόμα
 
Έμεινα εκεί… ακίνητος
Να κοιτάζω
Να ακούω
Και να υπομειδιώ
 
Η πολυπόθητη διακοινωνία
Μεταξύ υλικής και άυλης
Πραγματικότητας
Είχε ήδη ξεκινήσει
 
 
Τάσος Βυζάντιος
Bristol, 30 Ιουλίου 2026

30th anniversary Isaak and Solomou

 
Isaak and Solomou
 
          11 and 14 August 1996
 
 

Anastasios Isaak,
only twenty-four
and married just a few weeks,
 
snared in the barbed wire
of the Buffer Zone –
the Grey Wolves beat you to death.
 
I watched the film:
Canadian hunters
clubbing a seal pup.
 
A photographer caught
Rauf Denktaş
snapping away with his long lens.
 
Tasos, if only
you had stayed at home.
 

Solomos Solomou,
mad with grief
at your cousin’s death
 
what nerve to climb that flagpole
in front of the Turkish troops,
intent on tearing down
their flag.
 
They were always going to
shoot you dead.
 
You weren’t even
a third of the way up
when the guns pop-popped.
 
In Paralimni they’ve named
a scruffy little Square after you both:
Plateia Isaak kai Solomou.
 
You didn’t even get one each.
It’s the one near the butcher’s shop
where I bought two skinned rabbits.
 
 
                   Richard Devereux

The Minister and the Roofer

 
The poem of this post is titled "No One Mentioned the Roofer" by the acclaimed Irish poet and playwright Rita Ann Higgins. It gained prominent attention as part of the Poems on the Underground series, which brings poetry to commuters on the London Underground network.
 

The poem is a sharp, satirical commentary on political indifference, focusing on a government official visiting a community. While the locals fawn over the Minister and his nice suit, the titular roofer -who has lost his job and seen his hours and benefits cut- is completely ignored.

Φωτογραφία: Δρ. Αιμιλία Μωραΐτη

Poem “William”

 
A good friend of mine, who travels regularly with the London Underground and knows that I collect Poems that have been posted on train wagons, has sent me the following photo with a nice and sweet Poem.
 

Jack Underwood's Poem, William at four days old, offers an intimate reflection on his first moments with his newborn son, in which Underwood describes the mixture of emotions he felt as a new father.

Φωτογραφία: Δρ. Αιμιλία Μωραΐτη

Book launch - Coal and Fire

 
On Monday 29 June 7:30 pm for an 8:00 pm start at the downstairs bar, the Berkeley Square Hotel, Clifton BS8 1HP, Richard Devereux will launch his new Poetic Collection, entitled Coal and Fire.
 

The pamphlet has recently been published by Culture Matters.
 
There will also be short readings by Robin Kidson and Jan Swann and music by Mike Cohen and Chris Speller.
 
For a flavour of the poems:
 
https://www.culturematters.org.uk/cm-publications/books/coal-and-fire-poems-of-labour-memory-and-inheritance/

Ποιητικές σκέψεις αποφοίτησης

 
Η ανηψιά μου Ελένη Θεοδώρου, μαθήτρια της ΣΤ’ Τάξης του 14ου Δημοτικού Σχολείου Χαϊδαρίου Αθηνών, ετοιμάζεται για την καθιερωμένη αποφοίτηση. Έχοντας αγάπη στην Ποίηση, έγραψε λίγες Ποιητικές σκέψεις, αναφορικά με την αποφοίτησή της.
 

Αποφοίτηση
 
Γύρνα πίσω έξι χρόνια
για να δεις τι έχει αλλάξει.
Ότι πίσω δεν γυρνάμε
κι ότι το παρόν κοιτάμε.
 
Μην το σκέφτεσαι αστεία,
είναι σαν μικρή ιστορία
που όλοι είναι μονιασμένοι
και στον χρόνο ευτυχισμένοι.

Ποίημα για την Άννα Φρανκ

Δημοσιεύουμε εδώ σήμερα ένα όμορφο Ποίημα, γραμμένο από την ανηψιά μου Αλτάνα Θεοδώρου, που είναι μαθήτρια Γυμνασίου.

 

Το θέμα του είναι η Άννα Φρανκ, μια εμβληματική φυσιογνωμία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου κι ένα από τα πιο γνωστά θύματα του Ολοκαυτώματος.

 

 

ΑΝΝΑ ΦΡΑΝΚ

 

Σ’ ένα καταφύγιο κλεισμένη

Μακριά από το φως

Όλα να τελειώσουν περιμένει

Μα ο κόσμος στέκεται δειλός

 

Στο ημερολόγιό της γράφει

Νύχτα-μέρα

Για όνειρα, ελπίδες, καθαρό αέρα

Που ν’ αναπνεύσει δεν μπορεί

Αφού κάποιοι της τον στέρησαν μοιραία

 

Ώσπου μια μέρα σκοτεινή,

δίχως λιακάδα

Θα αποκτήσει ελευθερία

Μια για πάντα

 

Τον κόσμο αφήνει

Και του πολέμου τη δίνη

Η φωνή της γίνεται κραυγή

Σ’ όλον τον κόσμο ν’ ακουστεί

Coal and Fire

 

Poems of Labour, Memory and Inheritance

 

This is a new Poetic collection (ISBN: 978-1-918132-04-5, 40pps., £10 inc. p. and p.) of the inspiring Poet Richard Devereux, which I am studying at the moment.
 
In this centenary year of the General Strike, Coal and Fire commemorates that national industrial impasse of 4-12 May 1926 in which Richard Devereux’s grandfathers—one a Rhondda miner, the other a Black Country ‘bobby’—were pitched on opposite sides.
(From the back cover of the book)
 
It is a remarkable and deeply moving collection, a body of work shaped by labour, memory, inheritance, and the enduring dignity of ordinary lives. These Poems carry the weight of lived experience, yet they are written with such grace, humanity, and emotional intelligence that they resonate far beyond the page.
 
Richard Devereux writes with the rare gift of authenticity. His Poetry does not simply describe working lives and inherited histories; it honours them. There is strength in these Poems, but also tenderness; a profound understanding of family, sacrifice, resilience, and the invisible threads that bind generations together.
 
What makes Coal and Fire so compelling is Richard’s extraordinary command of language. His voice is both grounded and lyrical, capable of transforming the familiar into something timeless and unforgettable. Each Poem feels carefully forged, rich with imagery, rhythm, and emotional truth. He has the ability to find beauty in hardship and meaning in memory, illuminating the lives and landscapes that too often go unnoticed.
 
Richard Devereux is, without question, an exceptionally gifted Poet. His work possesses not only technical skill, but genuine heart and moral depth. The Poems in this collection linger in the mind long after reading, because they speak to something universal: our longing to remember, to belong, and to understand where we come from.
 
Coal and Fire is more than a Poetry collection. It is a tribute to endurance, heritage, and the quiet heroism of everyday people. It stands as an inspiring and significant achievement from a Poet of immense sensitivity and insight.
 
Two Poems from the book, one from each part of it, are as follows:

Tasos Vyzantios