Η χριστιανική πίστη

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ I΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

(17^η Αυγούστου 2025)

 

Tο γεγονός της πίστης στον χριστιανισμό και ειδικώτερα στην Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας είναι κεντρικής σημασίας για τη ζωή των χριστιανών, που ακολουθούν με αφοσίωση τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής που πρότεινε ο ίδιος ο Κύριος, συγκεκριμένα δε με τον αγιοπνευματικό λόγο Του, «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μαρκ. 8, 34).
 
Αυτή η συγκλονιστική εμπειρία της πίστης παρουσιάζεται εμφατικά στο σημερινό Ευαγγελικό Ανάγνωσμα, όπου -μέσα στο πλαίσιο της θεραπείας ενός σεληνιαζομένου νέου- αναφέρονται χαρακτηριστικά οι λέξεις: άπιστος, απιστία, πίστη. Είναι μάλιστα εξαιρετικά ενδεικτική η φράση του Ιησού, ο οποίος ομιλώντας στους Μαθητές Του, είπε: «ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν» (Ματθ. 17, 20).
 
Αξίζει βέβαια να αναφέρουμε, πως σύμφωνα με τη χριστιανική θεολογία, η πίστη θεωρείται δώρο του Θεού. Η πίστη δεν είναι κάτι που ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει με δικές του δυνάμεις, αλλά είναι ένα δώρο που δίνεται από τον Θεό μέσω της χάρης Του. Η Αγία Γραφή αναφέρει χαρακτηριστικά: «Διότι με τη χάρη είστε σωσμένοι, μέσω της πίστης, και αυτό δεν είναι από εσάς, είναι το δώρο του Θεού» (Εφεσ. 2, 8).
 
Ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος μας διδάσκει για την πίστη: «Πόσο μεγάλη ήταν η πίστη του Κεντυρίωνα! Και ο ίδιος ο Κύριος θαύμασε. Η ουσία της πίστεώς του έγκειται στο ότι ομολόγησε τον Κύριο ως Θεό των πάντων, ως παντοδύναμο Κύριο όλων των όντων. Γι’ αυτό τον λόγο και τον ικέτευσε: “Εἰπὲ λόγῳ καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου” (Ματθ. η΄ 8). Αυτό ήταν σαν να έλεγε: “Πιστεύω, ότι τα πάντα βρίσκονται στην εξουσία σου και όλα υπακούουν στο παραμικρό νεύμα σου”. Ο Κύριος απαιτεί την ίδια πίστη και από μας. Όποιος διαθέτει τέτοια πίστη δεν γνωρίζει έλλειψη· ότι αν ζητήσει, το λαβαίνει. Αυτό μας υποσχέθηκε ο ίδιος ο Κύριος».
 
Αν θέλαμε να ορίσουμε την πίστη θα αναφέραμε κατ’ αρχάς τον κλασικό ορισμό του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος τονίζει με έμφαση, «Ἔστι δὲ πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων» (Εβρ. 11, 1). Αν αποπειραθούμε να ερμηνεύσουμε αυτό το σημαντικό χωρίο, θα λέγαμε πως η πίστη είναι η αδίστακτη και ακλόνητη πεποίθηση στην πραγματική και βέβαιη ύπαρξη αγαθών, τα οποία ελπίζουμε· απόδειξη και βεβαιότητα για πράγματα, που δεν βλέπονται με τα μάτια του σώματος και τα οποία εν τούτοις χάρη σ’ αυτήν είναι σαν να τα βλέπουμε με τα μάτια μας και να τα πιάνουμε με τα χέρια μας.
 
Στην Παράδοση της Εκκλησίας, καθώς και στη χριστιανική λογοτεχνία, βρίσκουμε αρκετούς ορισμούς και επεξηγηματικές αναφορές, των Αγίων Πατέρων και χριστιανών διανοουμένων, για τη φύση και την ουσία της χριστιανικής πίστης. Ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος διδάσκει: «Μη αμφίβαλλε τοις παρά των πατέρων δεδοκιμασμένοις, αλλά φοβού, και ανεξετάστως πίστευσον. Μάλλον μεν ουν πίστευε, και μη πολυπραγμόνει». Ο Ιερός Αυγουστίνος μας παραδίδει μια σοφότατη ρήτη: «Nisi credideritis, non intelligetis». Δηλαδή, «Αν δεν πιστέψεις, δεν θα καταλάβεις». Ο Ρώσος συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι μας επισημαίνει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον και ξεκαθαρίζει μια σχετική σύγχυση, με τον αφυπνιστικό του λόγο: «Στην πραγματικότητα, η πίστη δεν πηγάζει από το θαύμα, αλλά το θαύμα από την πίστη».
 
Το περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης είναι σαφέστατα αυτό που περιλαμβάνεται αυτούσιο στο ιερό και δογματικό κείμενο που ονομάζεται «Σύμβολο της Πίστεως», ή απλά «Πιστεύω». Αυτό το κείμενο προέκυψε από τις δύο πρώτες Οικουμενικές Συνόδους. Αποτελεί δε, μια σύντομη, αλλά περιεκτική και ακριβή περιγραφή των βασικών δογμάτων της χριστιανικής πίστης.
 
Αδελφοί εν Χριστώ,
 
Ας κρατήσουμε ζωντανή την πίστη μας, όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργα αγάπης, ταπείνωσης και εμπιστοσύνης στον Θεό. Ο Χριστός μάς καλεί να Τον ακολουθήσουμε με όλη μας την καρδιά, και να Τον εμπιστευτούμε σε κάθε βήμα της ζωής μας.
 
Αναχωρούμε σήμερα από τον εκκλησιασμό με ανανεωμένη την ελπίδα μας, με ενισχυμένη την πίστη μας, και με την βεβαιότητα ότι «ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται» (Ρωμ. 1, 17).
 
Αμήν.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Αχαριστία και ευγνωμοσύνη

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΒ΄ ΛΟΥΚΑ

(19^η Ιανουαρίου 2025)

 

Η ευαγγελική περικοπή που αναγινώσκεται σήμερα στις εκκλησιές μας λαμβάνεται από το ιερό Ευαγγέλιο του Λουκά και αναφέρεται στη θεραπεία των δέκα λεπρών. Η ασθένεια της λέπρας, στα χρόνια του Χριστού, ήταν σοβαρή και δεν υπήρχε θεραπεία. Για τούτο εκείνοι που υπέφεραν από αυτήν ζούσαν σε απομόνωση και μάλιστα εκτός της κοινωνίας.

 

Σύμφωνα με τον Απ. Λουκά, ο Κύριος συνάντησε στο διάβα του δέκα λεπρούς και ανταποκρίθηκε στην έκκλησή τους για ίαση, προσφέροντάς τους το πολυπόθητο και πολυτιμότατο δώρο της υγείας. Από τους δέκα πρώην ασθενείς μόνο ένας ήλθε κοντά στον Ιησού, έπεσε στα πόδια Του και τον ευχαριστούσε με φωνή δυνατή. Ο Κύριος τότε εξέφρασε τη δικαιολογημένη απορία και πικρία του, γιατί ενώ θεραπεύθηκαν και οι δέκα μόνο ένας ήλθε να εκφράσει την ευχαριστία και ευγνωμοσύνη του.

 

Η εν λόγω περικοπή μας δίνει ένα σημαντικό μάθημα ανθρώπινης και κοινωνικής συμπεριφοράς, το οποίο έχει βέβαια και την επικύρωση του ίδιου του Λόγου του Θεού. Η αχαριστία είναι ένα ανθρώπινο χαρακτηριστικό που σαφέστατα θα πρέπει να αποφεύγεται, αφού δεν είναι καθόλου φυσιολογικό, αλλά μάλλον θεωρείται ως ψυχασθένεια.

 

Η αχαριστία και η αγνωμοσύνη, θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς, δεν είναι απλά κακές συμπεριφορές αλλά μια ψυχική νόσος και αναπηρία. Το να μην έχει κάποιος την καλή διάθεση να ανταποδώσει, σε κάποια μορφή, την αγάπη ή τη βοήθεια που έλαβε, υποδηλώνει ψυχική φτώχεια και ναρκισσισμό, που ως άσχημη ασθένεια της ψυχής χρειάζεται οπωσδήποτε θεραπεία.

 

Ο λυρικός Καλλίμαχος έγραψε σε έναν ύμνο του: «Κανένας πιο βέβαιος εχθρός από τον αχάριστο που ευεργετήθηκε!», ενώ ο Θεόφραστος, στους Χαρακτήρες του, γενικεύει: «Η αχαριστία είναι προδοσία απέναντι στην ανθρωπότητα. Είναι ό,τι χειρότερο μπορεί να βγάλει κάποιος από μέσα του και μεγάλη πληγή και πόνος για τον αποδέκτη της, ειδικά όταν έχει δώσει τα πάντα από αγάπη». Ο Πλάτων ασχολούμενος με την πλευρά του ευεργετήσαντος σημείωνε: «Είναι οδυνηρό να ακούς να σε κακολογούν μετά από μια ευεργεσία που έκανες» και ο Ξενοφών προχωρώντας πιο πέρα δογματίζει: «Επακόλουθο της αχαριστίας είναι η αναισχυντία».

 

Ο Ευριπίδης συμβούλευε: «Αγνώμων μη γίνου», ενώ ο ιστορικός Πολύβιος, αφού ορθώς χαρακτηρίζει την αχαριστία παιδί της ευεργεσίας, συνιστά στους αγνώμονες: «Μη ρίχνεις πέτρα στο πηγάδι που σε δρόσισε». Ο Μ. Αλέξανδρος, μάλλον συνηθισμένος από την αγνωμοσύνη των δικών του ανθρώπων, έλεγε: «Είναι ανθρώπινο να ακούς να σε κακολογούν μετά από μια ευεργεσία που έκανες», ενώ ο Νεοπλατωνικός Πρόκλος, χαρακτήριζε την αχαριστία «τέκνο της υπερηφάνειας».

 

Ο σύγχρονος Άγιος της Εκκλησίας μας Όσιος Παΐσιος θεωρούσε προϋπόθεση της ύπαρξης αχαριστίας την έλλειψη χάριτος από τον Θεό. Συνέδεε τον αχάριστο άνθρωπο με εκείνον που ολιγοπιστεί ή που δεν πιστεύει καθόλου και ζει τη δική του ζωή μακριά από τον Θεό. Συμβούλευε δε χαρακτηριστικά, «Να ζείτε σε διαρκή δοξολογία και ευχαριστία προς τον Θεό, διότι η μεγαλύτερη αμαρτία είναι η αχαριστία και ο χειρότερος αμαρτωλός είναι ο αχάριστος».

 

Όμως δεν θα πρέπει να μείνουμε στο επίπεδο της αμαρτίας και της κακής συμπεριφοράς, δεν είναι σωστό να παραμείνουμε κολλημένοι στην αχαριστία και στην αγνωμοσύνη, αλλά να επιδιώξουμε να κάνουμε το άλμα της πνευματικής θεραπείας και αφού αποδεχθούμε την ευεργεσία που μας έχει προσφερθεί, από τον Άγιο Θεό και τους συνανθρώπους μας, να ανταποδώσουμε, να ευχαριστήσουμε, σίγουρα δε να μην επιστρέψουμε κακό αντί καλού, τελικά δε να φθάσουμε στο ύψος της πνευματικής αρετής που ονομάζεται ευγνωμοσύνη.

 

Στον χώρο της Ορθόδοξης Πνευματικότητας ομιλούμε για μεταμόρφωση. Αφού κάνουμε την αναγκαία ενδοσκόπηση, με τη βοήθεια μάλιστα και του πνευματικού μας πατρός, θα ανέλθουμε στην κλίμακα των αρετών και θα φωτίσουμε όλες τις πλευρές και τις γωνίες της προσωπικότητάς μας. Τότε θα αρχίσουμε να λέμε «ευχαριστώ» συχνότερα, προς τον Δημιουργό και Σωτήρα μας και προς τους ανθρώπους γύρω μας.

 

Έτσι θα κυριαρχήσει η ευγενής συμπεριφορά και η ευγνωμοσύνη στην ψυχή μας, για όλες τις ορατές και αόρατες δωρεές και χαρίσματα που έχουμε λάβει από τον Μεγάλο Ποιητή και από τους συνανθρώπους μας.

 

Κι όπως μας διδάσκει ο Μέγας Βασίλειος, «Ο άνθρωπος που έχει καρδιά που ευγνωμονεί, δεν απολαμβάνει μόνο τα αγαθά, αλλά τα χρησιμοποιεί και για τη δόξα του Θεού και την ωφέλεια του πλησίον».

 

Αμήν.

 

Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Ο Χριστός στη ζωή των ανθρώπων

 

ΚΗΡΥΓΜΑ Ε’ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

(9^η Ιουλίου 2023)

 

Η παρουσία, αγαπητοί μου αδελφοί, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού στη ζωή των ανθρώπων  είναι ένα κυριολεκτικά συγκλονιστικό γεγονός. Μέσα από αυτή την αδιάλειπτη διακοινωνία μεταξύ του Δημιουργού αλλά και Σωτήρα μας, του Υιού και Λόγου του Θεού, με κάθε μία ανθρώπινη προσωπικότητα, καταυγάζεται κατ’ ουσίαν το σκότος της ψυχής του πεπτωκότος ανθρώπου και καθαίρεται από την αμαρτία η ψυχή του, που μετανοεί και επανασυνδέεται με τον Ιησού, μέσα από την αποδοχή και την ευλογία της αγιαστικής Του δύναμης.
 
Η οριζόμενη από την Αγία Εκκλησία μας ως πεπτωκυΐα φύση, που σημαίνει δηλαδή την ανθρώπινη ύπαρξη, που λόγω ανυπακοής στο θέλημα και στις εντολές του Θεού απομακρύνθηκε από την τρυφή του Παραδείσου, είναι επιρρεπής στην αμαρτία, καθώς επίσης και στις διάφορες δαιμονικές επιρροές και πειρασμούς. Μέσα σε μια τέτοια πνευματική κατάσταση ζούσαν και οι πρωταγωνιστές του ευαγγελικού αναγνώσματος της παρούσας Κυριακής, οι «δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν» (Ματθ. 8, 28), που ζούσαν στη χώρα των Γεργεσηνών.
 
Η μελέτη της ευαγγελικής αυτής περικοπής είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Σε αυτήν παρατηρούμε ότι τα δαιμονικά πνεύματα διαλέγονται με τον Κύριο, διαισθανόμενα ότι είχε φθάσει το τέλος της επίδρασής τους σε εκείνους τους ταλαιπωρημένους ανθρώπους. Ο Ιησούς δεν διστάζει να συνομιλήσει μαζί τους και φυσικά ως Θεός και Σωτήρας των ανθρώπων έδωσε εντολή να απομακρυνθούν τα πνεύματα αυτά από τα δυστυχή πλάσματα τα οποία επηρέαζαν. Ο Ιησούς αναδεικνύεται έτσι αναμφισβήτητος νικητής στη διαμάχη με τον διάβολο και τις δυνάμεις του, όπως επίσης και θεραπευτής των ψυχών και των σωμάτων των πλασμάτων που δημιουργήθηκαν από Αυτόν.
 
Είναι ιδιαίτερης σημασίας το γεγονός ότι οι «δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἐπίτρεψον ἡμῖν ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων» (Ματθ. 8, 31). Αυτό φυσικά αποδεικνύει ότι τα σατανικά πνεύματα μπορούν να εγκαθίστανται ακόμα και στα ζώα. Όταν ο Κύριος επέτρεψε να συμβεί αυτό, η συνέχεια ήταν τραγική, αφού «ὥρμησε πᾶσα ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν» (Ματθ. 8, 32).
 
Αυτό το τελευταίο σημείο έχει μια ιστορική ερμηνεία, την οποία αξίζει να αναφέρουμε, έστω και ακροθιγώς. Οι Γεργεσηνοί εξέθρεφαν χοίρους παράνομα, αφού ο χοίρος ήταν απαγορευμένος από τον Μωσαϊκό Νόμο και δεν επιτρεπόταν να τρώγεται από τους Ισραηλίτες (Λευιτικό 11, 7 και Δευτερονόμιο 14, 8). Για τον λόγο αυτό «οι Γεργεσηνοί ήσαν ένοχοι και ήσαν άξιοι να χάσουν την αγέλην» (Παν. Τρεμπέλας). Έτσι επετράπη από τον Κύριο να εισέλθουν οι δαίμονες στους χοίρους και κατόπιν εκείνοι να πνιγούν στα θαλάσσια ύδατα.
 
Εκείνο που ακολούθησε ήταν ένα σπουδαίο πνευματικό μάθημα, αλλά και παράδειγμα αποφυγής, για τους χριστιανούς όλων των εποχών. Το εν λόγω περιστατικό αναστάτωσε πολύ τους κατοίκους της περιοχής κι έτσι παρεκάλεσαν τον Ιησού να φύγει από τον τόπο τους. Ο Ωριγένης λέγει πως «Ως αναίσθητοι τούτο είπον και άγαν άπιστοι οι Γεργεσηνοί». Προφανώς κινήθηκαν προς την κατεύθυνση αυτή, της άρνησης της παρουσίας του Κυρίου ανάμεσά τους, γιατί είδαν και διαπίστωσαν πως έχασαν το κέρδος από την εκτροφή και πώληση των απαγορευμένων ζώων.
 
Όμως υπάρχει σαφώς και κάποιο άλλο στοιχείο. Ο Ευαγγελιστής Μάρκος αναφέρει χαρακτηριστικά πως «ἐφοβήθησαν» (5, 15), ενώ ο Ευαγγελιστής Λουκάς δηλώνει πως «φόβῳ μεγάλῳ συνείχοντο» (8, 37). Προφανώς αισθάνθηκαν μεγάλο φόβο και δέος με το υπερφυσικό αυτό γεγονός που βίωσαν. Αυτό είναι κατά κάποιον τρόπο φυσιολογικό. Όμως, την ίδια ώρα, σίγουρα αισθάνθηκαν πως βρίσκονται ενώπιον υψηλής αγιότητας, την οποία δεν μπορούσαν να αντέξουν και δεν επιθυμούσαν να έχουν στην περιοχή τους.
 
Ο Ιησούς τότε αναχώρησε, αφού «δεν μετέδιδεν αναγκαστικώς τας ευλογίας Του εις τους μη θέλοντας» (Παν. Τρεμπέλας).
 
Ο Χριστός είναι πάντα παρών στη ζωή των ανθρώπων. Στην Αποκάλυψη του Ιωάννη μας διαβεβαιώνει πως, «ἰδοὺ ἕστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω· ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καὶ ἀνοίξῃ τὴν θύραν, καὶ εἰσελεύσομαι πρὸς αὐτὸν...» (3, 20). Απαραίτητη προϋπόθεση της διακοινωνίας μας με τον Κύριο είναι η αποδοχή από μέρους μας της Θεανθρώπινης παρουσίας Του στη ζωή μας.
 
Οι πιστοί καλούνται να αποφεύγουν πάντα την αρνητική συμπεριφορά των κατοίκων της χώρας των Γεργεσηνών και να υιοθετήσουν σταθερά τη θετική στάση των μαθητών που πορεύονταν προς τους Εμμαούς, οι οποίοι είπαν στον Κύριό μας με σεβασμό, αγάπη και επίμονη παράκληση, «μεῖνον μεθ᾿ ἡμῶν» (Λουκ. 24, 29).
 
Αμήν. Γένοιτο.
 

Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Κυριακή προ της Χριστού Γεννήσεως

 
Μας δίνεται για άλλη μια φορά η ωραία και ψυχωφέλιμη ευκαιρία, να καλωσορίσουμε σε λίγες ημέρες στον πολύπαθο πλανήτη μας, τον Κύριο του σύμπαντος κόσμου και Σωτήρα των ψυχών ημών, Ιησού Χριστό. Ο Κύριός μας θα γεννηθεί και πάλι ταπεινά μέσα σε μια παγωμένη σπηλιά, που χρησιμοποιούνταν ως σταύλος. Οι πρώτοι που θα σπεύσουν να τον υποδεχθούν θα είναι μερικοί απλοί ποιμένες, που θα βόσκουν τα πρόβατά τους εκεί κοντά.
 

Ο Κύριός μας έρχεται απλά, ήρεμα και ταπεινά, χωρίς τυμπανοκρουσίες και ζητωκραυγές, με μόνη ένδειξη της θεότητάς του τη συνοδεία των Αγίων Αγγέλων, που θα ψάλλουν με γλυκειά και ουράνια φωνή: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία».
 
«Επί γης ειρήνη», είναι ένα μήνυμα που ακούσθηκε πολλές φορές πάνω στον πονεμένο πλανήτη μας, ιδιαίτερα δε στην μαρτυρική Πατρίδα μας, την Ελλάδα και την Κύπρο. Είναι ενα μήνυμα που έμεινε, δυστυχώς, μέχρι σήμερα γράμμα κενό, με δική μας οπωσδήποτε υπαιτιότητα, και μόνο στον Θεό ελπίζουμε πια για την επαλήθευσή του.
 
Και πάλι αυτές τις ημέρες τίθεται σε όλους μας με έμφαση το εναγώνιο ερώτημα, «πώς πραγματικά θα υποδεχθούμε τον μικρό Ιησού;». «Τί είδους προετοιμασία θα πρέπει να κάνουμε για να είμαστε απολύτως έτοιμοι για τον ερχομό Του;».
 
Η Αγία Εκκλησία μας μέσα από την ευλογημένη και Ιερή Παράδοσή της έχει δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις σε όλα τα σχετικά ερωτήματα. Έτσι, έχει θεσπίσει και προτείνει στα τίμια και πιστά μέλη της να προετοιμασθούν με νηστεία, προσευχή και φιλανθρωπία, με εξομολόγηση των όποιων αμαρτημάτων μας και τακτικό εκκλησιασμό. Όλα αυτά δεν είναι τυπικά αλλά απολύτως ουσιαστικά στοιχεία της πνευματικής ζωής του Ορθοδόξου χριστιανού, κατοχυρωμένα στη δυο-χιλιόχρονη Πατερική και Αγιο-πνευματική Παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας.
 
Υπάρχουν όμως κι άλλα στοιχεία, που είναι ανάγκη να μην παραλείψουμε να καλλιεργήσουμε. Είναι η αγάπη προς τον Ερχόμενο, τον γλυκύτατο μικρό Ιησού, που θα πρέπει να προεκτείνεται και προς όλους τους συνανθρώπους μας, εάν επιθυμούμε να είμαστε ειλικρινείς και τίμιοι άνθρωποι και χριστιανοί. Ο σεβασμός, επίσης, και η πίστη προς τον Κύριο της δόξης, είναι στοιχεία άκρως σημαντικά και ουσιαστικά. Ας μην ξεχνούμε πως η μεγαλύτερη αμαρτία, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας μας, είναι η απιστία, η άρνηση δηλαδή της πίστης και υπακοής στο πρόσωπο και στο θέλημα του Ιησού.
 
Η ειρήνη που προκηρύσσουν οι Άγιοι Άγγελοι, που συνοδεύουν τον Κύριο κατά την ενανθρώπισή Του, είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο της ζωής μας. Αξίζει δε να σημειωθεί πως δεν είναι μόνο εξωτερικό στοιχείο, αλλά αποτελεί κυρίως εσωτερικό χαρακτηριστικό της ευλογημένης και χριστιανικής ψυχής, της ψυχής που είναι δοσμένη και αφιερωμένη στον Θεό. Εσωτερική ειρήνη, λοιπόν, και καταλλαγή, είναι στοιχεία που χαρακτηρίζουν κυρίως τους ισορροπημένους ψυχικά και πνευματικά ανθρώπους, εκείνους που είναι πραγματικά έτοιμοι να δεχθούν τον μικρό Ιησού, ο οποίος σε λίγο θα είναι κοντά μας.
 
Η ψυχή όλων μας λαχταρά σήμερα και πάντα τον ερχομό του Κυρίου μας. Γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά, όσον κι αν κάποτε δείχνουμε πως το ξεχνούμε, ότι είναι μόνο Εκείνος, ο μικρός και γλυκύς Ιησούς, που θα δώσει και πάλι, με την εκούσια ενσάρκωσή Του, ουσιαστικό και πρωτίστως πνευματικό νόημα στη στεγνή και πονηρεμένη σύγχρονη ζωή μας.
 
«Αμήν, ναι έρχου, Κύριε Ιησού» (Αποκ. 22, 20).
 

KAΛΑ ΚΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

 

Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Ο ελευθερωτής Κύριος

 
Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της σημερινής Κυριακής Ι’ Λουκά ο ιερός  Ευαγγελιστής μας παρουσιάζει μια πολύ ενδιαφέρουσα πλευρά της θεανθρώπινης προσωπικότητας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αυτή του ελευθερωτή.
 

Ο Λόγος του Θεού όντας παντοδύναμος, αλλά και πολυεύσπλαχνος, ελεεί, σώζει και ουσιαστικά ελευθερώνει το πολύπαθο από τον σατανά πλάσμα Του, με μόνο τον θεϊκό Του λόγο.
 
Αυτό αποδεικνύεται περίτρανα στην εν λόγω ευαγγελική περικοπή, όπου διαβάζουμε πως ο Ιησούς ενώ δίδασκε κάποτε στη συναγωγή, παρατήρησε ανάμεσα στους παρευρισκόμενους και μια πονεμένη γυναίκα, που «είχε πνεύμα ασθενείας επί δεκαοχτώ χρόνια, ήταν σκυμμένη και δεν μπορούσε να σταθεί καθόλου ορθή».
 
Τότε ο γλυκύς Ιησούς με απέραντη αγάπη και συμπόνοια καλεί τη γυναίκα κοντά Του και της λέει: «γυναίκα, είσαι ελευθερωμένη από την αρρώστια σου»! Κι αφού ακούμπησε τα θαυματουργά χέρια Του επάνω της, «αυτή αμέσως ανορθώθηκε κι εδόξαζε τον Θεό»!
 
Λίγο αργότερα, εξηγώντας την πράξη Του αυτή ο Κύριός μας, ιδιαίτερα προς τους συνήθως δύσπιστους Εβραίους, ανέφερε χαρακτηριστικά πως η γυναίκα αυτή ήταν «δεμένη από τον σατανά». Ερμήνευσε δηλαδή τη βασανιστική ασθένεια του σώματος ως δεσμά σατανικά.
 
Ο Ιησούς αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ελευθερωτής του ανθρώπου, φίλος του αγαπημένος και συνοδοιπόρος στον δύσκολο και ανηφορικό δρόμο της αρετής.
 
Αξίζει βέβαια να αναφέρουμε εδώ πως η Αγία Εκκλησία μας δεν απορρίπτει τη σημαντική συμβολή της ιατρικής επιστήμης και των λοιπών συναφών επιστημών, στην ίαση των ασθενειών και στην αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου του ανθρώπου.
 
Όμως δεν πρέπει να αγνοούμε και την αλήθεια, πως ο Θεός είναι εκείνος που φωτίζει τους ιατρούς και τους κατευθύνει στο ιερό έργο τους. Ο Άγιος Θεός μας επέτρεψε την αλματώδη εξέλιξη της επιστήμης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, με κύριο γνώμονα την αναβάθμιση της πνευματικής πορείας του ανθρώπου.
 
Η εν Χριστώ ελευθερία είναι ουσιαστικά η απαλλαγή από τα δεσμά της αμαρτίας και των δαιμονικών δυνάμεων. Είναι η απομάκρυνση του ανθρώπου από τον χώρο του κακού και η εισαγωγή του στον κόσμο της αφθαρσίας και της τελειότητας.
 
Κι όπως τόσο όμορφα και δυναμικά μας προτείνει ο πάντοτε γνήσιος και γεμάτος σαφήνεια λόγος του Απ. Παύλου:
 
«Σταθήτε, λοιπόν, και μένετε στερεοί και ακλόνητοι στην ελευθερία, με την οποία ο Χριστός μας ελευθέρωσε και μη βάζετε πάλι τον εαυτό σας κάτω από τον ζυγό της δουλείας» (Γαλ. 5, 1).
 
Αμήν.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Αγωνιώδες ερώτημα

 
Στο Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της (σημερινής) Κυριακής ΙΓ’ Λουκά ο Κύριός μας δέχθηκε στη ομήγυρη των ακολούθων Του έναν άνθρωπο με σημαντική θέση στην εβραϊκή κοινωνία, αλλά και με έντονη υπαρξιακή αγωνία.
 

Η αγωνία αυτή μεταφράσθηκε σε ανθρώπινες λέξεις: «...τί ποιήσας ζωήν αιώνιον κληρονομήσω;»! Είναι ένα ερώτημα σαφές και βασικό, το οποίο τίθεται αδιάλειπτα από τον χριστιανό άνθρωπο, που αναμένει με λαχτάρα την απάντηση.
 
Για τους χριστιανούς ο όρος «αιώνιος ζωή» σημαίνει κάτι ανώτερο και ουσιαστικό. Αιώνιος ζωή είναι οντολογικά ο ίδιος ο Θεός μας, που λέγει: «ζω εγώ εις τον αιώνα» (Δευτ. 32, 40), ο «βασιλεύς των αιώνων» και «κύριος της αιωνιότητας» (Τωβίτ 13, 6 & 12), «ο ων και ο ην και ο ερχόμενος» (Αποκ. 1, 8).
 
Αυτός, λοιπόν, που είναι ο ίδιος η ζωή η αιώνια, μας προσφέρει τη μέγιστη δωρεά της προσλήψεως σε αυτή τη ζωή, που είναι το βασίλειό Του, η βασιλεία των ουρανών. Έτσι, εκείνοι που απέδειξαν την πίστη και την αγάπη τους προς Εκείνον, γίνονται μέτοχοι στη βασιλεία Του, μέτοχοι σε αυτή την κατάσταση της αδιάλειπτης δόξας και αιώνιας μακαριότητας.
 
Η αναζήτηση της αιώνιας ζωής είναι ειδικό χαρακτηριστικό των χριστιανών, οι οποίοι αγωνίζονται μια ολόκληρη ζωή με τους χοϊκούς πειρασμούς τους, να ξεφύγουν από τη «μυρωδιά της γης και το χώμα» και να καταφέρουν την ανύψωσή τους σε πνευματικά επίπεδα, εκεί όπου αποθησαυρίζονται οι καθάριες χριστιανικές αρετές και που τους περιμένουν για να τους στεφανώσουν με το στεφάνι της ουράνιας δόξας και του ολόλαμπρου φωτός.
 
Αυτή η πολλή σημαντική πενυματικά αναζήτηση της αιώνιας ζωής προϋποθέτει δύο αναγκαία στοιχεία: α). να ξεκινά κανείς με αγνά ελατήρια, που να έχουν σχέση με τη σωτηρία της ψυχής, έτσι ώστε η αναζήτηση να είναι καρποφόρα κι αποτελεσματική. β) η αναζήτηση αυτή να πραγματοποιείται μέσα στον χώρο της Εκκλησίας, κι όχι σε θολά φιλοσοφικά πεδία.
 
Αξίζει να υπογραμμισθεί πως ο Εβραίος άρχοντας είχε τη διάκριση να συζητήσει και ν’ αναζητήσει τρόπους εισόδου στην αιώνια ζωή με τον Βασιλέα αυτής, τον Σωτήρα Χριστό.
 
Ο Κύριος δε, χωρίς περιστροφές και μισόλογα, απάντησε στο ερώτημα που Του τέθηκε πως οφείλουμε να τηρούμε τον Νόμο του Θεού, κι ύστερα -αφού ελευθερωθούμε από τους όποιους υλικούς δεσμούς- να Τον ακολουθήσουμε.
 
Aυτή είναι η μόνη οδός της αληθείας, η μόνη οδός της αιώνιας ζωής.
 
Η ίδια αυτή ιερή απάντηση προσφέρεται κι από την Αγία Εκκλησία μας, προς όλους εκείνους που προσέρχονται ως θερμοί ικέτες, εκλιπαρώντας για τη σωτηρία της ψυχής τους και την είσοδό τους στην αιώνια ζωή και μακαριότητα.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Κυριακή ΙΣΤ’ Ματθαίου 2021

 

Ἀπολυτίκιον Ἀναστάσιµον. Ἦχος βʹ.

Ὅτε κατῆλθες πρὸς τὸν θάνατον, ἡ Ζωὴ ἡ ἀθάνατος, τότε τὸν ᾍδην ἐνέκρωσας τῇ ἀστραπῇ τῆς Θεότητος, ὅτε δὲ καὶ τοὺς τεθνεῶτας ἐκ τῶν καταχθονίων ἀνέστησας, πᾶσαι αἱ Δυνάµεις τῶν ἐπουρανίων ἐκραύγαζον· Ζωοδότα Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡµῶν δόξα σοι.
 

Ἀπολυτίκιον τῆς Ἑορτῆς. Ἦχος αʹ.

Χαῖρε κεχαριτωμένη Θεοτόκε Παρθένε· ἐκ σοῦ γὰρ ἀνέτειλεν ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, φωτίζων τοὺς ἐν σκότει. Εὐφραίνου καὶ σὺ Πρεσβύτα δίκαιε, δεξάμενος ἐν ἀγκάλαις τὸν ἐλευθερωτὴν τῶν ψυχῶν ἡμῶν, χαριζόμενον ἡμῖν καὶ τὴν Ἀνάστασιν.
 

Κοντάκιον. Ἦχος αʹ.

Ὁ µήτραν παρθενικὴν ἁγιάσας τῷ τόκῳ σου, καὶ χεῖρας τοῦ Συµεὼν εὐλογήσας ὡς ἔπρεπε, προφθάσας καὶ νῦν ἔσωσας ἡµᾶς Χριστὲ ὁ Θεός. Ἀλλ' εἰρήνευσον ἐν πολέµοις τὸ πολίτευµα, καὶ κραταίωσον Βασιλεῖς οὓς ἠγάπησας, ὁ µόνος φιλάνθρωπος.

Κυριακή πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως 2020

Συναξάριον. Τοῦ Μηναίου.

Τῇ αὐτῇ ἡµέρᾳ, Κυριακῇ πρὸ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, µνήµη ἄγειν ἐτάχθηµεν παρὰ τῶν ἁγίων καὶ θεοφόρων Πατέρων ἡµῶν, πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων, ἀπὸ Ἀδὰµ ἄχρι καὶ Ἰωσὴφ τοῦ µνήστορος τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, κατὰ γενεαλογίαν, καθὼς ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἱστορικῶς ἠριθµήσατο· ὁµοίως καὶ τῶν Προφητῶν καὶ Προφητίδων.

Ἀπολυτίκιον Τῶν Πατέρων. Ἦχος βʹ.

Μεγάλα τὰ τῆς πίστεως κατορθώµατα! Ἐν τῇ πηγῇ τῆς φλογός, ὡς ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως, οἱ ἅγιοι Τρεῖς Παῖδες ἠγάλλοντο, καὶ ὁ προφήτης Δανιήλ, λεόντων ποιµήν, ὡς προβάτων ἐδείκνυτο. Ταῖς αὐτῶν ἱκεσίαις Χριστὲ ὁ Θεός, σῶσον τὰς ψυχὰς ἡµῶν.

Κοντάκιον. Ἦχος γʹ. Αὐτόµελον.
Ἡ Παρθένος σήµερον, τὸν προαιώνιον Λόγον, ἐν Σπηλαίῳ ἔρχεται, ἀποτεκεῖν ἀποῤῥήτως. Χόρευε ἡ οἰκουµένη ἀκουτισθεῖσα, δόξασον µετὰ Ἀγγέλων καὶ τῶν Ποιµένων, βουληθέντα ἐποφθῆναι, Παιδίον νέον, τὸν πρὸ αἰώνων Θεόν.

Κυριακή I’ Λουκά 2020

 

Εορτή Αγίου Νικολάου

 

Κοντάκιον. Τοῦ Ἁγίου. Ἦχος γʹ. Ἡ Παρθένος σήµερον.

Ἐν τοῖς Μύροις Ἅγιε, ἱερουργὸς ἀνεδείχθης· τοῦ Χριστοῦ γὰρ Ὅσιε, τὸ Εὐαγγέλιον πληρώσας, ἔθηκας τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ λαοῦ σου, ἔσωσας τοὺς ἀθώους ἐκ τοῦ θανάτου· διὰ τοῦτο ἡγιάσθης, ὡς µέγας µύστης Θεοῦ τῆς χάριτος.
 

Ὁ Οἶκος.

Ἀνυµνήσωµεν νῦν τὸν Ἱεράρχην ᾄσµασι, τὸν ἐν Μύροις λαοὶ ποιµένα καὶ διδάσκαλον, ἵνα ταῖς πρεσβείαις αὐτοῦ ἐλλαµφθῶµεν· ἰδοὺ γὰρ ὤφθη ὅλος καθάρσιος, ἀκήρατος πνεύµατι, Χριστῷ προσάγων θυσίαν ἄµωµον, τὴν εἰλικρινῆ καὶ Θεῷ εὐπρόσδεκτον, ὡς ἱερεὺς κεκαθαρµένος τῇ ψυχῇ καὶ τῇ σαρκί· ὅθεν ὑπάρχει ἀληθῶς, τῆς Ἐκκλησίας προστάτης, καὶ ὑπέρµαχος ταύτης, ὡς µέγας µύστης Θεοῦ τῆς χάριτος.
 

Συναξάριον. Τοῦ Μηναίου.

Τῇ Ϛʹ τοῦ αὐτοῦ µηνὸς µνήµη τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡµῶν Νικολάου, Ἀρχιεπισκόπου Μύρων τῆς Λυκίας, τοῦ Θαυµατουργοῦ.