Ψάρι Κορινθίας

Το Ψάρι είναι ένα ωραίο ορεινό χωριό του Νομού Κορινθίας με μακρά κι ενδιαφέρουσα ιστορία. Προσωπικά συνδέομαι με το χωριό αυτό, αφού η γιαγιά μου Δήμητρα (μητέρα της μητέρας μου) καταγόταν από εκεί.

Στα 1700 η βενετική απογραφή δείχνει πως στο Ψάρι κατοικούσαν 40 άτομα. Το 1824 καταγράφεται διοικητική πράξη που αφορά το Ψάρι. Την ίδια χρονιά αναφέρεται η παρουσία στο χωριό Ελλήνων οπλαρχηγών. Το 1831 οι Ψαριώτες δηλώνουν εγγράφως την πίστη κι εμπιστοσύνη τους προς τον Κυβερνήτη Καποδίστρια. Το 1912 το Ψάρι αναγνωρίσθηκε, με Βασιλικό Διάταγμα, ως Κοινότητα. Τα έτη 1933-34 έγινε η διάνοιξη της οδού Νεμέας - Ψάρι. Το 1970 έγινε το έργο υδρεύσεως του χωριού και ο ηλεκτροφωτισμός του.

Ο πιο φημισμένος Ψαριώτης είναι ο Άγιος Νικόλαος ο Νεομάρτυρας, ο οποίος έζησε τον 16^ο αι. και μαρτύρησε από τους Τούρκους στις 14 Φεβρουαρίου του έτους 1554, όταν ο δήμιος του απέκοψε την κεφαλή. Η τιμία κάρα του Νεομάρτυρα αγοράστηκε κρυφά από κάποιον Χριστιανό και παραδόθηκε στη Μονή Μεγάλου Μετεώρου όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα θαυματουργούσα. Το 1968 οι κάτοικοι του χωριού και οι καταγόμενοι από το Ψάρι, μετά από  τεράστια προσπάθεια, κατόπιν Πανελληνίου εράνου, κατάφεραν και έχτισαν περικαλλή Ναό στη μνήμη του Αγίου, που σήμερα αποτελεί για όλους τους καταγόμενους από το Ψάρι την «Ακρόπολη» της ψυχής τους.

Τα βιβλία και το ημερολόγιο της παρούσας ανάρτησης μου απέστειλε, και τον ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό, ο Πρόεδρος της δραστήριας Αδελφότητας Ψαριωτών Κορινθίας κ. Παναγιώτης Σπυρίδων.

Τρένα Βόρειας Ιρλανδίας

Για άλλη μια φορά ο Αγγλικός Φιλοτελισμός μας δίνει την ευκαιρία να απολαύσουμε μια πολύ όμορφη σειρά 4 νέων γραμματοσήμων.

Εκδόθηκαν μόλις χθες και είναι αφιερωμένα στα τρένα της Βόρειας Ιρλανδίας. Το θέμα της σειράς είναι: «Κλασικές Λοκομοτίβες της Βόρειας Ιρλανδίας»!

Ο Philip Parker, εκπρόσωπος του Φιλοτελισμού των Βασιλικών Ταχυδρομείων ανέφερε χαρακτηριστικά: “Steam engines served Northern Ireland right up to 1970. These new stamps pay tribute to the locomotives and their crews who contributed to the economic life of Northern Ireland.”

Βυρωνικός ήρωας

Στη μετάφραση της λογοτεχνίας έχεις να αντιμετωπίσεις σκόπελους που δεν μπορείς καν να τους φανταστείς όταν ξεκινάς. Ξέρεις τη γλώσσα, ξέρεις τους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες, ξέρεις την ορθογραφία. Αλλά η κάθε ντοπιολαλιά έχει τις δικές της ομορφιές, την δική της ιστορία, της δικές της ρίζες. Ο μεταφραστής σε αυτές τις περιπτώσεις αναλαμβάνει το δύσκολο έργο να προσαρμόσει στην δική του γλώσσα όλη την σοφία και όλες τις εμπειρίες ενός άλλου λαού, προσπαθεί να βρει παρόμοιες φράσεις που να αναδεικνύουν τα ίδια συναισθήματα. Πόσο εύκολο είναι παραδείχματος χάριν,  να μεταφράσεις την ελληνική φράση «όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος»;

Υπάρχει μία λέξη στην αγγλική γλώσσα η οποία εμένα προσωπικά θα με δυσκόλευε να την μεταφράσω στα ελληνικά. Και η λέξη αυτή είναι «Βυρωνικός». Φυσικά προέρχεται από το επίθετο του Λόρδου Τζώρτζ Γκόρντον Μπάιρον, του γνωστού πλέον σε όλους τους  Έλληνες Λόρδου Βύρωνα.

Ποιος ήταν ο Λόρδος Βύρωνας;  Και γιατί πρέπει εμείς να τον μνημονεύουμε τώρα;  Ο Λόρδος Βύρωνας ήταν Άγγλος ποιητής, πασίγνωστος για τα ποιήματά του «Δον Ζουάν» και «Το Προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ». Επισκέφτηκε την Ελλάδα δύο φορές. Στο πρώτο του ταξίδι θα ερωτευθεί παράφορα  την Θηρεσία Μακρή στην οποία θα αφιερώσει το ποιήμα του «Κόρη των Αθηνών». Στο δεύτερο ταξίδι του στην Ελλάδα θα πάει στο Μεσολόγγι και θα δώσει τα πάντα για τον αγώνα κατά της Τουρκοκρατίας: θα χρησιμοποιήσει  την πολιτική επιρροή του στην Αγγλία και στην υπόλοιπη Ευρώπη, θα επιχορηγήσει και θα εκπαιδεύσει δικά του στρατεύματα, θα κάνει εράνους, θα αγοράσει όπλα και υγειονομικό υλικό, τέλος θα δώσει την ίδια την ζωή του. Ο Λόρδος Βύρωνας πίστεψε στην αναγέννηση ενός έθνους που δεν πίστευαν οι ίδιοι οι Έλληνες, πίστεψε σε μια ιδέα ενός κράτους, ήταν κατά της ιδέας ενός δανείου που θα είχε όφελος μόνο το κράτος και όχι οι πολίτες.  Πέθανε το 1824 στο Μεσολόγγι. Η σορός του μεταφέρθηκε στην Αγγλία και θάφτηκε στο κοιμητήριο της εκκλησίας της «Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής» στο Νόττινχαμ  αλλά η καρδιά του θάφτηκε και έμεινε για πάντα στο Μεσολόγγι, εκεί που ανήκε.

Τι σημαίνει όμως «Βυρωνικός»; Ποιος είναι ο Βυρωνικός ήρωας;  Πώς μεταφράζουμε την λέξη «βυρωνικός»; Είναι εύκολο να μετατρέψεις το αγγλικό «Byronic» στο ελληνικό «Βυρωνικός», ποιο είναι το νόημα όμως του νέου επιθέτου; Βυρωνικός είναι ο αντι- ήρωας, ο άνθρωπος που έχει δώσει τα πάντα σε μια απραγματοποίητη ιδέα, ο ρομαντικός  που πιστεύει στην αιώνια αγάπη ή στην μεγάλη ιδέα, ο περιθωριακός που περιπλανάται ατελείωτα,ο μελαγχολικός και κυνηγημένος από ενοχές που οδηγείται στην καταστροφή. Ο ίδιος ο Βύρωνας ήταν τυπικό παράδειγμα του ήρωά του: σκανδάλισε την αγγλική κοινωνία με τις επιλογές του και την άστατη ερωτική ζωή του, έζησε έντονα και επισκέφτηκε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, έγραφε ασταμάτητα, πήρε τα όπλα για να απελευθερώσει την Ελλάδα.

Βυρωνικούς ήρωες στην λογοτεχνία και στο θέατρο θα συναντήσουμε πολλούς:  Ο Χίθκλιφ στα «Ανεμοδαρμένα  Ύψη»  είναι Βυρωνικός, ο Έρικ στο «Φάντασμα της Όπερας» είναι Βυρωνικός, η Σκάρλετ Ο Χάρα στο «Όσα παίρνει ο άνεμος» είναι Βυρωνική, ο Άμλετ και ο Οιδίποδας είναι Βυρωνικοί, ο Ευγένιος Ονέγκιν στο ομώνυμο ποίημα του Πούσκιν είναι Βυρωνικός, ο Ρότσεστερ στην «Τζέιν Έιρ» είναι Βυρωνικός.

Ας γυρίσουμε όμως λίγο στις τελευταίες ημέρες του ίδιου του Βύρωνα και της όντως «βυρωνικής»  ζωής του. Στις 22 Ιανουαρίου 1824, στα 36α γενέθλιά του  έγραψε το τελευταίο του ποίημα αφιερωμένο στην Ελλάδα, παρατίθεται εδώ σε μετάφραση του Σπυρίδωνα Τρικούπη:

«Πάθη που ξανανιώνουν καταπάτα τα, ψυχή

 άχρηστα για με του κάλλους είν’ το γέλιο και η οργή.

Αν τη νιότη σου λυπάσαι, γιατί θέλεις πλειό να ζεις;

Της τιμής εδώ είν’ τάφος τρέξε αυτού να σκοτωθείς.

Δεν σου μένει παρά να εύρεις ό,τι εγύρευες παντού,

και να εύρεις δεν μπορούσες, μνήμ’  ανδρός πολεμικού.

Βρίσκοντας το, κύττα γύρω, πιάστ’ τη θέση που ποθείς,

για την δόξα πολεμώντας, πεσ’ εκεί να αναπαυτείς.»  

Σύμφωνα με μαρτυρία του γιατρού του, τα τελευταία λόγια του αφορούσαν πάλι την Ελλάδα: «Έδωσα σ’ αυτήν τον καιρό μου, τα μέσα μου, την υγεία μου. Τώρα της δίνω την ζωή μου! Τι μπορούσα περισσότερο να κάνω; Εύχομαι να ευτυχήσει.»

Ο Βύρωνας πέθανε στις 19 Απριλίου 1824. Σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 130/2008 καθιερώθηκε η 19η Απριλίου ως ημέρα «Φιλελληνισμού και Διεθνούς Αλληλεγγύης» προς τιμήν του Λόρδου Βύρωνα, του ανθρώπου που πάλεψε για τα ανθρώπινα δικαιώματα, του ανθρώπου που ύψωσε τη φωνή του κατά της κλοπής των γλυπτών του Παρθενώνα, του ανθρώπου που μας έμαθε την σημασία της λέξης «Βυρωνικός».

Εύη Ρούτουλα

Η εβδομάδα του «Κ»

Μετά από αρκετές εβδομάδες, που λόγω των Εορτών του Πάσχα και άλλων υποχρεώσεων, είχαμε διακόψει τη συνεχή ροή των καθημερινών αναρτήσεων των λέξεων στο facebook, ξεκινήσαμε και πάλι την περασμένη εβδομάδα. Ήταν τώρα η σειρά του «Κ»! Αυτό είναι ένα ιδιαίτερα πλούσιο γράμμα, που δίνει πολλές επιλογές λέξεων. Εμείς διαλέξαμε βέβαια λίγες λέξεις με καθαρά προσωπικά κριτήρια, όπως πάντα, οι οποίες έχουν αναφορά στην προσωπική και οικογενειακή μας μυθολογία και ιστορία!

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ! Μια Πόλη, μια ιστορία, ένα όραμα, ένας εθνικός καημός! Τούτη η Πόλη δεν είναι απλά ένας τόπος όπου κατοίκησαν οι δικοί μας και τώρα κατοικούν οι άλλοι! Είναι η παντοτινή πρωτεύουσα του Ελληνορθόδοξου Πολιτισμού και βέβαια είναι η μόνιμη έδρα του σεπτού Οικουμενικού Πατριαρχείου!

Το τι πραγματικά σημαίνει για κάθε Έλληνα η Πόλη αυτή, δεν είναι δυνατόν να περιγραφεί με λέξεις του ανθρώπινου λεξιλογίου.Είναι μια οικουμενική αίσθηση που δονεί το νου και τη ψυχή μας, γιατί είναι αιώνιο και αταλάντευτο σύμβολο!

Είναι μια μεγάλη αλήθεια δε, πως όλοι μα όλοι οι δρόμοι των Ελλήνων, οι δρόμοι των καρδιών μας, οδηγούν κατεθείαν και αποκλειστικά εκεί, ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΝ!

ΚΑΘΑΡΣΗ! Πολυσυζητημένη έννοια, που αναφέρεται στον αριστοτελικό ορισμό της τραγωδίας ([…] δι’ ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων Κάθαρσιν). Σύμφωνα με μια ερμηνεία, ο θεατής παρακολουθώντας τα παθήματα των ηρώων αισθάνεται λύπηση, έλεος γι’ αυτούς και φόβο. Στο τέλος όμως του έργου αισθάνεται ανακούφιση και ψυχική ηρεμία, είτε γιατί ο ήρωας δικαιώθηκε είτε γιατί έχει αποκατασταθεί η ηθική τάξη.

Η Κάθαρση έχει βέβαια χρήση και στη θρησκεία, με αναφορά στην απαλλαγή από το μίασμα της αμαρτίας, αλλά φυσικά και στην κοσμική κοινωνία, όπου εκεί ενδιαφέρεται κανείς με την απαλλαγή του κοινωνικού συνόλου από τα μη υγιή, τα επιβλαβή, στοιχεία!

ΚΑΘΗΚΟΝ! Ο Κικέρων έλεγε ότι «δεν υπάρχει στιγμή χωρίς Καθήκον»!

Ο Ινδός Νομπελίστας Ταγκόρ λέει: «Έπεσα και κοιμήθηκα και ονειρεύθηκα πως η ζωή ήταν χαρά. Ξύπνησα, αλλά να! Η ζωή ήταν Καθήκον. Έκανα με αφοσίωση το Καθήκον μου και να! Η ζωή ήταν πράγματι χαρά»!

Ο Σίλλερ δε υπογραμμίζει: «Ω Καθήκον! Ποτέ μου δεν ξεχνώ, ότι είσαι πάντα η μοναδική θύρα, που βγάζει στην αθανασία...»!

ΚΑΜΠΑΝΑ! Ονομάζεται και «κώδων» στην ελληνική εκκλησιαστική ορολογία και η έναρξη της χρήσης της χάνεται στα βάθη των χριστιανικών αιώνων. Είναι ένα απαραίτητο σκεύος για την τέλεση των Ιερών Ακολουθιών της Εκκλησίας μας, αλλά βέβαια αποτελεί κι ένα σημαντικότατο στοιχείο της πνευματικής ζωής των πιστών.

Θα μπορούσε να την ονομάσει κανείς και σάλπιγγα, αφού είναι εκείνη που καλεί, αλλά είναι εκείνη επίσης που επισημαίνει την Αλήθεια και υπογραμμίζει τον κανόνα της Ορθοδοξίας και της Ορθοπραξίας!

Προσωπικά είχα την ευλογημένη ευκαιρία -πριν από 25 χρόνια- να επιμεληθώ την κατασκευή μιας καμπάνας, την οποία είχε σχεδιάσει η Βιργινία, και στη συνέχεια να την τοποθετήσω προσωπικά στον ιστορικό Ναό του Αγ. Νικολάου στο Κάρδιφ της Ουαλίας.

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ! Θεωρητικά η θερμότερη εποχή του χρόνου, η εποχή της ξεκούρασης, της ξεγνοιασιάς και της σκόλης, η εποχή της θάλασσας, της παρέας, του ελαφρότερου ντυσίματος, αλλά και η εποχή σπουδαίων Εορτών της Ορθοδοξίας και πολλών ελληνικών πανηγυριών.

Όλα αυτά όμως, ενώ μπορεί να ισχύουν, μάλλον αναφέρονται στον καλοκαιρινό τρόπο ζωής της Πατρίδας, αφού στη Βόρεια Ευρώπη, όπου ταχθήκαμε εμείς, τα πράγματα είναι αντιστρόφως ανάλογα!

Και για να γίνω πιότερο κατανοητός, συνοδεύω τούτα τα λόγια με μια ωραία φωτογραφία, που δείχνει ένα τριαντάφυλλο του κήπου μας, στα μέσα του Ιούνη, κλειστό και δακρυσμένο, ποτισμένο από τις σταγόνες της καλοκαιρινής νεροποντής... Οι Άγγλοι συνηθίζουν να αυτοσαρκάζονται, λέγοντας: «typical British weather»!

ΚΕΝΤΗΜΑ! Μια χαρακτηριστική και ιδιαίτερα ελληνική τέχνη είναι η κεντητική. Το προϊόν της όμορφης αυτής τέχνης είναι το Κέντημα. Ο Καθ. Μπαμπινιώτης ορίζει το Κέντημα ως την «διακόσμηση υφασμάτων με σχέδια που γίνονται με βελόνα και κλωστή».

Η δεξοτεχνία της κεντήστρας, το ταλέντο της, η σχεδιαστική της πρωτοτυπία, βγάζουν ως αποτέλεσμα πραγματικά έργα τέχνης. Παλαιότερα οι κεντήστρες έκαναν τα έργα τους σε αναφορά με την προίκα, είτε δική τους είτε των παιδιών τους. Σήμερα, όσες έμειναν να κεντούν ακόμα, αντιστεκόμενες στις σύγχρονες σούπερ μάρκετ πρακτικές, προσφέρουν τα εργόχειρά τους στην τέχνη.

Για το εδώ παρατιθέμενο έργο της δικής μας κεντήστρας, της Βιργινίας, ο Πρίγκιπας της σύγχρονης Ελληνικής Λογοτεχνίας Κώστας Καρακάσης έγραψε: «Θα γινόμουν ακόμα και "Κλέφτης της Βαγδάτης" για να σας κλέψω αυτό το υπέροχο έργο της πρεσβυτέρας... ΑΞΙΑ γυνή!!!!». Ο γιός μας ο Δημήτρης δε, είπε χαρακτηριστικά: «Τα Κεντήματα της μάνας ομορφαίνουν όχι μόνο το σπίτι μας αλλά και τις καρδιές μας, ευφραίνοντας με την ομορφιά τους το μάτι και την ψυχή»!

ΚΕΡΑΣΜΑ! Πέρα και πάνω από τις όποιες εθνικιστικές υπερβολές, είναι μεγάλη αλήθεια ότι η γλώσσα μας αλλά και η νοοτροπία μας έχουν μια μοναδικότητα και κουβαλάνε μια μακρά ιστορία που καθιστούν το Γένος μας ιδιαίτερα ξεχωριστό και προνομιούχο.

Λέξεις όπως το Κέρασμα, ή το ρήμα κερνάω, δεν φαίνεται να υπάρχουν αλλού. Όταν εμείς λέμε «έλα να σε κεράσω ένα γλυκό», εννοούμε μια προσφορά και αναφερόμαστε σε μια χειρονομία καλής θέλησης και φιλικής διάθεσης. Οι Άγγλοι αντίστοιχα θα έλεγαν «έλα να σου αγοράσω ένα γλυκό»! Τεράστια, όντως, διαφορά!

Αξίζει να προσθέσουμε ότι ένα συνώνυμο του Κεράσματος είναι το φίλεμα. Κερνάω δηλαδή κάποιον και γίνομαι φίλος μαζί του. Το Κέρασμα έτσι παίρνει μια διάσταση κοινωνικής σχέσης και ευλογημένης διαπροσωπικής επικοινωνίας!

Συνάντηση Γνωριμίας Ποντίων Αγγλίας

Ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα γνήσιο και αυθεντικό τμήμα του Οικουμενικού Ελληνισμού. Οι Πόντιοι ως γνωστόν διώχθηκαν από τις ιστορικές και πατρογονικές τους εστίες, που ήταν κυρίως τα παράλια της Βόρειας Μικράς Ασίας, στις αρχές του 20^ου αι.

Η απόφαση για την εξόντωση των Ελλήνων (και Αρμενίων) πάρθηκε από τους Νεότουρκους το 1911, εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και ολοκληρώθηκε από το Μουσταφά Κεμάλ στην περίοδο 1919 - 1923.

Τότε πραγματοποιήθηκε η ιστορικά καταγεγραμμένη Γενοκτονία των Ποντίων, και η έξοδος όσων επέζησαν, από εκείνα τα ιστορικά και βυζαντινά μέρη, που οι Πόντιοι αποκαλούν πάντα «Πατρίδα» τους.

Ο Ποντιακός Ελληνισμός σκορπίσθηκε τότε σε όλα τα μέρη του κόσμου. Η μεγαλύτερη ομάδα βέβαια βρήκε καταφύγιο στην Ελλάδα. Πολλοί βρέθηκαν στην Κύπρο και άλλοι σε διάφορες χώρες.

Τα τελευταία χρόνια πολλοί Πόντιοι βρίσκονται στην Αγγλία και δραστηριοπούνται σε διάφορους επαγγελματικούς τομείς. Έτσι, αποφασίστηκε να απευθυνθεί προς όλους τους Έλληνες Πόντιους μια πρόσκληση για μια αρχική επικοινωνία, με σκοπό τη γνωριμία και την καλύτερη δυνατή συνεργασία μεταξύ τους.

Τώρα είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε πως η πρώτη Συνάντηση Γνωριμίας Ελλήνων Ποντίων Αγγλίας είναι γεγονός. Θα πραγματοποιηθεί αύριο Κυριακή, 16 Ιουνίου 2013, στους χώρους της Κοινότητας Αγ. Παντελεήμονος: 660 Kenton Road, Harrow, Middx. HA3 9QN, ΒΔ Λονδίνο.

Το Πρόγραμμα της Συνάντησης, το οποίο οργανώνουν ο π. Αναστάσιος Σαλαπάτας και η Ποντία Πρεσβυτέρα Βιργινία, θα έχει ως εξής:

Στις 4.30 μ.μ. υποδοχή. Στις 5.00 μ.μ. κεράσματα.

Στις 5.10 μ.μ. ομιλία του Ιατρού Δρος Ζαχαρία Τσιαμούλου, με θέμα: «Πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου»!

Στις 6.00 μ.μ. ανταλλαγή σκέψεων, προτάσεων πάνω στην ιδέα ίδρυσης Συλλόγου Ποντίων Αγγλίας.

Οι ενδιαφερόμενοι είναι ευπρόσδεκτοι και μπορούν να επικοινωνήσουν με τους οργανωτές στο τηλ. 020 - 8732 2833, ή στο e-mail: AnastasiosDS@aol.com

20 χρόνια στο Harrow

Ήταν μια ημέρα σαν σήμερα, 14 Ιουνίου, όταν πριν από 20 ολόκληρα χρόνια (το 1993) ερχόμασταν και αναλαμβάναμε τη νέα μας διακονία στη θεοφιλή και φιλογενή Κοινότητα του Αγίου Παντελεήμονος στο Harrow του ΒΔ Λονδίνου.

Είχαμε προηγουμένως υπηρετήσει για 6 χρόνια στην ιστορική Ελληνική Κοινότητα του Κάρδιφ στη Νότια Ουαλία, η οποία είχε ιδρυθεί το 1873, από Έλληνες ναυτικούς!

Από την πρώτη στιγμή οι Άρχοντες και ο λαός της Κοινότητας του Αγίου Παντελεήμονος μας αγκάλιασαν και μας προσέφεραν ανοικτές τις καρδιές τους και την ευγενική συνεργασία τους.

Τις πρώτες ώρες μας επισκέφθηκαν με χαμόγελα, με λουλούδια, με γλυκύτητα και με ειλικρινή αγάπη πολλοί άνθρωποι της Κοινότητας, άνδρες και γυναίκες. Τους θυμόμαστε όλους και τους αγαπούμε πολύ. Κάποιοι βέβαια έχουν ήδη μετακομίσει στον ουρανό.

Από την αμέσως επόμενη ημέρα αρχίσαμε την πλήρη δραστηριοποίησή μας, στην Κοινότητα, στο Ναό, στο Ελληνικό Σχολείο, στα τοπικά Νοσοκομεία... Η Κοινότητα τότε δεν είχε δικούς της Εκκλησιαστικούς και Κοινοτικούς χώρους. Σήμερα έχει! Εργαστήκαμε όλοι μαζί, ακριβώς όπως μας δίδαξε ο παππούς μας ο Στρατηγός Μακρυγιάννης.

Με τη βοήθεια, την ευλογία, τη φώτιση και την έμπνευση από τον Άγιο Θεό μας θα συνεχίσουμε την πορεία μας και οπωσδήποτε όλοι μαζί θα επιτύχουμε κι άλλους μεγάλους στόχους, φθάνοντας σε υψηλές κορυφές, προς δόξαν του Μεγάλου Ποιητή και πνευματικό όφελος όλων των μελών και φίλων της φιλοπρόοδης αυτής Κοινότητας!

Λόγος περὶ τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Χριστοῦ

Βλέπετε αὐτὴ τὴ κοινὴ γιὰ μᾶς ἑορτὴ καὶ εὐφροσύνη, τὴν ὁποία ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς ἐχάρισε μὲ τὴν ἀνάσταση καὶ ἀνάληψή του στοὺς πιστούς; Ἐπήγασε ἀπὸ θλίψη.

Βλέπετε αὐτὴ τὴ ζωή, μᾶλλον δὲ τὴν ἀθανασία; Ἐπιφάνηκε σὲ μᾶς ἀπὸ θάνατο.

Βλέπετε τὸ οὐράνιο ὕψος, στὸ ὁποῖο ἀνέβηκε κατὰ τὴν ἀνύψωσή του ὁ Κύριος καὶ τὴν ὑπερδεδοξασμένη δόξα ποῦ δοξάσθηκε κατὰ σάρκα; Τὸ πέτυχε μὲ τὴ ταπείνωση καὶ τὴν ἀδοξία. Ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος γι᾿ αὐτόν, «ἐταπείνωσε τὸν ἑαυτό του γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, καὶ μάλιστα σταυρικοῦ θανάτου, γι᾿ αὐτὸ κι᾿ ὁ Θεὸς τὸν ὑπερύψωσε καὶ τοῦ χάρισε ὄνομα ἀνώτερο ἀπὸ κάθε ὄνομα, ὥστε στὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ νὰ καμφθεῖ κάθε γόνατο ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων καὶ νὰ διακηρύξει κάθε γλώσσα ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ Κύριος σὲ δόξα Θεοῦ Πατρός». (Φιλ. β´ 8-11).

Ἐὰν λοιπὸν ὁ Θεὸς ὑπερύψωσε τὸ Χριστό του γιὰ τὸ λόγο ὅτι ταπεινώθηκε, ὅτι ἀτιμάσθηκε, ὅτι πειράσθηκε, ὅτι ὑπέμεινε ἐπονείδιστο σταυρὸ καὶ θάνατο γιὰ χάρη μας, πῶς θὰ σώσει καὶ θὰ δοξάσει καὶ θὰ ἀνυψώσει ἐμᾶς, ἂν δὲν ἐπιλέξωμε τὴ ταπείνωση, ἂν δὲν δείξουμε τὴ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους ἀγάπη, ἂν δὲν ἀνακτήσωμε τὶς ψυχές μας διὰ τῆς ὑπομονῆς τῶν πειρασμῶν, ἂν δὲν ἀκολουθοῦμε διὰ τῆς στενῆς πύλης καὶ ὁδοῦ, ποῦ ὁδηγεῖ στὴν αἰώνια ζωή, τὸν σωτηρίως καθοδηγήσαντα σ᾿ αὐτήν; «διότι, καὶ ὁ Χριστὸς ἔπαθε γιὰ μᾶς, ἀφήνοντάς μας ὑπογραμμὸ (παράδειγμα), γιὰ νὰ παρακολουθήσουμε τὰ ἴχνη του». (Α´ Πέτρ. β´ 21).

Ἡ ἐνυπόστατος Σοφία τοῦ ὑψίστου Πατρός, ὁ προαιώνιος Λόγος, ποὺ ἀπὸ φιλανθρωπία ἑνώθηκε μ᾿ ἐμᾶς καὶ μᾶς συναναστράφηκε, ἀνέδειξε τώρα ἐμπράκτως μιὰ ἑορτὴ πολὺ ἀνώτερη καὶ ἀπὸ αὐτὴ τὴν ὑπεροχή. Γιατὶ τώρα γιορτάζουμε τὴ διάβαση, τῆς σ᾿ αὐτὸν εὑρισκομένης φύσεώς μας, ὄχι ἀπὸ τὰ ὑπόγεια πρὸς τὴν ἐπιφάνεια τῆς γῆς, ἀλλὰ ἀπὸ τὴ γῆ πρὸς τὸν οὐρανὸ τοῦ οὐρανοῦ καὶ πρὸς τὸν πέρα ἀπὸ αὐτὸν θρόνο τοῦ δεσπότη τῶν πάντων.

Σήμερα ὁ Κύριος ὄχι μόνο στάθηκε, ὅπως μετὰ τὴν ἀνάσταση, στὸ μέσο τῶν μαθητῶν του, ἀλλὰ καὶ ἀποχωρίσθηκε ἀπὸ αὐτοὺς καί, ἐνῷ τὸν ἔβλεπαν, ἀναλήφθηκε στὸν οὐρανὸ καὶ εἰσῆλθε στ᾿ ἀληθινὰ ἅγια τῶν ἁγίων «καὶ ἐκάθησε στὰ δεξιὰ τοῦ Πατρὸς πάνω ἀπὸ κάθε ἀρχὴ καὶ ἐξουσία καὶ ἀπὸ κάθε ὄνομα καὶ ἀξίωμα, ποὺ γνωρίζεται καὶ ὀνομάζεται εἴτε στὸν παρόντα εἴτε στὸν μέλλοντα αἰώνα». (Ἐφ. α´ 20).

Γιατί λοιπὸν στάθηκε στὸ μέσο τους κι᾿ ἔπειτα τοὺς συνόδευσε; «Τοὺς ἐξήγαγε, λέγει, ἔξω ἕως τὴ Βηθανία», ἀλλὰ «καὶ ἀφοῦ σήκωσε τὰ χέρια του, τοὺς εὐλόγησε». (Λουκ. κδ´ 50). Τὸ ἔκαμε γιὰ νὰ ἐπιδείξει τὸν ἑαυτό του ὁλόκληρο σῶο καὶ ἀβλαβῆ, γιὰ νὰ παρουσιάσει τὰ πόδια ὑγιῆ καὶ βαδίζοντα σταθερά, αὐτὰ ποὺ ὑπέστησαν τὰ τρυπήματα τῶν καρφιῶν, τὰ ὁμοίως ἐπὶ τοῦ σταυροῦ καρφωμένα χέρια, τὴν ἴδια τη λογχισμένη πλευρά, ἂν ἔφεραν πάνω τους, τοὺς τύπους τῶν πληγῶν, πρὸς διαπίστωση τοῦ σωτηριώδους πάθους.

Ἐγὼ δὲ νομίζω ὅτι διὰ τοῦ «στάθηκε στὸ μέσο τῶν μαθητῶν» δεικνύεται καὶ τὸ ὅτι αὐτοὶ στηρίχθηκαν στὴ πίστη πρὸς αὐτόν, μὲ αὐτὴ τὴ φανέρωση καὶ εὐλογία του. Γιατὶ δὲν στάθηκε μόνο στὸ μέσο ὅλων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ στὸ μέσο της καρδιᾶς τοῦ καθενός, γιατὶ ἀπὸ ἐκείνη τὴν ὥρα οἱ ἀπόστολοι τοῦ Κυρίου ἔγιναν σταθεροὶ καὶ ἀμετακίνητοι.

Στάθηκε λοιπὸν στὸ μέσο τους καὶ τοὺς λέγει, «εἰρήνη σὲ σᾶς», τούτη τὴ γλυκιὰ καὶ σημαντικὴ καὶ συνηθισμένη του προσφώνηση. Τὴν διπλῆ εἰρήνη, πρὸς τὸ Θεὸ ποὺ εἶναι γέννημα τῆς εὐσέβειας καὶ αὐτὴ ποὺ ἔχουμε οἱ ἄνθρωποι μεταξύ μας. Καὶ καθὼς τοὺς εἶδε φοβισμένους καὶ ταραγμένους ἀπὸ τὴν ἀνέλπιστη καὶ παράδοξη θέα, γιατὶ νόμισαν ὅτι βλέπουν πνεῦμα - φάντασμα, αὐτὸς τοὺς ἀνέφερε πάλι τοὺς διαλογισμοὺς τῆς καρδιᾶς των, καὶ ἀφοῦ ἔδειξε ὅτι εἶναι αὐτὸς ὁ ἴδιος, πρότεινε τὴ διαβεβαίωση διὰ τῆς ἐξετάσεως καὶ ψηλαφήσεως. Ζήτησε φαγώσιμο, ὄχι γιατὶ εἶχε ἀνάγκη τροφῆς, ἀλλὰ γιὰ ἐπιβεβαίωση τῆς ἀναστάσεώς του.

Ἔφαγε δὲ μέρος ψητοῦ ψαριοῦ καὶ μέλι ἀπὸ κηρύθρα, ποὺ εἶναι καὶ αὐτὰ σύμβολα τοῦ μυστηρίου του. Δηλαδὴ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἕνωσε στὸν ἑαυτό του καθ᾿ ὑπόσταση τὴ φύση μας, ποὺ σὰν ἰχθὺς κολυμποῦσε στὴν ὑγρότητα τοῦ ἡδονικοῦ καὶ ἐμπαθοῦς βίου, καὶ τὴν καθάρισε μὲ τὸ ἀπρόσιτο πῦρ τῆς Θεότητός του. Μὲ κηρύθρα δὲ μελισσιοῦ μοιάζει ἡ φύση μας γιατὶ κατέχει τὸ λογικὸ θησαυρὸ τοποθετημένο στὸ σῶμα σὰν μέλι στὴ κηρύθρα. Τρώγει ἀπὸ αὐτὰ εὐχαρίστως γιατὶ καθιστᾶ φαγητό του τὴ σωτηρία τοῦ καθενὸς ἀπὸ τοὺς μετέχοντας τῆς φύσεως. Δὲν τρώει ὁλόκληρο, ἀλλὰ μέρος «ἀπὸ κηρύθρα μέλι» ἐπειδὴ δὲν πίστευσαν ὅλοι καὶ δὲν τὸ παίρνει μόνος του, ἀλλὰ προσφέρεται ἀπὸ τοὺς μαθητές, γιατὶ τοῦ φέρνουν μόνο τοὺς πιστεύοντες σ᾿ αὐτόν, χωρίζοντάς τους ἀπὸ τοὺς ἀπίστους.

Κατόπιν τοὺς ὑπενθύμισε τοὺς λόγους του πρὶν τὸ πάθος, ποὺ ὅλοι πραγματοποιήθηκαν. Τοὺς ὑποσχέθηκε νὰ τοὺς στείλει τὸ ἅγιο Πνεῦμα, τοὺς εἶπε νὰ καθίσουν στὴν Ἱερουσαλὴμ μέχρι νὰ λάβουν δύναμη ἀπὸ ψηλά. Μετὰ τὴ συζήτηση ὁ Κύριος τοὺς ἔβγαλε ἀπὸ τὸ σπίτι καὶ τοὺς ὁδήγησε ἕως τὴ Βηθανία καὶ ἀφοῦ τοὺς εὐλόγησε, ὅπως ἀναφέραμε, ἀποχωρίσθηκε ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἀνυψώθηκε πρὸς τὸν οὐρανό, χρησιμοποιώντας νεφέλη σὰν ὄχημα καὶ ἀνῆλθε ἐνδόξως στοὺς οὐρανούς, στὰ δεξιὰ τῆς μεγαλοσύνης τοῦ Πατρός, καθιστώντας ὁμόθρονο τὸ φύραμά μας.

Καθὼς οἱ Ἀπόστολοι δὲν σταματοῦσαν νὰ κοιτάζουν τὸν οὐρανό, μὲ τὴ φροντίδα τῶν ἀγγέλων πληροφοροῦνται ὅτι ἔτσι θὰ ἔλθει πάλι ἀπὸ τὸν οὐρανὸ καὶ «θὰ τὸν ἰδοῦν ὅλες οἱ φυλὲς τῆς γῆς, νὰ ἔρχεται πάνω στὶς νεφέλες τοῦ οὐρανοῦ». (Ματθ. κδ´ 30). Τότε οἱ μαθητὲς ἀφοῦ προσκύνησαν ἀπὸ τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιών, ἀπὸ ὅπου ἀναλήφθηκε ὁ Κύριος, ἐπέστρεψαν στὴν Ἱερουσαλὴμ χαρούμενοι, αἰνώντας καὶ εὐλογώντας τὸ Θεὸ καὶ ἀναμένοντες τὴν ἐπιδημία τοῦ θείου Πνεύματος.

Ὅπως λοιπὸν ἐκεῖνος ἔζησε καὶ ἀπεβίωσε, ἀναστήθηκε καὶ ἀναλήφθηκε, ἔτσι κι᾿ ἐμεῖς ζοῦμε καὶ πεθαίνουμε καὶ θὰ ἀναστηθοῦμε ὅλοι. Τὴν ἀνάληψη ὅμως δὲν θὰ πετύχουμε ὅλοι, ἀλλὰ μόνο ἐκεῖνοι γιὰ τοὺς ὁποίους ζωὴ εἶναι ὁ Χριστὸς καὶ ὁ θάνατος εἶναι κέρδος, ὅσοι πρὸ τοῦ θανάτου σταύρωσαν τὴν ἁμαρτία διὰ τῆς μετανοίας, μόνο αὐτοὶ θὰ ἀναληφθοῦν μετὰ τὴν κοινὴ ἀνάσταση σὲ νεφέλες πρὸς συνάντηση τοῦ Κυρίου στὸν ἀέρα. (Α´ Θεσ. δ´ 17).

Ἂς ἔρθουμε στὸ ὑπερῷο μας, στὸ νοῦ μας προσευχόμενοι, ἂς καθαρίσουμε τοὺς ἑαυτούς μας γιὰ νὰ πετύχουμε τὴν ἐπιδημία τοῦ Παρακλήτου καὶ νὰ προσκυνήσουμε Πατέρα καὶ Υἱὸ καὶ ἅγιο Πνεῦμα, τώρα καὶ πάντοτε καὶ στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Γένοιτο.

Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ