Οἱ πικρὲς τῶν ναυαγίων μνῆμες...

Ὅταν σὲ καιρὸ χειμώνα ἀκούγονταν στὸ χωριὸ τὸ θλιβερὸ μαντᾶτο κάποιου ναυαγίου καὶ τὴν ἀπώλεια, τόσο τοῦ σκάφους, ὅσο καὶ τῶν ἀνθρώπινων ψυχῶν ποὺ ταξίδευαν μ᾿ αὐτό, τότε ὅλα γύρω μας πάγωναν, ἀκινητοῦσαν, βυθίζονταν σὲ μιὰ σιωπὴ τέτοια, ποὺ νόμιζες ὅτι ἡ ζωὴ εἶχε σταματήσει σ᾿ ἐκεῖνο τὸν τόπο. Γιατὶ ἀπὸ τὶς πιὸ πικρὲς ὧρες ποὺ ἔζησα στὰ παιδικά μου χρόνια στὸ μικρὸ τὸ χωριό μας, τὸ Κλήμα, ἦταν καὶ ἐκεῖνες τῶν θλιβερῶν μαντάτων τῶν ναυαγίων. Καὶ μάλιστα χειμώνα καιρό, ὅταν κατέβαιναν ἐκεῖνοι οἱ σκληροὶ χιονιάδες μὲ τὶς θύελλες καὶ ἀναταράζονταν τὸ πέλαγο, σκοτείνιαζε, βάθαινε τόσο, ποὺ νόμιζες ὅτι γίνονταν ἕνα τεράστιο πηγάδι. Ἕνα πηγάδι ποὺ κατάπινε  καΐκια κι ἀνθρώπους.

Θυμᾶμαι, λοιπόν τὰ ναυάγια καὶ τὸν χαμὸ κάποιων συγχωριανῶν μου, ποὺ ἄφηναν πίσω τους ὀρφάνια, κενὸ ἀγεφύρωτο, φαρμάκι κι ὀδύνη, ἀλλὰ καὶ ἕνα μούδιασμα στὴν ψυχὴ τῶν ἁπλῶν Κληματιανῶν. Κι ἄκουγες τότε θρήνους, μοιρολόγια, κοπετοὺς καὶ πάγωνε ἡ ψυχή, ἀκινητοῦσε. Μάλιστα, ὅταν τὸ βλέμμα ἔπεφτε, σὲ ὥρα ἀπόβραδη πάντα,  κατὰ τὸ πέλαγο, ἕνα δυνατὸ ρίγος διαπερνοῦσε τὸ κορμί, καθὼς παρατηροῦσες κομμάτια ἀπὸ μελανὸ φῶς, ποὺ δραπέτευε ἀπὸ τὶς μαυρογκρίζες στοῖβες τῆς συννεφιᾶς, νὰ φέγγει πάνω στὰ γκρίζα νερὰ τῆς θάλασσας. Ἦταν ἕνα φῶς παράξενο, τὸ ὁποῖο ἄνοιγε σιγά-σιγά σὲ κύκλους μὲ μικρὴ διάμετρο, καὶ ἔδειχνε τὰ σκοτεινὰ νερά, τὰ νερὰ ποὺ κατάπιανε ἐκείνους τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἁπλωσαν πάνω στὸ χωριὸ τὸ μαῦρο σεντόνι τῆς ἀπελπισίας.

Τὰ μαντάτα λοιπόν,  ἔφταναν στὸ χωριὸ συνήθως τὸ ἀπομεσήμερο, στὸ μοναδικὸ χειροκίνητο καὶ πρωτόγονο τηλέφωνο ποὺ βρίσκονταν στὸ μαγαζὶ τοῦ Γραμματικοῦ τῆς Κοινότητας. Ἀπὸ κεῖ δὲ ἔφευγαν, κι  ἀπὸ στόμα σὲ στόμα ἁπλώνονταν, ὅπως ἡ ἐπιδημία στὴ μικρὴ κοινωνία. Τότε ἀνέβαινε κι ἡ σιωπή... Μιὰ αἰνιγματικὴ σιωπή, ποὺ τὴ συνόδευε ἡ κατήφεια καὶ ἡ ἀδυναμία γιὰ ἐπικοινωνία. Ὅλοι βιάζονταν νὰ πᾶνε στὰ σπίτια τους νὰ στοχαστοῦν, ν᾿ ἀφουγκραστοῦν τὴν ψυχή τους, γιὰ νὰ ξαναδοῦν ἔτσι τὸν χαμένο φίλο, γνωστό, ἤ συγγενή, ποὺ δὲν θὰ ξαναντάμωναν.

Ἡ  ὅλη δὲ αὐτὴ δραματικὴ κατάσταση κορυφώνονταν ὄταν στὸ σπίτι τοῦ χαμένου ναυαγοῦ στρώνονταν τὰ πάντα ὡσὰν νὰ προετοιμάζονται γιὰ μιὰ πραγματικὴ κηδεία: μὲ τὸ λέιψανο στὴ μέση τοῦ σπιτιοῦ, μὲ τοὺς γύρω ἀπὸ αὐτὸ συγγενεῖς καὶ γνωστούς, ἀλλὰ καὶ τὴν «κάσα» ποὺ περίμενε ἔξω, γιὰ νὰ φιλοξενήσει  τὸ ἄψυχο κορμί. Φυσικὰ τὸ λείψανο ἔλειπε, γι᾿ αὐτὸ καὶ στὴ θέση του τοποθετοῦσαν μιὰ φωτογραφία τοῦ νεκροῦ, στολισμένη μὲ λουλούδια καὶ νοτισμένη ἀπὸ τὰ δάκρυα...

Γιὰ νὰ μὴ νομιστεῖ δὲ ὄτι οἱ συγγενεῖς δὲν ἤθελαν νὰ κάμουν καὶ τὴν κηδεία τοῦ δικοῦ τους ἀνθρώπου, ὅταν ἔφθανε ὁ καιρὸς νὰ γίνει τὸ πρῶτο μνημόσυνο, «τὰ σαράντα» ποὺ λέει ὁ λαός, τότε λιτανεύονταν ἀπὸ τὸ σπίτι στὴν ἐκκλησία τὸ «σινί» μὲ τὸ κόλυβο μὲ ὄλη τὴ λαμπρότητα: δηλαδή, μὲ τὰ ἐξαπτέρυγα, τὶς λαμπάδες, ὅλους τοὺς συγγενεῖς καὶ ὅλους τοὺς γνωστούς νὰ τὸ συνοδεύουν, λὲς καὶ γίνονταν ἡ πραγματικὴ κηδεία... Καὶ καθὼς πήγαινε ἡ σιωπηλὴ πομπὴ στὸ ναό, τότε ἔβγαιναν ἀπὸ τὰ σπίτια τους οἱ χωρικοὶ καὶ βουρκωμένοι παρατηροῦσαν τὴ λιτανεία.

-         Θεός σχωρέστον... λέγανε κι ὕστερα ἐτοιμάζονταν γιὰ τὴν ἐκκλησία, ὥστε νὰ παραβρεθοῦν στὸ μνημόσυνο.

Κι ὕστερα, τὴν ἄλλη μέρα, τὸ χωριὸ ἄρχιζε καὶ πάλι νὰ ξαναβρίσκει, ἔστω καὶ μὲ πληγές, τοὺς ρυθμούς τῆς καθημερινότητας. Ἀλλὰ  μὲ τὶς μνῆμες πάντα ζωντανές...

π. Κων. Ν. Καλλιανός

Προς την Πατρίδα...

Αναχωρώ σήμερα. Προορισμός η αγαπημένη και ανεπανάληπτη Πατρίδα! Ήλθε πάλι αυτή η εποχή, που η νοσταλγία ξεχειλίζει κι η καρδιά προσανατολίζεται προς τα κει που αισθάνεται τη ζωηρή και διαρκή κλίση της...

Τα όνειρά μου είναι μονίμως πλημυρισμένα από το γνήσιο και πληθωρικό μπλε του Ναυπλίου. Ασφυκτιώ... Κι έτσι, από καιρού εις καιρόν, πορεύομαι να το δω με τα φυσικά μου μάτια, για να καταλαγιάσει λίγο αυτή η αντάρα της ψυχής και η αίσθηση της απουσίας!

Η παρακμή του κόμματος

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα παρουσιάζεται στους σημερινούς Times του Λονδίνου, μέσα από δύο άρθρα, τα οποία σίγουρα θα συζητηθούν εκτενώς, ιδιαίτερα στους λογοτεχνικούς κύκλους. Φαίνεται πως η Αγγλική γλώσσα πορεύεται προς μετάλλαξη. Έτσι, προσπαθεί να διαγνώσει τι την βαραίνει περισσότερο, με σκοπό να το αφήσει πίσω στο παρελθόν.

Τα προαναφερθέντα άρθρα αφορούν τη χρήση του κόμματος στο γραπτό λόγο. Το πρώτο έχει τίτλο ένα λογοπαίγνιο: «Γιατί το κόμμα κατευθύνεται προς την τελεία του»! Το άλλο μιλάει για την «παρακμή του κόμματος»!

Ο Μπαμπινιώτης στο περίφημο λεξικό του ορίζει το κόμμα ως: «Το καμπύλο σημείο στίξεως (σύμβολο) που αντιστοιχεί σε μικρή παύση φωνής και χρησιμοποιείται στον γραπτό λόγο, για να χωρίζει προτάσεις ή τα μέλη προτάσεως»! Είναι αλήθεια πάντως ότι τα θέματα αυτά δεν θα συζητηθούν μόνο μέσα στο πλαίσιο της Αγγλικής γλώσσας. Σίγουρα θα επηρεάσουν και άλλες γλώσσες και κουλτούρες. Εμείς οι Έλληνες τί στάση άραγε θα κρατήσουμε στο θέμα αυτό; 

«Τό Τραῦμα»

Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχου, αποφάσισε να πραγματοποιηθεί το 3ο Διεθνές Συνέδριο του Δικτύου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ποιμαντική Διακονία στον Χώρο της Υγείας με θέμα «ΤοΤραύμα». Το Τρίτο αυτό Συνέδριο θα διεξαχθεί μεταξύ 8^ης - 12^ης Οκτωβρίου 2014 στη Ρόδο.

Προσκεκλημένοι θα είναι εκπρόσωποι των Μητροπόλεων που ανήκουν πνευματικά και διοικητικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο απανταχού της Γης, των άλλων Πατριαρχείων, των άλλων Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών, των Ορθοδόξων Θεολογικών Σχολών και Εκκλησιαστικών Ακαδημιών της Ελλάδος και του εξωτερικού, ιατροί και νοσηλευτές, καθώς και άλλοι σχετιζόμενοι με τη διακονία και τη φροντίδα του ασθενούς στον ευαίσθητο τομέα της Υγείας.

Οι προσκεκλημένοι θα κληθούν να εξετάσουν τη θεολογική και ιατρο-επιστημονική έννοια του όρου «τραύμα», πως οι άνθρωποι τραυματίζονται στα διάφορα στάδια της ζωής τους, ιδιαίτερα από σωματικές αρρώστιες, από κακοποίηση, από φυσικές καταστροφές και εθνικές συμφορές, αλλά και πως μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτά τα τραύματα με τον πιο κατάλληλο τρόπο.

Άλογα εργασίας

Στην Αγγλία εκτιμούν πολύ τα άλογα, κυρίως για το έργο τους και για την προσφορά τους στον άνθρωπο.

Είναι αλήθεια δε πως τα άλογα εργασίας έχουν μια σημαντική συνεισφορά στην κοινωνική ζωή και εργασία για περισσότερα από 6000 χρόνια.

Έτσι η νέα σειρά αγγλικών γραμματοσήμων αφιερώθηκε στα άλογα εργασίας, και ειδικά σ’ εκείνα τα άλογα που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο παλάτι και στον εκάστοτε μονάρχη, στην αστυνομία, στους αναπήρους, στον επιχειρηματικό τομέα και στη διαχείρηση δασών και δενδρών.

Ποια Ελλάδα φτιάχνουμε;

          Ποια Ελλάδα φτιάχνουμε; Μέσα στην παραζάλη των οικονομικών ελλειμμάτων και της γενικής κρίσης έχουμε τον, έστω ελάχιστο, καιρό να αναρωτηθούμε προς τα πού πηγαίνουμε, ή σαν  κοπάδι έχουμε αφεθεί στην κατεύθυνση που άλλοι μας έχουν ορίσει; Το ερώτημα τίθεται κυρίως στους σημερινούς τριαντάρηδες και σαραντάρηδες, στη γενιά δηλαδή του κ. Τσίπρα, που φιλοδοξεί να κυβερνήσει τη χώρα και που αποδέχεται αβασάνιστα ό,τι στη Γαλλία και αλλού χαρακτηρίζεται "προοδευτικό".

Γι' αυτόν τον εισαγόμενο "προoδευτισμό" ο Henri Hude, σύγχρονος Γάλλος φιλόσοφος, γράφει: "Πάρτε τον δυτικό πολιτισμό και αφαιρέστε του την κλασσική Παιδεία, τα Μεγάλα Φώτα (με τη Λογική και τον Παγκόσμιο Ηθικό Νόμο) και τον Ιουδαιο - Χριστιανισμό. Τότε μένει μια ημιβαρβαρότητα οπισθοδρομική και παραβατική, ακατάλληλη να δημιουργήσει κάτι άλλο, εκτός από το χάος, που διέπεται από το δίκαιο του ισχυροτέρου και την παρέκκλιση προς τον αυταρχισμό".  Η σκέψη του μ' έκανε να αναλογισθώ την Ελλάδα μας και να διερωτηθώ μήπως η κατεύθυνση που έχουμε πάρει είναι το ηθικό και πολιτισμικό χάος, που το βαφτίζουμε "προοδευτισμό";

          Το τραγικό  για την Ελλάδα είναι πως η σύγχρονη αρθρογραφία, που διαμορφώνει την κοινή γνώμη, βοηθάει στην κατεύθυνση του χάους, αφού κυριαρχείται από υλιστικό δογματισμό και  ημιμάθεια. Λόγου χάριν αρθρογράφος, με ακαδημαϊκό τίτλο μάλιστα, έγραψε ότι στις "ευρωπαϊκές αξίες" περιλαμβάνονται το "κοσμικό κράτος" και ο "σεβασμός στη διαφορετικότητα", σαφέστερα ο αθεϊσμός και η επιβολή ως σύμφωνης με τον παγκόσμιο φυσικό και ηθικό  νόμο της ομοφυλοφιλίας και του "γάμου" των ομοφύλων. Το έντιμο θα ήταν όσοι έχουν τις ιδέες αυτές να μιλούσαν ξεκάθαρα, ότι θέλουν να γκρεμίσουν την Ελλάδα της "ξεπερασμένης και οπισθοδρομικής" Παράδοσης, και επί των ερειπίων της να οικοδομήσουν μιαν "προοδευτική Ελλάδα", στα πρότυπα της Γαλλίας του κ. Ολάντ, με την αυταρχική επιβολή στο λαό μιας αθεϊστικής, υλιστικής και χωρίς αξίες και ηθικούς κανόνες ζωής. Εντυπωσιάζει βεβαίως το γεγονός ότι η "ημιβαρβαρότητα", την οποία περιγράφει ο Hude, κατάντησε σήμερα να ονομάζεται "ευρωπαϊκή αξία".

          Ένα άλλο παράδειγμα ανεύθυνης αρθρογραφίας. Κάποιος αρθρογράφος ζήτησε αντί του χαρατσιού στα ακίνητα "να επιβληθεί φορολόγηση της Εκκλησίας"… Πιθανότατα δεν πρόκειται για εν γνώσει του άθλια παραπληροφόρηση, αλλά για άγνοια του γεγονότος ότι η Εκκλησία φορολογείται, παρά το κοινωνικό έργο που προσφέρει, για το οποίο έργο μόνος χρηματοδότης της είναι τα μέλη της και ο οβολός τους. Γράφει και άλλη χοντρή ανακρίβεια, που διολισθαίνει σε λαϊκιστικό σύνθημα: "Επιστροφή στο κράτος της μεγάλης ακίνητης εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας και απόδοσή της σε ακτήμονες και σε δημόσια χρήση". Αλλά για να επιστρέψει η Εκκλησία στο κράτος την περιουσία θα έπρεπε αυτό να της την είχε κάποτε δώσει… Αλλά πότε της έδωσε περιουσία; Όλως αντίθετα, από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους έως πρόσφατα όλο της δημεύει την περιουσία, ή εκείνη του την παραχωρεί για κοινωνικούς σκοπούς. Όλα τα μεγάλα νοσηλευτικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα της Αθήνας κτίστηκαν πάνω σε εκτάσεις ιδιοκτησίας της Εκκλησίας. Επίσης δείχνει να μη γνωρίζει  πως μετά τον Στάλιν έχουν σταματήσει οι αυθαίρετες δημεύσεις εκκλησιαστικών περιουσιών και πως όλα τώρα γίνονται με βάση το Νόμο. Και το άλλο που δεν γνωρίζει είναι πως δεν υπάρχουν σήμερα ακτήμονες. Άνεργοι υπάρχουν πολλοί, αλλά δεν πάνε να δουλέψουν στα κτήματα και δυστυχώς η γη μας ερημώνει. Τέλος δεν γνωρίζει πως η ιστορία έχει καταγράψει ότι η εκκλησιαστική περιουσία, που δημεύθηκε με το σύνθημα να δοθεί σε ακτήμονες, κατέληξε σε επιτήδειους που πλούτισαν σε βάρος του λαού.   

Η ποιότητα της αρθρογραφίας μας και γενικά η νοοτροπία και η σκέψη των σημερινών σαραντάρηδων έχει την εξήγηση της. Όλοι τους πήγαιναν σχολείο στη δεκαετία του 1980, τότε που κυριαρχούσε η αμορφωσιά και η εξιδανίκευση του θεωρητικού και του πρακτικού υλισμού, σε συνδυασμό με την άπληστη καταναλωτική κοινωνία και την απαξίωση των παραδοσιακών αξιών. Όσοι και όσες ξέφυγαν από την πολιτισμική αυτή μέγγενη -και το ευχάριστο είναι ότι δεν είναι λίγοι- το πέτυχαν από μόνοι τους, ή με τη βοήθεια της οικογένειάς τους και βεβαίως είναι προς τιμήν τους.   

Η ευθύνη για τη σημερινή και αυριανή Ελλάδα είναι όλη της προηγούμενης γενιάς. Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, από την κοίμηση του οποίου στις 28 Ιανουαρίου συμπληρώθηκαν έξι χρόνια, είχε συναίσθηση αυτής της ευθύνης, γι' αυτό και στον ιστορικό ενθρονιστήριο λόγο του ζήτησε συγγνώμη από τους νέους. Είπε: "Παιδιά μου, σήμερα αυτός που σας μιλά, παίρνει επάνω του την ευθύνη για τις απέναντί σας αμαρτίες όλης της γενιάς του, και σας ζητά συγγνώμη". Η ευθύνη είναι της προηγούμενης γενιάς, όμως και η σημερινή έχει πλέον τη δικιά της ευθύνη. Οφείλει να μάθει την αλήθεια για όσα της απέκρυψαν, ή για όσα την παραπληροφόρησαν και να απαντήσει στην κρίση όχι αβασάνιστα και με βάση ξένα πρότυπα, αλλά ανατρέποντας την παρακμή και αποδεχόμενη τις αλάνθαστες αξίες, με τις οποίες το ελληνικό έθνος επέζησε επί τόσους αιώνες. Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στο τελευταίο μήνυμα του, την Πρωτοχρονιά του 2008, κάνει από τον τάφο του έκκληση στους σημερινούς σαραντάρηδες: "Σταθήτε όρθιοι στις επάλξεις σας και μην ξεπουλάτε τα πρωτοτόκιά μας. Διδάξτε τα παιδιά σας την αλήθεια, όπως την βίωσαν οι αείμνηστοι Πατέρες μας. Ο λαός μας ξέρει να υπερασπίζεται τα ιερά και τα όσιά του. Το έχει κατ' επανάληψη αποδείξει. Θα το αποδείξει και πάλι. Αντίσταση και Ανάκαμψη. Για να ξαναβρούμε ό,τι έχουμε χάσει, για να υπερασπισθούμε ό,τι κινδυνεύει".

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ναπολέων Λαπαθιώτης

…ο  αληθινός Ποιητής

Ξεχωριστή θέση στα ελληνικά γράμματα κατέχει ο ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης, ένας άνθρωπος που δεν έγραψε μόνο ποίηματα, αλλά έζησε όλη του την ζωή ως αληθινός ποιητής με ευαισθησία, βυρωνισμό που άγγιξε την αυτοκαταστροφή, ρομαντισμό και ίσως και επιπολαιότητα.

Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1888 σε ένα σπίτι της πλατείας Αγίων Θεοδώρων. Η μητέρα του ήταν ανηψιά του Χαριλάου Τρικούπη και ο πατέρας του, Λεωνίδας, κυπριακής καταγωγής, ήταν μαθηματικός, ποιητής  και ανώτατος στρατιωτικός, από το 1903 διετέλεσε Βουλευτής και το 1909 έγινε Υπουργός Εξωτερικών. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης έγραφε ποιήματα από την παιδική του ηλικία και το 1905 εμφανίστηκε για πρώτη φορά επίσημα ως ποιητής στο περιοδικό Νουμάς. Το 1907 μαζί με άλλους εννιά λογοτέχνες ίδρυσαν το περιοδικό Ηγησώ. Το 1909 πήρε το δίπλωμα της Νομικής από το Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά δεν άσκησε ποτέ το επάγγελμα του δικηγόρου. Το 1916 εγκαταστάθηκε μαζί με τον πατέρα του στην συμπρωτεύουσα, όπου προσχώρησαν στο κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Το 1917 συνόδευσε τον πατέρα του στην Αίγυπτο προκειμένου να στρατολογήσουν εθελοντές για τον στρατό της Θεσσαλονίκης. Kατατάχτηκε στον στρατό ως ανθυπολοχαγός - διερμηνέας έως και το 1921. Στην Αίγυπτο γνώρισε και τον Καβάφη.

Έζησε για πάνω από σαράντα χρόνια σε ένα νεοκλασικό διώροφο κοντά στον λόφο του Στρέφη. Eκεί έγραψε και το μεγαλύτερο μέρος του ποιητικού του έργου, το οποίο είναι επηρεασμένο από την αισθητική των αρχών του εικοστού αιώνα και τον Όσκαρ Ουάιλντ. Εκτός από ποιήματα έγραψε πεζά, διηγήματα και διάφορα κείμενα που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά και εφημερίδες. Η μοναδική του ποιητική συλλογή δημοσιεύτηκε το 1939. Πολύ μετά τον θάνατό του ο Άρης Δικταίος επιμελήθηκε την έκδοση των ποιημάτων του.

Η μητέρα του πέθανε το 1938 και τέσσερα χρόνια μετά πέθανε και ο  πατέρας του. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης παρά την ευρεία μόρφωσή του, το ταλέντο του, την γλωσσομάθειά του (μιλούσε αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά) δεν κατάφερε ποτέ να ανεξαρτητοποιηθεί και να ενηλικιωθεί. Ο θάνατος των γονιών του τον άφησε μόνο, ορφανό και ανυπεράσπιστο σε έναν άγριο κόσμο, σε μια αδιάφορη κοινωνία. Ο ίδιος δεν αχολήθηκε με κάποιο βιοποριστικό επάγγελμα και έχασε όλη την πατρική του περιουσία από επιτήδειους ανθρώπους που εκμεταλλεύτηκαν την αδυναμία του να ανταπεξέλθει στις καθημερινές, πρακτικές δυσκολίες της ζωής. Απομονώθηκε στο σπίτι του φτωχός, ξεχασμένος σχεδόν από όλους, έγραφε ποιήματα γεμάτα απελπισία. Mε τα τελευταία του, λιγοστά χρήματα τάιζε τα αδέσποτα ζώα της γειτονιάς του. Το βράδυ της 7ης Ιανουαρίου 1944, περήφανος, πληγωμένος και ολομόναχος, πήρε το υπηρεσιακό πιστόλι του πατέρα του και αυτοκτόνησε. Η κηδεία του έγινε τέσσερις ημέρες μετά και τα έξοδά της καλύφθηκαν έπειτα από έρανο που έκαναν οι φίλοι του. Έτσι έζησε και έφυγε ο Ναπολέων Λαπαθιώτης, ο άνθρωπος που δεν μπόρεσε να αντέξει την ίδια την ζωή του, ο άνθρωπος που δεν μπόρεσε να συμβιβαστεί με τις πρακτικές δυσκολίες και τα τερτίπια της έννομης κοινωνίας.

Το 1985 βγήκε στους ελληνικούς κινηματογράφους η ταινία του Τάκη Σπετσιώτη «Μετέωρο και Σκιά» που βασίζεται στην ζωή του μεγάλου ποιητή με τους ηθοποιούς Τάκη Μόσχο, Μιχαήλ Μαρμαρινό, Γιώργο Κέντρο και Γιάννη Ζαβραδινό.

Ο Λαπαθιώτης δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ να μπει σε φιλολογικούς κύκλους, να δημοσιεύσει τα έργα του, να γίνει γνωστός, να αποκτήσει εισόδημα από την ποίηση. Ακολούθησε το «αίτημα» του Νίτσε: «Έχει μεγαλύτερη σημασία να ζεις και να φέρεσαι σαν γνήσιος Ποιητής, παρά να γράφεις ποιήματα στα πλαίσια μιας κάποιας εργασιοθεραπείας της νεύρωσής σου, μόνο και μόνο επειδή δεν ξέρεις να πλέκεις ή να κεντάς.»   Ο ίδιος ο Λαπαθιώτης μας εξηγεί πώς αντιλαμβάνεται την έννοια του ποιητή στο κάτωθι ποίημα.

    « Ποιητής

Πόσο βαθὺ κι ἀσήμαντο συνάμα,
τῆς Ζωῆς καὶ τῆς Τέχνης σου τὸ δρᾶμα,
σ᾿ ἕνα παιχνίδι μάταιο καὶ γελοῖο,
τοῦ Νοῦ σου νὰ σκορπᾷς τὸ μεγαλεῖο!
Μέρα-νύχτα νὰ παίζεις μὲ τὶς λέξεις,
πῶς, πρέπει, μεταξύ των, νὰ τὶς πλέξεις
καὶ πῶς, μαζί, νὰ σμίξεις κάποιους ἤχους,
ὥστε νὰ κλείσεις τ᾿ Ὄνειρο σὲ στίχους!
Πόσος κόπος καὶ πόνος κι ἀγωνία,
νὰ πλάσεις ἀπ᾿ τὴ θλίψη σου ἁρμονία

καὶ νὰ τὴ πλάσεις μ᾿ ὅλους σου τοὺς τρόπους,
γιὰ νὰ τὴ ξαναδώσεις στοὺς ἀνθρώπους!
Μήτε κι ἀληθινὰ ποὺ ξέρω πρᾶμα
πιὸ θλιβερό, ἀπ᾿ τοῦ πόνου σου τὸ δρᾶμα,

τοῦ Πόνου αὐτοῦ, ποὺ στέργει γιὰ κλουβί του,
τὸ χῶρο ἑνὸς ἀνθρώπινου ἀλφαβήτου!

Κι ἀφοῦ, σὰ τὰ μικρὰ παιδάκια, παίξεις,
τόσο καιρό, μὲ ρίμες καὶ μὲ λέξεις

κι ὅλες σου τὶς ἐλπίδες ἀφανίσεις,
χαμένος, ὅλος, μέσ᾿ στὶς ἀναμνήσεις,

μόλις φανοῦν οἱ πρῶτες μαῦρες τύψεις
κι ἔρθ᾿ ἡ στιγμὴ νὰ σκύψεις, νὰ μὴ σκύψεις,

μὰ παίρνοντας μαζὶ τὸ θησαυρό σου,
τὸ Γολγοθᾶ σου ἀνέβα καὶ σταυρώσου!»

Εύη Ρούτουλα