Εκεί που υπάρχουν μόνο φύλλα

 
Η άκαρπη συκή

          ...μηκέτι εκ σου καρπός 
          γένηται εις τον αιώνα...
                    Ματθ. ΚΑ, 19. 
 
 
Ήταν μια ονειρεμένη πόλη
Μέσα στο πράσινο χτισμένη
Με κτίρια για κάθε τι
Κι ήταν κι εκείνη εκεί.
 
Και καθώς τριγυρνούσε ευτυχισμένη
Βλέπει κατάχαμα κάτι γυαλιστερό:
Ένα μπουκέτο από ολόχρυσα λουλούδια
Που έστελνε γύρω το δικό του φως.
 
Σκύβει για να το πιάσει,
Μα της φεύγει,
Τρέχει από πίσω του κι αυτή,
Και εκεί που το κυνηγούσε αλαφιασμένη…
Βρίσκεται στο κρεβάτι το ζεστό.
 
Για λίγα λεπτά δεν πολυκαταλάβαινε,
Αν ήταν ξυπνητή ή κοιμισμένη…
Μόνο που ένιωθε σοκαρισμένη.
 
Αισθάνθηκε λοιπόν,
Τουλάχιστον για κείνη τη στιγμή,
Πώς μάταια τρέχει πίσω από τα ψεύτικα,
Ολόχρυσα μπουκέτα, ολοχρονίς.
Γιατί έτσι χάνει
–σαν την άκαρπη συκή*- ,
 
Αυτά που θα μπορούσε να καρπίσει
Εάν πάλευε για την Αγάπη,
Το πραγματικό χρυσάφι
Πάνω εδώ στη Γη.
 
          Ντέμη Σταυροπούλου
 
 
Σημείωση: Για άλλη μια φορά φιλοξενούμε ευγνωμόνως εξαίρετο στιχούργημα της άξιας Ποιήτριας και φίλης κας Ντέμης Σταυροπούλου, την οποία ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη και συγχαίρουμε για την προσφορά της στον τομέα της λογοτεχνίας.

Ποίηση Φάνη Λελεμψή - 38

H Ποίηση είναι κυριολεκτικά μια Τέχνη που γεννιέται στις γειτονιές των ανθρώπων, παίρνει σάρκα και οστά εκεί που επικοινωνούν οι ψυχές, εκεί που τα πνεύματα ανταλλάσσουν τις ακτίνες των δονήσεών τους, εκεί που τα φώτα αναβοσβήνουν και δημιουργούν εντάσεις και ψυχικές ταραχές. Έτσι πηγάζει από την έδρα του νου η έμπνευση και οδηγεί το όνειρο στην έκφρασή του.

 
Ο μύστης της σύγχρονης λογοτεχνίας, Ποιητής του Αναπλιού και γνήσιος φίλος Φάνης Λελεμψής, ζώντας και βιώνοντας τις εποχές σε τόπο ιστορίας, δίπλα από το κύμα του καραβιού που ταξιδεύει αέναα, δικαιούται να περπατά με τολμηρό βηματισμό στα μονοπάτια της θάλασσας και να αποτυπώνει με τα τιμημένα όργανα της έμφωτης Ποίησης όλα εκείνα που δεν έχουν καθόλου τη μυρωδιά της γης, με αποτέλεσμα την υπερβατική κίνηση, που διαλέγεται με την αιωνιότητα!
 

ΟΙ ΑΜΕΤΡΗΤΕΣ ΜΕΡΕΣ
 
Στις γειτονιές
οι αμέτρητες μέρες
μας ενώνουν
με δεσμούς αίματος.
Τα καθημερινά παιχνίδια
Τα όνειρα
σαν τα ωρολόγια
τικ - τακ...
Η βροχή
που μούσκευε
τα όνειρα
Η λιακάδα
που στέγνωνε
τα βρεγμένα όνειρα.
Ο ποιητής
είναι μύστης
που βουτά
στο βυθό των πραγμάτων.
Και ακούει
τις φανταστικές μουσικές
Τα υπόλοιπα
Χρόνια μου
θα τα ζήσω
με την Ποίηση!
 
Φάνης Λελεμψής
Ναύπλιο, Ιανουάριος 2021

Άγ. Αθανάσιος & Α’ Οικουμ. Σύνοδος

Η Μελέτη Αγίας Γραφής και Ιεράς Παραδόσεως, που τελεί υπό την αιγίδα και ευλογία του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Θυατείρων & Μ.Β. κ. Νικήτα κι έχει φορέα την Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Απ. Πέτρου και Παύλου στο Bristol της Δυτικής Αγγλίας και συντονιστή τον Πρωτοπρ. Αναστάσιο Δ. Σαλαπάτα, παρουσίασε τη Δευτέρα 18η Ιανουαρίου 2021, μέσω της εφαρμογής Zoom, ειδικό αφιέρωμα στον εορταζόμενο Άγιο της ημέρας.
 

Την κύρια εισήγηση, με γενικό θέμα: «Ο Άγ. Αθανάσιος και η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος», προσέφερε η Μαρία Μπαλαμπάνοβα, Νομικός, φοιτήτρια Θεολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Πρόεδρος του Χριστιανικού Φοιτητικού Συλλόγου Α.Θ.Ο.Σ., η οποία παρουσίασε το θέμα της με ακραιφνή θεολογική ακρίβεια, με γνήσια επιστημοσύνη και με νεανικό ενθουσιασμό!

Πολλές δεκάδες συμμετέχοντες στη τηλεδιάσκεψη παρακολούθησαν με πολλή προσοχή την υπέροχη ομιλία. Στη συνέχεια πολλοί από αυτούς παρουσίασαν διάφορες σκέψεις και παρατηρήσεις, απηύθυναν δε αρκετές ερωτήσεις στην ομιλήτρια, η οποία είχε τότε την ευκαιρία να αναπτύξει έτι περισσότερο το θέμα της και να παρουσιάσει κι άλλες πλευρές του.
 

Στο τέλος της τηλεδιάσκεψης ο Αρχιμ. π. Βησσαρίων Κοκλιώτης έψαλλε καλλίφωνα το Απολυτίκιο του Αγ. Αθανασίου: «Στύλος γέγονας ὀρθοδοξίας, θείοις δόγμασιν ὑποστηρίζων, τὴν Ἐκκλησίαν Ἱεράρχα Ἀθανάσιε· τῷ γὰρ Πατρὶ τὸν Ὑιόν ὁμοούσιον, ἀνακηρύξας κατῄσχυνας Ἄρειον· Πάτερ Ὅσιε, Χριστόν τὸν Θεόν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν, τό μέγα ἔλεος»!

Εορτή των Ελληνικών Γραμμάτων 2021

 
Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μ.Β. διοργανώνει, όπως κάθε χρόνο, ειδική Εκδήλωση προς τιμήν των Τριών Ιεραρχών και των Ελληνικών και Χριστιανικών Γραμμάτων.
 

Φέτος λόγω της πανδημίας του Covid-19 η Εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά, μέσω της πλατφόρμας Zoom, ανήμερα της Εορτής των Τριών Ιεραρχών, το Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2021 στις 7.00 μ.μ.

Βαρβάκης - γενναίος ναυμάχος και μέγας ευεργέτης

 

Τέτοιες ημέρες (13/25 Ιανουαρίου 1825) απεβίωσε στο Λοιμοκαθαρτήριο της Ζακύνθου ο γενναίος ναυμάχος, ιδιοφυής επιχειρηματίας και μέγας ευεργέτης της Ελλάδος Ιωάννης Βαρβάκης (1750 - 1825). Από μικρός αγωνίσθηκε για την απελευθέρωση της Πατρίδας και όταν κατέστη πάμπλουτος επιχειρηματίας Της δώρισε σχεδόν όλη του την περιουσία. Στα χρόνια του Αγώνα ήταν μέγας χορηγός Του, και παράλληλα χρηματοδότησε γενναία την εκπαίδευση των ελληνοπαίδων. Με τη ζωή και τον θάνατό του απέδειξε ότι πάνω απ’ όλα αγαπούσε Χριστό και Ελλάδα.

 

Γεννήθηκε στα ηρωικά και μαρτυρικά Ψαρά. Τις στοιχειώδεις μαθητικές γνώσεις (κολλυβογράμματα) έλαβε στη γενέτειρά του από τους εκεί ιερείς και ακολούθως  έδειξε ιδιαίτερες ικανότητες στη ναυτική τέχνη, όπως και στις συναλλαγές του. Κατά τα Ορλωφικά εξόπλισε το καράβι του και πολέμησε τους Τούρκους παράλληλα με τον ρωσικό στόλο, πιστεύοντας στην απελευθέρωση της Ελλάδος. Έγραψε ο Α.Ν. Γούδας σχετικά: «Διοικών πλοίον εμπορικόν, δεν εβράδυνε να μετασχηματίση τούτο εις καταδρομικόν...Ο Βαρβάκης από της εκρήξεως του μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας πολέμου, αδάμαστος ων εν τοις κόποις, τολμηρός εν ταις επιχειρήσεσι και κινδύνοις, και δεσπόζων, πράγματι, εν τω πληρώματι του πλοίου του, δεν εβράδυνεν να αναδειχθή και να ευδοκιμήσει ως εις εκ των τολμηροτέρων ψαριανών πλοιάρχων» (Α.Ν. Γούδα «Βίοι παράλληλοι των επί της αναγεννήσεως της Ελλάδος διαπρεψάντων ανδρών», Τόμος Γ΄, Εν Αθήναις, εκ του Τυπογραφείου Μ.Π. Περίδου, 1870, σελ. 156 κ.ε.).

 

Όταν ο Βαρβάκης καθείλκυσε στα Ψαρά τρικάταρτο πλοίο, με εξοπλισμό πολεμικού και οπλισμό 26 πυροβόλων, για να πολεμήσει αποτελεσματικότερα τους Τούρκους, η Μεγάλη Αικατερίνη υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με τον Σουλτάνο Αβντούλ Χαμίτ Α΄, αφήνοντάς τον εκτεθειμένο στους Τούρκους, όπως και όλους τους Έλληνες. Ο Βαρβάκης κατευθύνθηκε προς την Κωνσταντινούπολη, με σκοπό να πουλήσει το καράβι του, ή να το μεταφέρει στον Εύξεινο Πόντο. Οι Τούρκοι αντιληφθέντες το πλοίο και γνωρίζοντες ότι το κυβερνά ο Βαρβάκης διέταξαν αυτός να συλληφθεί και το πλοίο να κατασχεθεί. Ο Βαρβάκης μόλις που διεσώθη καταφυγών στη Ρωσική πρεσβεία.

 

Συνεχίζοντας την ιστορία ο Γούδας αναφέρει πως ο Βαρβάκης όταν έμεινε χωρίς περιουσία και ήταν εκτεθειμένος στο μίσος των Τούρκων αποφάσισε να μεταβεί στην Αγία Πετρούπολη και να ζητήσει την προστασία της Μεγάλης Αικατερίνης. Το ταξίδι του ήταν περιπετειώδες. Έφτασε στην έδρα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας το 1778, πεζοπορών μεγάλο μέρος της τεράστιας απόστασης και πολλές φορές ανυπόδητος. Εκεί βρήκε φίλους του αξιωματικούς του ρωσικού στόλου, οι οποίοι «τον περιποιήθηκαν φιλοφρόνως». Τυχαία συναντήθηκε με τον ευνοούμενο της Αυτοκράτειρας Γκριγκόρι Ποτέμκιν. Αυτός βοήθησε στο να συναντήσει ο Βαρβάκης την Αικατερίνη και να της διεκτραγωδήσει την κατάσταση του. Η Τσαρίνα συγκινήθηκε από την ιστορία του, διέταξε να του δοθούν χρήματα για τις ανάγκες του και άδεια αλιείας στην Κασπία «άνευ τέλους».

 

Ο Βαρβάκης εγκαταστάθηκε στο Αστραχάν. Χαριτωμένα περιγράφει ο Καμπούρογλου την ιδιοφυή επιχειρηματική πρωτοβουλία  του να αξιοποιήσει το χαβιάρι. Γράφει: «Γνωρίζετε ότι η μελαγχροινή ερωμένη όλων των οπαδών της Τεσσαρακοστής είναι ελληνική εφεύρεσις;...Το χαβιάρι είναι προϊόν της ελληνικής ευφυίας και ανεκαλύφθη υπό του αειμνήστου Ι. Βαρβάκη». (Περιοδικόν «Εβδομάς», Δ/ντής Δημ. Γρ. Καμπούρογλους, τ. 50, έτος β΄, Έτος 1885). Η βιομηχανική και εμπορική αξιοποίηση του χαβιαριού συνεκόμισε στον Βαρβάκη μεγάλα πλούτη και υψηλά αξιώματα στη Ρωσία.

 

Μπορεί να έγινε μέγας και πολύς, όμως ο Βαρβάκης ποτέ δεν λησμόνησε την Πίστη του και την Πατρίδα του. Ο Γούδας στο προαναφερθέν έργο του γράφει: «Μόλις ευπορήσας ο Ι. Βαρβάκης ενεθυμήθη την προς τον ναόν του αγίου Νικολάου Ψαρών υπόσχεσίν του και εξεπλήρωσε αυτήν ως εμπρέπει». Ο Κων. Νικόδημος προσθέτει: «Απελθών εις την Κασπίαν (ο Βαρβάκης) ανέδειξε την ελληνικήν ευφυίαν και την ελληνικην παλληκαριάν... και αποκτήσας ταχέως χρηματικήν περιουσίαν ουκ ευκαταφρόνητον εποίησεν χρήσιν αυτής εις αγαθοεργίας, ωκοδόμησεν εκκλησίας, κωδωνοστάσια...» (Κων. Νικοδήμου, του αοιδίμου Υποναυάρχου, «Λόγος εις Ιω. Βαρβάκην». Εν Αθήναις, εκ του τυπογραφείου Χ.Ν. Φιλαδελφέως, 1884).

 

Όταν εξερράγη η Επανάσταση, γράφει ο Νικόδημος, ο υπερεβδoμηκοντούτης Βαρβάκης δεν είχε τη σωματική ρώμη να πολεμήσει τους Τούρκους, αλλά ενίσχυσε τον Αγώνα  όπως μπορούσε. Εξόπλισε και εφοδίασε τους νέους κατοίκους της Ρωσίας που συμμετέσχον στην Επανάσταση του Αλ. Υψηλάντη και στον ίδιο προσέφερε 100.000 ρούβλια. Απέστειλε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο 100.000 ρούβλια προς εξαγορά αιχμαλώτων. Έστελνε στους αγωνιζόμενους Έλληνες με τα καράβια του φορτία με σιτάρι και πυρίτιδα. Όταν πληροφορήθηκε την καταστροφή των Ψαρών (Ιούνιος 1824) δεν υπολόγισε την φυσική του αδυναμία, ούτε τις ανέσεις του στη Ρωσία και ήρθε στην επαναστατημένη Ελλάδα με πλοία, φορτωμένα με ενδύματα και τροφές για να τη βοηθήσει.

 

Στη Μονεμβασία συνάντησε όσους Ψαριανούς είχαν καταφύγει εκεί, υπερήφανους, αλλά γυμνούς, πεινασμένους και ανυπόδητους και απάλυνε τη δυστυχία τους, δαπανώντας ικανά χρήματα. Επίσης το 1822 «πληροφορηθείς ότι οι Πελοποννήσιοι εστερούντο χρημάτων και πολεμοφοδίων απέστειλε εις αυτούς 300.000 ρούβλια δια του αρχιμανδρίτου της εν Ταϊγανίω (ελληνικής) μονής». («Εθνικό Ημερολόγιο», Μαρίνος Βρεττός Τόμος Η΄, 1868, σελ. 376 κ.ε.). Στο Ναύπλιο αφιχθείς, στις 27 Οκτωβρίου 1824 παρουσιάστηκε αυθορμήτως στο Βουλευτικό Σώμα και ανακοίνωσε ότι προσφέρει μέρος της περιουσίας του για σύσταση κεντρικού σχολείου και μισθοδοσία των διδασκάλων.

 

Η μεγαλοσύνη του Βαρβάκη φάνηκε στο τέλος της ζωής του. Ήταν όπως το περιέγραψε ο Σόλων στον Κροίσο.  Απόδειξη η Διαθήκη του, που συνέγραψε και κατεγράφη όταν ήταν στο Λοιμοκαθαρτήριο της Ζακύνθου.  Γράφει στην αρχή της: «Εις το όνομα του εν Τριάδι δοξαζομένου Θεού, του πατρός και του υιού και του αγίου πνεύματος. Αμήν. Εγώ ο υποφαινόμενος κάτοικος της πόλεως Ταγανρόγ, σύμβουλος δικολλεγίου και ιππότης Ιωάννης Ανδρέου Βαρβάκης, σώας έχων τας φρένας, υγιά τον νουν και εντελή την μνήμην, αλλ’ αναλογιζόμενος τον θάνατον, άφευκτον όντα εις πάντας τους ανθρώπους και δυνάμενον να έλθη και απροσδοκήτως, θεωρώ νυν αναγκαίον να κάμω περί της περιουσίας μου, κινητής τε και ακινήτου...».

 

Το πλείστον της περιουσίας του άφησε για την ίδρυση Λυκείου «προς διηνεκή εκπαίδευσιν της νεολαίας», τον εξοπλισμό, μισθούς διδασκάλων, βιβλιοθήκη. Το υπόλοιπο ποσόν αυτής άφησε «εις απολύτρωσιν αιχμαλώτων ελληνικών οικογενειών και εις βοήθειαν πτωχών ελληνικών οικογενειών...». Ο συμβολαιογράφος Ζακύνθου έγραψε: «1825 Ιανουαρίου 13/25 Ζάκυνθος. Επέρασεν εις την άλλην ζωήν ο άνω ειρημένος διατάκτης και έπειτα από την ακολουθίαν του λειψάνου εξεβούλωσα και εκήρυξα την άνωθεν διαταγήν του εις την εκκλησίαν του Αγίου Νικολάου όπου σώζεται εις το Λαζαρέτο, πολλών παρόντων και ακουόντων. Διονύσιος Ζαπραντινός, Νοτάριος δημόσιος...». (Κ. Π. Ζαβιτζιάνου «Αρχεία Εθνικών Ευεργετών», Μέρος Α΄ Τεύχος Β΄, Αθήναι, Τυπ. Κατ/τα Αφών Γεράρδων, Νοταρά 17, 1929, σελ. 35-41). Ο Βαρβάκης ήταν ο πρώτος που ανακηρύχθηκε από την Βουλή των Ελλήνων «Μέγας Ευεργέτης του Έθνους», στις 10 Νοεμβρίου 1824.

 

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Γκραφίτι - Street Art in Bristol / 1

 
Η πόλη του Μπρίστολ, που βρίσκεται στη Δυτική Αγγλία, φημίζεται για τα πολλά, πλούσια και πανέμορφα καλλιτεχνήματα, που βρίσκονται αναρτημένα σε τοίχους, σε κτήρια, σε δρόμους, σε πεζοδρόμια, γενικά σε δημόσιους χώρους.
 

Το Μπρίστολ θεωρείται ως «the capital city of graffiti and street art in the UK». Γκραφίτι βρίσκει κανείς παντού, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της πόλης. Για τούτο λέγεται πως το Μπρίστολ αναγνωρίζεται περισσότερο «for the graffiti on its streets than for the paintings inside its museums». Οι καλλιτέχνες είναι ντόπιοι αλλά και ξένοι.
 

Σήμερα παρουσιάζουμε το πρώτο σχετικό καλλιτέχνημα. Βρίσκεται σε τοίχο κοντά στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, κι επίσης πολύ κοντά στον μοναδικό ελληνικό φούρνο και ζαχαροπλαστείο της πόλης, που επονομάζεται «Του Σωτήρη»!
 

Το έργο, που τιτλοφορείται «UNCERTAIN WORLD», είναι δημιούργημα της ζωγράφου Alex Lucas, που εργάζεται στην πόλη του Μπρίστολ. Στην ιστοσελίδα της διαβάζουμε: «Her often dark, quirky, humorous designs can be seen painted on walls and buildings around the UK. Regularly commissioned by Architects, Interior Designers, Private & Commercial clients alike Lucas Antics' unique style has made her stand out among the crowd. Lucas Antics produces her artwork in the beautiful Georgian 'Shopdio' (studio and shop combined!) in Montpelier, Bristol».

Η Ποίηση εν καιρώ πανδημίας

 
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑ
 
«Φάσκοντες είναι σοφοί, εμωράνθησαν»
(Ρωμ. Α’, 22)

 

Γκραφίτι στο Μπρίστολ της Αγγλίας

Δεν είναι ένας χρόνος, δυό,
δέκα ή εκατό,
ένας αιώνας, τρεις,
ή μόνο δεκατρείς,
που γνωρίζουμε ποια είναι η αλήθεια στη ζωή,
και ποιος σταυρώθηκε για μας
και έσπειρε με την Ανάστασή Του
σε όλους μας το Φως.
 
Κι’ όμως…
Ακατονόμαστες σκηνές
στη θέση της αγάπης του πλησίον.
Πόλεμοι απάνθρωποι
στη θέση της αγάπης του εχθρού.
 
Το ψέμα κι η κακία,
η καθημερινότητα της σύγχρονης ζωής.
Μαζί και με την θεοποίηση της τεχνολογίας
που… ποιος μπορεί να την αμφισβητεί;
 
Και ξαφνικά, έρχεται ο Κορωνοϊός
-«ως λέων ωρυόμενος*»-
Ένας Άγνωστος, Αόρατος εχθρός,
που θανατώνει ανελέητα
χιλιάδες ανθρώπινες ζωές
και ερημώνει, με “τα μέτρα” εναντίον του,
σχεδόν ολόκληρη την κτίση.
 
Οδύνη παγκόσμια…
 
Αναρωτιέμαι ωστόσο.
Μήπως αυτή η δοκιμασία
-Η απροσδόκητη Πανδημία-
μας φέρει αντιμέτωπους με τη δική μας τη μωρία,
και μήπως γίνει
Ευλογημένη Ευκαιρία,
για να προχωρήσουμε
πέρα από τη δική μας φιλαυτία;
 
*Α' Πέτρου, ε,8.
 
Ντέμη Σταυροπούλου
 
 
Σημείωση: Είμαστε ευγνώμονες στην άξια Ποιήτρια και φίλη κα. Ντέμη Σταυροπούλου, για την ευγενική της διάθεση να μοιραστεί μαζί μας το όμορφο, εύηχο και επίκαιρο αυτό στιχούργημά της.