Wednesday, 15 October 2025

Αρχαιότεροι πολιτισμοί

 
Η ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού είναι γεμάτη θαυμαστά επιτεύγματα, και ο πίνακας αυτός αποτυπώνει ορισμένους από τους πιο αρχαίους πολιτισμούς ανά ήπειρο. Η Ελλάδα στην Ευρώπη, η Αίγυπτος στην Αφρική και το Ιράκ στην Ασία αποτελούν λίκνα του πολιτισμού, όπου γεννήθηκαν τα πρώτα μεγάλα συστήματα γραφής, φιλοσοφίας, αστρονομίας και νομοθεσίας. Στις περιοχές αυτές αναπτύχθηκαν σπουδαίοι πολιτισμοί όπως ο Μυκηναϊκός, ο Αιγυπτιακός και ο Μεσοποταμιακός, οι οποίοι επηρέασαν βαθιά την πορεία της παγκόσμιας ιστορίας.
 

Στην Αμερικανική ήπειρο, η αρχαιότητα εκφράζεται μέσω του Μεξικού και του Περού. Οι πολιτισμοί των Αζτέκων και των Μάγια στο Μεξικό, καθώς και των Ίνκας στο Περού, ανέπτυξαν προηγμένα γεωργικά συστήματα, αρχιτεκτονική, αστρονομία και κοινωνική οργάνωση, παρά την απομόνωσή τους από τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτοί οι πολιτισμοί δεν ήταν μόνο αρχαίοι αλλά και εξαιρετικά εξελιγμένοι, αφήνοντας πίσω τους μνημεία και γνώσεις που θαυμάζονται μέχρι και σήμερα. Ο πίνακας μας υπενθυμίζει τη διαχρονική σημασία αυτών των περιοχών στη διαμόρφωση της ανθρώπινης ιστορίας.

Tuesday, 14 October 2025

Ρωσία και Ελλάδα - Α΄

 
Επειδή πρόσφατα μια κυρία στη Ρωσία, η οποία τυγχάνει να έχει τον θεσμικό ρόλο της εκπροσώπου του ΥΠΕΞ της χώρας της, ονόματι Μαρία Ζαχάροβα, ομίλησε υποτιμητικά για την Ελλάδα, ενώ εξέφρασε την υποστήριξή της στην Άγκυρα και στα Σκόπια, θεωρήσαμε απαραίτητο να πούμε λίγα αληθινά και ιστορικά λόγια και να θυμήσουμε μερικές φορές (και δεν είναι οι μόνες) που η πατρίδα της «υποστήριξε» (μάλλον πρόδωσε) την Πατρίδα μας.
 

1). Τα Ορλωφικά του 1770, η αποτυχημένη επανάσταση των Ελλήνων...
 
Οι Ρώσοι ξεσήκωσαν τους Έλληνες, για να αποδυναμώσουν τον Σουλτάνο, όμως στην πορεία μας άφησαν μόνους και αβοήθητους, με συνέπεια την καταστολή της εξέγερσης από τους Οθωμανούς, με χιλιάδες θύματα Ελλήνων της Πελοποννήσου.
 
2). Ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α΄ αποκήρυξε τον Υψηλάντη το 1821.
 
Την κατάσταση μετρίασε ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών τότε της Ρωσίας, ο μεγάλος Ιωάννης Καποδίστριας.
 
3). Πανσλαβισμός 1856-1908.
 
Οι Ρώσοι καλλιέργησαν τον μύθο της Μεγάλης Βουλγαρίας και πυροδότησαν το Μακεδονικό ζήτημα, αν και στον πόλεμο της Κριμαίας οι Έλληνες τους βοήθησαν, όντες σύμμαχοί τους, αποστέλλοντας και επίλεκτο στράτευμα.
 
4). Μικρασιατική Καταστροφή 1922.
 
Οι Μπολσεβίκοι του Λένιν βοήθησαν έμπρακτα τους Οθωμανούς του Κεμάλ με Σοβιετικούς στρατιωτικούς συμβούλους, σύγχρονο οπλισμό και χρυσό για να βγουν νικητές σε βάρος των Ελλήνων στη Μικρά Ασία, οδηγώντας τον Μικρασιατικό και Ποντιακό Ελληνισμό των 3,5 εκατομμυρίων ανθρώπων στην εξόντωση, την καταστροφή και την προσφυγιά.
 
Αυτά... για όσους έχουν επιλεκτική ιστορική μνήμη, αγνοούν τα διδάγματα της Ιστορίας, ή βλέπουν την Ιστορία με παρωπίδες.

Monday, 13 October 2025

Παύλος Μελάς: Δεν τον ξεχνάμε

 
Στις 13 Οκτωβρίου 1904 εφονεύθη από οθωμανικά πυρά ο ήρωας του Μακεδονικού Αγώνα Παύλος Μελάς. Δεν τον ξεχνάμε. Στο βιβλίο - βιογραφία που έγραψε γι’ αυτόν η αγαπημένη του σύζυγος Ναταλία Μελά - Δραγούμη και εκδόθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1926*, στον πρόλογό του, γράφεται χαρακτηριστικά:
 

«Το βιβλίο αυτό, γράφηκε από τον πόθο να ξαναφέρη στη ζωή τον Παύλο Μελά… για να ιδή ο καθένας πώς πραγματικά ήταν αυτός και η ζωή του… Ο Παύλος Μελάς αγωνίσθηκε για να μην καταστρέψουν οι Βούλγαροι τον τρόπο του σκέπτεσθαι και του αισθάνεσθαι που λέγεται Ελληνισμός. Άλλοι θ’ αγωνισθούν κατά μεγαλύτερων εχθρών. Άλλοι για τη συντήρηση της οικογένειας, του γένους, για τη θρησκεία, για την επιστήμη, για την τέχνη. Όλους μπορεί να τους βοηθήση, να τους στηρίξη στις ώρες τις αδύνατες. Γιατί όλες οι ευγενικές ιδέες έχουν κάτι κοινό μεταξύ τους. Και καμιά δεν προκόβει χωρίς ηρωισμό». Τί προφητικός ο λόγος! Πράγματι σήμερα πυρήνες Ελλήνων αγωνίζονται για τη συντήρηση του γένους, της θρησκείας, της οικογένειας.
 
Ο Παύλος Μελάς άφησε τις ανέσεις των Αθηνών για τα «ποδόλουτρα» των λασπόνερων και τις κάθε είδους κακουχίες, με σκοπό να αντισταθεί και  να βοηθήσει να μείνει Ελληνική η Μακεδονία. Ο ίδιος γνώριζε ότι ήταν πολύ πιθανό να θυσιαστεί εκεί. Όμως δεν δίστασε να το τολμήσει. Στο σημειωματάριό του, που διέσωσε και εξέδωσε με τη βιογραφία του η Ναταλία Μελά, γράφει, μεταξύ άλλων, την Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου 1904, εν όψει της αναχώρησής του:
 
«Κατά το πρόγευμα συνεκρατήθην αρκετά καλά, αν και με δυσκολίαν. Αυτάς τας ημέρας με πνίγει η λύπη και η συγκίνησις. Αφήνω, δια πάντοτε ίσως, τας υπάρξεις τας οποίας λατρεύω υπέρ παν εις αυτόν τον κόσμον… Παίζω ολίγον με την Ζωήν μου (σημ. θυγατέρα του), ίσως είναι η τελευταία φορά. Χορεύω μαζί της. Το αγγελάκι μου έχει φοβερό κέφι. Ο Μίκης μου (σημ. ο γιός του) και αυτός παίζει μαζί μας. Τί γλυκά παιδιά!...
 
Εκείθεν με την άμαξαν πηγαίνω εις το νεκροταφείον, εις του πατρός μου το μνήμα. Κάθομαι ολίγην ώραν παρά τον τάφον του. Αισθάνομαι την ψυχήν του πολύ κοντά μου. Ενθυμούμαι με πόσην φωτιά αγαπούσε αυτός την πατρίδα, ενθυμούμαι ότι ωρκίσθην επί του φερέτρου του ν’ αποθάνω εν ανάγκη υπέρ αυτής, ενθυμούμαι πόσον μας ελάτρευε και πόσον υπέφερε δια την καταστροφήν του 1897. Όλαι αυταί αι σκέψεις με δίδουν θάρρος και επαναφέρουν ολίγην γαλήνην εις την ψυχήν μου, διότι σκέπτομαι ότι και αν φονευθώ, θα επανεύρω την ψυχήν του αγίου εκείνου ανθρώπου. Κόπτω ολίγους μενεξέδες από τον τάφον του…».
 
Μετά από προδοσία κυκλώθηκε στο χωριό Στάτιτσα με παλληκάρια του από οθωμανικό στρατιωτικό απόσπασμα και επιχειρήσας μετ’ αυτών έξοδο εφονεύθη. Εκείνη την ώρα, την τελευταία της επίγειας ζωής του, το μυαλό του ήταν στον Χριστό και στην Ελλάδα. Φώναξε τον υπαρχηγό του Πύρζα, έβγαλε το Σταυρό που φορούσε από το λαιμό του και του είπε: «Το σταυρό να τον δώσης στη γυναίκα μου και το τουφέκι, όπως σου είπα, του Μίκη (Σημ. του γιού του) και να τους πης ότι το καθήκον μου έκαμα».
 
Μέσα στις δυσχερέστατες συνθήκες του Μακεδονικού Αγώνα ο Παύλος Μελάς πνευματική ξεκούραση ένιωθε σε μοναστήρια, εκκλησιές και ξωκκλήσια. Στις 16 Μαρτίου 1904 στην επιστολή του προς την αγαπημένη του σύζυγο Ναταλία - Νάτα, όπως την φώναζε χαϊδευτικά, έγραψε μεταξύ άλλων:
 
«Χθες εξέχασα να σου κάμω περιγραφήν της μονής (σημ. Τσιριλόβου)… Ο ηγούμενος ήτον ασκεπής, εβάδιζεν ευθυτενέστατον έχων το υψηλόν του ανάστημα και μόνον την κεφαλήν κλίνων εμπρός, εφαίνετο βυθισμένος εις τίς οίδε ποίας σκέψεις… Εις όλους μας έκαμεν εντύπωσιν το θέαμα του αγαπητού γέροντος. Μας εφάνη ότι εβλέπομεν την Εκκλησίαν μας, τον αντιπρόσωπον του Χριστού, χειραγωγούντα ημάς εις το υψηλόν έργον το οποίον ηρχίσαμεν χθες».
 
Η θυσία του Παύλου Μελά είναι μέσα στη συνέχεια των θυσιών των ηρώων του Έθνους μας, από των αρχαίων ημερών, των Βυζαντινών, της Τουρκοκρατίας και Ενετοκρατίας, της Επανάστασης του 1821, των Βαλκανικών Πολέμων, έως την Δωδεκάνησο επί ιταλοκρατίας, την Κύπρο επί τουρκοκρατίας και αγγλοκρατίας, μέχρι, πιο πρόσφατα, των Ιμίων  και της θυσίας των Σολωμού και Ισαάκ. Η θυσία του Μελά προκύπτει από τα  ίδια ιδανικά, που ενέπνεαν τους Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, μοναχό Σαμουήλ, Παπαφλέσσα, Μπότσαρη…
 
Είναι πάντως λυπηρό πως η προδοσία είναι πάντα παρούσα στο Έθνος μας, με το όνομα Εφιάλτης να είναι συνώνυμο της ατιμίας και της προδοσίας, προδοσίας που συνέχισαν οι Πήλιος Γούσης και Νενέκος. Για να φτάσουμε στην, επί θυσία του Δικαίου, συμφωνία της Πρέσπας, που ψηφίστηκε στο Ελληνικό Κοινοβούλιο από τον Αλ. Τσίπρα, τον ΣΥΡΙΖΑ και ποικιλία άλλων βουλευτών, που ικανοποίησε την γεωπολιτική των ΝΑΤΟ και ΕΕ...
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
 
*Τα κείμενα από την Β΄ Έκδοση που εξεδόθη από τον Σύλλογο προς Διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων και τις εκδόσεις «Δωδώνη» το 1992, με τίτλο «Παύλος Μελάς - Βιογραφία».

Sunday, 12 October 2025

Κάνε με να θέλω ό,τι θέλεις


Αυτή η απερίγραπτη με λέξεις πνευματική μέθη, για την οποία μιλάνε συνεχώς οι Άγιοι Πατέρες. Αυτό το... νηφάλιο μεθύσι, που αλλοιώνει με Θείο έρωτα μανικό, όσους αγαπάνε το Φως και μισούν το σκοτάδι. 


Πόσοι τέτοιοι μεθυσμένοι δεν πέρασαν απέναντι, ως αγαθοποιούντες, ως του Χριστού γνήσιοι φίλοι! Και πόσοι δεν το τόλμησαν τελικά αυτό το απολυτρωτικό πέρασμα, παραμένοντας  και εμμένοντας στη φαυλότητα μιας χαμαιζήλου και τόσο πρόσκαιρης απόλαυσης. Δεν είναι ότι τόσες φορές δεν το έχουν σκεφτεί, ότι δεν θαυμάζουν όλους εκείνους που γεύονται από εδώ τον γλυκό Παράδεισο, αλλά τους φαίνεται τόσο  δύσκολο να δοκιμάσουν το πικρό και την κακοπάθεια, να ακολουθήσουν την στενή και τεθλιμμένη οδό, να τηρήσουν χωρίς ανίερες αμνηστεύσεις και φαιδρές εκφιλοσοφήσεις το Ευαγγέλιο του Χριστού, να απαρνηθούν του κόσμου τα τερπνά και να συγκαταριθμηθούν και αυτοί σε  μια λοιδορούμενη μειονότητα.
 
Μα αυτό αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου είναι το σωτήριο λείμμα για το οποίο ομιλεί το στόμα του Χριστού μας, ο Θείος Παύλος. Κάποτε ένας τέτοιος αλυσοδεμένος αιχμάλωτος αδελφός πεπραμένος υπό την αμαρτίαν (Ρωμ. Ζ΄14) συνάντησε έναν άνθρωπο του Θεού αφιερωμένο και του εκμυστηρεύτηκε το πρόβλημά του.
 
-Θέλω τόσο πολύ να αφήσω πίσω μου κάθε τι έκλυτο… όμως αυτό που μισώ, αυτό που σιχαίνομαι, αυτό και πράττω…
 
Ο απλούς και ταπεινός άνθρωπος του Θεού του είπε:
 
-Κάνε μια μικρή προσευχή αδελφέ μου στον Κύριό μας. Γονάτισε απόψε το βράδυ και πες Του. Βοήθησε με Κύριε το πρωί σαν σηκωθώ από τον ύπνο να θέλω ό,τι Εσύ θέλεις!
 
Σάστισε ο αδελφός! Αμίλητος και έκπληκτος έμεινε να κοιτά τον… απεσταλμένο του Ουρανού!
 
-Αυτό… αυτό που μου λες δεν γίνεται!
 
-Γιατί ευλογημένε; Τι σε δυσκολεύει;
 
-Κι αν με ακούσει ο Θεός και πραγματοποιηθεί η προσευχή;
 
-Ε τότε, θα στήσουν πανηγύρι οι άγγελοι αδελφέ μου! Και εσύ θα είσαι τόσο χαρούμενος! Μεθυσμένος από χαρά Θεϊκή! Δεν θα μεριμνάς για τίποτε! Όλα, μα όλα, θα τα έχεις αφήσει στην πρόνοιά Του!
 
Ξεμάκρυνε ο αδελφός! Ούτε που τόλμησε σαν βράδιασε να απαγγείλει με τα χείλη της καρδιάς του, το κάνε με να θέλω ό,τι θέλεις… Είπε ένα βιαστικό Πάτερ ημών ως συνήθως και ξάπλωσε στο μαλακό κρεβατάκι του…
 
Νώντας Σκοπετέας

Saturday, 11 October 2025

Ελλάδα: Η καλύτερη στην Ευρώπη

 
Η Ελλάδα Αναδείχθηκε Καλύτερη Ευρωπαϊκή Χώρα στα Βραβεία Ταξιδιών Telegraph 2025
 

Στο πρόσφατο τεύχος του ηλεκτρονικού φυλλαδίου Greece in UK της Ελληνικής Πρεσβείας Λονδίνου, για τους μήνες Ιούλιο - Σεπτέμβριο 2025, το οποίο μόλις παραλάβαμε, βρίσκουμε την παρακάτω σημαντική είδηση:
 
Ο Ιούλιος αποτέλεσε ακόμη μία περήφανη στιγμή για την Ελλάδα ως κορυφαίο παγκόσμιο ταξιδιωτικό προορισμό. Επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική της απήχηση στους Βρετανούς ταξιδιώτες, η Ελλάδα ανακηρύχθηκε Καλύτερη Ευρωπαϊκή Χώρα στα Βραβεία Ταξιδιών Telegraph 2025, τα οποία ανακοινώθηκαν σε ειδική εκδήλωση στις 11 Ιουλίου.
 
Με σχεδόν 20.000 αναγνώστες της Telegraph να συμμετέχουν στην ψηφοφορία, η Ελλάδα κατέκτησε για πρώτη φορά την πρώτη θέση στην Ευρώπη και κατετάγη 5η παγκοσμίως, ανεβαίνοντας έξι θέσεις σε σχέση με το 2023.
 
Η Telegraph εξήρε τα εξαιρετικά χαρακτηριστικά της Ελλάδας, σημειώνοντας: «Υπάρχουν λίγα πράγματα στα οποία η χώρα δεν διαπρέπει». Από τα αρχαία θαύματα, όπως ο Παρθενώνας, έως τα ηλιόλουστα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, η Ελλάδα συνεχίζει να αιχμαλωτίζει τη φαντασία των ταξιδιωτών από το Ηνωμένο Βασίλειο και όχι μόνο.
 
Η Ελένη Σκαρβέλη, διευθύντρια του ΕΟΤ Ηνωμένου Βασιλείου & Ιρλανδίας, παρέλαβε το βραβείο εκ μέρους της Ελλάδας από τον Ben Ross, επικεφαλής του ταξιδιωτικού τμήματος της Telegraph.

Friday, 10 October 2025

Το μεγαλείο του δασκάλου

 
Ο νεαρός κύριος συναντά έναν ηλικιωμένο.
 

-Με θυμάστε;
 
-Όχι.
 
-Υπήρξα μαθητής σας.
 
-Τι κάνεις; Με τι ασχολείσαι;
 
-Έγινα κι εγώ καθηγητής.
 
-Κρίνεις ότι είσαι καλός στη δουλειά σου;
 
-Η αλήθεια είναι πως ναι. Εσείς με εμπνεύσατε και ήθελα να σας μοιάσω.
 
Περίεργος ο ηλικιωμένος κύριος, ρωτά να μάθει τι του έμεινε στο μυαλό και τον ενέπνευσε σε τέτοιο βαθμό ώστε να θέλει να γίνει κι ο ίδιος καθηγητής. Και ο νεαρός του διηγείται την ακόλουθη ιστορία.
 
-Κάποια μέρα ένας συμμαθητής μου – που ήταν και φίλος μου – ήλθε στην τάξη και μου έδειξε ένα πανέμορφο καινούργιο ρολόι που είχε στην τσέπη του. Δεν άντεξα στον πειρασμό και κάποια στιγμή του το έκλεψα. Σε λίγο, αντιλήφθηκε ότι το ρολόι έλειπε από την τσέπη του και αμέσως ενημέρωσε τον καθηγητή που μας δίδασκε εκείνη την στιγμή στην τάξη, που ήσασταν εσείς. Εσείς, λοιπόν, απευθυνθήκατε στην τάξη και είπατε:
 
- Το ρολόι κάποιου συμμαθητή σας εκλάπη κατά την διάρκεια του τρέχοντος μαθήματος. Όποιος το έκλεψε, παρακαλώ να το επιστρέψει αμέσως.
 
-Ντράπηκα τόσο πολύ την ταπείνωση μπροστά στους συμμαθητές μου, που δεν τόλμησα να αποκαλυφθώ. Έπειτα εσείς κλείσατε την πόρτα, μας είπατε όλους να σταθούμε όρθιοι και ότι θα ψάχνατε τις τσέπες όλων μας μέχρι να το βρείτε. Αλλά θέσατε και μια προϋπόθεση. Ότι έπρεπε να έχουμε όλοι μας τα μάτια μας κλειστά για να μην δούμε τον ένοχο. Έτσι και συνέβη. Όταν φτάσατε σε μένα, το βρήκατε στην τσέπη μου και το πήρατε. Όμως συνεχίσατε το ψάξιμο στις τσέπες όλων και όταν τελειώσατε, μας είπατε «Και τώρα, μπορείτε να ανοίξετε τα μάτια σας όλοι. Το ρολόι βρέθηκε!» Δεν αναφέρατε ποτέ το όνομά μου στην τάξη και ούτε μου σχολιάσατε ποτέ το περιστατικό σε προσωπικό επίπεδο. Περίμενα να με επιπλήξετε και να μου κάνετε κατήχηση, αλλά τίποτε από αυτά δεν συνέβη. Εκείνη την ημέρα σώσατε την αξιοπρέπειά μου για πάντα. Εκείνη ήταν η πιο ντροπιαστική μέρα της ζωής μου όλης και μου δώσατε με τον τρόπο σας ένα ηχηρό μάθημα. Θυμηθήκατε τώρα το περιστατικό κ. Καθηγητά;
 
-Ναι, ακούγοντάς σε, τα θυμήθηκα όλα. Αλλά υπάρχει κάτι που δεν θυμάμαι και αυτό είσαι εσύ, γιατί κι εγώ είχα τα μάτια μου κλειστά όταν σας έψαχνα όλους!!!

Thursday, 9 October 2025

Ονόματα πρωτευουσών της Ευρώπης

 
Ο παρακάτω χάρτης της Ευρώπης παρουσιάζει τις πρωτεύουσες των ευρωπαϊκών κρατών γραμμένες στη γλώσσα της κάθε χώρας. Έτσι, αντί για "Athens" βλέπουμε το "Αθήνα", ενώ η Βιέννη εμφανίζεται ως "Wien" και η Μόσχα ως "Москва". Η χαρτογράφηση αυτή δεν είναι απλώς γεωγραφική· αναδεικνύει την πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία της ηπείρου μας, η οποία ενώνεται μέσα από τη διαφορετικότητα.
 

Είναι εντυπωσιακό να βλέπει κανείς πώς ο ήχος και η γραφή μιας πόλης μεταμορφώνονται μέσα από την εκάστοτε εθνική ταυτότητα. Ορισμένα ονόματα είναι αρκετά διαφορετικά από αυτό που γνωρίζουμε στα ελληνικά ή στα αγγλικά, όπως το "baile átha Cliath" για το Δουβλίνο ή το "Praha" για την Πράγα. Αυτός ο χάρτης αποτελεί μια όμορφη υπενθύμιση του πόσο πλούσια είναι η γλωσσική κληρονομιά της Ευρώπης και μας προσκαλεί να τη γνωρίσουμε καλύτερα.