«Η Σταχομαζώχτρα»

 
Στο χριστουγεννιάτικο ηθογραφικό διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Η Σταχομαζώχτρα» (1897), η πρωταγωνίστρια στέκει ως μια γυναικεία ηλικιωμένη μορφή σιωπηλής περηφάνειας, θυμίζοντάς μας πως η αληθινή αξιοπρέπεια γεννιέται μέσα από την εργασία και την καρτερικότητα. Στον Άγιο των ελληνικών γραμμάτων, η φτώχεια δεν εξευτελίζει κανέναν άνθρωπο και το γήρας δεν τον ταπεινώνει.
 

Ἦτον πτωχὴ γυνή, πτωχοτέρα πάσης πτωχείας.
Χήρα, ἄτεκνος, ἀβοήθητος,
εἶχε φθάσει εἰς τὸ ἔσχατον τοῦ βίου της στάδιον,
ὅπου τὸ γῆρας συμπλέκεται μετὰ τῆς πενίας.
 
Ἐξηντλημένη ἐκ τῶν κόπων καὶ τῆς στερήσεως,
ἀλλ’ οὐχὶ ταπεινωμένη,
περιῆρχετο τοὺς ἀγροὺς μετὰ τὴν συγκομιδήν,
καὶ ἐμάζευε τοὺς στάχυας τοὺς ἀπολειφθέντας,
ὅχι ἐπαιτοῦσα, ἀλλ’ ἐργαζομένη.
 
Τὸ πτωχικὸν τοῦτο ἔργον
ἦτο δι’ αὐτὴν μέσον ζωῆς,
ἀλλὰ καὶ ἀξιοπρεπείας.
Διότι ἡ γυνὴ αὕτη
προετίμα νὰ κοπιᾷ σιωπηλῶς
παρὰ νὰ ἐκτείνῃ χεῖρα ἐπαιτείας.