Οι Λιλλιπούτιοι και το 2020

Με την έλευση της νέας χρονιάς ήρθαν στο μυαλό μου οι μικροσκοπικοί κάτοικοι της Λιλλιπούτης. Σε αυτούς αναφέρεται ο Τζόναθαν Σουίφτ (1667-1745), Ιρλανδός στην εθνικότητα και αγγλικανός πάστορας, ο  ιδιοφυής συγγραφέας του κλασσικού μυθιστορήματος «Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ». Οι Λιλλιπούτιοι ζούσαν σε μια γωνιά της Γης, το ύψος τους δεν ξεπερνούσε τα 15 εκατοστά, δηλαδή αρκετοί χωρούσαν στην τσέπη του Γκιούλιβερ. Τα βέλη τους κτύπησαν τον ανεπιθύμητο επισκέπτη τους, αλλά του φάνηκαν σαν τσιμπήματα από μικρές καρφίτσες. Όμως επειδή οι κάτοικοι της Λιλλιπούτης δεν είχαν δει ποτέ τους άλλους, κανονικούς στο ύψος, ανθρώπους θεωρούσαν τους εαυτούς τους παντοδύναμους.

Χαρακτηριστικά τον Βασιλιά τους τον θεωρούσαν «χαρά και φόβητρο του σύμπαντος, του οποίου η κυριαρχία (Σημ. Στην πραγματικότητα ήταν περιμέτρου δώδεκα μιλίων) εξαπλωνόταν έως τα πέρατα του κόσμου, ότι ήταν ο μονάρχης των μοναρχών και ό υψηλότερος από τους ανθρώπους, που τα πόδια του πίεζαν το κέντρο της Γης και το κεφάλι του ακουμπούσε στον ήλιο και που σε ένα νεύμα του έτρεμαν τα γόνατα των ηγεμόνων της υφηλίου»...

Ο Σουίφτ στην αλληγορική αφήγησή του, που στην ουσία είναι μια καυστική σάτιρα, κατακρίνει  τα όσα κακά συνέβαιναν στην εποχή του, κυρίως την κενή ουσιαστικού περιεχομένου οίησή των συγχρόνων του. Δεν ήταν μόνο η οικονομική ανάπτυξη της εποχής του, πολύ περισσότερο ήσαν οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι επιστημονικές ανακαλύψεις. Ο άνθρωπος τότε θεώρησε ότι όλα λύονται με τη λογική, ότι έγινε παντοδύναμος. Όμως στην πραγματικότητα και τηρουμένων των αναλογιών παραμένει ένας κάτοικος της Λιλλιπούτης...

Τον 17^ο και τον 18^ο αιώνα οι επιστήμονες, με τα μέσα που διέθεταν, νόμισαν ότι ήσαν πολύ κοντά στο να λύσουν τα υπαρξιακά τους θέματα, να απαλλαγούν από την ύπαρξη του Θεού και να προχωρήσουν με τη θεοποίηση της λογικής. Σήμερα, τριακόσια περίπου χρόνια μετά, τα υπαρξιακά προβλήματα  εξακολουθούν να τίθενται και οι επιστήμονες απομακρύνονται αντί να προσεγγίζουν στην επίλυση των ζητημάτων, που θέτει ο μικρόκοσμος και ο μακρόκοσμος. Με τα μέσα που σήμερα διαθέτουν διαπιστώνουν όλο και  πολυπλοκότερο τον μικρόκοσμο και ιλιγγιώδεις διαστάσεις στον μακρόκοσμο.

Για πολλούς επιστήμονες η σωστή απάντηση στα υπαρξιακά ερωτήματα είναι η Πίστη στον Θεό. Ο αείμνηστος καθηγητής της τεχνητής νοημοσύνης και ακαδημαϊκός Πάνος Λιγομενίδης έγραψε στην ελληνική έκδοση του Scientific American: «Το ερώτημα της ύπαρξης του Θεού και της σχέσης του με το σύμπαν είναι μεταφυσικό και δεν δύναται να απαντηθεί με παρατήρηση, θεωρητικοποίηση και πείραμα. Με τις αναζητήσεις της η επιστήμη δεν καταργεί τον Θεό. Σε μερικές περιπτώσεις καταργεί τη δεισιδαιμονία. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλοι επιστήμονες και διανοητές είναι βαθειά θρησκεύοντες» (Ιανουάριος 1999, σελ. 71).

Το 2020 είναι η αρχή ενός νέου έτους και μιας νέας δεκαετίας. Οι ευχές πολλές, οι προσδοκίες μεγάλες. Η γνώση της Λιλλιπούτης θα κάνει τις ευχές μας πιο πρακτικές, πιο πραγματικές. Καλή χρονιά.-

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

«Κι ἀρχή καλός μας χρόνος...»

ἠ, τῆς Πρωτοχρονιᾶς οἱ στοχασμοί

Καὶ νὰ ποὺ φτάνουμε στὸ μεγάλο σύνορο: Ἐκεῖνο, δηλαδή, ποὺ χωρίζει τοὺς ἀριθμημένους χρόνους, τὸν ἕνα ἀπὸ τὸν ἄλλο. Μὲ λίγα λόγια, ἀφήνουμε τὸ 2019 καὶ πορευόμαστε γιὰ τὸ 2020, ξεκουκίζοντας καὶ τοὺς ἔσχατους τοὺς κόμπους τοῦ κομποσχοινιοῦ τοῦ χρόνου αὐτοῦ. Ποὺ ἀρχίσαμε νὰ τὸν μετρᾶμε ἀπὸ τὴν 1^η Ἰανουαρίου τοῦ 2019, μὲ τόση αἰσιοδοξία καὶ συγκρατημένο, ὡστόσο, ἐνθουσιασμό. Κι αὐτό, ἐπειδὴ μάθαμε πιά -ἀφοῦ «ὁ χρόνος ἐμπειρίες σωρεύει» (Χρ. Μαλεβίτσης)- ὅτι κάποιες ρομφαῖες δίστομες κρύβονται μὲσα στὸ ἀπέραντο δάσος τῶν ἡμερῶν ποὺ ἀριθμεῖ ἡ κάθε χρονιά. Ρομφαῖες, ποὺ τραυματίζουν τὸ εἶναι ὁλάκερο καὶ κάποτε τὸ καθιστοῦν ἀδύναμο, γιατὶ ἔχουν μέσα στὶς λεπίδες τους πολὺ φαρμάκι καὶ πόνο. Κι ἐδῶ χρειάζεται νὰ σταθεῖ κανεὶς μὲ προσοχὴ καὶ προσευχή. Γιατὶ τὰ παθήματα καὶ οἱ ὀδύνες ἀναπόσπαστο μερίδιο εἶναι στὴ ζωή μας ποὺ παράλληλα γίνεται κι ἕνα χρήσιμο, δημιουργικὸ μάθημα. Κι ἄς μὴ ξενίσει κανέναν ἡ λέξη προσευχή, γιατὶ μονάχα μέσω αὐτῆς μπορεῖ νὰ δεῖ ὁ καθένας μας τὴν ἄλλη ὄψη ποὺ κρύβει στὰ σπλάχνα του ὁ χρόνος. Κι αὐτὴ ἡ ἄλλη ὄψη εἶναι ἡ ἀναζήτηση νοήματος στὴ ζωή μας. Μὲ λίγα λογια ἄν δὲ σταθοῦμε μὲ τὴ δέουσα προσεκτικὴ ἐξέταση πάνω στὸ βιωματικὰ εἰπωμένο Ἀποστολικὸ λόγιο «ἐξαγοραζόνενοι τὸν καιρόν» (Ἐφ. 5, 16), ἄν, δηλαδή, δὲ σκύψουμε ἐρευνητικὰ πάνω στὸ νόημα τοῦ Παύλειου λογίου, τότε ποτὲ δὲν θὰ καταλάβουμε γιατὶ ἀλλάζει ὁ ἀριθμὸς καὶ μαζί του ὁ χρόνος -κι ἄς ξέρουμε πὼς ὁ χρόνος εἶναι ἕνας- τότε θὰ χάσουμε ἄλλη μιὰ εὐκαιρία νὰ ἀποβάλλουμε ἀπὸ μέσα μας ἐκεῖνα τὰ στερεότυπα ποὺ συχνὰ ἀκούγονται: «Νά, γιὰ νὰ περάσει ἡ ὥρα...» ἤ «πῶς νὰ “σκοτώσω” τὸ χρόνο μου»,  κι ἄ. ἀκόμη. Γιατὶ ὁ χρόνος, «ὁ καιρός τῆς ζωῆς μας» (ὄσιος Ἐφραίμ ὁ Σῦρος) εἶναι πολύτιμος κι ἀναντικατάστατος. Γι᾿ αὐτὸ κι ὀφείλουμε νὰ τὸν διαθέτουμε μὲ ὠριμότητα, πίστη καὶ διάθεση ἀγαπητική. Ἀλλιῶς οἱ ὑπόλοιπες μέρες μας θὰ μολύνονται, θὰ γίνοντια τοξικές, σκοτεινές, ἐξ αἰτίας τῆς ἀδράνειας καὶ τῆς ἀπουσίας εὑρέσεως τοῦ ἀληθινοῦ νοήματος τῆς ζωῆς. Ποὺ ἀσφαλῶς εἶναι ἐκεῖνο ποὺ Τὸν παρακαλοῦμε νὰ μᾶς παράσχει καὶ τὴ νέα χρονιά. «Εὐλόγησον τὸν στέφανον τοῦ νέου ἐνιαυτοῦ, Κύριε». ’Αμήν.

π. Κ.Ν. Καλλιανός

Ημερολόγιο Θυατείρων 2019

Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας κυκλοφόρησε το νέο Ημερολόγιο τσέπης για το 2019.

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Γρηγόριος προλογίζει το Ημερολόγιο και αναφέρει μεταξύ άλλων και τα εξής:

«Το περασμένο έτος πραγματοποιήθηκε ύστερα από αρκετά χρόνια συνέδριο των Βοηθητικών Αδελφοτήτων Κυριών και Δεσποινίδων των Κοινοτήτων μας, το οποίον ασχολήθηκε με την αναθεώρηση του υπάρχοντος Καταστατικού λειτουργίας και Διοικήσεώς των. Ιδιαίτερα ετονίσθη η δημιουργία Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου για συντονισμόν και καλυτέρα συνεργασία των κατά τόπους Βοηθητικών Αδελφοτήτων μας. Παρετηρήθη ενθουσιασμός και ζήλος από μέρους των Συνέδρων και έγινε πολύς λόγος για το μεγάλον έργον και την προσφοράν του Γυναικείου κόσμου μας προς την Εκκλησία, την Παιδεία, την φιλανθρωπία και την οικογένεια...

Συνεχίζεται με επιτυχία και συγκρατημένη ελπίδα και χαρά η προσπάθεια ανανέωσης του δυναμικού της Αρχιεπισκοπής με νέους Κληρικούς και προς τούτο ζητούμεν την ενεργουμένη συμπαράσταση του Ποιμνίου για να ενισχυθεί ο Ιερός Κλήρος, όχι μόνο αριθμητικά, αλλά και ποιοτικά και μορφωτικά με την προσέλευση νέων προσώπων εις το Ιερόν Θυσιαστήριον της Εκκλησίας μας».

Στις 112 σελίδες του Ημερολογίου υπάρχουν πολλά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα στοιχεία, όπως το ημερολόγιο - εορτολόγιο, το οποίο διανθίζεται με όμορφες βυζαντινές εικόνες.

Το μεγαλύτερο μέρος όμως του Ημερολογίου είναι αφιερωμένο στη διοικητική διάρθρωση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, καθώς και στις κατά τόπους Ελληνορθόδοξες Κοινότητες, στην Αγγλία, Ουαλία, Σκωτία και Ιρλανδία.

Ημερολόγιο 2019 Ι.Μ. Αργολίδος

Η Ιερά Μητρόπολη Αργολίδος κυκλοφόρησε (μέσω των εκδόσεών της «Επιστροφή») το νέο Ημερολόγιο τσέπης για το 2019, το οποίο είναι «αφιερωμένο στο θεανδρικό πρόσωπο του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού».

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αργολίδος κ. Νεκτάριος προλογίζει το Ημερολόγιο και αναφέρει μεταξύ άλλων και τα εξής:

«Κάποτε ο μυθικός ήρωας, Ηρακλής, βρέθηκε σ’ ένα σταυροδρόμι. Ο ένας δρόμος οδηγούσε στην αρετή και ο άλλος στην κακία. Το δίλημμα ήταν πολύ μεγάλο. Με τον ερχομό του Χριστού, το δίλημμα είναι ακόμη πιο μεγάλο. Ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος καλείται ν’ ακολουθήσει το φως ή το σκοτάδι, τη ζωή ή τον θάνατο, δηλαδή τον Χριστό ή το χάος.

Στο χέρι του καθενός είναι να γνωρίσει τον Χριστό και να επιλέξει ελεύθερα την αποδοχή ή άρνηση του προσώπου Του. Τη ζωή ή τον θάνατο. Γιατί τρίτος δρόμος δεν υπάρχει».

Στις 96 σελίδες του Ημερολογίου υπάρχουν πολλά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα σύντομα κείμενα, όλα αφιερωμένα στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό. Κείμενα αγίων, κληρικών, θεολόγων, λογοτεχνών κ.ά.

Φυσικά βρίσκουμε και το ημερολόγιο - εορτολόγιο, το οποίο διανθίζεται με όμορφες βυζαντινές εικόνες.

Η ύλη του Ημερολογίου συμπληρώνεται με τον «Ικετήριο Κανόνα εις τον Ιησούν Χριστόν» και με τις απαραίτητες πληροφορίες αναφορικά με τη Διοίκηση της Ι.Μ. Αργολίδος.

Γιορτάζοντας τον άγνωστο Χρόνο

Χαρές, πανηγύρια και, παρά την οικονομική κρίση, πανάκριβα ρεβεγιόν ετοιμάζονται για την έλευση του νέου έτους. Γιορτάζουμε κάτι το προφανές, το νέο έτος των 365 ημερών, ενώ αγνοούμε παντελώς τον χρόνο, ως ένα αντικειμενικό και απτό υπαρξιακό ζήτημα. Ο τρόπος της ζωής μας είναι συνέπεια των όσων μας έφεραν πολιτισμικά η Αναγέννηση και η Γαλλική Επανάσταση, αλλά και τα πολλά και εγκληματικά λάθη της εκκοσμικευμένης Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Από τότε στον δυτικό τρόπο σκέψης και ζωής γιγαντώνεται η ανάπτυξη της αισθητικής και του αισθησιασμού και, αξιακά, παραφουσκώνονται οι τεχνολογικές δυνατότητες του ανθρώπου.  Γράφει σχετικά ο Γιώργος Σαραντάρης: 

"Ιστορικά, ίσως ο ουμανισμός, η ιταλική και γαλλική Αναγέννηση, δηλώνουν την οριστική στροφή της Δύσης προς τον ηδονισμό, που είναι εκείνο που κοινά ονομάζεται "ατομισμός"… Η Γαλλική Επανάσταση είχε βέβαια μια τάση, κατά την αυταπάτη των δημιουργών της, οικουμενική' αλλά, γιατί δεν βασίζονταν πάνω στην πίστη στο Χριστό, κατάντησε να έχει σκοπό μια μορφή αφελούς ηδονισμού - ηδονιστές είναι οι σπουδαιότεροι, οι πιο γόνιμοι, θεωρητικοί της' αν αλλού διαφωνούν, είναι βέβαιο πως ως προς εκείνο που ονομάζουμε εμείς "ηδονισμός" ο Βολταίρ συμφωνεί με τον Ρουσσώ! Και ο Ρομπεσπιέρ με τον Ναπολέοντα!". (Γιώργου Σαραντάρη "Έργα", Τομ. 2, σελ. 463, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο, 2006).  

Η τραγωδία της Δύσης φθάνει στην αποκορύφωσή της, με, εν ονόματι μιας άναρχης και καταπιεστικής  για "ελευθερίας", την συν τω χρόνω  αποδοχή και νομιμοποίηση από τα κράτη  των φυσικών διαστροφών και την καταστροφή του συνειδησιακού, οικογενειακού και κοινωνικού ιστού, με την προώθηση ως φυσικού κάθε είδους καταστρεπτικού πάθους, πλην του …καπνίσματος. Με την προώθηση των ιδεών αυτών, που θεωρητικά στηρίχθηκαν στη σκέψη των Φόιερμπαχ, Μαρξ και Φρόϊντ, ο άνθρωπος επειδή κινείται και κραυγάζει νομίζει ότι ζει. Στην ουσία, επειδή δεν πιστεύει σε τίποτε, άρα ούτε στην ύπαρξη, ούτε στη ζωή του είναι πεθαμένος. Γράφει πάλι ο Γιώργος Σαραντάρης:  

"Ο μαρξισμός και ο φροϋντισμός είναι θεωρίες που θυσιάζουν τον άνθρωπο στον θάνατο και δεν το γνωρίζουν. Είναι διαστροφές που γεννήθηκαν από έναν αχαλίνωτο ηδονισμό. Στην επιφάνεια χαρίζουν το μίσος, στο βάθος την πεποίθηση του θανάτου. Η ηδονή του θανάτου, του θανάτου όλου του κόσμου, τις διατρέχει". Πάρα κάτω ο ίδιος εξηγεί ότι η Δύση καλλιεργεί τη θνητή ζωή του ατόμου, την καλλωπίζει σύμφωνα μ' εκείνο το κριτήριο του έρωτα, που έχει μοναδική προοπτική τον θάνατο και τονίζει: "Η Δύση λησμονεί τον θάνατο, αλλά ο θάνατος είναι η κύρια υποστατική της προοπτική' ό,τι για τον Χριστιανό είναι ο Θεός, για τη Δύση είναι ο θάνατος".  

Αντίθετα από τον ηδονισμό και τον υλισμό των Μαρξ και Φρόϊντ, η Γέννηση, η Ζωή, η Διδασκαλία και η Ανάσταση του Χριστού  οδηγεί τον άνθρωπο στο αληθινό νόημα της ζωής, στην  κατανόηση της αποστολής του ως ύπαρξης και στην αντίληψη του ότι ο θάνατος δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο η αιωνιότητα, που υπερβαίνει τον χρόνο.  Ο εξαίρετος  θεολόγος και στοχαστής Βασ. Ν. Τατάκης  γράφει στα Απομνημονεύματα του: 

"Όταν μπορέσεις και δεις στο καθαρότερο νόημα τους, πέρα από κάθε σκοπιμότητα, νου, πνεύμα, ψυχή, τότε μπορείς να αντικρίσεις τον άνθρωπο ως φορέα τους… Τους θησαυρούς σου θα τους έχεις ανακαλύψει. Θησαυρούς που κανείς δεν μπορεί να σου δώσει, κανείς δεν μπορεί να σου πάρει. Έτσι θα μπεις στον δρόμο προς την αιωνιότητα. Έτσι θα καταλάβεις βαθιά τι είναι αιωνιότητα. Όχι απλώς θα κατανοήσεις, αλλά θα ζεις την αιωνιότητα, θα είσαι αιώνιος. Θα κολυμπάς σε πέλαγος αιωνιότητας, πέρα από τη φθαρτή στιγμή, πέρα από τη ροή του χρόνου".          

Στην καθημερινότητα μας διαπιστώνουμε πως μέσα από τα ΜΜΕ μας παρουσιάζεται με ελκυστικό τρόπο η προσωρινή ηδονή και σχεδόν ποτέ οι συνέπειές της. Οι κυρίαρχοι του μαγικού κόσμου του θεάματος μας κάνουν πλύση εγκεφάλου και επιδιώκουν να μας επιβάλλουν  να ζούμε σε μια παραίσθηση ευδαιμονίας και σε ένα κόσμο γεμάτο από υλιστική ή οθωμανική προπαγάνδα, σεξ, βία, αρρωστημένες φιλοδοξίες, ίντριγκες κι ακόμη τέρατα, εξωγήινους, υπερφυσικά όντα. Γενικά ο άνθρωπος παραγεμίζεται από τα ΜΜΕ με σκουπίδια και δεν αφήνεται να σκεφθεί το μέλλον του, να προβληματιστεί για τη ζωή του, να δει την πραγματικότητα. Και τελικά χάνουμε το ουσιαστικό, να έχουμε προσφέρει κάτι θετικό σ' αυτή τη ζωή. Ο βαθιά Χριστιανός λόγιος Ζήσιμος Λορεντζάτος έγραψε:  

"Αφήνω τα άλλα. Πολλοί από μας θα φροντίζαμε τουλάχιστο την απόσβεση, να το πω έτσι, της ζωής που μας δόθηκε να ζήσομε στον κόσμο αυτό. Τρομερό… Δίχως έργο κανένα - μικρό ή μεγάλο δεν πειράζει, έργο να είναι- δεν γίνεται καμιά απόσβεση της ζωής που μας δόθηκε να ζήσομε. Αυτό πάει να πει απόσβεση της ζωής γενικότερα, ένα παραμικρό έργο οποιοδήποτε- είτε βιοπάλης έργο, είτε στοχασμού ή και τέχνης έργο". 

Καινούργια χρονιά θα γράψει το χρονολόγιο, αλλά εμείς οφείλουμε να κατανοούμε τον χρόνο και την αξία του, καθώς και τον προορισμό μας στη ζωή αυτή.

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου