Ο κήπος και το μήνυμα

Στον όμορφο και περιποιημένο κήπο του Κρις και της Μαίρης Νικολάου, στο ονομαστό Wembley, απολαύσαμε πρόσφατα θερμότατη και φιλικότατη φιλοξενία, ανάμεσα σε ειλικρινείς φίλους, γεμάτους από αγάπη και εγκαρδιότητα.

Σε έναν τοίχο του κήπου διαβάσαμε αυτό το ωραίο μήνυμα, με τον τίτλο «Καθένας το μεράκκιν του», γραμμένο στην εύηχη Κυπριακή διάλεκτο, το οποίο μας έφερε χαμόγελο στα χείλη και έγινε αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των παρευρισκομένων.

Η Ελληνική Παρέα [Β΄]

Αφιέρωμα στο μυστήριο του θανάτου

Η Ελληνική Παρέα μας συναντήθηκε την περασμένη Κυριακή το βράδυ και συζήτησε το σπουδαίο θέμα του μυστηρίου του θανάτου. Αφορμή για να τεθεί το εν λόγω θέμα στη συζήτηση της Παρέας ήταν η αναχώρηση από τη σκηνή του βίου τούτου ενός νέου σε ηλικία (μόλις 42 ετών) μέλους της Παρέας μας, του μακ. Παναγιώτου Μπουτιέρου. Για το λόγο αυτό, πριν από την έναρξη της συζήτησης, τελέσθηκε Ιερό Μνημόσυνο στον Ι.Ν. Αγ. Παντελεήμονος και Αγ. Παρασκευής ΒΔ Λονδίνου, υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του μακαριστού αδελφού μας Παναγιώτου.

Ωραίες εισηγήσεις μας έκαναν ο Αρχιμ. Χρυσόστομος Τύμπας, ο Πρωτοπρ. Βασίλειος Παπαθανασίου και ο Πρεσβ. Σάββας Βασιλειάδης. Συμμετείχαν 24 άτομα. Τη φιλοξενία επιμελήθηκε η Πρεσβυτέρα Βιργινία Σαλαπάτα.

Αναλυτικότερα, ο π. Χρυσόστομος (Ιατρός - Δρ. Ψυχανάλυσης) ανέφερε -μεταξύ άλλων- και τα εξής:

Η στάση του ανθρώπου απέναντι στον θάνατο καθορίζεται κυρίως από την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης να υπερβεί τα όρια της. Η αρχαία ελληνική σκέψη προσέγγισε το θέμα του θανάτου με περισσή έμπνευση και δύναμη, καθώς προείδε, αν και δεν γεύθηκε, τη μεταφυσική προοπτική του άνθρώπου. Όμως η μεταφυσική των αρχαίων Ελλήνων παραμένει στα όρια της ανθρώπινης φύσης. Ήταν η έλευση της χάρης και της αλήθειας του Ιησού Χριστού που χάρισε στην ανθρώπινη φύση την δυνατότητα να υπερβεί τα όριά της. Η χριστιανική ανθρωπολογία, όπως ορίστηκε από τον Απ. Παύλο και συνεχίσθηκε με τον Γρηγόριο Θεολόγο και Μάξιμο τον Ομολογητή, καθορίζει τον άνθρωπο ως ενότητα φθαρτού σώματος και άφθαρτης ψυχής, νοερού και υλικού κόσμου, που ενώ ζει και δραστηριοποιείται στην εδώ ζωή, εν δυνάμει κινείται προς την μόνιμη Βασιλεία του Θεού, την άφθαρτη και αιώνια κατάσταση, στην οποία εισέρχεται δια του τιμήματος του θανάτου. Ο θάνατος, που εισήλθε στον κόσμο ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης επιλογής, γίνεται δια του θανάτου του Χριστού το μέσον, το «φάρμακο» της αθανασίας. Το σώμα, αν και διαλυμένο στα εξ ων συνετέθη, διατηρεί την ενότητά του με την χωρισθείσα ψυχή, η οποία και αυτή διατηρεί τη μνήμη των σωματικών στοιχείων, καθώς η ενότητα ψυχής και σώματος είναι υποστατική, μοναδική καὶ διαχρονική, όπως αναλύει ο Μάξιμος Ομολογητής. Εν τέλει ο θάνατος είναι ένα στάδιο της ανθρώπινης ζωής, δια του οποίου εισέρχεται από το είναι στο αεί ευ είναι, στην ατελεύτητη Βασιλεία του Θεού.

Ο ρωσομαθής π. Βασίλειος παρουσίασε ένα όχι πολύ γνωστό, ειδικά στο ελληνόφωνο κοινό, κείμενο του Τολστόϊ, με τον τίτλο "Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς", στο οποίο ο έγκριτος συγγραφέας παρουσιάζει τον πρωταγωνιστή του να ζει τις τελευταίες ώρες της επίγειας ζωής του πριν τον θάνατο. Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται αναλυτικά τα έντονα συναισθήματα του μελλοθανάτου.

Ο π. Σάββας παρουσίασε τη θεολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας για τα Ιερά Μνημόσυνα και παρέθεσε διάφορα πολύ ενδιαφέροντα αρχαιοελληνικά γνωμικά περί θανάτου. Μεταξύ άλλων ανέφερε και τα εξής:

Κάθε κύτταρο, κάθε συστατικό στοιχείο του ανθρωπίνου οργανισμού, κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, φέρει την ταυτότητα του ατόμου ακόμα και μετά το διαχωρισμό ή αλλιώς απο-σύνθεση. Οι άρρηκτοι δεσμοί που εμφυσήθηκαν ως πνοή ζωής από τον Δημιουργό, παύουν για κάποιον άγνωστο λόγο, σε άγνωστο χρόνο, να υφίστανται και ο άνθρωπος διαλύεται στα εξ ων συνετέθη. Τότε λαμβάνει χώρα και ο διαχωρισμός σώματος και ψυχής και η ψυχή τίθεται στην άχρονο αναμονή για την Δευτέρα Παρουσία και την τελική κρίση. Η ανα-σύνθεση του ανθρώπου αποτελεί την δια της ψυχής συγκέντρωση και σύνδεση όλων των στοιχείων που διασκορπιστήκαν κατά την αποσύνθεση σε μία νέα, αλλαγμένη μορφή, την πνευματική μορφή του ανθρώπου που διατηρεί την ίδια ταυτότητα. Κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, τις τελευταίες στιγμές πριν τον θάνατο, την ύστατη στιγμή, ο εχθρός της σωτηρίας μας, βομβαρδίζει τον άνθρωπο με πονηρούς λογισμούς. Η απελπισία είναι ο πιο συνήθης πειρασμός αλλά και η κενοδοξία. Γι αυτό, πρέπει κάθε άνθρωπος να ευχαριστεί τον Θεό, το βράδυ αλλά και το ξημέρωμα, για κάθε ημέρα και λεπτό που έζησε κατά χάρη του Θεού, αλλά και να τον παρακαλά για τα επόμενα. Διότι τίποτα και ποτέ δεν είναι δεδομένο ή αυτονόητο. Όμως και ο ίδιος ο Θάνατος δεν αποτελεί το τέλος της ζωής αλλά την αρχή της αιωνίου ζωής. Είναι η οδός προς την αιωνιότητα, αποτελεί δηλαδή μια αλλαγή και όχι λήξη του ανθρώπου.

Ο κ. Νίκος Σκηνίτης, υπεύθυνος των Κοιμητηρίων του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Σοφίας κεντρικού Λονδίνου, παρουσίασε ιστορικά στοιχεία σχετικά με το Ελληνικό Κοιμητήριο του Norwood ΝΑ Λονδίνου. Εκεί ως γνωστόν είναι ενταφιασμένοι αρκετοί Μεγάλοι Ευεργέτες του Γένους μας και διασώζωνται δεκάδες επιτάφια καλλιτεχνήματα, τα οποία αναγνωρίζονται ως διατηρητέα μνημεία της Αγγλικής Εθνικής Κληρονομιάς.

Ο Άρχοντας του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου, Νομικός και Λαογράφος κ. Κώστας Καββάδας, παρουσίασε περιληπτικά τη λαογραφία του θανάτου, αναφερόμενος στη δημοτική ποίηση και στα μοιρολόγια. Η Ψυχολόγος κα. Ευγενία Προκοπίου διηγήθηκε με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο μια ιστορία από το Γεροντικό, όπου καταδεικνύεται μέσα από την Ιερή μας Παράδοση η επικοινωνία μεταξύ μελών της στρατευομένης και της θριαμβεύουσας Εκκλησίας.

Πολλά άλλα μέλη της Παρέας συμμετείχαν με τις απόψεις, τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους από διάφορες επιστήμες και τέχνες, στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από το δυσκολοδιάβατο και δυσερμήνευτο ζήτημα του θανάτου, που απασχολεί τον άνθρωπο από την αρχή της πεπτωκυΐας ύπαρξης και ιστορίας του μέχρι σήμερα και θα συνεχίσει να τον απασχολεί μέχρι το τέλος των αιώνων.

Η Ελληνική Παρέα [A΄]

Η ομάδα αυτή με την επωνυμία «Ελληνική Παρέα» αποτελεί σύλληψη του παρόντος ιστολόγου και της Πρεσβυτέρας Βιργινίας. Ξεκίνησε πριν από 14 χρόνια στο ΒΔ Λονδίνο. Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 1998. Το αρχικό σκεπτικό, που παραμένει η φιλοσοφία της Παρέας μέχρι σήμερα, έχει ως εξής:

Η σύγχρονη ζωή μας, έτσι όπως κατανοείται και βιώνεται από τον μέσο άνθρωπο της εποχής μας (ιδιαίτερα στην Εσπερία), είναι δομημένη πάνω σε αρχές και αξίες που είναι εν πολλοίς άσχετες και ξένες προς τον χώρο του πνεύματος και της αληθείας.

22 Σεπτεμβρίου 2002

Εμείς οι (Νεο-) Έλληνες, μοντέρνοι ή μετα-μοντέρνοι, γεννημένοι και μεγαλωμένοι πάνω σε γνήσια αρχαιο-ελληνικά και βυζαντινά χώματα, είμαστε, από φύση και θέση, διαμετρικά αντίθετοι με την παραπάνω νοοτροπία και τρόπο ζωής.

Για τούτο αντιστεκόμαστε όσο μπορούμε κι όσο μας επιτρέπουν οι συνθήκες του «φιλόξενου» περίγυρου, μέσα στον οποίο κινούμεθα και εσμέν. Η αμυντική μας θωράκιση είναι αρκετά καλή. Έτσι μπορούμε και αρθρώνουμε -λογικά και συλλογικά- μαρτυρία ελπίδας και ζωής.

Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα της κατοχύρωσης και ισχυροποίησης της δυναμικής αυτής, που μας συγκροτεί και μας χαρακτηρίζει, προτείνεται η ίδρυση και λειτουργία μιας άτυπης ομάδας, με την επωνυμία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΕΑ. Κι όπως όλες οι παρέες, στον δικό μας τον ελληνικό χώρο, έτσι κι αυτή, θα υφίσταται για λόγους καθαρά πνευματικής ψυχαγωγίας των μελών της.

Η Παρέα αυτή δεν έχει ανάγκη από Διοικητικό Συμβούλιο και Προεδρείο, αλλά ούτε κι από τραπεζικούς λογαριασμούς και καταστατικούς κανονισμούς. Δεν έχει επίσης σκοπό να οργανώσει τα «μέλη» της σε καμμιά βασανιστική ρουτίνα. Τέτοιες έχουμε πολλές γύρω μας και μόνο ανησυχία και άγχος μας προκαλούν.

Έχει όμως σαφή και φιλόδοξο στόχο, να προσελκύσει κοντά της ανθρώπους του πνεύματος, με συγκεκριμένα ενδιαφέροντα, που άπτονται της φιλοσοφίας, ποίησης, ιστορίας, λογοτεχνίας, τέχνης και βέβαια και της θεολογίας.

Η παρούσα πρόταση - πρόσκληση τοποθετείται στο σημερινό κοινωνικό γίγνεσθαι ως μια δυναμική και προσωπική (όχι α-πρόσωπη) αντίσταση και αντίδραση, απέναντι στην σύγχρονη υπό-κουλτούρα της αβασάνιστης τηλεόρασης και της χαλαρής και απαίδευτης πολιτιστικής παιδείας μας.

Από την ανταπόκριση στο παρόν ερέθισμα, θα δοκιμασθεί και θα κριθεί και η ευαισθησία μας απέναντι σε πράγματα με οντολογική και όχι μόνο φαινομενική αξία και σημασία, καθώς επίσης και η γνησιότητα της ταυτότητάς μας.

Φεβρουάριος 2008

Στην πρόσκληση ανταποκρίθηκαν άμεσα αρκετά άτομα, άνδρες και γυναίκες, Έλληνες διπλωματικοί, διανοούμενοι, εκπαιδευτικοί, κληρικοί και επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων. Ένας απ’ αυτούς, μόλις έλαβε την πρόσκληση και το παραπάνω σκεπτικό απάντησε: «Καταπληκτική διατύπωση αδήριτης ανάγκης το μήνυμά σου». Ένας άλλος: «Την Ελληνική Παρέα την έχουμε τόσο πολύ ανάγκη εδώ στο Λονδίνο. Η φιλοσοφία της πολύ εύστοχη και επιτυχημένη».

Οι φίλοι μας αυτοί πρόσφεραν τα φώτα τους και τις ειδικευμένες γνώσεις τους στην Παρέα όποτε χρειάσθηκε, βασικά όποτε συναντήθηκαν για να συζητήσουν και να μελετήσουν συγκεκριμένα θέματα. Μερικά από τα θέματα που επεξεργάσθηκε η Παρέα είναι και τα παρακάτω:

- Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή
- Η κλωνοποίηση του ανθρώπου
- Ποίηση
- Η έννοια του Χρόνου
- Παγκοσμιοποίηση
- Νοσταλγία
- Δικαιοσύνη
- Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας (Μ.Μ.Ε.) και ο σύγχρονος άνθρωπος
- Η ζωή στην πόλη
- Ο άνθρωπος
- Το νερό
- Ελληνικές Θάλασσες και η Ναυτική Παράδοση των Ελλήνων
- Η λαϊκή ζωγραφική των Ελλήνων
- Ο αθλητισμός
- Κρυπτοχριστιανοί και Ελληνόφωνοι στην σημερινή Τουρκία
- Άγιον Όρος: Μια γενική επισκόπηση
- Παράδοση ή εκσυγχρονισμός;
- Το μυστήριο του θανάτου

Οκτώβριος 2008

Οι συναντήσεις γίνονται κυρίως στην οικία του ιστολόγου. Όταν οι καλεσμένοι είναι αρκετοί μεταφερόμαστε στην διπλανή και φιλόξενη Κοινοτική Αίθουσα. Μία συνάντηση έγινε κάποτε και στην οικία μελών της Παρέας.

Ένα ωραίο και ευχάριστο γεγονός στην ιστορία της Παρέας είναι ότι είχαμε κανονίσει συνάντηση για τις 4 Ιουλίου 2004. Είχαμε δε έτοιμο για συζήτηση το θέμα «Η ζωή στην πόλη». Η πρόσκληση είχε σταλεί στις 17 Ιουνίου, τότε που κανείς μας δεν μπορούσε να προβλέψει τι επρόκειτο τις επόμενες ημέρες να συμβεί με την Εθνική μας Ομάδα Ποδοσφαίρου. Ως γνωστόν η Εθνική μας βρέθηκε να παίζει το βράδυ της 4ης Ιουλίου 2004 στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος στην Πορτογαλία. Η συνάντηση της Παρέας δεν αναβλήθηκε. Έλαβε όμως πανηγυρικό χαρακτήρα, αφού παρακολουθήσαμε με μεγάλη αγωνία όλοι μαζί τον σπουδαίο και ιστορικό εκείνο τελικό και γιορτάσαμε στο τέλος τη μεγαλειώδη, και ευχόμαστε όχι ανεπανάληπτη, νίκη της Εθνικής μας Ομάδας.

Κοινωνία προσώπων

Μεγάλη χαρά μας έφερε η χθεσινή ημέρα. Το μεσημέρι είχαμε την εξαιρετική τιμή να φιλοξενήσουμε στο σπιτικό μας πέντε φίλους και συνοδοιπόρους στα μονοπάτια της τέχνης.

Εν όψει της σημερινής εκδήλωσης στο Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου, για την παρουσίαση των δύο ποιητικών μου συλλογών που εκδόθηκαν πρόσφατα, κατέφθασαν από την Αθήνα, ειδικά για την εκδήλωση αυτή, τρεις ερίτιμες και πανέμορφες κυρίες: η Φιλόλογος, Ιστορικός και Εκδότρια Δρ. Περσεφόνη Γιαννέλου, η Φιλόλογος κα. Καλλιόπη Δουρέκα και η Μαθηματικός κα. Αικατερίνη Δανιήλ - Πολυχρονιάδου.

Συνδαιτυμόνες στο τραπέζι, που έστρωσε με ιδιαίτερη μαεστρία η Καπετάνισσα, είχαμε επίσης και το ζεύγος των αγαπημένων φίλων μας ζωγράφων Αλέξη και Αθηνάς Καπράρα.

Όσον αφορά τα φαγητά, σαρακοστιανά βέβαια, ομολογώ ότι όλοι μας απολαύσαμε και γευθήκαμε υπέροχες γεύσεις, αφού -όπως είναι γνωστό- εμείς έχουμε ένα θηλυκό... Μαμαλάκη στο σπιτικό μας.

Για να ζηλέψουν οι φίλοι και όχι μόνο παρουσιάζω μερικά μόνο πιάτα, όπως γεμιστά (με ρύζι) καλαμαράκια, σολομό ψητό, γαρίδες τυλιγμένες σε φύλλο και κάποια εξαιρετικά εύγευστα ινδικά φαγητά.

Και που να σας λέω για εκείνα που δεν βλέπετε, όπως μελιτζάνες παπουτσάκια, μπάμπιες, κυπριακή κολοκυθόπιτα, νηστήσιμο γαλακτομπούρεκο, κουλουράκια του κρασιού και τόσα άλλα.