Κυριακή των 318 Πατέρων 2020

Τῇ αὐτῇ ἡµέρᾳ, Κυριακῇ ἑβδόµῃ ἀπὸ τοῦ Πάσχα, τὴν ἐν Νικαίᾳ πρώτην Οἰκουµενικὴν Σύνοδον ἑορτάζοµεν, τῶν τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ θεοφόρων Πατέρων.

Πόλου νοητοῦ ἀστέρες σελασφόροι. Ἀκτῖσιν ὑµῶν φωτίσατέ µοι φρένας. Ξένον τὸν Υἱὸν Πατρὸς οὐσίας λέγων, Ἄρειος, ἤτω τῆς Θεοῦ δόξης ξένος.

Ταῖς τῶν ἁγίων τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ θεοφόρων Πατέρων πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡµῶν, ἐλέησον ἡµᾶς. Ἀµήν.

Ποίηση Φάνη Λελεμψή - 16

Η Ποίηση είναι γεμάτη φως... η Ποίηση είναι φως! Για τούτο κινείται στο πλαίσιο της ημέρας... εκεί όπου όλα είναι ορατά... εκεί όπου όλα ελέγχονται... εκεί όπου ο πλούτος και ο θησαυρός της, με τη μορφή των εύπλαστων λέξεων, καθίστανται εμφανείς.

Ο Αναπλιώτης Δημιουργός, ο εντάλαντος Ποιητής Φάνης Λελεμψής, ζώντας ο ίδιος μέσα σε πλαίσιο άπλετου φωτός και σκαλίζοντας τα κοσμήματα της ιερής αυτής Τέχνης... μας προσφέρει απλόχερα τους παρακάτω στίχους:

ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΜΕΡΑΣ

Η Ποίηση

γράφεται

με τα υλικά της μέρας.

Τα ποιήματα

αδειάζουν

σαν τσάντες

σαν κιβώτια

σαν τσέπες

τις λαμπερές λέξεις τους

τα τιμαλφή τους.

Έγκλειστοι Διάλογοι στο Ινστιτούτο Ο.Χ.Σ.

Ο δεύτερος Διάλογος στη σειρά  των «Lockdown conversations at IOCS» είναι γεγονός. Θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Δευτέρα 1^η Ιουνίου, 6.00-7.30 μ.μ., μέσω της εφαρμογής Zoom.

This event is the second conversation dealing with the effects of the COVID19 on Orthodox faith communities in the UK and abroad, including exploring questions of theology, liturgical practice, faith in the public and private space.

Next Monday's event will include a panel of six clergy and lecturers from the UK and from overseas: Revd Dr John Jillions (Associate Professor at St Vladimir’s Orthodox Theological Seminary, Founding Principal of IOCS), Revd Dr Anastasios Brandon Gallaher (Senior Lecturer of Systematic and Comparative Theology, University of Exeter), Revd David Lowell (Director IOCS, Executive Director Raphael House), Sister Vassa Larin (host of the popular series of podcasts ‘Coffee with Sr Vassa’, author, liturgiologist at the University of Vienna), Dr Mary Cunningham (Honorary Associate Professor of Historical Theology, The University of Nottingham), Revd Dragos Herescu (Principal IOCS, moderator).

This second event will touch upon the lessons from the New Testament with regard to the reality of the pandemic, on the relationship between the Orthodox Church and the modern world, on the responses to the crisis from a pastoral perspective. Is the current context a challenge or an opportunity for the Orthodox Liturgical tradition and the ritual practices? How can we better harness our Patristic heritage in dealing with contexts like the one we are experiencing now?

The panel discussion will be followed by an opportunity from the live audience to ask questions, but we strongly recommend that you submit questions in advance, by email to info@iocs.cam.ac.uk, to enable speakers to consider them in advance.

The event will be held via Zoom. The Zoom link for participation is: https://us02web.zoom.us/j/86189115788 (Please note that the maximum number of participants allowed by Zoom is 100).

Το δίλημμα κατά την Άλωση και σήμερα

Το δίλημμα που ετέθη στον Ελληνισμό κατά την Άλωση «ιδιοπροσωπία ή αφομοίωση» τίθεται και σήμερα. Ο ιδιοφυής ιστορικός μας Κων. Σάθας στο κλασσικό έργο του «Η ιστορία της τουρκοκρατούμενης Ελλάδας» (εξεδόθη το 1869) έγραψε για την Άλωση: «Τελικά στις 29 Μαΐου 1453 η Δύση είδε να εκπληρώνεται ο σκοπός που πριν από 600 χρόνια επιδίωκε με λύσσα». Εννοεί από την εποχή του Καρλομάγνου και την έναρξη του ανταγωνισμού της Δύσης με την Ανατολή. Αυτός μετά το σχίσμα του 1054 εξελίχθηκε σε μίσος των Λατίνων εναντίον των Ορθοδόξων Χριστιανών. Αποκορύφωμά του ήταν η Άλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1204, και το βαρύτατο πλήγμα που υπέστη η Αυτοκρατορία, από το οποίο δεν μπόρεσε πλέον να συνέλθει. Ρωμαιοκαθολικός ιστορικός γράφει σχετικά: «Η σφαγή και η λεηλασία (Σημ. από τους Λατίνους) που επακολούθησε, όπως ανέφεραν οι αυτόπτες μάρτυρες, δύσκολα βρίσκουν κάτι ανάλογο στην ιστορία των κατακτήσεων».

           

Όσο πιεζόταν η Βυζαντινή Αυτοκρατορία από τους Οθωμανούς, τόσο αυξανόταν ο εκβιασμός από τον Πάπα και τους βασιλείς της Δύσης να υποταγούν οι Έλληνες σε αυτούς και να δεχθούν «να φιλήσουν την παντόφλα του». Οι Παλαιολόγοι ήθελαν την «ένωση», ουσιαστικά την υποδούλωση στον Πάπα, για πολιτικούς λόγους. Πίστευαν -οι αφελείς- ότι έτσι η Δύση θα τους βοηθούσε αποτελεσματικά στο να αποκρούσουν τους Οθωμανούς.... Αυτό παρά την πικρή εμπειρία που είχαν αποκτήσει. Το 1425, πριν δηλαδή από τη Σύνοδο Φεράρας - Φλωρεντίας, ο Αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄ ο Παλαιολόγος παρέδωσε στους Ενετούς τη Θεσσαλονίκη μήπως και γλυτώσει από τους Τούρκους... Φρούδα η ελπίδα του. Το 1430 η Συμβασιλεύουσα κατελήφθη από τους Τούρκους του Μουράτ. Αλλά και μετά το 1450 αποδείχθηκε ότι ουδεμία επιθυμία είχε η Δύση, πλην ελαχίστων φωτεινών εξαιρέσεων, να ενισχύσει την άμυνα της Βασιλεύουσας έναντι των Οθωμανών. Μόνο όταν αισθάνθηκε ότι, μετά την Άλωση και την εξάπλωση τους, η ίδια κινδυνεύει αντέδρασε. Αλλά για τον Ελληνισμό ήταν αργά...

Εν όψει του οθωμανικού κινδύνου και της αναλγησίας της Δύσης ετέθη στους Έλληνες το δίλημμα, το οποίο περιγράφει άριστα ο άλλος εξαίρετος ιστορικός μας Σπυρίδων Ζαμπέλιος: «Οφείλει το γένος των Ελλήνων να παραιτηθεί της ιδιοπροσωπίας του, ...να παραδεχθή τον Παπισμόν, να συγχωνευθή μετά των εσπερίων εθνών, να απολέση την αρχαιόγονον φύσιν του, να εξουθενηθή εις τον ωκεανόν των δυτικών εθνικοτήτων, ...να απεκδυθή της ιστορικής ηγεμονείας του και ταύτα πάντα χωρίς της βεβαιότητος ότι θέλει σωθεί ποτέ από της αναβαινούσης βαρβαρικής πλημμύρας ...ή να παραχωρήση τον βυζαντινόν θρόνον,... εις εαυτό δε να φυλάξη την κατοχήν του θρησκεύματος, ως παλλάδιον εντός του οποίου ήθελε καταφύγει και κρυφθή ο σπόρος της πολιτικής ελευθερίας;».

Οι Έλληνες προτίμησαν να διατηρήσουν την ιδιοπροσωπία τους, να μην αλλοιωθούν ως λαός και να αγωνισθούν για την ελευθερία τους  από την πρώτη ημέρα μετά την Άλωση. Ο μακραίων αγώνας, που ποτίστηκε από άφθονο αίμα ιερομαρτύρων - εθνομαρτύρων,  ωρίμασε το 1821...

Στα 2021 οι Έλληνες είμαστε μπρος σε ανάλογο του 1453 δίλημμα: Θα διατηρήσουμε την ταυτότητά μας, την Παράδοσή μας, την Πίστη μας, ή θα προτιμήσουμε να αφομοιωθούμε από τη Δύση, με την ψεύτικη προσδοκία ότι Αυτή θα μας βοηθήσει σε τυχόν θερμή εμπλοκή μας με την Τουρκία;.... Υπενθυμίζεται ότι εν όψει του 1453 πολιτική ηγεσία και ιντελιγκέντσια (Παλαιολόγοι, Βησσαρίων, Πλήθων Γεμιστός) ήσαν υπέρ της Δύσης, ο λαός όμως δεν τους ακολούθησε... Σήμερα η Ιστορία επαναλαμβάνεται.  Πολιτικοί μας και μέλη της Επιτροπής για τον εορτασμό των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821 συμπεριφέρονται ως συνεχιστές της συμπεριφοράς του Βησσαρίωνα.

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Αναστάσιμοι στίχοι 2020

Σας στέλνω ένα ποίημά μου Αναστάσιμο. Εάν, ίσως, θέλετε να το ανεβάσετε στο Ημερολόγιο, να είναι μια καλή ημέρα η Απόδοσις του Πάσχα.

Σας εύχομαι κάθε καλό

Ντέμη Σταυροπούλου

Ηγέρθη, ούκ’ έστιν ώδε!*

Η ζωή κυλούσε

κεκλεισμένων των θυρών*

της ψυχής,

κι ο Αναστάσιμος ύμνος

ένιωθα να μας καταδιώκει:

ανάστα ο Θεός κρίνον την γην*...

Ζόφος ασέληνος.

Ωστόσο, Σήμερον,

κεκλεισμένων των θυρών των ναών,

σε μια πλάση που πάσχει

πύλας χαλκάς συνέτριψε*

ο Αγαπημένος

και Άγγελος

με μορφή Νεανίσκου στον Τάφο

πληροφορούσε

και πάλι τις Μυροφόρες:

Ιησούν ζητείτε τον Ναζαρηνόν

τον Εσταυρωμένον;

Ηγέρθη, ούκ έστιν ώδε!.*

Χριστός Ανέστη!

Ευφροσύνη αιώνιος!

* Αφιερωμένο στον Θεόκλητο: τον 9χρονο που τραυματίστηκε πολύ σοβαρά από αυτοκίνητο έξω από τον ναό που ιερουργούσε την Αναστάσιμη Θ. Λειτουργία κεκλεισμένων των θυρών, ο ιερέας πατέρας του. Είναι εξαιρετικά καλύτερα.

*Ιωάν. Κ-19

*Ψ. 1- 8

*Ιδιόμελον Μ. Σαββάτου

*Μάρ. ΙΣΤ- 6

Εβδομάδα Αναλήψεως

Χριστός Ανέστη! Με το καλό της Αναλήψεως!

Με αγάπη Χριστού

MPOYZI XLIARO ...DEN EINAI PAIGXNIDI H SWTHRIA

MPOYZI XLIARO ...DEN EINAI PAIGXNIDI H SWTHRIA MediaFire is a simple to use free service that lets you put all your photos, documents, music, and video in a si...

Νώντας Σκοπετέας

Χαιρετισμός τιμῆς καί συνάμα ἔκφραση εὐγνωμοσύνης

(Μιὰ περιήγηση στὸ περιώνυμο Λεύκωμα μὲ τὶς Σκιαθίτικες (φωτο) Μνῆμες,

τοῦ καπετὰν Γιάννη Θεοδ. Παρίση)

Γιὰ νὰ πῶ τὴν ἀλήθεια, μετὰ τὰ ἀπανωτὰ Ἡμερολόγια ποὺ εἶχε τὴν εὐγένεια νὰ μοῦ στέλνει κάθε χρονιὰ ὁ ἐκλεκτὸς Πρόεδρος τῶν Συνταξιούχων Ναυτικῶν τῆς γείτονος νήσου Σκιάθου, Ἡμερολόγια ποὺ θησαύριζαν μὲ θαυμάσιο τρόπο ψηφίδες ἱερὲς ἀπὸ τὸ μεγάλο ψηφιδωτό, ποὺ ἀσφαλῶς εἶναι τὸ ἐν λόγῳ Λεύκωμα, τὴν περίμενα αὐτὴν τὴν ἔκδοση. Καὶ νὰ ποὺ βοήθησε ἡ Παναγία, ἡ Ἔφορος τῆς Σκιάθου, ἀλλὰ κι ὅλοι τῆς οἱ Ἅγιοι ν᾿ ἀξιωθοῦμε νὰ κρατᾶμε στὰ χέρια μας μιὰ τέτοια ἱερὴ  κοσμηματοθήκη: Κοσμηματοθήκη, μέσα στὴν ὁποία ὄντως φυλάσσονται οἱ ἱερότερες Μνῆμες τῆς φιλτάτης γείτονος νήσου, ὅπου πίσω ἀπὸ πολλὲς ἀπὸ αὐτές, διακρίνονται οἱ πάντιμες σκιὲς τῶν δύο Ἀλέξανδρων μὲ τὰ ὅσα ἔγραψαν καὶ κατέθεσαν -ὡς ὑποθῆκες πανίερες- γιὰ τὴν φιλτάτη τους Σκιάθο, τὴν «μικρὰν πατρίδαν, τὴν τόσον μεγάλην ἐν τῇ θρησκείᾳ της» (Ἀλ. Μωραϊτίδης) [ἀκόμα, συμπληρώνω κι ἐγώ].

Δὲ σκέφτομαι νὰ μακρυγορήσω, γιατὶ εἶμαι σίγουρος πὼς τὸ ἐποπτικὸ ὑλικό, δηλαδή, οἱ φωτογραφίες ποὺ ἔχουμε μπροστά μας κ΄ εἶναι ἀναφισβήτητα ἡ κάθε μία της κρυστάλλωμα τοῦ Χρόνου ποὺ ὁ καλλιτέχνης φωτογράφος  ἀπαθανάτισε καὶ μᾶς τὸ ἄφησε κληρονομιά. Ἀπὸ τὶς ἱερότερες, τὶς πλέον ἀνθεκτικὲς στὸ Χρόνο κι  ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὑψώνουν καὶ τιμᾶνε  κάποια τεκμήρια ἀθανασίας: Προσώπων καὶ τόπων. Προσώπων, ποὺ ἔχουν ἀπὸ καιρὸ ἀναχωρήσει καὶ τόπων ποὺ ἀπὸ χρόνων ἰκανῶν ἔχουν ἀλλάξει τὴν ὄψη τους. Ὡστόσο, διακρατοῦν ἀκόμα στὸν πυρήνα τους τὴν Ἱστορικὴ τὴ Μνήμη, ποὺ μήτε χάνεται, μήτε ἀμφισβητείται. Μπορεῖ κάποιοι ἀνίδεοι ἤ ἀφώτιστοι νὰ τὰ περιφρονοῦν ὅλ᾿ αὐτά, ὡστόσο ἕνα εἶναι τὸ κρατούμενο: ὅτι ἡ περιφρόνηση ἐπιστρέφει σὲ κεῖνον ποὺ ἄκριτα, ἐπιπόλαια καὶ ἀνεύθυνα τὰ παραμερίζει. 

Κι ὅπως δὲν μπορεῖς νὰ παραμερίσες τὰ λείψανα τῶν Γονιῶν Σου ποὺ τοὺς κάνει τὸ Μνημόσυνο στὰ «ξεχώματα», ἄλλο τόσο δὲ βάζεις στὴν ἄκρη φωτογραφίες/εἰκόνες ἑνὸς καιροῦ περασμένου, ὅπου ἡ φωτογραφία ἦταν ἕνα μεγάλο γεγονός, μιὰ ἱστορικὴ στιγμή. Γιατὶ μὴν κοιτᾶμε τὰ πράγματα μὲ τὸ φακὸ τῶν σημερινῶν δεδομένων, ὅπου εἶναι εὔκολο νὰ φωτογραφήσεις, νὰ κινηματογραφήσεις, νὰ αὐτοφωτογραφηθεῖς, νὰ πράξεις τὰ χίλια δυὸ ποὺ ἡ σύγχρονη τεχνολογία δαψιλῶς προσφέρει. Τότε ἡ φωτογραφία ἦταν τέχνη καὶ συνάμα μέγας ὑπολογισμός τοῦ τὶ θὰ «βγάλεις», τὸ πῶς θὰ τὸ «τραβήξεις» κι ἀκόμα τὸ πῶς θὰ τυθωθεῖ. Ἔτσι, λοιπόν, ὅλες αὐτὲς οἱ φωτογραφίες τοῦ Λευκώματος εἶναι τεκμήρια δουλειᾶς  καὶ πειθαρχημένης ἐπιμέλειας τῶν παλαιῶν φωτογράφων. Γι᾿ αὐτὸ καὶ σκύβοντας μὲ ἱερὴ προσοχὴ καὶ συγκίνηση,  μέσα στὶς σελίδες τοῦ ἐν λόγω Λευκώματος νοιώθουμε νὰ μᾶς κοιταζουν πρόσωπα χτεσινά, κεκοιμημένα σήμερα, ἀλλὰ ζωντανὰ μέσα μας καὶ μέσα στὴν ἱστορία. Κι εἶναι ζωντανά, γιατὶ ἔρχονται νὰ μᾶς θυμίσουν, ἀλλὰ καὶ νὰ μᾶς ξεναγήσουν στὴ Σκιάθο τοῦ Θεοῦ, τὸ πανίερο αὐτὸ νησὶ μὲ τὴν ἁγιασμένη παράδοση τῶν ἱεροπρεπῶν Κολλυβάδων, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴ Χάρη τῆς Παναγιᾶς νὰ τὸ σκέπει.

Ἔτσι, καθὼς ὁ συλλέκτης καὶ ἐκδότης αὐτοῦ τοῦ Λευκώματος μᾶς χαρίζει εἰκόνες, ὅπως π.χ. ἐκείνη τῆς σελίδας 17, αὐτόματα μᾶς θυμίζει τὸ περιούσιο διήγημα τοῦ Ἀλ. Μωραϊτίδη "Μέ τά πανιά". Ὅπως ἐπίσης ἡ φωτ. τῆς σελ. 148 μὲ τὸν ἀείμνηστο λόγιο ἱερέα π. Γ. Ρήγα, μᾶς ξαναφέρνει στὸ νοῦ τὴν παρέα τῶν ἁπλῶν Σκιαθιτῶν, ποὺ πῆγε νὰ κάμει Χριστούγεννα στὸ Χριστὸ, στὸ Κάστρο, σύμφωνα μὲ τὸ λαμπρὸ διήγημα τοῦ Ἀλ. Παπαδιαμάντη.

Εἰλικρινὰ τὸ λέω. Ὑπάρχει μιὰ πληθώρα φωτογραφιῶν, ποὺ κάποιος ἐρευνητὴς θὰ μποροῦσε κάλλιστα νὰ τὶς στολίσει μὲ κείμενα τῶν δύο Ἀλέξανδρων, ὥστε νὰ μάθουν καλά, ὄχι μονάχα οἱ Σκιαθίτες, ἀλλὰ καὶ ὅλοι ὅσοι  ἀγαποῦν καὶ τιμοῦν τὴν Ἑλληνικὴ λαϊκὴ παράδοσή μας, πὼς καὶ μόνο μὲ τὰ τεκμήρια αὐτὰ ποὺ ἀπόμειναν, ἀποδεινκύεται τὸ πόσο μεγάλη καὶ συγκινησιακὰ  τιμητικὴ εἶναι αὐτὴ ἡ ἔκδοση.

Ὅμως, ἐπειδὴ μὲ αὐτὰ ποὺ ἔγραψα δὲν εἶμαι εὐχαριστημένος, σκέφτομαι νὰ σταθῶ, σὲ ἄλλο μου γραφτό -ἄν μοῦ δώσει ὁ Θεὸς ὑγεία- σὲ δὺο κορυφαῖες ἑνότητες τοῦ Λευκώματος αὐτοῦ: Στὴν ὀρθόδοξη λατρευτικὴ παράδοση καὶ τὴ ναυπηγική: Δύο σημαντικοὺς ἄξονες δηλαδή, τῆς ἀνόθευτης Σκιαθίτικης ζωῆς καὶ μαρτυρίας.

Καπετὰν Γιάννη, συγκινημένος Σὲ εὐγνωμονῶ γιὰ τούτη τὴν φωτισμένη καὶ μὲ φιλοπατρία καμωμένη ἔκδοση.

π. Κ.Ν. Καλλιανός