The Language of Civilization in 6th c. Europe

 
Long before modern nations took shape, there was one language that dominated the intellectual, cultural, and spiritual life of Europe - the Greek language.
 

In the 6th century, Greek was the predominant language across the Eastern Roman (Byzantine) Empire, stretching from the shores of the Aegean to the Balkans, Italy, and beyond.
 
Latin may have lingered in the West, but Greek was the language of philosophy, science, diplomacy, and faith.
 
From the great cities of Constantinople, Thessaloniki, and Athens, to the heart of the Mediterranean, the Greek language carried the wisdom of Plato, the strategy of Alexander, and the faith of the Orthodox world.
 
While others struggled in the Dark Ages, the Greek-speaking world preserved knowledge, defended civilization, and shaped the future of Europe.
 
Greek: The Language of Kings, Scholars, and Warriors. Our Legacy Lives On.

Η ονομασία της Τρίτης

 
Η λέξη για την ημέρα Τρίτη στις ευρωπαϊκές γλώσσες συχνά αντανακλά αρχαίες θρησκευτικές παραδόσεις.
 

Σε ρομανικές ή λατινογενείς γλώσσες, όπως τα ισπανικά (martes), τα γαλλικά (mardi) και τα ιταλικά (martedì), η ονομασία προέρχεται από το λατινικό «dies Martis», που σημαίνει «ημέρα του Άρη», του ρωμαϊκού θεού του πολέμου.
 
Στις γερμανικές γλώσσες, η ημέρα συνδέεται αντίθετα με τον Τύρ, τον σκανδιναβικό θεό του πολέμου, δίνοντάς μας λέξεις όπως Tuesday στα αγγλικά και Dienstag στα γερμανικά.
 
Σε άλλα μέρη της Ευρώπης, η ονομασία ακολουθεί ένα αριθμητικό σύστημα: σε σλαβικές γλώσσες σημαίνει απλώς «δεύτερη ημέρα», ενώ στα ελληνικά και στα τουρκικά σημαίνει «τρίτη ημέρα», αντικατοπτρίζοντας διαφορετικές παραδόσεις στην αρίθμηση των ημερών της εβδομάδας.

Γλώσσα μου πάει...

 
Γλυκιά η μελωδία, προσκαλεί όποιον την ακούει να την συνοδεύσει με ένα λίκνισμα και ένα ψυθίρισμα έστω και σιωπηλό. Τραγουδιστή η γλώσσα, δένεται άριστα με το χρώμα της μουσικής που θωπεύει την ακοή που αν την προσέξεις κάτι θα αρπάξεις, θα βγάλεις νόημα αφού η ντοπιολαλιά αυτή προέρχεται από τα αρχαία χρόνια των Ελληνικών αποικιών που διατηρεί αρχαϊκά στοιχεία. Το πικρόγλυκο παράπονο μιάς γυναίκας καθώς προετοιμάζει τον εαυτό της να χωριστεί από τον άντρα της που θα ταξιδέψει για τον επιούσιο σε κάποιο ορυχείο, σε μια άλλη χώρα ελπίζοντας πως θα τον δει σε ένα χρόνο και το <γιατί μπαμπά φεύγεις;>  του παιδιού στον πατέρα του. Κατωιταλιώτικη η διάλεκτος ή αλλιώς Γραικάνικη ή  Griko του τραγουδιού <άντρα μου πάει>. Υπάρχει και η μετάφραση στην καθομιλουμένη που ερμηνεύεται από τις πιο καλές φωνές του Ελληνικού πενταγράμμου. 
 

Προσπαθώ να το ξεπεράσω αλλά δεν το καταφέρνω, η επιθυμία να ξανά ανταμώσω τον Καβάφη ανάμεσα στις αράδες  του  όταν περιγράφει  τους <Ποσειδωνιάτες> και τις γιορτές τους που τους θύμιζαν τα παλιά τους έθιμα και ότι κι αυτοί, μια φορά και έναν καιρό ήταν Έλληνες, είναι έντονη. Μοναδική η περιγραφή και μοναδικός ο Κωνσταντίνος Καβάφης που έζησε για ένα μικρό διάστημα στα δικά μου Θεραπειά και μαζί με τα πολλά και τα καλά, υπάρχει αποθηκευμένο ένα μικρό χειρόγραφο ποίημα του, στα Αγγλικά <Leaving Therapia>. 
 
Αυτές τις μέρες Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ έχει την τιμητική της και με παγκόσμια εμβέλεια αφού η 9η Φεβρουαρίου είναι η ανά την υφήλιο ημέρα της. Να μας ζήσει και να την χαιρόμαστε και να είναι καλά οι άνθρωποι που υποστήριξαν την πρωτοβουλία της αίτησης η οποία επιβραβεύει την προσφορά της στην επιστήμη, στην ανθρωπότητα και την μοναδικότητα της λαλιάς που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας. Μια λαλιά που άντεξε στον χρόνο και στις συννεφιασμένες μέρες των μαύρων αιώνων σκλαβιάς και κατακτήσεων και που από αυτήν διδαχτήκαμε τα παντρολογήματα του δήμου με το κράτος, την συζυγία του άλγους με τον νόστο και την θεωρία της πολιτικής και αμέτρητα άλλα για να τα χαρίσει απλόχερα στην απέραντη πολιτεία της γηραιάς γης. Γράφτηκαν τραγωδίες και γράφονται ραψωδίες και κλείνουν συμφωνίες. Χίλια ευχαριστώ στην UNESCO.  
 
Ποιός την χάρη μας λοιπόν,  μέσα σε εννέα μέρες δυο γιορτές για τα δικά μας γράμματα και την δική μας γλώσσα, οι οποίες καθιερώθηκαν  η μια  στα μέσα του ενδεκάτου αιώνα και η άλλη, πρόσφατα. Βλέποντας την θάλασσα από ένα φωτεινό παράθυρο της πρώτης τάξης, καθισμένη στο θρανίο, κοριτσάκι με τις πλεξουδίτσες  και τους άσπρους φιόγκους μου, κολλητά με την Λίτσα με τους δικούς της κολλαρισμένους λευκούς φιόγκους, έμαθα για την πρώτη, από την κυρία Ευγενία στην Αστική Σχολή Θεραπείων. Μακριά από την θάλασσα, σε άλλη γη και σε άλλα μέρη, και με ασήμι στα μαλλιά αντί για φιόγκους, έμαθα για την  δεύτερη.  Δεν πειράζει, τηρώ κατά γράμμα το ρητό και γειράσκω αεί διδασκόμενη.
 
Μας κάνει περήφανους η γλώσσα μας!  Και ας είναι καλά οι "άλλοι " που  δραττόμενοι της ευκαιρίας την τροποποίησαν, την προσάρμοσαν  και την διαμόρφωσαν κατάλληλα  στα Σχολικά,  Εκκλησιαστικά και Λειτουργικά  τους εγχειρίδια, στην Θεία Ευχαριστία, στις ομιλίες και στις διαλέξεις, στα λογοτεχνικά και επιστημονικά τους κείμενα και στην καθημερινότητα του ζειν. Ετσι γίνεται  προσιτή στον άνθρωπο της διπλανής πόρτας, του κάθε πολίτη ακόμα και όταν επισκέπτονται τον οφθαλμολόγο και τον καρδιολόγο, το φαρμακείο, το κοιμητήριο και όχι μόνο.
 
Η απόδοση τιμών στην Ελληνική γλώσσα είναι ένα Ευχαριστώ για την προσφορά της. Ας πούμε και εμείς με την σειρά μας ένα ευχαριστώ σε εκείνους που χάρη σε εκείνους,  πολλές  φορές, ανακαλύπτουμε την δική μας γλώσσα  μέσα από την δική τους.  Κάτι είναι και αυτό.
 
Η γλώσσα μου πάει, η γλώσσα μου έρχεται.
 
Νίκη Beales
Φεβρουάριος 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Ελληνικό χειρόγραφο στη Γαλλία

 
Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας ανακοίνωσε ότι επανένωσε τα δύο μέρη ενός πολύτιμου χειρογράφου στα ελληνικά του 13ου αιώνα, έπειτα από σχεδόν μισή χιλιετία.
 

Αυτός ο επίλογος κατέστη δυνατός χάρη στο δικαίωμα προτίμησης (προαγορά) του πρώτου μέρους του χειρογράφου, το οποίο πουλήθηκε σε δημοπρασία στις 5 Οκτωβρίου από τον οίκο δημοπρασιών Giraudeau, στην κοινότητα Ζουέ-λε-Τουρ στην κεντρική Γαλλία.
 
Πρόκειται για ένα ψαλτήριο -συλλογή ψαλμών- που γράφηκε στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του 13ου αιώνα.
 
Η BnF περιγράφει σε δελτίο Τύπου ότι πρόκειται για «ένα μικρό χειρόγραφο γραμμένο εξ ολοκλήρου με χρυσή μελάνη και πλούσια διακοσμημένο με πολύχρωμα περιγράμματα και αρχιγράμματα σε χρυσό φόντο».
 
Το χειρόγραφο αυτό πωλήθηκε έναντι 130.200 ευρώ. Σύμφωνα με το εξειδικευμένο περιοδικό La Gazette Drouot, οι πωλητές ήταν απόγονοι μιας οικογένειας Γάλλων ευγενών, των Ντεγκρέ ντι Λου.
 
Η BnF ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα γι’ αυτό, γιατί κατέχει από τον 19ο αιώνα το δεύτερο μέρος του ίδιου χειρογράφου, κωδικοποιημένο στις συλλογές της με την ονομασία «Supplément grec 260».
 
Σύμφωνα με τους ειδικούς της Εθνικής Βιβλιοθήκης, τα δύο χειρόγραφα «χωρίστηκαν πριν από τις αρχές του 17ου αιώνα». Η εμφάνιση σε δημόσια πώληση του πρώτου μέρους, άγνωστη μέχρι τώρα, αποτέλεσε έκπληξη.
 
Η άφιξη στη Γαλλία αυτού του χειρογράφου είναι πιθανότατα έργο ενός Γάλλου καρδινάλιου και συμβούλου του Λουδοβίκου ΙΒ’, του Ζορζ Αμπουάζ.
 
Η BnF δηλώνει ότι έχει «μία από τις σημαντικότερες συλλογές ελληνικών χειρογράφων στον κόσμο», με περίπου 5.000 αντίτυπα.
 
ΠΗΓΗ: Filoi TexnisFilosofias

Φιλογένεια

 
Τότε που όπως οι χιλιάδες τρυπίτσες των σφουγγαριών που τα παλικάρια της Καλύμνου και των άλλων νησιών βουτούν για να τα μαζέψουν, το μικρό μου μυαλουδάκι απορροφούσε κάθε τι ορατό και αόρατο, σε απόσταση αναπνοής ή όχι, δεν είχα γνωριστεί με αυτή την λέξη. Ήρθε στον δρόμο μου χρόνια και χρόνια αργότερα απρόσμενα και αποφάσισε να μείνει.
 

Παίρνοντας τα πράγματα με την σειρά, μια αρμαθιά από αρώματα και χρώματα, τιτιβίσματα πουλιών, το φρενάρισμα των αυτοκινήτων, το γαυ-γαυ των σκυλιών στους δρόμους και στις αυλές, τα μάαου-μιάου των γατιών στα κεραμίδια μαζί με την καμπάνα της Εκκλησίας, την φωνή του γιαουρτσή και το τσιρτσίρισμα από το τσιγάρισμα και την σύβραση  του κρεμμυδιού στο τηγάνι και τον παφλασμό των κυμάτων -αναπόφευκτο το τελευταίο αφού στα Θεραπειά μεγάλωνα- απροσκάλεστα, αποθηκεύοταν για τα καλά με την απόφαση να καθοδηγεί τα πάντα στην ύπαρξη μου.
 
Έτσι, οι βοές που έκαναν τα πότε θυμωμένα και φουσκωμένα και πότε χαδιάρικα κύματα τα οποία κατεύθαναν από την Μαύρη Θάλασσα  βάζοντας πλώρη να χαιρετήσουν τον Πύργο του Λεάνδρου, στην πορεία τους στο αντάμωμα με το Σαράϊ Μπουρνού, έγιναν μέρος του δικού μου εγώ. Όπως η ροή της θάλασσας που αφού προσπερνούσε τις Συμπληγάδες, τα Καβάκια και τα λίγα άλλα προάστια, για να ακουμπήσει στα πεταχτά την γωνιά που κάποτε στόλιζε το κομψό και αριστοκρατικό ξενοδοχείο Τοκατλιάν, αγνοώντας το λιμάνι, τραβούσε κατευθείαν για το Γερμανικό και το Χουμπερ.
 
Ανάμεσα στα παραπάνω και στα άλλα φαινόμενα της φύσης, τα φρου-φρού του αέρα άμεσα στα  φύλλα της μικρής ερικιάς στον κηπάκο μας, το απάτητο χιόνι στο Σούμερ Πάλας, το μαντολίνο και την κιθάρα του μπαμπά μου, το ταπ-ταπ της βρύσης -αλλοιώς του μουσλουκιού- στη <γούρνα>,  το Αγίασμα της Αγίας Μαρίνας που πήγαινα με την γιαγιά μου για να ανάψω την καντυλίτσα, ήταν και οι λέξεις στις κουβέντες, εκτός από τα έλα-έλα, τα μωρουδίστικα τζα και μπα, τα μαμά, τα μπαμπά και γιαγιά. Σιγά σιγά προστέθηκαν τα  "θα σε πω/θα με πεις, θα σε κάνω/θα με κάνεις/" . Τα πάντα Πολίτικα, τα πάντα Ρωμαίϊκα, Ρωμαίϊκο το σπιτικό, τι άλλο θα άκουγα;
 
Μέχρι τα έξι μου χρόνια που πήγα στο Σχολείο, αν εξαιρέσουμε τα εξελληνισμένα <μαμά-μπαμπά>, ούτε γρι από άλλη γλώσσα.  Πως αλλιώτικα; "Tη γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική" όπως μας λέει ο Ελύτης και με αυτήν γέμιζαν τα ώτα μου στην καθημερινότητά μου. Αυτήν κληρονόμησαν οι δικοί μου από τους δικούς τους και αυτή ήταν η καθομιλουμένη της οικογένειας. Και τα λόγια του Παπά στην Εκκλησία, αυτά έλεγαν. Εξυπακούεται βέβαια, η μακροχρόνια επαφή με το περιβάλλον και τους κατοίκους της χώρας κατέστησε την συνήθεια  να μπαίνουν Ελληνικότατες καταλήξεις στις λέξεις και ο manav έγινε μανάβης, ο bakal μπακάλης, ο kasap κασάπης, το karpuz καρπούζι, το kavun καβούνι (πεπόνι),  και τρέχα γύρευε...
 
Έξω από το σπίτι μας έκαναν τον περίπατό τους  και άλλες γλώσσες εκτός της Τουρκικής, η Αρμενική, τα τραγουδιστά Σπανιόλικα που μιλούσαν οι Εβραίοι της Πόλης, και η Γαλλική να κατέχει τα πρωτεία, η γλυκιά λαλιά των Λεβαντίνων με τα κομσί κομσά, τα παρντόν και τα μερσί, την κομίσια και την κομισιόνα, το κονσουλάτο, την αμπασάντα και τον αμπασαντόρο, τον αβουκάτο,  την πολίτσια της και τράβα κορδέλα. Δεν ήξερα τίποτα από αυτά μέχρι που πήγα στο Σχολείο, στην πρώτη τάξη της Αστικής Σχολής Θεραπείων. Εκεί, γνωρίστηκα με την Ενισέ Ηανιμ, την δασκάλα των Τουρκικών. Ομολογώ πως για πρώτη φορά, τα βρήκα μπαστούνια, όπως θα λέγαμε.
 
Το σπίτι μας ήταν γεμάτο από βιβλία, εφημερίδες, λεξικά και περιοδικά.  Ο μπάμπάς μου καταγινόταν με την Λαρούς συχνότατα, σε αυτό το λεξικο/εγκυκλοπαίδεια έβρισκε και έλυνε όλες τις απορίες του και αποστόμωνε όλους. Η μαμά μου πολύ συχνά πίσω από ένα βιβλίο και εγώ, πριν να πάω στα χέρια της κυρίας Ευγενίας και μέσα από <Τα καλά παιδιά> και όλα τα ντεφτέρια δεξιά και αριστερά, ήξερα να γνωρίζω το Άλφα, το Ωμέγα, μερικά ενδιάμεσα γράμματα όπως τα κεφαλαία που άρχιζαν τα ονόματα των τριγυρινών μου. Το Έψιλον της γιαγιάς μου Ευαγγελίας, το Σίγμα του μπαμπά μου Στέλιου, το Λάμδα της θείας Λεμονίτσας, το Δέλτα της κεκοιμημενης γιαγιάς Δέσποινας και το Κάπα των δύο παππούδων, Κώτσηδες και οι δυό, και οι δυό αναπαυόμενοι. Ήξερα βέβαια και το Νι. Το Άλφα της μαμάς μου ήταν πρώτο-πρώτο. 
 
Από τα περιοδικά θυμούμαι τον <ΘΗΣΑΥΡΟ> με την Χοντρή και τον Ζαχαρία, από τις εφημερίδες, την απαραίτητη ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ που έπρεπε να την καλο-διαβάσει η γιαγιά μου πριν περάσει στα χέρια των υπολοίπων κοινών θνητών. Είχαμε και το Femme d' aujourduhui. Η γιαγιά μου ήταν μανιώδης αναγνώστρια και ενημερωμένη για τα πάντα. Διάβαζε τον <Απόστολο Ανδρέα>, την <Κυριακάτικη Πρωΐα> και την <Εμπρός> και βέβαια την Σύνοψη. Ξεφύλλιζα και εγώ ότι έβρισκα και συχνά έβαζα τα γράμματα να παίζουν κυνηγητό με τις λέξεις, τις έκανα φιληνάδες και έκτιζα σπιτάκια με αυτές,  σαν τις πετρίτσες  που μάζευα μπροστά από το κατώφλι της γιαγιάς μου παίζοντας  σπιτικό με τις κούκλες μου και τον εξάδελφό μου Χαρίλαο. Πολλές φορές τις έβαζα κοντά την μιά στην άλλη για να βρω άλλες. Για το τελευταίο ευθύνεται ο μπαμπάς μου.
 
Τον άκουσα μια μέρα να μιλά με έναν συνάδελφο του, που ο πατέρας του ήταν Κρητικός και δεν μιλούσε Τουρκικά. Δικαιολογώντας τους φόβους του ηλικιωμένου Κρητικού, πως αν μάθαινε την Τουρκική γλώσσα θα ξεχνούσε την Ελληνική ντοπολαλιά του και θα αποκοβόταν τελείως από τον τόπο που γεννήθηκε και για να πείσει τον Νασιτ Μπέη πως ο πατέρας του δεν είχε και πολύ άδικο μια που τα Ελληνικά ήταν η τελειότερη γλώσσα του κόσμου, διάλεξε ο μπαμπάς μου δυό μικρές λέξεις, μιά μονοσύλλαβη και μιά τρισύλλαβη. Παν και Αγία. << Yan yana koy>> (τοποθέτησε τες την μια δίπλα στην μια στην άλλη) είπε ο μπαμπάς μου, << οldu, tamam >> (έγινε, εντάξει) είπε ο Νασιτ μπέης, <<Bak,  (κοίταξε) ΠανΑγία>> είπε και πάλι ο πατέρας μου, << Ah, Meryem Ana!>> αναφώνησε ο συνάδελφος...
 
Παναγία, η αγαπημένη λέξη που για αυτήν και με αυτήν υπερηφανεύοταν  ο πατέρας μου για την γλώσσα του, την γλώσσα μας, <την γλώσσα του Ευαγγελίου>, συμπλήρωνε και ας μην τον έβλεπε η Εκκλησία κάθε Κυριακή. Τον έβλεπε όμως πρωί-πρωί συχνά τις καθημερινές πριν μπει στο μοτοράκι πουτ-πουτ  για να περάσει στα αντικρυνά (Ασιατικά παράλια), να πάει στην δουλειά του. Πιστός στις παραδόσεις, πήγαινε για να φροντίσει τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις του προς την Ενορία,  το ετήσιο <ενοίκιο> για το στασίδι της συζύγου και της πεθεράς του, να πληρώσει το αντίτιμο για τις έξι λαμπάδες, δυό για τον κάθε ένα μας, τρεις σκούρες για την Μεγ. Εβδομάδα, τρεις λευκές για την ημέρα του Πάσχα, έτσι για να έχει το κεφάλι του ήσυχο. Και δυό ακόμα λαμπάδες, για την πεθερά του...
 
Οι δύο λέξεις, παν και αγία, γοητευτικά ενωμένες, ισοβίως έφερναν στα μάτια του την Οικοδέσποινα της Πόλης,  την Βλαχερνίτισσα που δεν ήθελε να εγκαταλείψει. Το κατάφερε με κάποιο τρόπο.  Παρασυρόμενος από το ένα και το άλλο και όπως οι περισσότεροι, έφυγε. Ξαναγύρισε όμως. Πήγε για ταξίδι -το έκανε συχνά- μια μέρα και την δεύτερη έκλεισε τα μάτια του αφήνοντας την τελευταία του ανάσα εκεί και πολιτογραφημένος μόνιμος κάτοικος από χρόνια, ξεκουράζεται στην Αγία Ελένη. Στα ψηλά μέρη του Ροσινιόλ, εκεί που σύχναζε να πηγαίνει για να απολαμβάνει τα αηδόνια, στην αγκαλιά της Θεραπειανής γης, γείτονας με τους γονείς του. 
 
Εν τω μεταξύ αφού όπως είπαμε είχαμε γίνει φιλαράκια με τα λόγια, τους λόγους, το Άλφα και το Ωμέγα, παιχνίδι με το λεξιλόγιο συνεχιζόταν και μαζί του η αποθήκευση -που να ήξερα την σημασία της λέξης στα μικράτα μου-, στις αμέτρητες τρυπίτσες του σφουγγαριού που λέγαμε.  Το Παιδικό Φως και τα Κλασικά Εικονογραφημένα  έκαναν την εμφάνισή τους για να πάρουν θέση στα ράφια της Βιβλιοθήκης που ήταν ασφυκτικά γεμάτη και ευτυχώς, ο θείος Στυλιανός έβαλε ένα γερό σανίδι ανάμεσα σε κάθε ράφι της, αλλιώτικα θα έπεφταν όλα τα τα βιβλία μαζί και η Γαλλική Λαρούς.  Στα πάρε-δώσε και στα <αλισβερίσια> της κάθε μέρας, παρουσιάσθηκε ο Όμηρος και η Ιλιάδα του, στα καλά καθούμενα και κατά πόδας η Οδύσσεια. Έβλεπα την καημένη την Πηνελόπη που έπλεκε εκείνον τον ατελείωτο ιστό περιμένοντας τον Οδυσσέα της που θαλασσοδερνόταν, με τα τόσα γεροδεμένα νεαρούδια να την περιτριγυρίζουν και με έπιαναν κλάματα. Και όταν κινδύνευα να γίνω όμηρος της φαντασίας του Ομήρου, ερχόταν η γιαγιά μου και με σταθερή τρυφερότητα έκλεινε το βιβλίο, κοιτάζοντας αυστηρά την αγαπημένη μου θεία...
 
Μετρούσα και ξαναμετρούσα τα κουπιά και τα κεφάλια των Αργοναυτών του Ιάσονα στην ΑΡΓΩ, έχανα τον λογαριασμό και φτου κι απ' την αρχή. Συλλαβίζοντας,   θαύμασα τον Θησέα που μπόρεσε  να τα βγάλει πέρα με τον Μινώταυρο αλλά δεν άργησα να θυμώσω μαζί του για την αχαριστία του που παράτησε στην Νάξο την κακομοίρα την Αριάδνη στα κρύα του λουτρού. Ουδέν κακόν αμιγές καλού όμως, αφού από αυτή την ιστορία εμπνεύστηκε ο Ρίτσαρντ Στράους και να γράψει μελωδικά την όπερα του, Ariadne auf Naxos. Γενναίος και ομορφόπαιδο μεν ο Θησεύς, αλλά ξεχασιάρης. Με το παραλήρημα της χαράς και τα τραγούδια για την επιτυχία της αποστολής,  δεν άλλαξε τα πανιά από μαύρα σε λευκά και, όπως ο μύθος δηλοί, δεν άντεξε ο Αιγεύς και έπεσε στην θάλασσα. Χάσαμε τον Αιγέα και κερδίσαμε το Αιγαίον Πέλαγος. Αυτά έχει η ζωή που σαν το τρεχαντήρι  τρέχει και  σταματημό δεν έχει.   
 
Σαν το νερό στο αυλάκι που σαν βρει κατήφορο κυλά, το ίδιο έκαναν και οι μήνες και διαδέχοντας ο ένας τον άλλο, βρεθήκαμε στην καινούργια χρονιά. Πότε ήταν χτες; Πότε έγινε σήμερα; Ο Αη Βασίλης έφτασε φορτωμένος χωρίς να ξεχάσει να μας φέρει την (Αγιο)Βασιλόπιτά του. Τρέχουν και δεν φτάνουν τα Σωματεία και οι Κοινότητες, τα Αδελφάτα και οι Βοηθητικές Αδελφότητες Κυριών να προλάβουν πριν της Υπαπαντής να ευλογηθεί και να τελεστεί η Κοπή της Βασιλόπιτάς τους για να μην μπερδευτούν με τις Απόκριες, τις χοροεσπερίδες, τα ντινέ και τους μπαλ μασκέ. Το Εκκλησιαστικό ημερολόγιο δεν παίζει και ούτε πτοείται...
 
Μετά τον Αη Βασίλη και  όπως μας λέει το Κοντάκιο, "Επεφάνη σήμερον..." φωτίστηκαν και Αγιάστηκαν, από τον Κεράτιο μέχρι τα πέρατα της οικουμένης και μαζί με τις βρύσες και τα νερά, και ο αφέντης με την κυρά στον Εορτασμό Των Θεοφανείων. Προσπεράσαμε την Γιορτή του Αη Γιάννη και χωρίς να το καταλάβουμε, θα βρεθούμε στα λειβάδια δίπλα στους κελαρυστούς ποταμούς που ξεχειλίζουν από γνώση και την σοφία που διαχρονικά  οι μαΐστορες των γραμμάτων, οι τρεις μεγάλοι Ιεράρχες, μας χαρίζουν. 
 
Τιμώντας αυτούς τους Δασκάλους του Γένους οι οποίοι μας δίδαξαν παράλληλα με τα γράμματα, την αγάπη για το γένος μας, τιμούμε όλους τους εργάτες που μιμούμενοι το παράδειγμά των σοφών αυτών ανθρώπων, καλλιεργούν την μάθηση και μεταλαμπαδεύουν τα ιδανικά του γένους στα νιάτα του σήμερα, για να τα παραλάβουν με την σειρά τους, να γίνουν συνεχιστές της παράδοσης και να μυήσουν στις επόμενες γενιές το καύχημα της μάθησης και την Φιλογένεια.
 
Νίκη Beales
 
Ιανουάριος 2026
Buckingham, Αγγλία

Ομορφότερες Ελληνικές λέξεις

 
Στην αρχή του νέου έτους, που ευχόμαστε να είναι ειρηνικό, γαλήνιο, ελπιδοφόρο και καρποφόρο, παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα της πρόσφατης δημοσκόπησης για τις ομορφότερες Ελληνικές λέξεις.
 

Παρακαλέσαμε 60 φίλους να μας δώσουν, να μοιραστούν μαζί μας και να μας εμπιστευθούν από δέκα (10) Ελληνικές λέξεις ο καθένας, λέξεις που με τα δικά τους κριτήρια μπορούν να καταταγούν στις ωραιότερες λέξεις της αθάνατης και υπέροχης γλώσσας μας.
 
Παρακάτω παρατίθενται όλες οι λέξεις που λάβαμε, χωρίς κριτική ή λογοκρισία.
 
Πολλές λέξεις τις λάβαμε μόνο μία φορά, κάποιες αναφέρθηκαν περισσότερες από μία φορές, αλλά μερικές, εξαιρετικές και θαυμαστές λέξεις, αναφέρθηκαν αρκετές φορές.
 
Προφανώς ξεχωρίζουν και διακρίνονται οι πέντε (5) πρώτες, που είναι οι λέξεις Αγάπη (38 φορές), Φιλότιμο (22 φορές), Ελευθερία (17 φορές), Ελπίδα (14 φορές) και Θάλασσα (10 φορές).
 
Θα τολμούσα στο σημείο αυτό να αναφέρω τη φράση "Η γλώσσα μου η ψυχή μου", που φυσικά εκφράζει την βαθιά σύνδεση ανάμεσα στη γλώσσα ενός λαού και την ταυτότητά του, δείχνοντας ότι η γλώσσα δεν είναι απλώς ένα εργαλείο επικοινωνίας, αλλά ο φορέας του πολιτισμού, της ιστορίας, των αξιών και της ίδιας της ύπαρξης και ψυχής ενός έθνους, με την απώλειά της να σημαίνει απώλεια της ταυτότητας.
 
Οι ομορφότερες Ελληνικές λέξεις της δημοσκόπησής μας είναι οι εξής:
 
Αγάπη                        x 38
 
Φιλότιμο                  x 22
 
Ελευθερία               x 17
 
Ελπίδα                      x 14
 
Θάλασσα                 x 10
 
Έρωτας                    x 9
Οικογένεια              x 9
Σεβασμός                x 9
Φιλοξενία                x 9
Φως                           x 9
 
Πίστη                        x 8

Ενσυναίσθηση       x 7
Ευτυχία                    x 7
Πατρίδα                   x 7
 
Ζωή                           x 6
Ουρανός                  x 6
 
Αρμονία                   x 5
Γαλήνη                      x 5
Δημοκρατία            x 5
Ευγνωμοσύνη       x 5
Ήλιος                         x 5
Νοσταλγία               x 5
 
Αισιοδοξία               x 4
Αλήθεια                    x 4
Αλληλεγγύη            x 4
Ανάσταση                x 4
Άνθρωπος               x 4
Αρετή                        x 4
Ειρήνη                      x 4
Εκτίμηση                  x 4
Καλημέρα                x 4
Λόγος                        x 4
Μελωδία                  x 4
Συγχώρεση             x 4
Σωφροσύνη           x 4
Υπερηφάνεια         x 4
Φιλία                         x 4
 
Δέος                           x 3
Ευδαιμονία             x 3
Κόσμος                     x 3
Μεράκι                     x 3
Mητέρα                    x 3
Παρέα                      x 3
Πατέρας                  x 3
Συγνώμη                  x 3
Υγεία                         x 3
Φίλος/φίλη              x 3
Χαμόγελο                 x 3
Ψυχή                         x 3
 
Αμετροέπεια          x 2
Ανδραγαθία            x 2
Άνθος                        x 2
Αυτοθυσία              x 2
Αφοσίωση               x 2
Δικαιοσύνη             x 2
Εκκλησία                  x 2
Ελλάδα                     x 2
Εμπιστοσύνη         x 2
Ευλογία                    x 2
Ευφροσύνη            x 2
Ηλιοβασίλεμα        x 2
Ηρεμία                     x 2
Θεός                          x 2
Θύμηση                   x 2
Κάλλος                      x 2
Καλοσύνη                x 2
Κέφι                           x 2
Λατρεία                    x 2
Λουλούδι(α)           x 2
Μάνα                         x 2
Μουσική                  x 2
Μύθος                       x 2
Νόστος                     x 2
Ομόνοια                   x 2
Πάθος                       x 2
Παναγία                   x 2
Πέλαγος                   x 2
Ποίηση                     x 2
Πρόσωπο                x 2
Φιλοσοφία              x 2
Χαρά                          x 2
Χαρμολύπη             x 2
Ωραίος                     x 2
 

Αγαθό
Αγέρωχος
Άγιος
Αγκαλιά
Αγναντεύω
Αδερφός
Αεκάρα
Αθάνατος
Αίγλη
Αιδώς
Αισθητική
Ακεραιότητα
Αλατόμητος
Αμάραντος
Αμβροσία
Άναξ
Ανάπαυση
Ανατολή
Ανεξαρτησία
Ανεξίτηλος
Ανέφελος
Ανθίζω  
Ανθός
Ανθρωπιά
Άνοιξη
Ανοχή
Αξιοπρέπεια
Απαθανάτισε
Απέραντο
Απόηχος
Αριστεία
Άρωμα
Αστέρι
Αστροφεγγιά
Αυθορμητισμός  
Αύρα
Αυταπάρνηση
Αχειρόπλοκος
 
Βράχος
Βροχή
 
Γαλάζιο
Γαλανόλευκη
Γαλουχώ
Γη
Γονείς
 
Δεκτικότητα
Δημιουργικότητα   
Διάκριση
Διάλογος
Διαφάνεια 
Δοξολόγημα
Δρόσος
 
Ειλικρίνεια
Εκφυλισμός  
Εμπερίστατος
Εμπνέω
Εμφυσώ
Ενδόμυχα
Ένθεος
Επιτυχία
Ευαγγέλιο
Ευεργεσία
Ευχαριστώ 
Ευγένεια
Εύγλωττος
Ευδαιμονία
Ευδιάθετος
Ευερέθιστος
Ευημερία
Ευκαταφρόνητος
Ευλαβικός
Εύλαλος
Ευλογημένος  
Ευλυγισία
Ευπατρίδης
Ευσκιόφυλλον
Ευσπλαχνία
Ευυπόληπτος
Ευχαριστώ
Εωθινός
 
Ηδονή
Ηθική
Ήθος
Ηλιόλουστος
Ήλιος
Ηλιοστάλακτος
Ήρωες
 
Θαλαττεύω
Θαλπωρή
Θαύμα
Θείο
Θεοτόκος
Θεραπεία
Θρησκεία
 
Ισότητα
 
Καινοφανής
Καλαισθησία
Καλοκαίρι
Καλοτυχία
Καταγάλανος
Κατανόηση
Κλεψύδρα
Κοινωνία
Κολλητός
Κόρφος
Κουράγιο
Κρύσταλλο  
Κύμα
 
Λαχτάρα
Λίκνο
Λογισμός
Λυκαυγές
 
Μάθηση
Μακροζωΐα
Μανούλα
Μαράζι
Μεγάθυμος
Μετάνοια
Mισαλλοδοξία
Μνήμη
Μύθος
Μυροβλύτης
 
Νέκταρ
Νηνεμία
Νησιά
Νοιάζομαι
Νομοτέλεια
 
Ξενιτειά   
 
Οδύσσεια
Οικία
Ομορφιά
Ομορφιές
Όνειρα
Ορθοδοξία
Ορίζοντας
Οσφράδιον  
Ούζο
Ουτοπία
 
Παιδεία
Παλληκάρι
Πανδαισία
Πανέμορφος
Παντάνασσα
Παράδεισος
Παρακαλώ
Πατριωτισμός
Παφλασμός
⁠Πειθαρχώ
Πεφωτισμένος
Ποδόσφαιρο  
Πόλη
Πόνος  
Πορφύρα  
Πραότητα
Πρόοδος
Προσευχή
Προσήλωση  
Προσμονή
Προσπάθεια
 
⁠Ρέω
Ρητορεύω  
Ρητορική
Ρόδoν
Ροδοπέταλα
 
Σαγηνεύω
Σελήνη
Σοβαρότητα
Σοφία
Σπίτι
Στοργή
Συμπαράσταση
Συμπόνια
Συνεργασία  
Συντροφιά
Σφυρηλατώ
 
Ταξιδεύειν
Ταπείνωση
Τελεσφόρος
Τιμή
Τύχη
⁠
Υπομένω
Υπόσταση
 
Φαγοπότι
Φαεσφόρος
Φαντασία
Φεγγάρι
Φιλαλήθεια
Φιλαράκι
Φίλεμα
Φιλοπατρία
Φύση
Φύω
Φωνή
 
Χάδι
Χαλαρώνω
Χαλιναγωγώ
Χάρις
Χίμαιρα
Χιόνι
Χιονοφεγγόφωτον
Χριστός
Χριστούγεννα
Χρυσοπλοκώτατος
 
Ψυχάρι
 
Ωκεανός