Εγκαίνια της Βασιλίδος των πόλεων

 

Συναξάριον

 

Τῇ ΙΑʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς τὴν ἀνάμνησιν πνευματικῶς ἐπιτελοῦμεν τοῦ Γενεθλίου, ἤτοι τῶν Ἐγκαινίων ταύτης, τῆς Θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος τῶν πόλεων, τῆς κατʹ ἐξαίρετον ἀνακειμένης τῇ Δεσποίνῃ ἡμῶν καὶ ἁγίᾳ Θεοτόκῳ, καὶ ὑπʼ αὐτῆς διὰ παντὸς σῳζομένης.
 
Τα γενέθλια της Κωνσταντινούπολης εορτάζονται κάθε χρόνο από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Μαΐου, σε ανάμνηση των εγκαινίων της «Νέας Ρώμης» από τον Μεγ. Κωνσταντίνο. Η επίσημη ίδρυσή της, που σηματοδότησε τη μεταφορά της πρωτεύουσας, πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαΐου του 330 μ.Χ..
 
Οι τελετές εγκαινίων ξεκίνησαν στις 2 Απριλίου 330 μ.Χ. κι αφού πραγματοποιήθηκαν ιπποδρομίες, θρησκευτικές πομπές και λαϊκές γιορτές, ολοκληρώθηκαν με την επίσημη ανακήρυξη στις 11 Μαΐου.
 
Το γεγονός των εγκαινίων θεωρήθηκε κορυφαίο δείγμα της γενναιοδωρίας της αυτοκρατορικής αυλής προς τους κατοίκους της Πόλης. Ο αυτοκράτορας συνοδευόμενος από μέλη της αυτοκρατορικής αυλής πήγε στο κέντρο της νέας αγοράς, στο Φόρο, όπου πραγματοποιήθηκε η τελετή «αφιέρωσης» της στήλης. Η τελετή έγινε στο σημείο όπου ο Κωνσταντίνος είχε δει θείο όραμα το οποίο τον καθοδήγησε να οριοθετήσει τη νέα πόλη.