Saturday, 21 November 2026

Η ψαλτική τέχνη

 
Το Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2026, με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Θυατείρων και Μεγάλης Βρεταννίας κ. Νικήτα, θα πραγματοποιηθεί εκπαιδευτικό συμπόσιο στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Wood Green, με τίτλο ‘Από το Βυζάντιο στο σήμερα: η διαχρονική και ταυτοτική σημασία της ψαλτικής τέχνης.’


Η εκδήλωση διοργανώνεται προς τιμήν της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, με την ευκαιρία συμπληρώσεως 35 ετών σεπτής Πατριαρχίας στο θρόνο της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως.

Πρόκειται για μια συνεργασία μεταξύ της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών στη Θεσσαλονίκη, της Ελληνορθόδοξης Κοινότητος του Αποστόλου Βαρνάβα και της νεολαίας της Αρχιεπισκοπής, ‘COTY.’


Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εισηγήσεις σχετικά με τη σημασία της βυζαντινής μουσικής και της εκπαιδεύσεως, τη συμμετοχή περισσότερων από σαράντα μαθητών και εκπαιδευτικών από σχολεία της Βόρειας Ελλάδος, καθώς και μουσικό πρόγραμμα από τη χορωδία της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, υπό τη διεύθυνση του Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωσήφ Παλιούρα.

Η εκδήλωση θα αρχίσει στις 17:00 και θα ακολουθήσει δεξίωση στην αίθουσα του Αποστόλου Βαρνάβα.

Friday, 20 November 2026

Epidaurus brought to Bristol

 
Poetry Performance by Greek poet Phoebe Giannisi in Bristol
 

A leading contemporary Greek poet, Phoebe Giannisi brings together poetry, performance, ecology, and antiquity in explorations of language, place, and the living world – was how the last night’s event in the Great Hall of Bristol University was promoted. It was organised by the University of Bristol’s Institute of Greece, Rome, and the Classical Tradition in collaboration with the Bristol Poetry Institute.
 

The key word here is ‘performance’ – this was not a traditional poetry reading where the poet reads, chats between poems and looks to connect with the audience with humour, charm and eye contact.
 

In the performance in question, Phoebe Giannisi and Brian Sneeden, the translator of her collection Goatsong, staged a compelling event beneath a large film screen, with various props and choreographed movements. The audience were fully engaged, wondering what might be coming next. Brian Sneeden is an accomplished poet in his own right and this was apparent in his sensitive and under-stated translations.

 
Goatsong is written in Greek and represents a selection of Phoebe Giannisi’s work running to some three hundred pages. The title is interesting: the ancient Greek word for tragedy (τραγωδία) is a compound of goat (τράγος) and song (ᾠδή). It provides a connection between the human and the animal.

 
Much of the time Phoebe Giannisi was reading in Greek – mostly in quite shorts bursts which generated a sense of pace; sometimes Brian Sneeden translated immediately after her, as you would expect; sometimes he deliberately spoke over her; sometimes the two of them read together in English. They did not settle into a pattern; they took up various positions on the stage and at one stage Phoebe held a full goatskin before her.

 
Several passages of film appeared on the screen above them. There was a clear theme: live creatures in a Greek environment. Within minutes of the performance starting, we saw a cicada being placed in a human mouth with the implication it was to be consumed – it was not. My neighbour covered her eyes. There were donkeys and very many goats. We saw a baby goat being delivered and then handled rather roughly by goatherd before suckling from its mother.

 
There were various references in the performance that the students of the classics department would have recognised. I am sure students on the University’s creative writing course would have been inspired by the performance aspects and staging – performance poetry is increasingly popular with young poets.

 
I had the benefit of understanding the Greek; hopefully those who did not understand it would have enjoyed its sounds. Always with work that might be termed avant garde, there will be some who see it as cleverness for cleverness’s sake, but I would prefer to point to the coherence of the work, its creativity and its honouring of life, in a Greek context. One could say the event was its own poem.

 
At the end of the performance, Phoebe Giannisi distributed cicadas (baked? frozen?) to the audience and so honoured the poetic device of ending a poem back where it started. I donated mine to the girl sitting behind me; she was collecting them and apparently intending to take them home to eat.
 
Richard Devereux
 
Photos & post title by: Tasos Vyzantios

Thursday, 19 November 2026

Ιεραποστολή στην Αφρική

 
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ
«Η ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ»
ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑ - [24.11.2026]
 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
 
Το Εργαστήριο Κανονικού Δικαίου του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ διοργανώνει την Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2026, ώρα 14:00, στη Θεολογική Σχολή Αθηνών (Αίθουσα B')
 
Επιστημονικό Συμπόσιο με τίτλο:
 
«Η ιεραποστολή στην Αφρική. Θεωρία και Πράξη»
 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
 
Χαιρετισμοί:
 
- Ο Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Καθηγητής Εμμανουήλ Δ. Καραγεωργούδης
- Η Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας, Καθηγήτρια Κίρκη Κεφαλέα
- Η Διευθύντρια του Εργαστηρίου Κανονικού Δικαίου, Καθηγήτρια Ειρήνη Χριστινάκη
 
Ομιλητής:
 
- Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μπουκόμπας και Δυτικής Τανζανίας κ. Χρυσόστομος
 
Συζήτηση σε στρογγυλή τράπεζα:
 
- Ειρήνη Χριστινάκη, Καθηγήτρια Κανονικού Δικαίου,
- Αθανάσιος Γλάρος, Καθηγητής Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Γραμματείας
- Λάμπρος Πατσαβέλλας, Επίκουρος Καθηγητής Ισλάμ
- Δρ. Εύη Βουλγαράκη, ΕΔΙΠ Ιεραποστολικής
 
Σύνδεσμος εξ αποστάσεως παρακολούθησης:
 
zoom.us/j/8199745806
 
Δεν απαιτείται κωδικός σύνδεσης
 
Για τη (σπάνια) περίπτωση που ζητηθούν στοιχεία σύνδεσης, λόγω ίσως κάποιων ρυθμίσεων της συσκευής σας, μπορείτε να κάνετε χρήση των ακόλουθων: Meeting ID: 819 974 5806 και Passcode: 3KgNeY.
 
Θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.
 
Πληροφορίες: cll@soctheol.uoa.gr

Wednesday, 18 November 2026

Fastest in the World

 
The world around us is full of fascinating records, extraordinary achievements and remarkable changes. From the incredible speed of the cheetah and the breathtaking flight of the peregrine falcon to the rapid growth of bamboo and the astonishing rotation of Jupiter, nature never ceases to amaze us. At the same time, human societies are experiencing equally dramatic transformations. Cities are expanding or sinking, populations are growing or declining, economies are developing at different rates, and technological innovations are constantly breaking new records. The accompanying illustration, entitled “Fastest in the World,” brings together a fascinating collection of examples, reminding us how diverse, dynamic and constantly changing our planet really is.
 

However, such comparisons also invite us to look beyond the impressive headlines and consider the wider realities behind them. What does it mean for Jakarta to be sinking, for countries such as Bulgaria and Japan to experience population decline, or for India and Guyana to achieve remarkable economic growth? Similarly, the expansion of Islam, the increasing importance of solar energy and the extraordinary advances in internet technology reflect profound developments in contemporary civilisation. Of course, some of these records depend on the particular year, the criteria employed and the reliability of the available statistics. Nevertheless, the illustration offers an interesting starting point for reflection on the natural world, human progress and the challenges of our time. Above all, it reminds us that being the fastest does not necessarily mean being the best, and that genuine progress should ultimately be measured not only by speed and growth, but also by its contribution to human well-being and the future of our planet.

Monday, 16 November 2026

The Church in the British Houses of Parliament

 
I recently visited the House of Parliament to attend Prime Minister’s Questions as a guest of our local MP, Darren Jones. There was a last minute problem over the arrangements and our party of six were not allowed into the public gallery. A bad start to the day.
 

When Mr Jones heard of this, he escorted us on a private tour of Parliament and, in particular, he took us into the church of St Mary Undercroft which I understand is not usually included in tours open to the public. It was a surprising and most beautiful find.
 
It was founded in 1297. The first parliament of England (rather than Great Britain) had first sat, in Westminster, in 1265. St Mary’s became a Roman Catholic church and is now, inevitably, Church of England.
 
The children of some members of the House of Lords can be married there and members of both Houses of Parliament can have their children baptised there, as Darren Jones has done. Regular services are held for members of both Houses and for Parliamentary staff.
 
It struck me as very desirable that our lawmakers should have such a beautiful church in which to worship or simply sit and think.
 
Afterwards, I visited St Sophia’s Greek Orthodox Cathedral and walked the length of Kensington Gardens. After a bad start, it ended up becoming a very good day.
 
Richard Devereux

Saturday, 14 November 2026

40λείτουργο Χριστουγέννων

 
Η ζωή και η καθημερινότητα των χαρούμενων αγωνιστών! Των χαρμολυπημένων ψυχών, των λίγων αλλά εκλεκτών, δρόμος για μίμηση, αγκαθόστρωτος και ανηφορικός! Άθελά τους μας ελέγχουν για το δικό μας ευρύχωρο και κατηφορικό μονοπάτι… Τις συνήθειές τους δεν τις έχουν οι πολλοί! Το τυπικό τους, που ακολουθούν απαρεγκλίτως! Τον κανόνα τους που για χρόνια πιστά τηρούν! Ξεκινά η μέρα τους! Ανάβουν καντήλι, πίνουν αγιασμό, παίρνουν αντίδωρο, λιβανίζουν! Εκ του ύπνου εξανιστάμενοι δοξολογούν! Και ξεκινά έπειτα το σήμερόν τους… Συνήθως δύσκολο και απαιτητικό! Λύχνος αναμμένος η παρουσία τους, διαφωτιστική κάθε τους λέξη! Λόγο σαπρό τον αποφεύγουν! Κι αν τους ρωτήσεις για πράγματα που οι πολλοί ήδη τα γνωρίζουν, εκείνοι με μια Χριστοδώρητη αφελότητα κάνουν τους υπόλοιπους να αναρωτιούνται και πολλάκις να αναφωνούν: Καλά, εσύ ζεις στον δικό σου κόσμο! Ναι, στον δικό τους κόσμο ζουν και για τον σύμπαντα κόσμο προσεύχονται! Τις ειδήσεις τούτου του κόσμου που οι πολλοί τις θεωρούν σπουδαίες, εκείνοι τις αγνοούν και μάλλον ποτέ δεν θα τις μάθουν… Αν τους ρωτήσεις γιατί η σημερινή μέρα είναι σπουδαία, αυτών το μυαλό και η καρδιά ενστικτωδώς θα τρέξουν στις σελίδες του ευλογημένου συναξαριού. Και κάποιες μέρες που άλλοι τις θεωρούν ασήμαντες, για εκείνους είναι σταθμοί και αφετηρίες! Όχι πως υπάρχει κάποια μέρα λιγότερο ευλογημένη.
 

Κάθε μέρα είναι πανηγύρι στη ζωή αυτών των εκλεγμένων του Θεού, των ταπεινών τούτου του κόσμου. Κυριακές, γιορτάδες που εναλλάσσονται δίνοντας νόημα, Φως και Αλήθεια στην ζήση τους. Μα, αν τους ρωτήσεις το πρωί της 15ης Νοεμβρίου ποια είναι η πιο σημαντική είδηση, το γεγονός της ημέρας αυτής στα μέσα του Νοέμβρη, μια θα είναι η απάντησή τους: Αρχίζει το σαρανταλείτουργο! Ξεκινά ένα δρομολόι αναπαμού και όνησης μεταξύ ουρανού και γης αδιάκοπο! Βάλτε λοιπόν δίπλα σ’ αυτό το χαρμολυπημένο άγγελμα όποια είδηση θέλετε! Πάρτε την πιο διάσημη από το: «σαν σήμερα» όλων των χρόνων και των αιώνων που πέρασαν! Καμιά δεν έχει τόσο ξεχωριστή σημασία! Καμιά δεν αγκαλιάζει τόσες, μυριαρίθμητες ψυχές που καρτερούν τούτη την πρώτη και κορυφαία είδηση! Αρχίζει το σαρανταλείτουργο των Χριστουγέννων!
 
Νώντας Σκοπετέας
 
Το βίντεο είναι εδώ

Friday, 13 November 2026

Γαστρονομικό ταξίδι στην Ευρώπη

 
Η μαγειρική αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και ζωντανά στοιχεία της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε λαού. Κάθε χώρα, κάθε περιοχή, ακόμη και κάθε οικογένεια, έχει τις δικές της γαστρονομικές παραδόσεις, που διαμορφώθηκαν μέσα στους αιώνες από την ιστορία, τη γεωγραφία, το κλίμα, τη θρησκεία, τα τοπικά προϊόντα και τις κοινωνικές συνήθειες.
 

Το φαγητό δεν είναι απλώς μια καθημερινή βιολογική ανάγκη, αλλά και ένας τρόπος έκφρασης της συλλογικής μνήμης, της φιλοξενίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από τις γεύσεις και τις συνταγές μπορούμε να γνωρίσουμε καλύτερα έναν λαό, τις συνήθειές του και τις επιρροές που δέχθηκε από άλλους πολιτισμούς.
 
Ο συνημμένος χάρτης της Ευρώπης παρουσιάζει χαρακτηριστικά φαγητά διαφόρων χωρών, προσφέροντας μια ενδιαφέρουσα ευκαιρία για ένα νοερό γαστρονομικό ταξίδι.
 
Από την ιταλική πίτσα και την ισπανική παέγια μέχρι το ουκρανικό μπορς, τα πολωνικά πιερόγκι και την κυπριακή σούβλα, αναδεικνύεται η εντυπωσιακή ποικιλία της ευρωπαϊκής γαστρονομίας, αλλά και οι πολιτιστικές ανταλλαγές που συνδέουν τους λαούς της ηπείρου μας.
 
Ωστόσο, η επιλογή ενός και μόνο φαγητού ως αντιπροσωπευτικού κάθε χώρας δημιουργεί εύλογα ερωτήματα και προσφέρεται για ενδιαφέρουσα συζήτηση.
 
Με ποια κριτήρια χαρακτηρίζεται ένα φαγητό ως το πιο δημοφιλές ή το πιο αντιπροσωπευτικό ενός λαού; Με βάση την ιστορική του προέλευση, την παραδοσιακή του σημασία, τη συχνότητα κατανάλωσης ή τη διεθνή του αναγνωρισιμότητα;
 
Για παράδειγμα, στον χάρτη η Ελλάδα εκπροσωπείται από τον γύρο, ένα αναμφισβήτητα δημοφιλές φαγητό, ιδιαίτερα γνωστό και στο εξωτερικό. Γιατί όμως να μην επιλεγεί η παραδοσιακή φασολάδα, ο μουσακάς ή κάποιο άλλο χαρακτηριστικό πιάτο της ελληνικής κουζίνας;
 
Αντίστοιχα, για την Αγγλία παρουσιάζεται το (Chicken) Tikka Masala, ένα φαγητό με ρίζες στην κουζίνα της ινδικής υποηπείρου, που έγινε ιδιαίτερα αγαπητό στη Βρετανία και συνδέθηκε με τη σύγχρονη πολυπολιτισμική της ταυτότητα. Γιατί όμως να μη δοθεί η θέση αυτή στο παραδοσιακό Fish and Chips ή στο Sunday Roast;
 
Οι επιλογές αυτές δεν είναι απαραίτητα λανθασμένες, αλλά εξαρτώνται από τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται και φανερώνουν πόσο δύσκολο είναι να περιοριστεί η γαστρονομική παράδοση ενός ολόκληρου λαού σε ένα μόνο πιάτο. Άλλωστε, άλλο είναι το παραδοσιακό εθνικό φαγητό, άλλο το δημοφιλέστερο στη σύγχρονη καθημερινότητα και άλλο το περισσότερο αναγνωρίσιμο διεθνώς.
 
Ο χάρτης, λοιπόν, πέρα από τη γαστρονομική του διάσταση, μας προσκαλεί να προβληματιστούμε για τη σχέση της τροφής με την ιστορία, την παράδοση, τη μετανάστευση και τη διαρκή συνάντηση των πολιτισμών.

Thursday, 12 November 2026

Η μαγεία των λέξεων

 
Στο Μετρό του Λονδίνου (London Underground), ανάμεσα στους χάρτες των διαδρομών και στις καθημερινές διαφημίσεις, οι επιβάτες έχουν την ευκαιρία να συναντήσουν και μικρούς θησαυρούς της λογοτεχνίας. Πρόκειται για την αξιόλογη πρωτοβουλία «Poems on the Underground» (Ποιήματα στο Μετρό), η οποία ξεκίνησε το 1986, με σκοπό να προσφέρει στους ταξιδιώτες λίγες στιγμές πνευματικής ανάπαυλας, ομορφιάς και περισυλλογής μέσα στη βιασύνη της καθημερινότητας. Ένα Ποίημα μπορεί να ξεκουράσει το βλέμμα του ταξιδιώτη, να τον προβληματίσει ή απλώς να του χαρίσει ένα χαμόγελο. Το Ποίημα της φωτογραφίας έχει τίτλο «Brave New Words» (Γενναίες καινούργιες λέξεις) και ανήκει στη Βρετανίδα Ποιήτρια Valerie Bloom, η οποία γεννήθηκε στην Τζαμάικα και είναι γνωστή για τη ζωντάνια, το χιούμορ, τον ρυθμό και τη μουσικότητα των στίχων της. Η Ποίησή της αναδεικνύει ιδιαίτερα τον πλούτο της γλώσσας και τη χαρά που προσφέρει η δημιουργική χρήση των λέξεων.
 

Στο συγκεκριμένο Ποίημα, η Ποιήτρια παρουσιάζει με παιχνιδιάρικη διάθεση μια πρωτοχρονιάτικη απόφαση: να μαθαίνει κάθε ημέρα μία καινούργια λέξη, ώστε να εντυπωσιάζει τους άλλους με το ιδιαίτερο λεξιλόγιό της. Ακολουθεί μια απολαυστική αλληλουχία ασυνήθιστων, πολύηχων και παράξενων λέξεων, που αποκτούν σχεδόν μουσική υπόσταση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία λέξεων ελληνικής προέλευσης, όπως η «Spelunking», που συνδέεται ετυμολογικά με τη λέξη «σπήλαιον», η «Belonephobia» (βελονοφοβία), από τις ελληνικές λέξεις «βελόνη» και «φοβία», η «Pogonophile» (πωγωνόφιλος), από τις λέξεις «πώγων» (γένι) και «φίλος», καθώς και η «Myrmecophile» (μυρμηκόφιλος), από τις λέξεις «μύρμηξ» (μυρμήγκι) και «φίλος». Ακόμη, η λέξη «Hectogram» (εκατόγραμμο) περιλαμβάνει τα ελληνικά στοιχεία «ἑκατόν» και «γράμμα». Μέσα από αυτό το ευχάριστο γλωσσικό παιχνίδι αναδεικνύεται και η διαχρονική συμβολή της ελληνικής γλώσσας στον εμπλουτισμό του αγγλικού λεξιλογίου. Το Ποίημα ολοκληρώνεται με μια απλή αλλά ιδιαίτερα εκφραστική ομολογία της Ποιήτριας: «Oh, I love the sound of them» – «Ω, πόσο αγαπώ τον ήχο τους!» Μια όμορφη υπενθύμιση ότι οι λέξεις δεν μεταφέρουν μόνο νοήματα, αλλά διαθέτουν και τη δική τους μουσική, ιστορία και γοητεία.

Wednesday, 11 November 2026

10 Greek Geniuses

 
…who changed the world
 

From laying the foundations of modern science, medicine, and mathematics to shaping western philosophy and geopolitical history, ancient Greece gifted humanity some of its greatest thinkers.
 
Here is how these brilliant minds built a timeless legacy:
 
Socrates - Father of Western philosophy who inspired critical thinking through questioning.
 
Plato - Founded the first academy in the Western world and shaped philosophy for over 2,000 years.
 
Aristotle - Made groundbreaking contributions to science, biology, ethics, politics, and logic.
 
Alexander the Great - Conquered one of the largest empires in history and spread Greek culture across three continents.
 
Pythagoras - Developed the famous Pythagorean Theorem and influenced mathematics and music.
 
Hippocrates - The "Father of Medicine" whose ethical principles still guide doctors today.
 
Archimedes - Genius inventor and mathematician who discovered the principle of buoyancy.
 
Eratosthenes - Calculated the Earth's circumference with astonishing accuracy over 2,200 years ago.
 
Euclid - The "Father of Geometry" whose textbook shaped mathematics for centuries.
 
Democritus - Proposed the idea that everything is made of tiny particles (atoms) long before modern science proved it.

Tuesday, 10 November 2026

Κοιτώ τον Ταξιάρχη


Όσο αντέχουν τα μάτια μου να μην χαμηλώσουν κοιτώ τον Ταξιάρχη. Στο πρόσωπό του άλλοτε  η αυστηρότητα του ατρόμητου στρατηγού και άλλοτε η γλυκάδα του καρδιακού σου φίλου… Εγγύηση πάντοτε τούτο το βλέμμα του, που κάθε φορά αλλιώς το συναντάς… Είναι που λύπησες πάλι του Θεού το πνεύμα και ξεμάκρυνε… είναι όμως που την επόμενη στιγμή αισθάνθηκες τόσο απροστάτευτος από τους ανθρώπους με τις παγωμένες καρδιές και αγκάλιασες σφιχτά με δάκρυα ικεσίας το μικρό εικόνισμά του… Βρέθηκε τούτο κάποτε με θαύμα άληστο στον βυθό κάτω από τον γκρεμό  τον μανιάτικο…
 

Ξημερώνει των Ταξιαρχώνε που έλεγε η γιαγιούλα μου... Με τα φτερά τους πετάει η ψυχή τέτοιες μέρες του Νοέμβρη. Άλλοτε σχίζουν τον αέρα και άλλοτε πάνω στα κύματα καλπάζουν, να φτάσουν ως εκεί που τους επικαλούνται οι κινδυνεύοντες… Λυτρωτές, παρακλήσεων και ειδήσεων διαβιβαστές, ιατροί ανιάτων, εθνών πρόμαχοι, υπερασπιστές διωγμένων, της δικαιοσύνης απονεμητές. Φτερακίζουν μαζί τους οι ψυχές των Ορθοδόξων απ’ τον Πανορμίτη ως τον Μανταμάδο και από την Θάσο ως το Θάρρι των Ροδίων και έπειτα ξανά πάνω ως τους Παμμεγίστους του Πηλίου και πιο ψηλά ως του Δοχειαρίου τους προστάτες θυρωρούς. Πετούν και πανηγυρίζουν οι ψυχές μας. Αντάμα με τον φύλακα Άγγελό του ο καθένας.
 
Σήμερα που γιορτάζει και αυτός, να μην τον λυπήσω… Πόσες τέτοιες μέρες του το υποσχέθηκα και παραβάτης έγινα και τον έθλιψα, ανάξιος δούλος της αγαθότητας του Κυρίου…
 
Νώντας Σκοπετέας
 
Το βίντεο είναι εδώ

Monday, 9 November 2026

Στη στροφή του δρόμου

 
Στη στροφή του δρόμου, εκεί  που ανταμώνουν τα κύματα και ο αέρας αλλάζει ρότα, σε έναν καιρό που πέρασε και χάθηκε μαζί με τα βαλς και τα λικνιστικά ταγκό της εποχής, ένας νέος άνθρωπος έβαλε τελεία και παύλα στο ημερολόγιο που κρατούσε, από τον Μάρτιο του 1924 μέχρι το Φθινόπωρο του 1925.
 

Με τον προικισμένο νου και το ευλογημένο χέρι του,  ο Alexandre Vallaury έβαλε όλη του την μαεστρία για να σχεδιάσει ένα κομψοτέχνημα με λεπτοδουλεμένες πτυχές και δεξιότεχνα παντρέματα, στην στρογγυλεμένη  με ευαισθησία, έτσι για να θωπεύει το μάτι, γωνία των Θεραπειών, εκεί, που  ως γνωστόν,  ο Πατριάρχης Αττικός, αιώνες πριν,  θεραπεύτηκε, εξ ου και η ονομασία του προαστίου. 
 
Λοιπόν,  στο παρά δίπλα κτίριο της Μητρόπολης Δέρκων,  στην γειτονιά του Αη-Γιώργη,  ξενοδοχείο Tokatlian, μπήκαν πινελιές με εκφραστικά χρώματα, εναρμονισμένες  με την φύση και το ζεύξιμο των αφρών που πήγαιναν, μιά από εδώ και μιά από εκεί. Παρέα με τα κουτσομπόλικα κύματα  που έως ότου βρουν τον θαλάσσιο δρόμο τους,  δεν παίρνουν ανάσα, ώσπου αισίως να περάσουν τις Συμπληγάδες  και να κατασταλάξουν στην Μαύρη Θάλασσα από την μιά πλευρά και να ακουμπήσουν φευγαλέα στον Κεράτιο, στην Προποντίδα του Μαρμαρά από την άλλη, οι πινελιές βάλθηκαν να απαθανατίζουν γενόμενα που δεν απογίνονται. 
 
Οι αφηγήσεις καταγράφονται αρχικά στην περιοχή που λεγόταν Μνηματάκια, στο Πέρα. Με τα μάτια της φαντασίας, βλέπω τον υπηρέτη του, Γιάννη, να ετοιμάζει τα πουκάμισα και τα κοστούμια της τότε εποχής για έναν γοητευτικό νέο κύριο, σκυμμένο πάνω από ένα τετράδιο και με μιά πένα στο περιποιημένο χέρι, να γράφει. 
 
Η εικόνα είναι όμορφη και η φαντασία αποφασίζει να  χαλιναγωγήσει το κάλπασμα και με βήμα σημειωτόν  να σταθεί  για λίγο σ' αυτήν πριν προχωρήσει σε επόμενες εικόνες.  Ζωγραφιές, με  Βοσπορίτικα νερά, βάρκες,  βαρκάδες και βαρκάριδες, καμάρες κάτω από τα αρχοντικά που παρασύρουν τον νου σε μυστικά της νύχτας, σε παραλίες με ηλιοβασιλεματα, στο άλλο  ξενοδοχείο,  περίφημο και αυτό, στην γειτονιά της Αγίας Παρασκευής αυτήν την φορά, σχεδιασμένο από τον ίδιο Λεβαντίνο αρχιτέκτονα,  Summer Palace, τα κάστρα, το ένα στην Ανατολή και το άλλο στην Δύση, διαδέχονται η μια μετά την άλλη. Η παρέλαση κατά μήκους και πλάτους της αστείρευτης  λαλίστατης, φιδίσιας και μαγευτικής λωρίδας που γεφυρώνει  αλλά και χωρίζει την μιά ήπειρο με την άλλη,  δεν δέχεται να σταματήσει και η φαντασία αφήνεται να κυλά ασταμάτητα.  
 
Και βλέπει τις Νύχτες του Βοσπόρου  να παίρνουν σάρκα και οστά μέσα από τις αράδες από τα λεγόμενα στο χαρτί του ενδεδυμένου  με τα γούστα της τότε  μόδας, τον (παρ' όλο που βαριέται αρκετά μερικές από τις εκδηλώσεις στις  οποίες έχει την υποχρέωση να παρευρίσκεται) comme il faut κύριο, να υποκλίνεται με άνεση στις  κυρίες και όχι μόνο που συχνάζουν στα κοσμικά σαλόνια, στα ντινέ και στις χοροεσπερίδες των  <αμπασάντων> και των <κονσουλάτων>, να περπατά τα καλντιρίμια της παλιάς Πόλης και τα πάρκα της, συντροφιά με μια ντελικάτη κοπελίτσα από ένα άλλο μακρινό μέρος το κόσμου. Κοιτάζει όσο πιο διακριτικά γίνεται και θέλοντας να μην διακόψει τα σιγοψιθυρίσματα τους στην βεράντα με θέα τα Ασιατικά παράλια που μισοφαίνονται κάτω από το σεληνόφως, αποσύρει το βλέμμα και το διευθύνει προς άλλη κατεύθυνση. Η θάλασσα, σε απόσταση αναπνοής, μουρμουρίζει συνοδεύοντας τα δοξάρια και τα κρινοδάκτυλα των μουσικών στα πλήκτρα.  Στο καλαίσθητο κτίριο, στην κυκλική γωνία που ο αέρας άλλαζε,  αλλάζει και δικαιωματικά θα αλλάζει  νυν και αεί όπως λέμε, μη αλλάζοντας ούτε γνώμη ούτε πορεία, λήγει η αφήγηση, τελειώνουν τα λόγια της κάθε μέρας. Η φαντασία μου λυπάται, θα επιθυμούσε άλλο τέλος, ένα τέλος  σαν αυτό που λεν τα  παραμύθια, <και ζήσαν αυτοί καλά...>.
 
Εκατον ένα έτη  διαβήκαν  από τότε που το περιποιημένο χέρι ζωγράφισε με λέξεις μιά χρονιά και κάτι και έδωσε τέλος στην εξιστόρηση μιας περιόδου, σημαδεμένης από ανεπανάληπτες στιγμές, στιγμές προσωπικές, ιδιαίτερες και συνάμα σημάδια που γράφουν ιστορία.
 
Ένα αντίγραφο σε μορφή μικρού βιβλίου ήρθε στα χέρια μου. Από έναν άνθρωπο  που γνώρισε  την Πόλη με την τωρινή Της ενδυμασία. Την Επτάλοφο όπως είναι σήμερα και τους ανθρώπους Της, τους λίγους Ρωμιούς  και μέσα στους λίγους που συντροφεύουν την Βλαχερνίτισσα,  τους εκλεκτούς που δεν το έβαλαν στα πόδια. <Ουκ εν τω πολλώ το ευ>. 
 
Πιστεύω πως την αγάπησε, επειδή την έζησε <δια ζώσης>, έστω και για λίγο,  μάρτυρας με τους οφθαλμούς της ψυχής του,  ένοιωσε και έπιασε τις αγωνίες, τις ευαισθησίες και τα χτυποκάρδια τους.  <Συ ο βλέπων μόνο κρίνε...> έγραψε ο Γεώργιος Ζαλόκωστας στο ποίημά του Η τυφλή ανθοπώλις. 
 
Το διάβασα σε μιά νύχτα. Τον ευχαριστώ που είχε την ευαισθησία να μου το στείλει, τον ευχαριστώ πολύ. Το ξαναδιάβασα και παρ' όλο που ό,τι και να κάνω, το τέλος της αφήγησης δεν θα αλλάξει, θα το ξαναδιαβάσω.
 
Νίκη Beales
 
Φθινόπωρο 2026
Ένας αιώνας και ένας μήνας μετά
Στο Μπάκινγχαμ, Αγγλία

Saturday, 7 November 2026

Christmas stamps 2026

 
Royal Mail has unveiled its Christmas stamps for this year - featuring scenes from the Nativity.
 

The series of five stamps have been jointly created by graphic designer Gareth Howat and illustrator Rebecca Sutherland.
 
The stamps depict familiar scenes of Mary and Joseph travelling, baby Jesus, an angel, the shepherds and the Three Wise Men.
 
This year's collection marks the 60th anniversary of the first-ever Christmas special stamp.
 
Sutherland said it was an "absolute honour" to be given the opportunity to illustrate the Christmas stamps for the Royal Mail.
 
She said she has loved stamps since she was a child and had even collected them. "Being asked to create a set myself feels incredibly special," she added.
 
The Christmas stamps from recent years have featured snowy scenes of UK cathedrals, or lyrics from famous carols - although 2025 also showed scenes from the Nativity.
 
The first Christmas stamp collection came out in December 1966 after a children's art competition was announced by the then-postmaster Tony Benn.
 
David Gold, of Royal Mail, said: "We hope this year's Christmas stamps will add an extra touch of festive magic to the millions of greetings sent to family and friends at home and around the world."

Friday, 6 November 2026

Winter in Europe

 
This map gives the word for winter across Europe's languages, and the families are easy to pick out, with Winter and Vinter across the Germanic north, Zima through the Slavic east, and Hiver, Inverno and Invierno in the Romance west and south. The Latin word for winter was hiems, which is linked to the verb hibernare, meaning to pass the winter, and through it to the English word hibernate.
 

Hiems goes back to the same ancient Indo-European root as the Greek kheima, still visible in the modern Greek Cheimónas on the map, and the Old Church Slavonic zima, which makes the Slavic and Greek words cognates of the Latin one.

Thursday, 5 November 2026

Nεολαία και η χωρίς οικογένεια κοινωνία

 
Η εποχή μας καταπνίγει την επιθυμία των νέων για δημιουργία οικογένειας, με το να παρουσιάζει το παιδί ως ένα καταναγκασμό. Αυτό επισημαίνει η Γαλλίδα Ελέν Καλάς, ερευνήτρια συνεργαζόμενη με το Fondapol (Ίδρυμα για την πολιτική καινοτομία) σε συνέντευξη που έδωσε στον δημοσιογράφο Ρονάν Πλανσόν, της εφημερίδας Le Figaro (30/10/2026, σελ. 21). Η συνέντευξη ελήφθη μετά τη δημοσίευση της μελέτης της «Συζυγία, σεξουαλικότητα, γεννητικότητα: Η τριπλή παρακμή της παραδοσιακής οικογένειας». Πρόκειται για μελέτη που δίνει έγκυρες και υπεύθυνες επισημάνσεις για την πίεση που δέχονται στην «προοδευτική» κοινωνία οι νέοι και οι νέες για να μην συγκροτήσουν  οικογένεια.
 

Η μελέτη της Καλάς προχωρεί στο βάθος του προβλήματος της υπογεννητικότητας και βλέπει τις αιτίες που οδήγησαν στην σημερινή παρακμή της οικογένειας. Στην ίδια περίοδο (Οκτώβριος του 2026) κυκλοφορήθηκε μελέτη της «διαΝΕΟσις», ανεξάρτητου μη κερδοσκοπικού ερευνητικού οργανισμού στην Ελλάδα, με τίτλο «Μεταξύ φύλων: Πορείες, χάσματα και πολιτικές προς την ισότητα»*. Η μελέτη αυτή παραμένει στο πλαίσιο των φεμινιστικών αντιλήψεων της Σιμόν ντε Μποβουάρ, της δεκαετίας του 1960, και της  Μαργαρίτας Παπανδρέου της δεκαετίας του 1980.
 
Η Καλάς διαπιστώνει πως δύο εξουσιαστικά ιδεολογικά ρεύματα τείνουν να επιβάλουν τη νέα μορφή κοινωνίας, που καθίσταται θνησιγενής. Το ένα είναι το υλιστικό – ωφελιμιστικό  και το άλλο είναι το λαϊκιστικό – ελιτιστικό. Τα επιχειρήματα του ωφελιμιστικού ρεύματος είναι και αυτά που υποστηρίζει και ο Πρόεδρος Μακρόν: Τα παιδιά κοστίζουν ακριβά στο μεγάλωμά τους, οι μισθοί δεν επαρκούν, οι κατοικίες είναι μικρές, το παιδί επιβαρύνει την καριέρα των γυναικών… Κατά την Καλάς αυτά τα προβλήματα υπάρχουν, αλλά είναι το δέντρο, που κρύβει το δάσος, την πραγματική δηλαδή αιτία της πολεμικής κατά της οικογένειας. Υποστηρίζει ότι με τα όσα συμβαίνουν στη χώρα της έναντι των 2,3 παιδιών ανά οικογένεια, που είναι το όριο για να μη μειώνεται ο πληθυσμός, η γονιμότητα έχει πέσει στα 1,56 παιδιά… Στην Ελλάδα έχει κατέβει ακόμη περισσότερο, στα 1,24 σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat…
 
Εξ αιτίας των υλιστικών αντιλήψεων, σημειώνει η Καλάς, στην κοινωνία τείνει να επιβληθεί  ο εξοβελισμός των φυσικών και ηθικών κανόνων ζωής, ως «απαρχαιομένων». Προς τον σκοπό αυτό  τεχνητώς υπερτιμώνται και εμφανίζονται στην κοινή γνώμη ως «εναλλακτικές» οι μη φυσικές σεξουαλικές σχέσεις ανδρός και γυναικός και στους νέους και στις νέες προωθείται η ιδέα να προτιμούν στη σχέση τους τον πειραματισμό, παρά τη δέσμευση. Τελικώς, για την πιο σημαντική και πιο δημιουργική φάση της ζωής  των γυναικών, η Καλάς τονίζει ότι «μια ιδέα υποβάλλεται στις ψυχές τους: το ζευγάρωμα είναι πολυσύνθετο και δυσβάστακτο και το παιδί καταναγκασμός». Και προσθέτει:
 
«Την ιδέα αυτή παρουσιάζουν κυρίως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα podcasts (διαδικτυακές ηχοεκπομπές), όπου ένας λόγος αγχωτικός περιβάλλει τη γονιμότητα. Η εγκυμοσύνη εμφανίζεται ως μια δοκιμασία. Η φοβία της εγκυμοσύνης κυριαρχεί στην προπαγάνδα προς τις νέες κοπέλες. Αποτέλεσμα οι περισσότερες από τις μισές έχουν φόβο να συλλάβουν από αγωνία μήπως χαλάσει το σώμα τους. Τους προκαλούνται επίσης επίμονες σκέψεις μήπως πάρουν βάρος, μήπως έχουν ναυτίες, μήπως χάσουν την εργασία τους, ή μήπως περιπέσουν σε κατάθλιψη. Ο τοκετός περιγράφεται ως μία φρίκη. Η βρεφική ηλικία χαρακτηρίζεται ως μια κόλαση και με πολλά προβλήματα το μεγάλωμα των παιδιών έως την ενηλικίωσή τους. Γενικά η κοινωνία κατασκεύασε μια κόλαση  για το νέο και τη νέα, που είναι φυσιολογικό να μη θέλουν να την ζήσουν…».
 
Οι ρομαντικές κωμωδίες  που προβάλλονται στα ΜΜΕ και σε αυτά της κοινωνικής δικτύωσης, κατά την Ελέν Καλάς, δεν διαδίδουν την ιδέα της φιλίας μεταξύ των δύο φύλων, που εξελίσσεται σε έρωτα, σε μεταξύ τους σεβασμό και αγάπη διαρκείας, αλλά σε πάθος της στιγμής, που όταν αυτό ξεπερασθεί αναζητείται άλλος σύντροφος… Την κατάσταση του στιγμιαίου πάθους που οδηγεί σε ψυχικά προβλήματα διευκολύνουν και τα smartphones…
 
Στη μελέτη της η Καλάς αναφέρει τη μελέτη των λαογράφων Μισέλ Μποζόν και Φρανσουά Εράν, που δημοσιεύθηκε το 1987. Σε αυτήν είχαν χαρτογραφήσει τους χώρους συνάντησης και γνωριμίας των δύο φύλων, που ήσαν η οικογένεια, η γειτονιά, η Εκκλησία, οι λαϊκοί χοροί. Στη Γαλλία αυτές οι ευκαιρίες  έχουν σχεδόν εκλείψει – όχι ακόμη στην Ελλάδα. Υποχρεωτικά οι δεσμοί αναπτύσσονται στους χώρους σπουδών, εργασίας, και ομίλων με κοινά ενδιαφέροντα. Και το ιντερνέτ σήμερα εξυπηρετεί… Το 2017 στις ΗΠΑ οι συναντήσεις δια μέσου ιντερνέτ ήταν ο συχνότερος τρόπος γνωριμίας αγοριών με κορίτσια, έχοντας ξεπεράσει αυτών δια μέσου της φιλικής παρέας.
 
Η  Καλάς στο τέλος της συνέντευξής της στην «Φιγκαρό» τονίζει ότι πρέπει να ξανάρθει στη μόδα η φυσική και πραγματική  σχέση μεταξύ των δύο φύλων, να έχει ο καθένας και η κάθε μία φίλους/ες, σε μια ζωή φυσιολογική, ποιοτική, μακριά από δεσμούς μέσω του διαδικτύου. Θα πρέπει επίσης να εξοικειωθούν οι νέοι/ες με το ότι και η έγγαμη ζωή έχει τις δυσκολίες της, αλλά με την αγάπη αυτές ξεπερνιούνται και πως, εν πάση περιπτώσει, η συζυγική και οικογενειακή ζωή είναι η καλύτερη από οποιονδήποτε άλλο τρόπο ζωής.
 
Για να επανέλθουν η οικογένεια και η κοινωνία στην φυσική τους κατάσταση, η Καλάς επισημαίνει, ότι είναι αναγκαίο να επαναϊεροποιηθεί και να επανακαθαγιασθεί το παιδί  και η μητρότητα: «Δεν υπάρχει τίποτε πιο όμορφο από τον δεσμό των γονέων με τα παιδιά τους. Εάν δεν παρουσιαζόταν από τον επιβαλλόμενο τρόπο ζωής μονοσήμαντα πως τα παιδιά αποτελούν περιορισμό των νέων ζευγαριών, αλλά λεγόταν η αλήθεια, πως αυτά είναι για τους γονείς μια εμπειρία βαθιά ζωτική για το είναι τους, τότε η κοινωνία θα ήταν πιο ευτυχισμένη».
 
Η μελέτη της «διαΝΕΟσις» ασχολείται με το ποσοστό της απασχόλησης των γυναικών έναντι των ανδρών, με το ποσοστό αντιπροσώπευσης των γυναικών στα Διοικητικά Συμβούλια Εταιρειών, με το ποσοστό των γυναικών στη Βουλή, με το ότι λίγες γυναίκες εκλέγονται για βουλευτές, ότι για άνδρες και γυναίκες είναι σημαντικό να είναι οικονομικά ανεξάρτητοι, και χωρίς σοβαρό επιχείρημα ισχυρίζεται ότι «κλονίζεται η κυρίαρχη παραδοχή πως οι γυναίκες δεν κάνουν παιδιά επειδή προτιμούν να εργάζονται».
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
           
* Τη μελέτη της «διαΝΕΟσις» επιμελήθηκαν η Κατερίνα Γλυνιαδάκη, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, το μέλος του Ειδικού Διδακτικού Προσωπικού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Θωμάς Γεωργιάδης και η Αντιγόνη Λυμπεράκη καθηγήτρια του Παντείου, πρώτη εξαδέλφη του Κυρ. Μητσοτάκη, πρώην μέλος του ΔΣ του ΙΣΤΑΜΕ (2004-2007) και με  έντονη κομματική – ιδεολογική δραστηριότητα στον χώρο της Αριστεράς, με συμμετοχή στην πρώτη Κεντρική Επιτροπή του «Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου» και στη συνέχεια με ενεργό συμμετοχή στον «Κοινωνικό Σύνδεσμο» του Γιώργου Φλωρίδη, στη «Δράση» του  Στέφανου Μάνου και στο «Ποτάμι».