Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και ο πόλεμος

 
Το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων διέρχεται μια ακόμη σοβαρή δοκιμασία της 2000ετούς παρουσίας του στους Αγίους Τόπους. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος δέχθηκε στην έδρα του  την 1^η Νοεμβρίου τον Υπουργό Επικρατείας του Ηνωμένου Βασιλείου Λόρδο Ταρίκ Αχμάντ. Αυτός συνοδευόταν από τον Αγγλικανό Αρχιεπίσκοπο στην Ιερουσαλήμ Χουσάμ Ναούμ και συζήτησε με τον Πατριάρχη την κατάσταση των Χριστιανών στους Αγίους Τόπους, ιδιαίτερα κατά τη σύγκρουση στην περιοχή. Ο κ. Θεόφιλος απάντησε ότι  οι δυσκολίες υπήρχαν και πριν από τον παρόντα πόλεμο. Όπως είπε ακραίες ριζοσπαστικές Ισραηλινές ομάδες ασκούν  καταπίεση στους Χριστιανούς των Αγίων Τόπων και επιδιώκουν να τους εκδιώξουν από τις πατρογονικές τους εστίες.
 

Ο Μακαριώτατος τόνισε στον Βρετανό υπουργό τη σημασία της διατηρήσεως των ιερών χριστιανικών προσκυνημάτων όχι μόνο ως κτιρίων, αλλά ως ζωντανών Κοινοτήτων, οι οποίες υποδέχονται μέλη διαφόρων θρησκειών, γεγονός το οποίο συμβάλλει στην ειρηνική συνύπαρξη τους. Συνεπώς, όπως σημείωσε, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί φροντίζουν ενεργώς για τη διατήρηση της ειρήνης στους  Αγίους Τόπους, σύμφωνα και με τη συμφωνία, η οποία έλαβε χώρα τον 7^ο αιώνα μεταξύ του Πατριάρχη Σωφρονίου και του Χαλίφη Ομάρ και αποτελεί ιστορικό θέσφατο για την ειρηνική συνύπαρξη των χριστιανών με τους Μουσουλμάνους  της Παλαιστίνης.
 
Οι Χριστιανοί  στην Αγία Γη δεν είναι πολλοί σε αριθμό, αλλά εκπροσωπούν 2.246.000.000 ομοθρήσκους τους ανά την Οικουμένη. Κέντρο και επικεφαλής όλων των Χριστιανών των Αγίων Τόπων είναι το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, που είναι και η μόνη αυτοφυής και γηγενής Εκκλησία. Οι υπόλοιπες χριστιανικές ομολογίες και κοινότητες εκπροσωπούν τις εκτός Παλαιστίνης διοικήσεις τους. Η Ελληνορθόδοξη Αγιοταφιτική Αδελφότητα έχει τη μεγίστη τιμή και την τεράστια ευθύνη της διαφύλαξης των παγχριστιανικής εμβέλειας Πανιέρων  Χριστιανικών Προσκυνημάτων. Το ποίμνιό της είναι κυρίως αραβόφωνο και ιδιαίτερα την περίοδο αυτή διέρχεται σκληρή δοκιμασία, που του αυξάνει τα αισθήματα φυγής.
 
Το λυπηρό είναι ότι οι περισσότεροι Ελλαδίτες αγνοούμε την αξία της παρουσίας του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων στους Αγίους Τόπους, αξία που εκτιμούν δεόντως οι ομόδοξοι Ρώσοι και οι ετερόδοξοι του Βατικανού και ασφαλώς επιθυμούν να αναλάβουν αυτοί την ευθύνη των Αγίων Τόπων.
 
Η άγνοια φτάνει και μέχρι Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος σε προηγούμενη κρίση που πέρασε το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και ο αρμόδιος πρέσβυς του εξέθεσε τη σοβαρή κατάσταση και τους κινδύνους για την παρουσία του Πατριαρχείου στους Αγίους Τόπους, του είπε εκείνο το απαράδεκτο, καλύτερα να το αφήσει η Ελλάδα στην τύχη του, για να έχει μια σκοτούρα λιγότερη… Φυσικά ο πρέσβυς πάρα λίγο να πάθει συγκοπή, αλλά συνέχισε να μιλάει στον Υπουργό εν είδει μαθήματος, έως ότου τον έπεισε να ενεργήσει το Υπουργείο. Είναι θετικό ότι στην παρούσα δοκιμασία ο Πρωθυπουργός έχει συνεργάτες γνώστες των της Παλαιστίνης και άξιες προξενικές αρχές στα Ιεροσόλυμα, που πέτυχαν να διασώσουν από την φρίκη της Γάζας εγκλωβισμένους Ελληνορθόδοξους και να τους μεταφέρουν με ασφάλεια στην Ελλάδα.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μικρός πρωθυπουργός Μεγάλης χώρας

 
Το θέμα των ημερών είναι αδιαμφισβήτητα η πρόσφατη ακύρωση της συνάντησης των πρωθυπουργών Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου, με σαφέστατη υπαιτιότητα του πρωθυπουργού του Η.Β., κάποιου ζάμπλουτου (είναι πιο πλούσιος κι από τον Βασιλέα της Αγγλίας) ετερογενούς, που ακούει στο όνομα Σούνακ.  
 

Ο λόγος της ακύρωσης είναι ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός και το Ελληνικό Έθνος στην ολότητά του υποστηρίζει την άμεση επιστροφή των κλεμμένων από τους Βρετανούς Γλυπτών του Παρθενώνα, από το Βρετανικό Μουσείο στο Μουσείο Ακρόπολης των Αθηνών.
 
Οι Έλληνες ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ ΕΝΩΜΕΝΟΙ, σαν μια γροθιά, κατά τη γνωστή έκφραση, υποστηρίζοντες την παραδοσιακή ελληνική πρόταση, για επιστροφή (όχι των Ελγινείων, ούτε των μαρμάρων, αλλά) των Ελληνικών Γλυπτών του Παρθενώνα, στον τόπο δημιουργίας και καταγωγής τους.
 
Είναι άξιο αναφοράς πως η βρετανική κοινή γνώμη και τα βρετανικά Μ.Μ.Ε. κατακρίνουν (δικαίως) τον πρωθυπουργό του Η.Β. για την αγενέστατη, αυθαδέστατη, απρεπέστατη και παντελώς εκτός της διπλωματικής, διακρατικής και συμμαχικής πραγματικότητας και δεοντολογίας στάση του.
 
Μερικά από αυτά αναγράφουν: «αδύναμος», «μικρός», «τρελάθηκε;», «τεράστια αγένεια», «μικρός Βρετανός», και «απόλυτος πρωθυπουργός της Μικρής Βρετανίας».
 
Είναι σαφές πως η αυτοκρατορική αυτή χώρα, που φιλοξενεί για αιώνες την Ομογένειά μας δεν είναι «Μικρή». Εκείνο που εμείς θα υποστηρίζαμε, με πλήρη συνείδηση, και χωρίς οποιαδήποτε πολιτική αιχμή και δηκτικότητα, είναι αυτό που αποτυπώνει και διακηρύττει ο τίτλος της παρούσας ανάρτησης:
 

«Μικρός πρωθυπουργός Μεγάλης χώρας»!!!

 
Και καταλήγοντας θα προσθέταμε πως, η ανθρωπότητα προοδεύει με την ώθηση που λαμβάνει όχι από πλούσιους, ούτε από δυνατούς, αλλά από χαριτωμένες και έμψυχες προσωπικότητες!!!

Καινούργια πόλη

Ο αγαπητός φίλος Ποιητής και Φιλέλληνας Richard Devereux συνέταξε όμορφο Ποίημα, αφιερωμένο στην Αθήνα και η σκηνοθέτις Diana Taylor ετοίμασε το βίντεο της παρούσας ανάρτησης, με σκοπό την ευρύτερη προβολή του Ποιήματος.

Ο Ριχάρδος ανέφερε χαρακτηριστικά:

 
Every night people in Greece are building a New City, they are not going to live there. The film explores the dreams in Athens of those who have been displaced and looking for a new order.
 
Το Ποίημα έχει ως εξής:
 
 
New City
 
I am building a new city,
a small one, you understand,
for me and my friends.
It doesn’t need a name. It’s not on any map.
There’s no road in and no road out.
I can’t, of course, tell you where it is.
Only that it’s on an island
by a long stretch of untrod sand.
 
The work is going well.
Each night my friends help me build a little more,
picking up where we left off.
Our stone homes have windows and doors;
each night the lads are painting
the shutters green and white-washing the walls.
Some are laying out the gardens,
planting fruit trees, sowing seeds –
every flower you have ever seen.
 
Soon we are having beehives delivered
for the homeless bees.
There will be windmills on the hills
with blue sails free to swell
as much or as little as the wind blows.
And a Church – believers, and those who don’t,
taking turns to be the papás.
You’ll find the kafeneíon in the Square,
below the old plátanos tree.
 
When the job’s done, we’ll all sit there,
sore bums on wicker chairs,
strong coffees bubbling in the bríki,
recalling how happy we were
building the new city.
 
        When we’re done
        I’m not going
        to move there
        just visit, like now,
        a few hours every night
        when I’ve fallen asleep
        in the basement
        of the polykatoikia
        next to the others
        the cripples, illegals, refugees,
        & those who nod off
        with a needle in their arm.
        These are my friends
        who are helping me
        build the new city.

Η φίλη μας η Ακυλίνα

Δεν πάνε παραπάνω από δέκα χρόνια που η Αγία Κυράννα εμφανίστηκε, για να φανερώσει σε όλους μας την φίλη της και γνήσια φίλη του Χριστού μας Ακυλίνα. Συγκλονιστικό θαύμα, που είναι αλήθεια πως ελάχιστα ταιριάζει στην ορθολογική και ειδωλολάτρισσα εποχή μας. Μια εποχή που ολοκληρωτικά και ραγδαία συσχηματίζεται με το μάταιο και το εφήμερο, λοιδορώντας σχεδόν ό,τι γεννάει προοπτική αιωνίου. Μεταλλαγμένη παρά φύσει, παραμορφωμένη εποχή, που απορρίπτει ό,τι μεταμορφώνει και ανακαινίζει. 

Οι νέοι αυτής της εποχής στην πλειονότητά τους, αγνοούν και απομακρύνονται βιαστικά από  εκείνο το "δεύρο ακολούθει μοι" του Χριστού μας προς τον πλούσιο νεανίσκο. Ο  ηδυπαθής και ταχύτατος  συρμός με τα... ασταμάτητα  δρομολόγια,  φαντάζει στα μάτια τους ασύγκριτος με τα αργά, συρτά και κοπιώδη ανηφορικά βήματα του Γολγοθά... Μα και σήμερα, δόξα τω Θεώ, υπάρχουν Ακυλίνες και Κυράννες και Ιωάννηδες Μονεμβασιώτες!
 
Εγγυάται ο Χριστός πως δεν θα αφήσει αμάρτυρή Του καμιά περίοδο της Ιστορίας, ακόμη και την σημερινή, την τόσο Θεοστυγή. Ακήρατες πλευρές Του θα ξεπροβάλλουν έως το τέλος της. Στεφάνια αφθαρσίας και Αθανασίας πανευωδέστατα και μυρίπνοα λείψανα που φέρουν πάνω τους τα στίγματα της μαρτυρικής πίστης. Δεν υπάρχει ανώδυνη Ορθοδοξία μας μηνύουν οι Άγιοι αγωνιστές! Δίχως Σταυρό δεν θα αναστηθεί η ζωή… Θαρσείτε!
 
Νώντας Σκοπετέας

Χριστουγεννιάτικη Τράπεζα Τροφίμων

 
H Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Bristol της Δυτικής Αγγλίας οργανώνει σε αυτή τη Χριστουγεννιάτικη Σαρακοστή, όπως το συνηθίζει κατά τις περιόδους των Νηστειών, Τράπεζα Τροφίμων.
 

Είναι αλήθεια πως αυτό το σαρακοστιανό πνευματικό πλαίσιο επισημαίνει έναν ιδιαίτερο τρόπο χριστιανικής ζωής. Ένα σημαντικό στοιχείο αυτού του τρόπου ζωής είναι βεβαίως και η φιλανθρωπία, η οποία μπορεί να εκφραστεί με διάφορους τρόπους. Ένας από αυτούς είναι και η Τράπεζα Τροφίμων, που έχουμε καθιερώσει στην Κοινότητά μας για την τρέχουσα και για κάθε Σαρακοστή. Αναμένουμε με χαρά τις γενναιόδωρες προσφορές όλων, που θα συμβάλλουν στην ανακούφιση πολλών εν ανάγκη ευρισκομένων συνανθρώπων μας.

Ο Ύμνος εις την Ελευθερία 200 ετών

 
Φέτος ο Ελληνισμός εορτάζει μια σημαντική επέτειο: τα διακόσια χρόνια  της σύνθεσης του Εθνικού μας Ύμνου από τον μεγάλο ποιητή μας Διονύσιο Σολωμό.
 

Στον λόφο του Στράνη, στη Ζάκυνθο, ο 25 μόλις ετών μεγαλοφυής Ποιητής, μέσα σε ένα μήνα, τον Μάιο του 1823, συνθέτει τον Ύμνο με τον οποίο «δίδει όχι μόνο τον λυρικόν του ενθουσιασμόν, τα κυριώτερα στάδια της Επαναστάσεως κατά τα δύο πρώτα έτη, κατά ξηράν και κατά θάλασσαν, την εκπολιόρκησιν της Τριπολιτσάς... την πολιορκίαν του Μεσολογγίου..., την θανάτωσιν του Πατριάρχου, τον κοινόν αγώνα της Ελλάδος - Ελευθερίας και της Θρησκείας, αλλά και νουθετεί τους μαχομένους Έλληνας κατά της επαράτου Διχονοίας»,  όπως γράφει ο αείμνηστος καθηγητής Ν.Β. Τωμαδάκης[1].
 
Και ο Κ.Θ. Δημαράς (1904-1992) σε ραδιοφωνική του ομιλία, στις 25 Μαρτίου 1946, είπε μεταξύ άλλων:
 
«Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν του Σολωμού είναι -στην ποιητική περιοχή- μια γενναία πράξη, όμοια με τις πράξεις των συναδέλφων του στ’ άρματα... Είναι έργο πηγαίο, ορμητικό, νεανικό - 25 χρονών ήταν τότε ο Σολωμός. Σαν να είχε ωριμάσει από καιρό μέσα του ξεπετά τώρα έτοιμο μονομιάς, όπως μονομιάς ξεπετά και αστράφτει εμπρός στα μάτια του σαν γνώριμη από καιρό η μορφή της Ελευθερίας:
 
Σ ε  γ ν ω ρ ί ζ ω από την κόψη
Του σπαθιού την τρομερή
Σ ε  γ ν ω ρ ί ζ ω από την όψη
Που με βία μετράει τη γη»[2].
 
Ο Διονύσιος Σολωμός στον «ΥΜΝΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ» είναι ο  πρώτος που τονίζει τη συνέχεια του Ελληνισμού, από τους αρχαίους χρόνους έως τις ημέρες του, πριν από τους ιστορικούς Ζαμπέλιο και Παπαρρηγόπουλο. Σημειώνει ότι «εκφωνεί φιλελεύθερα τραγούδια σαν τον Πίνδαρο». Επικαλείται τους τριακόσιους του Λεωνίδα και τονίζει στην 78^η στροφή:
 
«Ω τρακόσιοι! Σηκωθήτε
Και ξανάλθετε σ’ εμάς.
Τα παιδιά σας θέλ’ ιδήτε
Πόσο μοιάζουνε με σας».
 
Ο Τωμαδάκης στο ίδιο βιβλίο του γράφει, επίσης, ότι αυτή η στροφή για τους τριακόσιους του Λεωνίδα «περνά πέραν από την ποίησιν και εγγίζει την αλήθειαν της Ιστορίας, επικυρώνει την συνέχειαν του Ελληνισμού από την αρχαιότητα μέχρι της Επαναστάσεως, γεγονός το οποίον ακόμη δεν είχε τότε αναγνωρισθή από τους Ευρωπαίους και από τους ιστορικούς, οι οποίοι ενόμιζον ότι με την πτώσιν της Ελλάδος υπό τους Ρωμαίους (146 π.Χ) υπετάγη και εχάθη ο Ελληνισμός»[3].
 
Οι Έλληνες στη συνέχεια της ιστορικής πορείας τους, γράφει ο Σολωμός, αγκαλιάζουν τον Ιησού Χριστό, ως Λυτρωτή και συμπαραστάτη τους. Γράφει στην 97^η στροφή:
 
«Με φωνή που καταπείθει
Προχωρώντας ομιλείς,
Σήμερ’ άπιστοι, εγεννήθη,
Ναι, του κόσμου ο Λυτρωτής».
 
Θυμωμένος από τη βαρβαρότητα των Τούρκων στην Κωνσταντινούπολη γράφει στις στροφές 113 και 114:
 
«Και εκεί πού  ’ναι η Αγία Σοφία,
Μες’ τους λόφους τους επτά,
Όλα τ’ άψυχα κορμία,
Βραχοσύντριφτα, γυμνά,
 
Σωριασμένα να τα σπρώξη
Η κατάρα του Θεού
Κι΄ από κει να τα μαζώξη
Ο αδελφός του φεγγαριού»[4].
 
Αφού αναφέρει τα «περασμένα μεγαλεία» και τη μακροχρόνια σκλαβιά σημειώνει την εθνεγερτική «πολεμόκραχτη φωνή του Ρήγα» στη στροφή 18 και τη θυσία του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ με την έναρξη της Επανάστασης. Γράφει στην 135^η στροφή:
 
«Όλοι κλαύστε! Αποθαμένος
Ο αρχηγός της Εκκλησιάς,
Κλαύστε, κλαύστε, κρεμασμένος
Ωσάν να ’τανε φονιάς»...
 
Για τον Ρήγα και τον Σολωμό ο Λίνος Πολίτης σημειώνει πως «αν ο πρώτος οραματίζεται και προγραμματίζει την Ανάσταση του Γένους, ο δεύτερος ψάλλει και υμνεί την πραγματοποίησή της. Το ποίημα γραμμένο μέσα σε ένα μήνα, το Μάη του 1823,  αντανακλά στον χαρμόσυνο και εμπνευσμένο τόνο του τα σύγχρονα μεγάλα γεγονότα... Ο Σολωμός, είκοσι πέντε χρονών, καθιερώνεται εθνικός ποιητής»[5].  
 
Ο Σολωμός, γράφει ο Λίνος Πολίτης, «όσο περνούν τα χρόνια, τόσο και παίρνει η πίστη του ελληνικότερο χρώμα, αλλά και τόσο θεμελιώνεται και το ιδανικό της πατρίδας στη θρησκευτική αυτή πίστη και παίρνει από εκεί δύναμη και βάθος. Το πράμα αυτό εκφράζεται ποιητικά στον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν», στις στροφές που περιγράφουν την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγιού και που είναι ίσως το πραγματικό κορύφωμα του «Ύμνου» (στρ. 88-121)... Όταν τόσο σφικτά δεμένες είναι στη συνείδηση του Σολωμού αυτές οι δύο έννοιες της Πίστης και της Πατρίδας, φυσικό είναι το ποιητικό του ένστικτο να οδηγήσει μόνο του και σ’ ένα όσο γίνεται πιο σφικτό εξωτερικό συνταίριασμά τους»[6].
 
Ο φίλος του Σολωμού, ο οποίος μελοποίησε τον Εθνικό μας Ύμνο σπουδαίος συνθέτης και δάσκαλος Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος (1795-1872)  έγραψε γι’ αυτόν: «Αδιάφορος προς εξωτερικάς τινας πράξεις, αισθάνεται ζωηρώς την θρησκείαν, επειδή με τρεις έρωτας τρέφει την ψυχήν του: του Θεού, του πλησίον και κάθε χριστιανικής αρετής»[7]. Ο Ιωάννης Ηλιούδης σε άρθρο του μνημονεύει τον καθηγητή Ν.Β. Τωμαδάκη, ο οποίος στο λήμμα για τον Διονύσιο Σολωμό της Θρησκευτικής και Ηθικής Εγκυκλοπαιδείας (Αθήναι, 1967, στ. 276) επισημαίνει ότι «πολλαί μαρτυρίαι συγχρόνων του συμφωνούν ότι ο Σολωμός εμελέτα την Γραφήν, τους Πατέρας της Εκκλησίας και ότι έψαλλε τα κείμενα τής Ορθοδόξου Υμνογραφίας». Ο Ιωάν. Ηλιούδης προσθέτει ότι ο Σολωμός γνώριζε τη βυζαντινή μουσική και λαμβάνει το στιχουργικό πρότυπο του Ύμνου από την α΄ ωδή του κανόνος εις το Γενέσιον της Θεοτόκου του Ιωάννου του Δαμασκηνού: «Τῷ συντρίψαντι πολέμους».
 
Τῷ συντρίψαντι πολέμους/ ἐν βραχίονι αὐτοῦ
Σε γνωρίζω από την κόψη/ του σπαθιού την τρομερή[8].
 
Στην ίδια σελίδα ο Ιωάν. Ηλιούδης αντιγράφει από τον Φάνη  Μιχαλόπουλο τα ακόλουθα: «Μη ξεχνάμε ότι η μουσική του Μάντζαρου γράφτηκε με την συνεργασία του ίδιου του Σολωμού, που παρακολουθούσε από κοντά τη μελοποίηση του έργου του... Ο Σολωμός εξήρτα την δύναμιν του ποιήματός του εκ της μουσικής εκείνου και ανελύετο εις δάκρυα εκ συγκινήσεως, διότι ο Μάντζαρος κατόρθωσε να προσαρμόση εις το ύψος της ποιήσεώς του και το ύψος της εαυτού μουσικής και τα εξ εκείνης εγειρόμενα αισθήματα...»[9].
 
Ένας από τους ποιητές μας που θαύμαζε το ταλέντο και τη σκέψη του Σολωμού ήταν ο Γιώργος Σαραντάρης (1908-1941). Σε σκέψη του που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από τον γράφοντα ο Σαραντάρης μας καλεί «να ακολουθήσουμε τον Σολωμό στα ζωντανά του στοιχεία όπου να βρούμε πως το πνεύμα του κάνει ένα με το λεγόμενο ελληνικό πνεύμα και πως το τελευταίο δεν είναι μία χίμαιρα, εφόσον δεν είναι χίμαιρα η αισθητική αξία της σολωμικής ποίησης»[10]. Επίσης σε κριτική του για το έργο του Αναστασίου Δρίβα ο ίδιος ο Σαραντάρης σημειώνει: «Δεν μπορείς να νιώσεις την πνοή της σολωμικής ποίησης αν δεν νιώσεις ταυτόχρονα τι σημαίνει για τον Έλληνα το Μεσολόγγι»[11]. 
 
Μετά την έκδοση του Ύμνου στη Γαλλία από τον φιλέλληνα λαογράφο Κλοντ Φοριέλ, τυπώνεται και στο Μεσολόγγι, το 1825. Ο ιστορικός και, αργότερα πρωθυπουργός της Ελλάδος Σπυρίδων Τρικούπης διερωτάται: «Ενώ καθένα από τα φωτισμένα Έθνη της Ευρώπης διαβάζει εις την γλώσσαν του ποίημα του ομογενούς μας κυρίου Σολωμού, ενώ τα κάλλη αυτού του ποιήματος έθελξαν των ξένων αναγνωστών την καρδίαν και έπλεξαν φιλολογικόν στέφανον εις την κορυφήν του νέου ποιητού μας, είναι δίκαιον μοναχή η Ελλάς να μη γνωρίζη ό,τι δοξάζει το τέκνον της και όσα εγράφησαν δι’ αυτήν την ιδίαν, ενώ μάλιστα είναι η τρίτη φορά οπού τώρα τυπώνεται;»[12]. Ο Σπ. Τρικούπης χωρίζει το ποίημα σε τμήματα. Ξεκινά με το βγάλσιμο της Ελευθερίας από τα κόκκαλα των Ελλήνων τα ιερά και οπλίζει το χέρι της με κοφτερή μάχαιρα για να εκδικηθεί τα τόσων αιώνων ελληνικά αίματα και να ξεπλυθεί η ίδια από τον μολυσμό της δουλείας της. Μετά αναφέρεται με αισθήματα χαράς και ενθουσιασμού στις έως το 1823 που γράφεται ο Ύμνος, νίκες των Ελλήνων, στην άλωση της Τριπολιτσάς, στη μάχη στα Δερβενάκια και  στην Κόρινθο, στις επιτυχίες των ναυτικών μας, στην Πίστη των Ελλήνων και τελειώνει προφητικά με την επισήμανση του πόσο επικίνδυνη είναι η διχόνοια, που την έβλεπε να επέρχεται και με την έκκληση προς τις Χριστιανικές Μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης να βοηθήσουν την Ελλάδα, ώστε να νικήσει ο Σταυρός την Ημισέληνο.
 
Αναφέρουμε κάποιες από τις τελευταίες στροφές του Εθνικού μας Ύμνου, που όπως ξέρετε περιλαμβάνει 158 στροφές.
 
Για τη Διχόνοια, στροφές 144-147:
 
Η διχόνοια που βαστάει
Ένα σκήπτρο η δολερή,
Καθενός χαμογελάει
Πάρ’ το, λέγοντας, και συ.
 
Κειό το σκήπτρο που σας δείχνει
Έχει αλήθεια ωραία θωριά.
Μην το πιάστε, γιατί ρίχνει
Εισέ δάκρυα θλιβερά.
 
Από στόμα οπού φθονάει,
Παλληκάρια, ας μην ’πωθή,
Πως το χέρι σας κτυπάει
Του αδελφού την κεφαλή.
 
Μην ειπούν στο στοχασμό τους
Τα ξένα έθνη αληθινά:
Εάν  μισούνται  ανάμεσό  τους
Δεν τους πρέπει ελευθεριά.
 
Και οι τελευταίες στροφές για τους Χριστιανούς ηγεμόνες της Ευρώπης:
 
Ω ακουσμένοι εις την ανδρείαν!...
Καταστήστε ένα Σταυρό
Και φωνάξετε με μία:
Βασιλείς, κοιτάξτ’ εδώ.
 
Το σημείον που προσκυνάτε
Είναι τούτο, και γι’ αυτό
Ματωμένους μας κοιτάτε
Στον αγώνα τον σκληρό.
 
Ακατάπαυστα το βρίζουν
Τα σκυλιά και το πατούν
Και τα τέκνα του αφανίζουν
Και την πίστη αναγελούν.
 
Εξ αιτίας του εσπάρθη, εχάθη
Αίμα αθώο χριστιανικό
Που φωνάζει από τα βάθη
νυκτός: Να ’κδικηθώ...
 
Τι θα κάμετε; Θ’ αφήστε
Να αποκτήσωμεν εμείς
Λευθερίαν, ή θα την λύστε
Εξ αιτίας Πολιτικής;
 
Τούτο ανίσως μελετάτε
Ιδού, εμπρός σας τον Σταυρό.
Βασιλείς! Ελάτε, ελάτε
Και κτυπήστε κι εδώ.
 
Ο Σολωμός, ως ποιητής που βλέπει μακριά, επεσήμανε πολύ εύστοχα ότι η διχόνοια, που μας κατατρύχει έως και σήμερα,  εγκυμονεί για τον Ελληνισμό πολύ μεγάλους κινδύνους, ως προς το πολυπόθητο αγαθό της Ελευθερίας, και μας έδωσε τις σοφές συμβουλές του, τις οποίες επιβάλλεται να τηρούμε με απόλυτη ευλάβεια. Προέβλεψε, βέβαια, και την πολιτική των Μεγάλων οι οποίες παραγνωρίζουν το Δίκαιο εν ονόματι των γεωπολιτικών συμφερόντων τους και τις κάλεσε να τιμήσουν τη χριστιανική τους ιδιότητα, διότι με τη στάση τους ουσιαστικά κτυπούν τον Σταυρό του Κυρίου μας και τη χριστιανική μας  πίστη.
 
Αυτή την επονείδιστη πολιτική τους την βιώσαμε και τη βιώνουμε με πόνο στη Μεγαλόνησο Κύπρο μας. Ο βάρβαρος Αττίλας κατέχει το 38% του εδάφους της και ξεριζώνει κάθε τι το ελληνικό και το χριστιανικό. Αλλά  το ζήσαμε έντονα και στην Ελλάδα, μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, όταν οι σύμμαχοι, παρ’ όλες τις μεγαλοστομίες τους και τις υποσχέσεις τους ότι «θα μοιραστούμε μαζί τα αγαθά της νίκης μας», μας ενέπαιξαν κατά επαίσχυντο τρόπο.  Είναι, δυστυχώς, μια πολιτική που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
 
Και εσωτερικά, η Ιστορία μας, η Παράδοσή μας, οι αγώνες και οι θυσίες των Προγόνων μας, του Πατριάρχου Γρηγορίου του Ε΄, του Αρχιεπισκόπου της Κύπρου Κυπριανού, τόσων άλλων Ιεραρχών και σεβαστών κληρικών, του Παπαφλέσσα, του Διάκου και μοναχών, ξεχνιούνται, παύουν να είναι μια ζωντανή και ζωηφόρα πραγματικότητα, γίνονται μια άψυχη σελίδα στα βιβλία της Ιστορίας...
 
Ο  εθνικός μας ύμνος είχε περιπέτεια έως ότου καθιερωθεί και, κατά μία εκδοχή, ακόμη δεν έχει αποκτήσει τυπική αναγνώριση... Ο πρώτος βασιλιάς  των Ελλήνων ο βαυαρός Όθωνας καθιέρωσε ως εθνικό ύμνο  τον της πατρίδας του, που ήταν πανομοιότυπος με τον αγγλικό «God save the King» (Ο Θεός σώζοι τον Βασιλέα).
 
Με την έλευση του Γεωργίου του Α΄, το 1863,  και την Ένωση της Επτανήσου με την ελεύθερη Ελλάδα, ο Υπουργός των Ναυτικών Δ. Μπουντούρης, στις 4 Αυγούστου 1865, απευθύνει έγγραφο στο Υπουργείο των Εξωτερικών, με το οποίο ζητεί να καθιερωθεί ως «επίσημον Εθνικόν άσμα» ο Ύμνος στην Ελευθερία του Διον. Σολωμού, σε μουσική Νικολάου Μάντζαρου. Ο Ύμνος ψάλλεται έκτοτε ντε φάκτο δια της επικρατήσεως της εθνικής συνειδήσεως, χωρίς να υπάρχει νομική ρύθμιση με βασιλικό ή προεδρικό διάταγμα, όπως, με επιφύλαξη πάντως, διατείνεται ο Γεώργιος Λαγανάς στη σχετική ενδιαφέρουσα μελέτη του, «ΎΜΝΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ» του Διονυσίου Σολωμού - Από τον στίχο στο μέλος», Εκδ. του Φοίνικα, σελ. 55-57. Αν, βέβαια, επί 160 χρόνια δεν έχει καθιερωθεί τυπικά και επίσημα ο εθνικός μας  ύμνος πιθανότατα να είναι παγκόσμια πρωτοτυπία, όμως ταυτόχρονα δείχνει τη διαχρονική πίστη του λαού μας στον Εθνικό μας Ύμνο και σε ό,τι Αυτός συμβολίζει και εκφράζει...
 
Περαίνω το κείμενό μου αναφέροντας μια ουσιαστική σκέψη του Μίκη Θεοδωράκη για τον Εθνικό μας Ύμνο:
 
«Πέρα από τη μέγιστη λογοτεχνική του αξία το συναρπαστικό ποίημα του Σολωμού... είναι από κάθε άποψη ένα από τα πιο προοδευτικά ποιητικά έργα που γράφτηκαν ποτέ στην ελληνική γλώσσα. Ως συνθέτης δε, θαυμάζω τον τρόπο με τον οποίο ο Μάντζαρος, ο οποίος είχε δώσει μαθήματα μουσικής στον Σολωμό, ανακάλυψε και έφερε  στο φως την εσωτερική μουσική του ποιήματος, όταν το μελοποίησε για τετράφωνη ανδρική χορωδία και πιάνο...
 
Μπορεί να φανταστεί κανείς την ελληνική συνείδηση και την ελληνικότητα χωρίς αυτά τα λόγια του Σολωμού για την Ελευθερία να είναι κτήμα όλων των Ελλήνων εδώ και τόσες γενιές; Όχι. Ο Σολωμός και ο Μάντζαρος έβαλαν τη μεγάλη τους σφραγίδα στην έννοια και τη συνείδηση της ελληνικότητας. Η ποίηση και η μουσική, χέρι χέρι, στην πιο μεγάλη τους ώρα, ενέπνευσαν γενιές Ελλήνων να αγωνιστούν, τους έδειξαν και τους άνοιξαν τον δρόμο προς την Ελευθερία, όπως πάντοτε συμβαίνει...[13].
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

---

[1] Ν.Β Τωμαδάκη «Σολωμού άπαντα», Εκδ. Γρηγόρη, σελ. 15
[2] Λίνου Πολίτη «Γύρω στον Σολωμό - Μελέτες και άρθρα 1938-1982», ΜΙΕΤ, Αθήνα, 1995, σελ. 384.
 
[3] Αυτόθι, σελ. 15.
[4] Ο ποιητής εννοεί τον Σουλτάνο.
[5] Λίνου Πολίτη «Γύρω στον Σολωμό - Μελέτες και άρθρα (1938-1982)», Εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα 1995, σ. 168.
[6] Αυτ. σελ. 104-105.
[7] «Εισαγωγή στην ποίηση του Σολωμού», Επιμ. Γιώργος Κεχαγιόγλου, Πανεπ. Εκδ. Κρήτης, Ηράκλειο, 1999, σελ. 22.
[8] Ιωάννου Ηλιούδη  «Το υμνογραφικό πρότυπο (στιχουργικό και μελωδικό) του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν», Ανάτυπον εκ της «Κληρονομίας» Πατρ. Ιδρ. Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2002, Τόμος 32, τεύχη Α΄ - Β΄, 2000, σελ. 192.
[9] Φάνη Μιχαλόπουλου «Οι εκδόσεις και μελοποιήσεις του Ύμνου, Αθήνα, 1941, σελ. 24
[10] Γ.Ν. Παπαθανασόπουλου «Γιώργος Σαραντάρης, ο άνθρωπος, ο ποιητής, ο διανοούμενος». Εκδ. Έκπληξη, 2011, σελ. 182.
[11]Αυτ. σελ. 183.
[12] Εισαγωγή στην ποίηση του Σολωμού ό.π. σελ. 11.
 
[13]  Διονυσίου Σολωμού, «Ύμνος εις την Ελευθερίαν και οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», Εφημ. «Το ΒΗΜΑ», Αθήνα, 2014, Προλογικό σημείωμα Μίκη Θεοδωράκη, σελ. 12-13.

Constantinople Lecture 2023

 
On Thursday the 23rd of November 2023 the annual 'Constantinople Lecture' of the AECA (Anglican & Eastern Churches Association) took place at the Greek Orthodox Cathedral of Haghia Sophia in Bayswater London.
 

This year's lecture was delivered by the esteemed theologian and chaplain of HM King Charles, Rev Dr Canon Jamie Hawkey. The Canon of Westminster spoke on the theme of His Majesty the King's recent coronation in terms of both the liturgical influences of the Orthodox Christian tradition (with holy oil consecrated and offered by the Patriarchate of Jerusalem) and the ecumenical significance of His Eminence Archbishop Nikitas' active participation in the ceremony, alongside other faith leaders.
 

Prior to the lecture itself, the chairman of the AECA, Fr William Taylor, offered welcoming remarks, whilst the Rt Rev Bishop Christopher Chessun of Southwark congratulated Canon Jamie following his insightful talk. The Chancellor of the Archdiocese of Thyateira and Great Britain, the V. Rev. Archimandrite Nephon Tsimalis, represented His Eminence Archbishop Nikitas.
 

The lecture sparked glimmers of hope within the context of Anglican -Orthodox dialogue, placing emphasis on the theme of 'integration,' as well as on practical implementation of Christ's commandments of unity and of 'diakonia,' serving and ministering to others in His name. 
 

The lecture and gracious reception hosted by the Cathedral of the Divine Wisdom was truly a joyous occasion for further fellowship amongst members of the AECA and other attendees, in a spirit of Christian solidarity, in prayer for a brighter future of unity, in faith and fraternal love.
 
Deacon Gregory Florides

Στη μνήμη του Τζον Κένεντι

 
Συμπληρώθηκαν  εξήντα χρόνια από τη δολοφονία του Προέδρου των ΗΠΑ Τζον Φ. Κένεντι (29/5/1917-22/11/1963). Το αποτρόπαιο έγκλημα δεν έχει ακόμη διαλευκανθεί. Ο δολοφόνος του, Λι Όσβαλντ, δολοφονήθηκε από τον Τζακ Ρούμπι, ενώ υποτίθεται ότι ήταν υπό ισχυρότατη αστυνομική προστασία. Ο Ρούμπι ενώ διεξαγόταν η δίκη του μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου, χωρίς να έχει αναφερθεί κάποιο πρόβλημα υγείας, απεβίωσε. Η αιτιολογία του θανάτου του ήταν πνευμονική εμβολή...
 

Ο Κένεντι αποτελούσε καμάρι και ελπίδα όλων των φιλελεύθερων πολιτών του κόσμου, αλλά είχε και αποφασισμένους εχθρούς στο εσωτερικό και στο εξωτερικό των ΗΠΑ. Ο δολοφονηθείς Πρόεδρος στην  ομιλία του στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, στις 10 Ιουνίου 1963, μίλησε για το πώς έβλεπε την ειρήνη στη χώρα του και σε όλο τον κόσμο. Η ομιλία υπάρχει στο βιβλίο του «Η ευθύνη της δόξας» (Έκδ. Μ. Πεχλιβανίδης & ΣΙΑ Α.Ε, σελ. 85). Είπε μεταξύ άλλων:
 
«Διάλεξα να σας μιλήσω για την παγκόσμια ειρήνη. Τί είδους ειρήνη εννοώ; Όχι μία Pax Americana, επιβεβλημένη στον κόσμο με τα αμερικανικά όπλα του πολέμου. Ούτε την ειρήνη του νεκροταφείου. Ούτε την ασφάλεια του υποδούλου. Εννοώ την πραγματική ειρήνη. Το είδος της ειρήνης που κάνει τη ζωή στη γη άξια να τη ζήσομε, το είδος της ειρήνης που επιτρέπει στους ανθρώπους και στα έθνη να ανδρώνονται, να ελπίζουν και να οικοδομούν μια καλύτερη ζωή για τα παιδιά τους. Όχι μια ειρήνη για τους Αμερικανούς, αλλά μια ειρήνη για όλο τον κόσμο, όχι μια πρόσκαιρη ειρήνη, αλλά μια ειρήνη παντοτινή».
           
Η παγκόσμια ειρήνη κινδύνευσε το 1962 από την πρόθεση της ΕΣΣΔ να εγκαταστήσει πυραύλους στην κομμουνιστική Κούβα. Τότε ο Κένεντι σε διάγγελμά του προς τον Αμερικανικό λαό (Σημ. Υπάρχει στο ίδιο βιβλίο του, σελ. 130) είπε, μεταξύ άλλων: «Οι δικοί μας πύραυλοι επιθετικών βομβαρδισμών δεν μεταφέρθηκαν ποτέ σε έδαφος οποιασδήποτε άλλης χώρας με κρυφό και απατηλό τρόπο. Η ιστορία μας αποδεικνύει ότι δεν επιθυμούμε να κυριαρχήσουμε ή να κατακτήσουμε άλλα έθνη, ή να επιβάλλουμε το σύστημά μας στους λαούς άλλων χωρών… Η εξαπόλυση πυρηνικού πυραύλου από την Κούβα εναντίον οποιασδήποτε χώρας του Δυτικού Ημισφαιρίου θα θεωρηθεί από τις ΗΠΑ ως επίθεση της Σοβιετικής Ένωσης εναντίον τους και θα προκαλέσει μαζικά αντίποινα…».
 
Ο Κένεντι στο άλλο του βιβλίο «Σκιαγραφία των Γενναίων» (Εκδ. Γαλαξία, 1967) δείχνει την προσήλωσή του στα διδάγματα της ιστορίας. Δίνει από την ιστορία των ΗΠΑ παραδείγματα πολιτικών ανδρών, οι οποίοι  έδειξαν θάρρος  και γενναιότητα και για τις αρχές τους  θυσίασαν την καριέρα τους και την αποδοχή τους από το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό κατεστημένο. Στον ίδιο, όταν πρωτομπήκε στη Γερουσία, η  συμβουλή που του δόθηκε ήταν: «Για να προχωρήσεις πρέπει να συνοδοιπορήσεις». Ο Κένεντι δεν συνοδοιπόρησε, προχώρησε και με θάρρος προσπάθησε για έναν καλύτερο κόσμο. Όμως τον δολοφόνησαν  και οι ΗΠΑ πήραν την πορεία που εκείνος απέρριπτε.
 
Στο βιβλίο του αυτό γράφει τη σημασία που έχει για έναν λαό να ξέρει την πολιτική ιστορία του: «Ένας λαός που λησμόνησε τις πράξεις θάρρους των πολιτικών του χθες, είναι απίθανο να απαιτήσει από τους σημερινούς πολιτικούς ηγέτες του τις ίδιες με εκείνους ιδιότητες, ή ότι να τις ανταμείψει εκλογικά όταν τις βρει». Ένας λαός με κοντή μνήμη και άγνοια της πολιτικής ιστορίας του είναι και ο ελληνικός. Γι’ αυτό και συχνά επαναλαμβάνει λάθη πολιτικά και εκλογικά για πολλοστή φορά… Μετανιώνει, όμως το κακό έχει επιτελεσθεί…
 
Ο Κένεντι περί το τέλος του ως άνω βιβλίου του αναφέρει το θάρρος του δικηγόρου και υποψηφίου βουλευτού για το Κοινοβούλιο της Μασαχουσέτης, το 1770, Τζον Άνταμς. Αν και σφοδρός πολέμιος της βρετανικής πολιτικής δέχθηκε να παρασταθεί ως συνήγορος υπερασπίσεως βρετανών στρατιωτών που αδίκως είχαν κατηγορηθεί και παραπεμφθεί σε δίκη και κατόρθωσε, παρά την μεροληψία που υπήρχε σε βάρος τους να τους αθωώσει. Είπε τότε ο Άνταμς στο δικαστήριο τα εξής σημαντικά:
 
«Όποιες και αν είναι οι επιθυμίες μας, οι κλίσεις μας ή οι υπαγορεύσεις των παθών μας, δεν μπορούν να μεταβάλουν τα γεγονότα και την αποδεικτική διαδικασία. Ο Νόμος δεν υποχωρεί μπρος στις αβέβαιες επιθυμίες, στη φαντασία και στην ακολασία των ανθρώπων. Κύριοι ένορκοι παρίσταμαι ως συνήγορος των κατηγορουμένων και θα απολογηθώ επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Μαρκησίου Μπεκάρια, αν χάρη σε μένα, σωθεί η ζωή ενός μόνο ανθρώπου, οι ευλογίες του και τα δάκρυά του θα είναι αρκετή παρηγοριά για την περιφρόνηση όλου του κόσμου». Αυτά σκεφτόταν και έγραψε ο Κένεντι για την δικαιοσύνη και το θάρρος που πρέπει να διέπουν τις κοινωνίες.
 
Τέλος, στο άλλο του βιβλίο «Η ευθύνη της δόξας» γράφει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αντίθετες στις φυλετικές διακρίσεις και στις διώξεις λόγω φυλής ή θρησκεύματος -όπου και αν γίνονται στον κόσμο- ιδίως βέβαια αν γίνονται στη χώρα του και ότι προσπαθεί να διορθώσει τις αδικίες… Αν δει κανείς τις σχέσεις των ΗΠΑ με διάφορες χώρες, που ελάχιστα σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα καταλάβει ότι η εφαρμογή του λόγου του Κένεντι ακόμη ζητείται, αφού των δικαιωμάτων πλεονεκτεί το συμφέρον.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου