...Και το όνομα αυτού: Σεπτέμβριος

 
Χρόνος μπαίνει, χρόνος βγαίνει, αυτός δεν παραλείπει να εμφανίζεται και να μπαινοβγαίνει. Ο ένατος μήνας του χρόνου που θα έπρεπε να  ήταν ο έβδομος, το λέει και η ονομασία του, αλλά πολλά πράγματα έχουν καθιερωθεί με τα  δικά τους "γιατί" και  "επειδή"  και άντε να βρεις άκρη. 
 

Ο λόγος περί μηνός Σεπτεμβρίου με όλα τα πολλά που βρέθηκε να κουβαλά στην πλάτη του. Σαν να είναι φορτωτική της στο τέλος της εποχής των Απελάσεων. Των απελάσεων Ελλήνων Υπηκόων από την Τουρκια το 1964. Γεμάτα τα σακιά, τα τσουβάλια, τα ταγάρια, τα ρακοφαγωμένα  σεντούκια και οι χειραποσκευές του από διάφορα και μέσα σε όλα τα θησαυρισμένα,  γιορτές έθιμα και αναμνήσεις.
 
Η πρώτη μέρα του αρχίζει από την τον Εσπερινό της παραμονής, προμηνύοντας  το ξεκίνημα του Εκκλησιαστικού Έτους. Έτσι λέει το Ημερολόγιο και για να το λέει, έτσι είναι. Θα αμφισβητούσε κάτι τέτοιο η Λωξάντρα; Όχι βέβαια.  Η σειρά των πραγμάτων. Το Τυπικό και η τάξη. Η Τάξη συνδυασμένη με το γερό δέσιμο της  συνύπαρξης. Απλότητα και αρχοντιά. Αρχοντική και απέριττη η σειρά των πραγμάτων στο Πατριαρχείο μας. Στην Πόλη,  στη δική μας Πόλη, στην Πόλη του Κωνσταντίνου και πάνω από όλα στην Πόλη Της Παναγιάς. Αυτό λέει η κληρονομιά και η παράδοση. Τι, αλλαγές θα κάνουμε τώρα;
 
Σεπτέμβρης με τα <Σεπτεμβριανά> του που δεν ξεχνιούνται από αυτούς που τα έζησαν. Αφηγήσεις, φωτογραφίες, εκθέσεις για να μάθουν οι υπόλοιποι που ενδιαφέρονται να μάθουν  αυτά που έγιναν τότε σε μια νύχτα από τις 6 μέχρι τις 7 του μήνα, σε λίγες ώρες για να αλλάξει η πορεία της ζωής μιας μεγάλης μερίδας Ρωμιοσύνης. Συμβάντα που όπως ό,τι γίνεται δεν ξεγίνεται, αγιοκατατάχτηκαν ανεπισήμως στα κιτάπια των αναμνήσεων. Υπήρξαν μάρτυρες και μάρτυρες που υπέκυψαν ποικιλοτρόπως σε αυτά που υπέστησαν. Μάρτυρες των Γεγονότων που τα ονόματα τους είναι γραμμένα στα μεριδοχάρτια των απογόνων τους, μέχρι που θα έρθει η επόμενη, άντε ας είναι η μεθεπόμενη, γενιά για να τα ρίξει στον κάδο της ανακύκλωσης.  Κάτι είναι και αυτό. 
 
Αίθριος καιρός, και γιορτές η μια πίσω από την άλλη, <Στέλιο, αύριο είναι του Αγίου Νεκταρίου, να πάμε στην Σηλυβριά; Να το πούμε και στην Ελένη και στον Κώτσο, να πάρουμε και γιαούρτι, ε, τι λές;>, πρότεινε η μαμά μου. στον πάτερ-φαμίλια της οικογένειας, μπαμπά μου. Πρόταση που δεν δεχόταν αντίρρηση. Και αφού θα πηγαίναμε, θα παίρναμε και γιαούρτι. 
 
Ήρεμη και γαλήνια η θάλασσα όταν πλησίαζε το Πανηγύρι του Γενεσίου της Παναγίας, στις οκτώ του μήνα, στο Γκιοκσουγιού, στην Ασιατική πλευρά του Βοσπόρου. Παραμονιάτικα το ρίχναμε στις προετοιμασίες για το τι θα ακολουθούσε ύστερα από την Θ. Λειτουργία, έξω από το εκκλησάκι. Ευκαιρία να ανταμωθούμε με την κ. Σοφία και τις κόρες της με τον μικρό Γιαννάκη από  το Τσεγκέλκιοϊ, και  να παίξουμε. Να ξαναδ(ι)ούμε την κυρία Μαρίκα, τον Γιωργάκη και την Νανά με τα χρυσά μαλάκια από το Σελβί Μπουρνού, την κυρία Αιμιλία, τον Σταυρίκο με την κυρία Ελένη από το Πέρα. Παρέα των γονιών μου από μια σύντομη παραμονή στην Αλεξανδρέττα. Σε εκείνο τον τόπο, σε εκείνα τα ζεστά μέρη που άνθιζαν πορτοκαλιές και χουρμαδιές εν αφθονία, εργάστηκαν οι Γαλλομαθείς (και περιζήτητοι) σύζυγοι τους, δημιουργήθηκαν δεσμοί και φιλίες που ακόμα συνεχίζονται από τα παιδιά τους, σκορπισμένα σήμερα σε άλλα μέρη του πλανήτη. 
 
Και μετά από το Γκιοκσουγιού, ο Σταυρός με συντροφιά τον σγουρό βασιλικό να υψώνεται στις δεκατέσσερις, στον Σολέα της Αγίας Παρασκευής. Την άλλη μέρα στις δεκαπέντε, εκδρομή από τα Θεραπειά στο Κεφελίκιοϊ, στους ταρλάδες (χωράφια) και στα τσαϊρια που κάποτε ήταν ο τόπος της Εκκλησίας του Αη Νικήτα. Το όνομα του Αγίου με ενδιέφερε ιδιαίτερα, αφού, όπως με εξήγησε η γιαγιά μου, η προέλευσή του ερχόταν από την νίκη του Χριστού ενάντια στον θάνατο,<σαν το Χριστός Ανέστη; Ναί, έτσι ακριβώς...>. Νίκη του Χριστού ο Νικήτας, Νίκη κι εγώ από την κυρά Δέσποινα την Παναγία και τα νικητήριά Της. Απλά πράγματα. Ταύτιση, σε πλήρη αρμονία. Αχ, γιαγιά, πως έκρυβες τέτοια σοφία μέσα σου; 
 
Γραμμή λοιπόν για το Κεφελικιόϊ που δεν βλέπαμε τίποτα εκεί για να το προσκυνήσουμε. Εμείς όμως πηγαίναμε και με το που φτάναμε η γιαγιά μου μαζί με την θεία Μαρούλα μουρμούριζαν: <Νίκην έστησαν κατά της πλάνης...> η νίκη, πανταχού παρούσα και μέσα σε όλα για να καμαρώνει η αφεντιά μου...
 
Έχει κι άλλη αρχή ο Σεπτέμβρης, της Σχολικής χρονιάς, καινούργια βιβλία, τετράδια, μολύβια και στυλό. Κιμωλίες και μαυροπίνακες -ανύπαρκτοι ίσως πια- τσάντες και μαθητικά ρούχα. Μαύρες μπροστέλες με άσπρα γιακαδάκια, μυρωδιά Σχολείου διάχυτη παντού, το ίδιο και σήμερα, όπως και τότε που ο Peppino di Capri τραγουδούσε... Melancolie in Settembre...
 
Νίκη Beales
6 Σεπτεμβρίου 2026
Μπάκινγχαμ, Αγγλία