Καποδιστριακά ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ

Έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που έλαβα την ποιητική συλλογή «Ανακαλυπτήρια», του αγαπημένου, πολυσέβαστου, εξαιρέτως ταλαντούχου και βεβαίως πολυβραβευμένου αδελφού και δόκιμου ποιητή Πρωτοπρ. Παναγιώτη Καποδίστρια.

Δυστυχώς δεν βρήκα χρόνο ενωρίτερα να τη παρουσιάσω από το παρόν ιστολόγιο όπως θα ήθελα. Ίσως ούτε και τώρα να την έχω μελετήσει ακόμα στο βάθος που της αξίζει. Κι αυτό φυσικά οφείλεται στο γεγονός ότι ο ποιητής μας και το έργο του δεν είναι εύκολο. Χρειάζεται κανείς χρόνο για να επεξεργασθεί προσεχτικά τις έννοιες, τα νοήματα, τις λέξεις, τη βαθυστόχαστη σκέψη του.

O Kαποδίστριας είναι πιστός ακόλουθος του φωτός, το οποίο το παρατηρεί να «ξεφυλλίζεται» (σ. 54) και να είναι «απαρηγόρητο» (σ. 56). Δεν χάνει επίσης ευκαιρία να λάβει και την εμπειρία της «ευωδίας φωτός» (σ. 72).

Ο λόγος του ευγενής, ελληνικός και με μια παραδοσιακή αυθεντικότητα, στην οποία χωράνε οι εύηχοι τόνοι και τα πνεύματα, τα οποία σηματοδοτούν μια γνήσια σχέση κι επικοινωνία με τον γλωσσικό θησαυρό της πολυχιλιετούς και γεμάτης ιστορίας και τέχνης λαλιάς μας.

Το ταξίδι, και μάλιστα το μακρινό, που όπως λέει ο Σεφέρης είναι «το πρώτο πράγμα που έκανε ο Θεός», είναι από τα βασικά στοιχεία στην ποίηση του Καποδίστρια. Σημαντικά τοπωνύμια για τον Ελληνισμό και τον Χριστιανισμό, όπως Επίδαυρος, Πάτμος, Κωνσταντινούπολη, Ίμβρος, και τόσα άλλα, παρελαύνουν λογοστεφανωμένα στην εύρυθμη ποίηση των Ανακαλυπτηρίων.

Η συλλογή αυτή εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2014 από το Κέντρο Λόγου Μπανάτου «Αληθώς». Αποτελείται από 144 σελίδες, στις οποίες βρίσκουμε 4 ποιητικές ενότητες, που περιέχουν 73 ποιήματα. Εύχομαι ειλικρινώς να είναι καλοτάξιδη!

Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες

Σε μια γωνιά του παρεκκλησίου στο τοπικό μας Γενικό Νοσοκομείο στο ΒΔ Λονδίνο πρόσεξα τη θρησκευτική παράσταση της παρούσας ανάρτησης: Ο Ιησούς με ανοιχτή τη στοργική αγκαλιά Του δέχεται και καλωσορίζει τον πονεμένο άνθρωπο, που σκύβει ικετευτικά και ευλαβικά παραδίδοντας στον Κύριο όλη τη πληγωμένη του ύπαρξη.

Δίπλα από την παράσταση βλέπουμε ένα όμορφο μπουκέτο με φρέσκα λουλούδια, πιθανότατα ταπεινή προσφορά ευεργετηθέντος ασθενούς, κι ένα κηροστάσιο, όπου οι πιστοί μπορούν να ανάψουν ένα κερί.

Η παράσταση μου θύμισε αμέσως το βιβλικό χωρίο: «Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι καγώ αναπαύσω υμάς» (Ματθ. ια' 28).

Σχετικό είναι επίσης και το παρακάτω πατερικό κείμενο (Αγίου Βασιλείου, Επισκόπου Σελευκείας, Λόγος ΚΘ΄. Migne PG 85):

«Δείξτε μόνο με ένα νεύμα τη διάθεσή σας και θα θεραπευθείτε. Δικά σας τα αμαρτήματα, δικά μου τα ιάματα. Δικά σας τα τραύματα, δικά μου τα φάρμακα. Ζητώ μόνον μετάνοια και θεραπεύω την πληγή. Δείξτε μου την αλλαγή της συμπεριφοράς και λάβετε από εμένα που λυπήσατε την απαλλαγή... Όσα βλέπω, τα παραβλέπω κοιτάζοντας τη μεταβολή. Διαγράφω το παρόν πταίσμα, διότι ελπίζω στο μελλοντικό κατόρθωμα (τη μετάνοια) και σβήνω τα πρώτα με τα δεύτερα... "Δεύτε προς με, πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι". Δεν στενοχωρούμαι με τα πλήθη, δεν κουράζομαι να τους δέχομαι όλους. Δεν είναι τόσο μικρό το πέλαγος της φιλανθρωπίας μου, ώστε να στενοχωρείται από τους ποταμούς των αμαρτωλών που εισρέουν. Έχω τόπον αναπαύσεως για όλη την οικουμένη...».

Η Ποιμαντική της Υγείας συνεχίζεται...

Ιωάννης Καποδίστριας

190 χρόνια από την εκλογή του

Στις ημέρες αυτές, που έχουν συσσωρευτεί βαριά τα σύννεφα πάνω από τη χώρα μας, είναι αναγκαία η προβολή σημαντικών, από κάθε άποψη, εθνικών προσωπικοτήτων. Μια τέτοια είναι του Κυβερνήτη της Ελλάδος  Ιωάννη Καποδίστρια. Φέτος είναι η 190ή επέτειος της εκλογής του από την 3η Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας. Από τις 19 Μαρτίου έως τις 5 Μαΐου 1827 συνεδρίασαν 173 πληρεξούσιοι στην κωμόπολη αυτή της Αργολίδας και στις 14 Απριλίου 1827 εξέλεξαν Κυβερνήτη της Ελλάδος τον Ιωάννη Καποδίστρια. Επίσης εψήφισαν το Σύνταγμα της ελεύθερης Ελλάδος. Είναι αξιοσημείωτο πως παρά το ότι ελεύθερο ήταν τότε μόνο μικρό μέρος της Πελοποννήσου και λίγα νησιά εκπροσωπήθηκε στην Εθνοσυνέλευση σχεδόν το σύνολο του Ελληνισμού.

Σημαντική 190ή επέτειος για την Ιστορία μας είναι επίσης η υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου από τις τότε Μεγάλες Δυνάμεις Ρωσίας, Γαλλίας και Αγγλίας, στις 6 Ιουλίου 1827. Με αυτή ζητείτο από τον Σουλτάνο να δεχθεί την ανεξαρτησία της Ελλάδος. Η Συνθήκη δεν έγινε δεκτή και ο Ιμπραήμ συνέχισε τις πολεμικές επιχειρήσεις του στην Πελοπόννησο. Αυτό έως την άλλη σημαντική 190ή επέτειο, αυτήν της Ναυμαχίας του Ναυαρίνου, στις 8 Οκτωβρίου 1827. Τότε ο ενωμένος στόλος των τριών Μεγάλων Δυνάμεων της Ευρώπης κατανίκησε τον Αιγυπτιακό στόλο του Ιμπραήμ, ο οποίος νικημένος αποχώρησε της Πελοποννήσου το 1828.

Η Συνθήκη του Λονδίνου επιβλήθηκε δυόμισι χρόνια μετά, στις 3 Φεβρουαρίου του 1830, με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, το οποίο υπέγραψαν οι ίδιες τρεις Μεγάλες Δυνάμεις. Με αυτό δέχθηκαν να παραμείνει Κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδος ο Ιωάννης Καποδίστριας, που ήδη κυβερνούσε τη χώρα από τις 18 Ιανουαρίου του 1828, αλλά επέβαλαν ως πολίτευμα αυτό της Βασιλείας. Η διχόνοια των Ελλήνων και η δολοφονία του Κυβερνήτη διευκόλυναν τα σχέδιά τους...

Ο Καποδίστριας θυσίασε τα πλούσια προσόντα του και την ίδια του τη ζωή στην Πατρίδα του, που υπεραγαπούσε. Δεν ήταν τυχαία προσωπικότητα. Ήταν εκ των σημαντικότερων διπλωματών και πολιτικών της Ευρώπης των αρχών του 19ου αιώνα. Είναι και ευεργέτης της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, αφού, με το Σύνταγμα που πρότεινε και έγινε δεκτό, συνετέλεσε αποφασιστικά στην ενότητά και στην ανεξαρτησία των Καντονίων, που την αποτελούν.

Πέραν των έμφυτων ικανοτήτων  του ο Καποδίστριας είχε ήθος, θέληση και γνώση της ιστορίας και της ιδιοπροσωπίας του Ελληνισμού. Με αυτά τα εφόδια έβαλε τις βάσεις για ένα εκσυγχρονισμένο και προοδευτικό κράτος, στο οποίο πρωτεύοντα ρόλο να παίζει η Παιδεία. Ο Καποδίστριας είναι ένα παράδειγμα ανιδιοτελούς, εντίμου και λιτού στη ζωή πολιτικού. Δεν ήταν δημαγωγός, δεν χάϊδεψε αυτιά. Ο Κων. Παπαρρηγόπουλος, στα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Κυβερνήτη στην Κέρκυρα, είπε ότι ήταν εξ εκείνων των πολιτικών, που σε κρίσιμες περιστάσεις  ή  σώζουν την Πατρίδα ή πεθαίνουν... Ο Καποδίστριας και έσωσε την Πατρίδα του και δολοφονήθηκε...

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Το «1984», δυστυχώς ο Τζόρτζ Όργουελ ήταν προφητικός!

Χθες είδα την θεατρική διασκευή του γνωστού έργου του Τζόρτζ Όργουελ, «1984» στο θέατρο Βασιλάκου, στον Κεραμεικό, σε σκηνοθεσία και μετάφραση της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Έχω διαβάσει το βιβλίο, έχω δει την κινηματογραφική διασκευή του, έχω παρακολουθήσει άλλη μια φορά την θεατρική διασκευή του, από τον Αμερικάνο Τιμ Ρόμπινς στην ΑΘήνα το 2006, στα πλαίσια του φεστιβάλ «Νύχτες Πρεμιέρας». Γενικά είναι ένα έργο που το γνωρίζω καλά. Παρόλα αυτά, όσες φορές κι αν το βλέπω, όσες φορές κι αν το διαβάζω, με αναστατώνει και με στενοχωρεί.

Ο Τζόρτζ Όργουελ (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Έρικ Άρθουρ Μπλαιρ) γεννήθηκε το 1903 στην Ινδία από Άγγλο πατέρα και Γαλλίδα μητέρα. Μετακόμισε ενός έτους στην Αγγλία, όπου σπούδασε στο Ίτον. Μετά τις σπουδές του εργάστηκε για μερικά χρόνια στην Βιρμανία στην αυτοκρατορική αστυνομία των Ινδιών. Εγκατέλειψε σχετικά γρήγορα αυτήν την εργασία από μίσος για την αγγλική αποικιοκρατία. Για δύο χρόνια έζησε στο Παρίσι κάνοντας όλων των ειδών τα επαγγέλματα και προσπαθώντας να γράψει. Επέστρεψε στην Αγγλία όπου εργάστηκε ως καθηγητής σε ιδιωτικό σχολείο και αργότερα ως δημοσιογράφος. Παράλληλα έγραφε και εξέδιδε μυθιστορήματα και διηγήματα. Στην διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου πολέμησε με τους δημοκρατικούς κατά του Φράνκο, αλλά αμέσως μετά ήρθε σε σύγκρουση με τους κουμμουνιστές. Υιοθέτησε ένα αγοράκι μαζί με τη γυναίκα του και πέθανε σε ηλικία μόλις 47 ετών από φυματίωση, που τον ταλαιπωρούσε για πολλά χρόνια.

Τα διασημότερα έργα του Τζορτζ Όργουελ είναι: «Η Φάρμα των ζώων», εμπνευσμένο από την Ρώσικη επανάσταση και την απογοήτευση του απολυταρχισμού του σταλινισμού, «Οι αλήτες του Παρισιού και του Λονδίνου», στο οποίο περιγράφει τις εμπειρίες του από την πολυτάραχη ζωή του στο Παρίσι αλλά και στο Λονδίνο, όταν έψαχνε να βρει οποιαδήποτε εργασία και ζούσε με τα συσσίτια της πρόνοιας, «Μέρες της Μπούρμα», εδώ περιγράφονται οι ημέρες που εργάστηκε ως αστυνομικός στη Βιρμανία και φυσικά το «1984», το αριστούργημά του και το κύκνειο άσμα του.

Στο «1984» ο Όργουελ αποτυπώνει όλη την βαθιά απογοήτευσή του από το ανθρώπινο είδος και τα πολιτεύματα. Ο ίδιος υπήρξε γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, ο προπάππους του ήταν γαιοκτήμονας στην Τζαμάικα και παντρεμένος με την Λαίδη Μαίρη Φέιν, ο παππούς του ήταν κληρικός και κληρονόμησε τίτλους ευγενείας, ο πατέρας του ήταν κρατικός υπάλληλος. Ο ίδιος ο Τζόρτζ Όργουελ πήρε υποτροφία για το καλύτερο κολέγιο της Αγγλίας, το Ίτον και εργάστηκε αρχικά για το κράτος. Παρόλα αυτά από νωρίς αντιπάθησε τις κοινωνικές ανισότητες του καπιταλισμού και στράφηκε στον κομμουνισμό. Όμως γρήγορα ανακάλυψε τον ολοκληρωτισμό του σταλινισμού και την ψευδαίσθηση που πρόσφερε η «ισότητα» και αυτού του πολιτεύματος. Γνωστή έχει μείνει η φράση από την Φάρμα των Ζώων: όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά υπάρχουν μερικά που είναι πιο ίσα από τα άλλα! Στράφηκε στην αναρχία και αντιμετώπισε σε προσωπικό επίπεδο την πείνα, την εξαθλίωση και την ουτοπία του μη πολιτεύματος. Στο τέλος της ζωής του, απογοητευμένος από τα πάντα, γράφει το «1984». Κατασταλαγμένος πλέον στρέφεται στο πολίτευμα που πιστεύει ότι είναι το «μη χείρον βέλτιστον»: στον σοσιαλισμό.

Ο Όργουελ έγραψε το «1984» το 1948 και εκδόθηκε έναν χρόνο αργότερα. Ο συγγραφέας είχε την τύχη να δει το έργο του δημοσιευμένο λίγο πριν πεθάνει, αφού πέθανε το 1950. Δεν πρόλαβε όμως να ζήσει για να δει και να μάθει την μεγάλη επιρροή που είχε παγκοσμίως το πόνημά του και οι εκφράσεις που πρώτος αυτός χρησιμοποίησε για να περιγράψει αυτά που ήθελε να πει: πλέον στις μέρες μας όταν θέλουμε να χαρακτηρίσουμε ένα ολοκληρωτικό καθεστώς το ονομάζουμε οργουελικό, το μάτι του μεγάλου αδελφού (Big Brother) μας παρακολουθεί αφού είμαστε όλοι «φακελωμένοι» σε ηλεκτρονικά και όχι μόνο αρχεία, είμαστε ένας αριθμός (ΑΜΚΑ, ΑΔΤ, αριθμός διαβατηρίου, αριθμοί πρωτοκόλλων κλπ), ο δε όρος Big Brother χρησιμοποιήθηκε έως και για τηλεοπτικά παιχνίδια που από μόνοι τους εκουσίως πήγαν οι διαγωνιζόμενοι για να παρατηρούν οι τηλεθεατές τη ζωή τους, η σύγκρουση υπέρ-δυνάμεων και πολιτευμάτων μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης πρωτο-ονομάστηκε «ψυχρός πόλεμος» από τον Όργουελ στο «1984».

Τι συμβαίνει όμως σε αυτό το περίφημο «1984»;  Σύμφωνα με τον φίλο μας, τον Όργουελ, ο κόσμος έχει διαιρεθεί σε τρία υπέρ-κράτη, σε τρείς μεγάλες δυνάμεις: την Ωκεανία (ΗΠΑ, Αυστραλία, Βρετανία), την Ευρασία (λοιπή Ευρώπη και Ρωσία) και την Ανατολασία (Ασιατικά κράτη). Τα κράτη αυτά βρίσκονται μονίμως σε πόλεμο μεταξύ τους. Ο ήρωας του βιβλίου, ο Ουίνστον Σμιθ ζει στην Ωκεανία όπου κυβερνά ένας παντοδύναμος πλανητάρχης, ο Μεγάλος Αδελφός. Ποτέ δεν μαθαίνουμε ποιος ακριβώς είναι ο Μεγάλος Αδελφός, αν είναι συγκεκριμένο πρόσωπο ή η δύναμη του κράτους, αυτό όμως που γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα είναι ότι βλέπει τα πάντα, παρακολουθεί ακόμα και τις σκέψεις μας. Τα πάντα παρακολουθούνται από κάμερες, κανένας δεν εμπιστεύεται κανέναν, τα παιδιά κατασκοπεύουν και καταδίδουν τους ίδιους τους γονείς τους στο κυβερνών κόμμα, ο έρωτας έχει καταργηθεί ως συναίσθημα, το φαγητό είναι λιγοστό, η εργασία δύσκολη, οι σκέψεις και η γραφή απαγορευμένες.

Σε αυτόν τον εφιαλτικό κόσμο το 1% αποτελεί την άρχουσα τάξη, το 18% είναι οι κρατικοί υπάλληλοι που έχουν κάποια ελάχιστα προνόμια και το υπόλοιπο 81% είναι οι παρίες που ζουν μέσα στην αθλιότητα, μοναδική τους επιτρεπόμενη διασκέδαση είναι το διάβασμα της φτηνής παραλογοτεχνίας και της πορνογραφίας και η κατανάλωση μπύρας. Οποιαδήποτε λέξη που συνιστά η υπαινίσσεται επανάσταση ή αντίσταση κατά της κυβέρνησης είναι απαγορευμένη, γενικά γίνεται μεγάλη προσπάθεια να καταργηθούν πολλές λέξεις από το λεξικό και να χρησιμοποιούνται όσο γίνεται λιγότερες: πιο απλές, πιο ακίνδυνες, για να μην μπορεί ο μέσος πολίτης να εκφραστεί. Η σκέψη είναι και αυτή απαγορευμένη και με έναν περίεργο τρόπο οι σκεφτόμενοι άνθρωποι εντοπίζονται και απομονώνονται.

Σε ποιο βαθμό ο Όργουελ υπήρξε προφητικός; Ας ξεκινήσουμε με τα ποσοστά του πληθυσμού,στα οποία «έπεσε διάνα»: όντως το ποσοστό των πλουσίων είναι περίπου στο 1 με 2% του παγκόσμιου πληθυσμού. Φυσικά το ποσοστό της μεσαίας τάξης: αστοί, έμποροι, επιστήμονες κλπ ξεπερνούσε το 18% κάποτε αλλά πλέον στις ημέρες μας και αν το κοιτάξουμε σε παγκόσμιο επίπεδο ίσως δεν πέφτει και πολύ έξω. Όσο για το ποσοστό της φτώχειας εδώ θα συμφωνήσουμε όλοι ότι είναι το μεγαλύτερο, ειδικά αν συλλογιστούμε τις χώρες της Αφρικής και της Ασίας, την έλλειψη του πόσιμου νερού, του φαγητού, των απαραίτητων και πάμφτηνων φαρμάκων.

Όσο για τα απολυταρχικά καθεστώτα: σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου υπήρξαν και θα υπάρξουν απολυταρχικά καθεστώτα, ασχέτως της ονομασίας του πολιτεύματός τους. Ακόμα και στα κράτη που δεν έχουν τον ολοκληρωτισμό της Βόρειας Κορέας, κάποιων πρώην χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Κίνας του Μάο, υπάρχει ο δικομματισμός των ΗΠΑ: οι δημοκρατικοί και οι ρεπουμπλικάνοι εναλλάσσονται αρμονικά στην εξουσία μην αφήνοντας περιθώριο σε άλλα κόμματα ή σε άλλες ιδέες να αναπτυχθούν.

Η ύπαρξη των τριών υπέρ-κρατών παραπέμπει στην σημερινή παγκοσμιοποίηση: η δημιουργία ενιαίου νομίσματος, ενιαίων νόμων (Οδηγίες και Κανονισμοί της ΕΕ), η κατάργηση των εθίμων της κάθε χώρας και ο ενστερνισμός κοινών και αποδεκτών συνηθειών από όλους τους πολίτες, η επικράτηση και χρησιμοποίηση παγκοσμίου διεθνούς γλώσσας, όλα αυτά είναι σημάδια της κατάργησης του εθνικισμού και της κυριάρχησης ενός παγκόσμιου ολοκληρωτισμού. 

 Οι κάμερες και ο Μεγάλος Αδελφός που παρακολουθεί την κάθε μας κίνηση είναι πραγματικότητα και δεν χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση. Άλλωστε ο ίδιος ο συγγραφέας εμπνεύστηκε το μυθιστόρημά του όταν είδε το πρόσωπό του σε μια από τις κάμερες που υπήρχαν στο Λονδίνο στην δεκαετία του 1940. Για να αποφύγουμε την τρομοκρατία και για λόγους ασφαλείας υπάρχουν πλέον κάμερες που καταγράφουν τις κινήσεις μας σχεδόν παντού: στους δρόμους, στα πολυκαταστήματα, στις τράπεζες, στα αεροδρόμια. Οι τηλεφωνικές συνομιλίες καταγράφονται, μέσω της κάρτας απεριορίστων διαδρομών το κράτος γνωρίζει πού και πότε πάμε στους προορισμούς μας, μέσω της χρήσης χρεωστικών και πιστωτικών καρτών το κράτος γνωρίζει τι αγοράζουμε, πόσο το αγοράζουμε, πού πάμε διακοπές, από ποιά καταστήματα ψωνίζουμε, πού διασκεδάζουμε. Μόνοι μας οικειοθελώς δίνουμε πολλές πληροφορίες σε σελίδες του διαδικτύου όπως το facebook, το twitter, το  instagram κλπ.

Άφησα τελευταία την ελευθερία της έκφρασης και την χρησιμοποίηση της γλώσσας. Η προσπάθεια που γίνεται στις ημέρες μας στην Ελλάδα (και παγκοσμίως) προκειμένου οι άνθρωποι να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την γλώσσα τους, είναι πασιφανής. Η κατακρεούργηση της ελληνικής γλώσσας ξεκίνησε με την κατάργηση του πολυτονικού συστήματος, συνεχίστηκε και συνεχίζεται με την απλοποίηση των ελληνικών λέξεων και συντελείται καθημερινά με την χρησιμοποίηση των γνωστών γκρίκλις και την τοποθέτηση διάφορων σχημάτων (καρδούλες, χαμόγελα κοκ) αντί γραμμάτων. Στην κατακρεούργηση της γλώσσας βοηθάνε και οι γρήγοροι ρυθμοί της ζωής μας: όλα πλέον γίνονται βιαστικά και μηχανικά: σταματήσαμε να στέλνουμε γράμματα και να τηλεφωνούμε ή να συναντιόμαστε με τους φίλους μας, προτιμάμε να στέλνουμε ένα γρήγορο μήνυμα, πληρώνουμε τους λογαριασμούς μέσω διαδικτύου και δεν κάνουμε τον κόπο να πάμε πλέον στις τράπεζες, στις υπηρεσίες, στα καταστήματα, να συναναστραφούμε με τους συνανθρώπους μας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν κάνουμε τον κόπο να σκεφτούμε την ελληνική μετάφραση του ανελκυστήρα και λέμε ασανσέρ, δεν λέμε πλέον Σαββατοκύριακο αλλά ΣουΚου!

Ο Τζορτζ Όργουελ πέθανε απογοητευμένος από την κοινωνία που αντίκρισε, προέβλεψε τα χειρότερα και δυστυχώς για εμάς, επαληθεύτηκε και επαληθεύεται συνεχώς. Ο ήρωάς του, ο Ουίνστον Σμιθ είναι ένας ευαίσθητος και έξυπνος άνθρωπος που κάνει το λάθος να εμπιστεύεται ακόμα τους συνανθρώπους του. Στο χέρι μας ίσως είναι ακόμα να αποδείξουμε ότι ο Ουίνστον Σμιθ δεν είναι η εξαίρεση, ότι η εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο είδος δεν έχει χαθεί.

Εύη Ρούτουλα

Ἀναγνώσεις...

Μητροπολίτης Ἀργολίδος Νεκτάριος (Ἀντωνόπουλος), Ἁγίων Ὄρος, τό Ὄρος πού λίγο γνώρισα ἀλλά πολύ ἀγάπησα

ἐκδ. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ, Ναύπλιο 2016, σελ. 478

Νοιώθω μεγάλη τήν τιμή τῆς εὐλογημένης προσφορᾶς τοῦ ὑπέροχου καί πολύ σημαντικοῦ γιά τήν ψυχωφέλειά μας νέου βιβλίου τοῦ σεβαστοῦ Μητροπολίτη Ἀργολίδος π. Νεκταρίου, πού ταμιεύει ἡμερολογιακές καταγραφές ἀπό τίς προσκυνηματικές του ἐπισκέψεις στό Ἁγιον Ὄρος. Ἐπισκέψεις, πού καλύπτουν ἕνα χρονικό διάστημα σαρανταπέντε περίπου χρόνων - μιᾶς ζωῆς δηλαδή. Μιᾶς ζωῆς μέ πολλές καί ποικίλες ἐμπειρίες θείας ἐπισκέψεως καί βιοτῆς.    

Τό ἐν λόγῳ, λοιπόν, βιβλίο -πού τό θεωρῶ ὡς ἕνα ἀπά τά καλύτερα πού ἔχουν γραφεῖ γιά τό Ὄρος, ἀλλά καί ἀπο πλέον κορυφαῖα τοῦ συγγραφέα- φροντίζει νά εἰσοδεύσει τόν ἀναγνώστη του στό πραγματικό κι οὐσιαστικό νόημα πού ἀποπνέει τό Ὄρος. Κι αὐτό εἶναι ἡ ἁγιότητα, τήν ὁποία καί ἀκτινοβολοῦν ἄνθρωποι, ὅπως εἴμαστε ὅλοι μας, μέ μόνη διαφορά ὅμως, ὅτι ἐκεῖνοι ἔχουν τήν Ἁγιοπνευματική χάρη μέσα τους, τήν ὁποία ἀπέκτησαν μέ προσευχή, ταπείνωση, ὑπακοή καί παραίτηση στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.  Γιατί μονάχα αὐτοὶ μποροῦν νά καταλάβουν πώς, «Ὀ μεγαλύτερος ἐχθρός τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ ἑαυτός του» (σ. 167), μιά πραγματική, δηλαδή, γεροντική ρήση πού τήν έξέφρασε ὁ πολύς Γ. Ἐφραίμ ὁ Κατουνακιώτης νέος ἐξάπαντος ὅσιος τῆς Ἐκκλησίας μας.  Καί δέν εἶναι ἡ μοναδική. Μέσα στό βιβλίο ὑπάρχει ἕνα πολύτιμο ὀρυχεῖο μέ λόγους καί παρεναίσεις τῶν δύο συγχρόνων ἁγιορειτῶν πατέρων, τοῦ ὁσίου Παϊσίου καί τοῦ ἐν ἀσκήσει, ὀσιότητι καί εἰρήνῃ τελειωθέντος Γ. Ἐφραίμ. Αὐτά καί μόνο νά μελετήσει προσεχτικά ὁ φιλάγιος ἀναγνώστης θά κατανυγεῖ καί θά βιώσει τήν Ἁγιοπνευματική Χάρη.

Θά ἤθελα τώρα νά σταθῶ στίς σελ. 152-154, ὅπου ὁ σ. ἀναφέρει πώς στή Μονή Διονυσίου κάποιος μοναχός τοῦ «ἔδωσε τρεῖς σελίδες χαρτί μέ κείμενα γραμμένα στή γραφομηχανή» (σ. 152), πού δέν ἦταν ἄλλο ἀπό «Λόγους Ἁγιορειτῶν πατέρων». Τόν μοναχό αὐτόν δέν ξανάδε ὁ Σεβασμιώτατος, ὅπως ἀναφέρει, ὅμως ἐδῶ ἔρχεται στό νοῦ μου τό θαυμάσιο γραπτό τοῦ ἀειμνήστου Γ. Μωυσέως, «Λόγοι συγχρόνων ἁγιορειτῶν», πού δημοσιεύτηκε στό περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ (τ. 9[1984], Ἀφιέρωμα στό Ἅγ. Ὄρος, σελ. 1183-1193). Ἄραγε, νά ἔχουν κάποια συγγένεια αὐτά τά δύο;

Κλείνοντας θά ἤθελα νά καταθέσω καί μιά προσωπική μου ἐμπειρία, πού σχετίζεται μέ τό ἐν λόγω βιβλίο τοῦ Ἁγίου Ἀργολίδος.

Ἦταν τέλη τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1972 κι ἕνα ἀπόβραδο ἔξω ἀπό τό ἀναγνωστήριο τῆς Ἀνωτέρας τῆς Ριζαρείου πού φοιτούσαμε, συμφοιτητές ὄντες μέ τόν Σεβασμιώτατο, σέ συζήτηση πού εἴχαμε γύρω ἀπό τούς Γέροντες κ.λ.π. γυρίζει καί μοῦ λέει: «Νά φανταστεῖς ὅτι μόλις γύρισα ἀπό τό Ὄρος». Τότε δέν τόν κατάλαβα. Ἔπρεπε ὅμως νά περάσουν σαρανταπέντε χρόνια, νά διαβάσω τό βιβλίο του αὐτό καί νά κατανοήσω πλήρως ἐκεῖνον τόν ἐνθουσιασμό καί τήν συγκίνηση πού τόν κατεῖχε. Μακάρι, ταπεινά εὔχομαι, τά ἴδια ἐκεῖνα εὐλογημένα συναισθήματα του νά τόν συνοδεύουν, μαζί μέ τίς εὐχές τῶν Ἁγίων Γερόντων, «πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς του».

π. Κ.Ν. Καλλιανός

Σκόπελος, μέ βαρυχειμωνιά

Διάλεξη για τη Μάνη

Η πανέμορφη Πατρίδα μας απασχολεί κι ενδιαφέρει πάντοτε δικούς μας και ξένους.

Έτσι, ο κ. Michael Heslop, ο οποίος είναι Επίτιμος Ερευνητής του Ελληνικού Ινστιτούτου (Royal Holloway, University of London), θα δώσει αύριο Δευτέρα στις 7.15 μ.μ. στο Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου μια ενδιαφέρουσα διάλεξη, με θέμα: «Where in the Mani was the Frankish Castle of Megali Maini (Grand Magne)? A New Synthesis of the Evidence».

Τη διάλεξη θα συνοδεύει και μια έκθεση φωτογραφιών, με θέμα: «Patrick Leigh Fermor and the Castles of the Mani: Embellishment or Intrusion?»

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Η όλη εκδήλωση οργανώνεται από το Ελληνικό Κέντρο και από το Patrick Leigh Fermor Society.

Εκλογές Πελοποννησίων Μ.Β.

Ήλθε και πάλι για τους Πελοποννησίους της Μεγ. Βρετανίας η ενδιαφέρουσα και ύψιστη εκείνη στιγμή, όπως είναι στη ζωή κάθε οργανωμένης ομάδας, όταν πραγματοποιούνται εκλογές για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου.

Αύριο Κυριακή καλούμαστε, σύμφωνα με το σχετικό πρόγραμμα, να λάβουμε μέρος στη Γ.Σ., που κύριο λόγο σύγκλησης έχει τις αρχαιρεσίες. Τα υποψήφια μέλη έχουν καταθέσει τις υποψηφιότητές τους και είναι έτοιμα να διεκδικήσουν μια θέση στο Δ.Σ. Οι έχοντες το δικαίωμα του εκλέγειν θα διαμορφώσουν, μέσα από τη δημοκρατική διαδικασία, το τελικό αποτέλεσμα.

Ευρισκόμενοι φυσικά και στην αρχή του ημερολογιακού έτους, μετά τις εκλογές θα πραγματοποιηθεί και η τελετή Κοπής της καθιερωμένης Βασιλόπιτας. Όσοι πιστοί...