Tuesday, 17 February 2026

Απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών

 
Η σπουδαία βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
 

Πέθανε χθες Δευτέρα 16/02/2026 σε ηλικία 99 ετών η ιστορικός και καθηγήτρια Πανεπιστημίου, Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ.
 
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόνη, με πλούσιο συγγραφικό έργο για το Βυζάντιο, βραβεύσεις, αλλά και ενεργή παρουσία και παρεμβάσεις μέχρι το τέλος της ζωής της.
 
Μεταξύ άλλων είχε βραβευτεί στη Γαλλία με τον Μεγαλόσταυρο του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, ενώ βραβεύσεις είχε και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
 
Γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
 
Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
 
Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
 
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης. Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
 
Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη. Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France).
 
Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I). Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.
 
Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918-2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν. Σήμερα ζει μόνιμα στη Γαλλία.
 
Είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής του Εθνικού Κέντρου για την Επιστημονική Έρευνα (Γαλλία), του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών (Ελλάδα) και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών.
 
Επίσης, διετέλεσε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας, Πρύτανις της Ακαδημίας και Καγκελάριος των Πανεπιστημίων των Παρισίων, Πρόεδρος του Κέντρου Georges Pompidou-Beaubourg, Πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης και Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου στο Παρίσι. Είναι, ακόμη, μέλος του επιστημονικού εποπτικού συμβουλίου του Ιδρύματος Λαμπράκη και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών.
 
Στο Ελληνικό δημοψήφισμα του 2015 τάχθηκε υπέρ του «Ναι». Επίσης, τον Νοέμβριο του 2015 εξέδωσε μία ανακοίνωση και ένα βίντεο, με το οποίο δήλωσε την έμπρακτη στήριξή της για τον Κυριάκο Κ. Μητσοτάκη για τις εσωκομματικές εκλογές της Νέας Δημοκρατίας, αφιερώνοντάς του και ένα ποίημα.
 
Ισχυρίστηκε ότι στον τάφο της Βεργίνας είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος, το οποίο και αναλύει στο βιβλίο της Ο Μέγας Αλέξανδρος των Βυζαντινών.
 
Μαζί με άλλες εξέχουσες προσωπικότητες τον Ιούνιο του 2019 ζήτησε την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Επίσης, διετέλεσε μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση.
 
ΠΗΓΗ: ATHINAPRESS.GR

Monday, 16 February 2026

Religion in the UK

 
Christianity remains the largest religion in the United Kingdom, with the majority of adherents living in England, while Scotland, Wales, and Northern Ireland have smaller but still significant Christian populations.
 

Muslims form a much smaller share overall, yet their presence is heavily concentrated in England, reflecting historical migration patterns, urban settlement, and economic opportunities over recent decades.

Sunday, 15 February 2026

Orthodox Catechism, 16/2/2026

 
St. Peter and St. Paul Greek Orthodox Church in Bristol invites you to an Online Orthodox Catechism on Monday, 16th February 2026 at 7:00 pm (English time). This session will feature Fr. Trayan Goranov speaking on “Saturday of Souls - Praying for the Dead,” and Dr. Harry Harrison presenting part two of his talk on “The Different Understanding of the Word of God between Jews and Christians.” It promises to be an evening of thoughtful teaching, reflection, and discussion.
 

Whether you are new to the Orthodox faith, exploring Christianity, or simply wishing to deepen your understanding, all are warmly welcome. If you would like to attend, please message Fr. Anastasios D. Salapatas to receive the relevant link. We look forward to gathering together online for learning and fellowship.

Saturday, 14 February 2026

1ο Ψυχοσάββατο 2026

 
Τ ατ μρ, μνεαν πντων τν πʼ αἰῶνος κοιμηθντων εσεβς, πʼ λπδι ναστσεως ζως αωνου, ο θειτατοι Πατρες θσπισαν.
 

Τς τν προαναπαυσαμνων ψυχς κατταξον, Δσποτα Χριστ, ν τας τν Δικαων σου σκηνας, κα λησον μς, ς μνος θνατος. μν.

Friday, 13 February 2026

Εκλογική Περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού

 
Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση
για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών
με τον τίτλο:
 

«ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ -
ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟ
ΕΚΛΟΓΕΩΝ ΕΚΤΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΜΕΣΩ ΕΠΙΣΤΟΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ»
 
Σας ενημερώνουμε ότι έχει τεθεί σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τον τίτλο: «ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ - ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΕΚΛΟΓΕΩΝ ΕΚΤΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΠΙΣΤΟΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ»
 

Στο πλαίσιο αυτό καλείται να συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση κάθε κοινωνικός εταίρος και ενδιαφερόμενος, διατυπώνοντας προτάσεις για τη βελτίωση των διατάξεων του προτεινόμενου σχεδίου νόμου.
 
Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 09:00.
 
Με εκτίμηση,
 
Μαρία Κριάρη
Πρόξενος
Embassy of Greece in the United Kingdom
Consular Office
1Α Holland Park - W11 3TP

Tel: +44 (0) 20 73135600, +44 (0) 20 73135609

Thursday, 12 February 2026

Ο Σαραντάρης πρόβλεψε την παρακμή της Δύσης

 
Στις 25 Φεβρουαρίου συμπληρώνονται 85 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή και χριστιανού στοχαστή Γιώργου Σαραντάρη. Απεβίωσε οσιακά, εν μέσω συγγενών και φίλων, μετά τις κακουχίες που αγόγγυστα υπέστη στην Πίνδο υπερασπιζόμενος την Πατρίδα κατά τον Ελληνο - Ιταλικό πόλεμο 1940-41. Είναι ο ποιητής για τον οποίο ο καθηγητής Μ.Γ. Μερακλής έγραψε: «Καθώς απαγγέλλω τους στίχους του, νιώθω πως μου είναι αδύνατο να μη ομολογήσω πια εδώ κάποια γνώμη μου, πως στις μέρες μας γεννήθηκε ένας ποιητής, που είχε την ακριβή τύχη, αυτός μόνος, να φτάσει το Σολωμό και, σε μερικές στιγμές, να τον ξεπεράσει. Ο Σαραντάρης είναι ο μόνος που, μετά το Σολωμό, έδωσε, κατά τρόπο καλλιτεχνικά ακέραιο και στερεό, την εξαλλαγή του ανθρώπινου πόνου σε μεταφυσική δίψα».
 

Πλήν του πηγαίου και υπέροχου ταλέντου του στην ποίηση ο Σαραντάρης υπήρξε και ένας χριστιανός υπαρξιστής στοχαστής, που στις μεταρσιώσεις του διείδε καθαρά τη δεκαετία του 1930 αυτά που συνέβησαν το 1990 στη Σοβιετική Ένωση και αυτά που συμβαίνουν σήμερα στη Δύση!  Πρώτα για την ΕΣΣΔ έγραψε στο φιλοσοφικό δοκίμιό του «Η παρουσία του ανθρώπου», γραμμένο από τον Οκτώβριο του 1937 έως τον Φεβρουάριο του 1938: «Νομίζω πως για να κατανοηθεί η βαθύτερη σημασία του έργου του Ντοστογιέφσκι, πρέπει να πιστεύουμε πως η Ρωσία, ύστερα από το σφάλμα που διέπραξε να υποταχθεί στην υλιστική κοσμοθεωρία του μαρξισμού και την πρόσκαιρη πείρα του ιδιότυπου σοσιαλιστικού συστήματος, που σήμερα της δίνει κατεύθυνση, θα γίνει ξανά χώρα χριστιανή - ορθόδοξη, αλλά προικισμένη με μια δύναμη και μια επιβολή πάνω στον πολιτισμένο κόσμο, που αναμφισβήτητα της έλειπαν στο παρελθόν».
 
Ως προς τη Δύση σε φιλοσοφικά του κατάλοιπα, γραμμένα τον Ιούλιο του 1938 γράφει λες και ζει και περιγράφει το σήμερα:
 
«Οι λαοί της Δύσης διευθύνονται, αιώνες τώρα, από άτομα, που δε σκέφτονται, δε μπορούν ειλικρινά να σκεφτούν πως η πρόοδος της οικουμένης είναι και δική τους πρόοδος, πως μονάχα η πρόοδος της οικουμένης είναι και δική τους πρόοδος. Ιστορικά, ίσως ο ουμανισμός, η ιταλική και γαλλική Αναγέννηση, δηλώνουν την οριστική στροφή της Δύσης προς τον ηδονισμό, που είναι εκείνο που κοινά ονομάζεται “ατομισμός”. Στροφή που σημαίνει ταυτόχρονα -τέτοια είναι η ιδιότητα και οι συνέπειες του ηδονισμού- τη μοιραία ανικανότητα εκείνων των λαών να συλλογιστούν ειλικρινά, σοβαρά και εντατικά τον προορισμό του ανθρώπου, τον προορισμό όλων των ατόμων της γης και να εργαστούν για ένα οικουμενικό ιδανικό με την πεποίθηση πως έτσι μονάχα εξυπηρετούν ολοκληρωτικά το δικό τους στενό, ας πούμε υποστασιακό συμφέρον. Η Γαλλική Επανάσταση είχε βέβαια μια τάση, κατά την αυταπάτη των δημιουργών της, οικουμενική, αλλά γιατί δε βασίζονταν πάνω στην πίστη στον Χριστό, κατάντησε να έχει σκοπό μια μορφή αφελούς ηδονισμού - ηδονιστές είναι οι σπουδαιότεροι, οι πιο γόνιμοι, θεωρητικοί της. Αν αλλού διαφωνούν, είναι βέβαιο πως ως προς εκείνο που ονομάζουμε εμείς “ηδονισμός” ο Βολταίρ συμφωνεί με τον Ρουσσώ! Και ο Ρομπεσπιέρ με το Ναπολέοντα!...
 
Κανένας ηγέτης δυτικού λαού δεν πράττει σύμφωνα με μια πλέρια πίστη στην αίσια πρόοδο της ανθρωπότητας. Το πιο πολύ που μπορεί να επιτύχει ένας ηγέτης δυτικού λαού είναι να πιστέψει στο μονόπλευρο, ατομιστικό, ηδονιστικό προορισμό του δικού του λαού. Και να μεθύσει ακόμα μ’ ένα τέτοιο όνειρο, να μεθύσει αυτός και ο λαός του! Αλλά το παράδειγμα του Χριστού θα έπρεπε να μας αποτρέπει όλους από τέτοια μέθη και βέβαια θα έρθει καιρός που θα μας αποτρέπει όλους!... Η Δύση λησμονεί το θάνατο, αλλά ο θάνατος είναι η κύρια υποστασιακή προοπτική της. Ό,τι για τον χριστιανό είναι ο Θεός, για τη Δύση είναι ο θάνατος… Τίτλος τιμής, τίτλος πολιτισμού για τη Δύση είναι η αυτοτέλεια, η αυτονομία του ατόμου…
 
Ο τεχνικός πολιτισμός της Δύσης λένε πως είναι προνόμιό της, τιμή της, αλλά αυτός ο πολιτισμός δείχνεται τερατώδης, προ πάντων όταν συλλογιστείς πως εκείνοι που τον δημιούργησαν δεν έκαναν βήμα προς υποστασιακή αντιμετώπιση του προβλήματος του θανάτου… Η Δύση καταδυναστεύει ακόμα σήμερα τον κόσμο… Λένε πως «ο Ευρωπαίος, ο Αμερικάνος, ξέρει να ζήσει». Εννοούν πως ξέρει να ζει σύμφωνα με την ανάπτυξη του τεχνικού πολιτισμού, πως ξέρει να εκμεταλλεύεται τον τεχνικό πολιτισμό για μια αξιοπρέπεια και μια καλοπέραση. Αλλά ακριβώς το αντίθετο χρειάζεται να πούμε: “Ο Ευρωπαίος, ο Αμερικάνος δεν ξέρει να ζήσει”».
 
Άλλη μια εντυπωσιακή πρόβλεψη του Γιώργου Σαραντάρη είναι για την εξέλιξη του τεχνικού πολιτισμού και για τη σημερινή παρακμή της Δύσης. Στο προαναφερθέν φιλοσοφικό του δοκίμιο «Η παρουσία του ανθρώπου» γράφει: «Τον τεχνικό της πολιτισμό η Δύση δεν μπορεί να τον φυλάξει για να κατορθώσει πάντοτε να μας τον μαθαίνει αυτή. Ο τεχνικός πολιτισμός καλύπτει σιγά - σιγά τη γη, παύει μέρα με την ημέρα να είναι προνόμιο της Δύσης, που δεν μπορεί να αντιταχθεί σε τούτη τη μοίρα της. Η Δύση ολοένα φθείρεται και εφ΄ όσον δεν πιστεύει και δεν μπορεί να πιστέψει στον άνθρωπο, ανταποκρίνεται σε ένα νόμο υπέρτατης δικαιοσύνης η αναπόφευκτη παρακμή της. Δεν λέμε πως η Δύση σβήνει, αλλά περιορίζεται η σημασία της. Είναι απόλυτα αδύνατο να οδηγήσει σήμερα την ανθρωπότητα η Δύση. Και όχι για κανέναν άλλο πιο επιφανειακό λόγο, αλλά γιατί, από αιώνες τώρα, έπαψε να πιστεύει στον άνθρωπο».
 
Ο Σαραντάρης για τις ιδέες του και γιατί ποτέ δεν ταυτίστηκε με το δυτικότροπο και αυταρχικό ιδεολογικό κατεστημένο παραμένει εξόριστος και υπό διωγμό. Όμως  τα ποιήματα και οι ιδέες του επιζούν και ως «σαμιζντάτ»* κυκλοφορούν σε όσους πιστεύουν στον Θεάνθρωπο Ιησού, αντιστέκονται στον ηδονισμό και στον μηδενισμό και αγωνίζονται για μια Δύση που ενδιαφέρεται πραγματικά για τον άνθρωπο.
 
*Δημοσιεύσεις λογοκριμένες που κυκλοφορούν από αναγνώστη σε αναγνώστη. 
 
Σημείωση
Για το άρθρο χρησιμοποίησα:
 
Τον Β΄ Τόμο (Κατάλοιπα) από τα «Έργα» του Σαραντάρη, Έκδ. Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, Ηράκλειο, 2006, σε εισαγωγή και επιμέλεια της καθηγήτριας Σοφίας Σκοπετέα (1947-2007) λέκτορα της Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.
Γιώργου Σαραντάρη «Γιατί τον είχαμε λησμονήσει… Ανθολόγηση από το σύνολο του έργου του». Επιμέλεια του καθηγητού Μ.Γ. Μερακλή, Εκδ. «Τυπωθήτω - Γιώργος Δαρδανός», Αθήνα, 2002.
Παπαθανασόπουλου Γιώργου «Γιώργος Σαραντάρης: Ο άνθρωπος, ο ποιητής, ο διανοούμενος», Εκδ. Έκπληξη, 2011.
Τσάκωνα Δημ. «Ιδεαλισμός και Μαρξισμός στην Ελλάδα», Εκδ. Κάκτος, 1988.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Wednesday, 11 February 2026

Ονομασία της Βασιλεύουσας

 
Βάσει του συνημμένου χάρτη, παρατηρούμε ότι στη συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών η Πόλη αναφέρεται σήμερα ως «Ιστάνμπουλ», ή με γλωσσικές παραλλαγές του ίδιου ονόματος. Σε ορισμένες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης και του σλαβικού κόσμου απαντούν ιστορικά και ενδιάμεσες ονομασίες, ενώ σε λίγες χώρες -κυρίως εκεί όπου η βυζαντινή και ορθόδοξη παράδοση παραμένει ισχυρή- διατηρείται ακόμη, έστω και παράλληλα, η χρήση της ονομασίας «Κωνσταντινούπολη». Ο χάρτης αποτυπώνει ξεκάθαρα πώς οι σύγχρονες πολιτικές και γλωσσικές πραγματικότητες έχουν επηρεάσει την καθιερωμένη ονομασία της Πόλης διεθνώς.
 

Ωστόσο, πέρα από τις σύγχρονες χρήσεις, η ιστορική ελληνική ονομασία της Βασιλεύουσας είναι και παραμένει Κωνσταντινούπολη, δηλαδή η Πόλη του Κωνσταντίνου. Πρόκειται για όνομα άρρηκτα συνδεδεμένο με την ίδρυσή της από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, τη χιλιόχρονη βυζαντινή της πορεία και τον ρόλο της ως κέντρου του ελληνισμού, της Ορθοδοξίας και της Ρωμανίας. Για τους Έλληνες, αλλά και για την ιστορική μνήμη της Ευρώπης, η Κωνσταντινούπολη δεν είναι απλώς μια γεωγραφική ονομασία, αλλά σύμβολο πολιτισμού, συνέχειας και ιστορικής ταυτότητας.