Eικόνα της Σουμελάς

 
Το καράβι «Κωνσταντινούπολις» - Σεπτέμβρης 1922
 

Την έλεγαν Γιαγιά-Ευγενία. 70 χρονών. Από το χωριό Λιβερά της Τραπεζούντας. Χήρα. Τα παιδιά της σφαγμένα το ’21. Της έμεινε μόνο ο εγγονός. Ο μικρός ο Βασίλης. 5 χρονών.
 
Όταν ήρθε η διαταγή «Φεύγετε», οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό. Η Ευγενία πρόλαβε να πάρει τρία πράγματα: Το παιδί, το μαντήλι του άντρα της και την εικόνα.
 
Η εικόνα της Παναγίας Σουμελάς.
 
Όχι η πρωτότυπη - εκείνη έμεινε στο μοναστήρι, στον Μελά. Αυτή ήταν αντίγραφο. Ξύλο παλιό, ζωγραφισμένη στο χέρι, από καλόγερο, το 1800. Την είχε από τη μάνα της. Την είχε από τη γιαγιά της. 120 χρόνια στην οικογένεια.
 
Στο λιμάνι της Τραπεζούντας γινόταν το αδιαχώρητο. Χιλιάδες ψυχές. Τούρκοι χωροφύλακες έψαχναν τους πρόσφυγες. «Χρυσάφια! Λίρες! Όπλα!» φώναζαν. Και τα έπαιρναν. Εικόνες; Τις έσπαγαν. Τις έκαιγαν. «Ειδωλολατρία», έλεγαν.
 
Η Ευγενία κατάλαβε. Αν τη δουν, τη χάνει.
 
Τύλιξε την εικόνα στο μαύρο μαντήλι της. Μετά την έδεσε με σπάγκο, σφιχτά, στο στήθος της. Από πάνω φόρεσε το χοντρό το ζιπούνι της. Από πάνω τη μαύρη φούστα. Από πάνω το μαντήλι στο κεφάλι.
 
Έμοιαζε με μια γριά 100 κιλά. Καμπουριαστή.
«Τι έχεις εκεί, γριά;» φώναξε ο χωροφύλακας στο καράβι.
«Καμπούρα, αφέντη», είπε η Ευγενία. «Από τα χρόνια.»
Την έσπρωξε. «Πέρασε, βρωμόγρια!»
 
Πέρασε.
 
Στο αμπάρι, 2.000 ψυχές. Ο ένας πάνω στον άλλον. Βρώμα. Εμετός. Πείνα. Δίψα. Τα παιδιά έκλαιγαν. Οι μανάδες μοιρολογούσαν.
 
Η Ευγενία καθόταν σε μια γωνιά. Ακίνητη. Το στήθος την πονούσε. Η εικόνα ήταν σκληρή. Της έκοβε το δέρμα. Αλλά δεν μιλούσε.
 
Τη νύχτα, όταν όλοι κοιμόντουσαν, έλυνε λίγο το ζιπούνι. Έβαζε το χέρι μέσα. Άγγιζε το ξύλο. «Παναΐα μου, κράτα μας», ψιθύριζε. «Φέρε μας στην Ελλάδα.»
 
Ο μικρός ο Βασίλης ρώτησε: «Γιαγιά, τι έχεις εκεί;» «Την καρδιά μου, παιδί μου», είπε. «Την καρδιά του Πόντου. Κοιμήσου.»
 
Τρίτη μέρα. Τέλειωσε το νερό.
 
Ένα μωρό πέθανε στην αγκαλιά της μάνας του. Το πέταξαν στη θάλασσα. Οι άντρες άρχισαν να τρελαίνονται. Ένας πήγε να βουτήξει. Τον κράτησαν.
 
Η Ευγενία δεν έβγαλε την εικόνα. Ακόμα κι όταν λιποθύμησε από τη δίψα. Οι γυναίκες τη ράντισαν με θαλασσινό νερό. «Ξύπνα, μάνα!» Άνοιξε τα μάτια. Πρώτα έπιασε το στήθος. Η εικόνα ήταν εκεί. Μετά ήπιε μια γουλιά.
 
Πειραιάς. Έβδομη μέρα.
 
Όταν άνοιξε το αμπάρι, μπήκε φως και μυρωδιά λιμανιού. Οι άνθρωποι σπρώχνονταν. Έπεφταν. Πολλοί δεν μπορούσαν να περπατήσουν.
 
Η Ευγενία σηκώθηκε. Με το παιδί από το χέρι. Με την εικόνα στο στήθος. Κατέβηκε τη σκάλα. Πάτησε Ελλάδα.
 
Στο τελωνείο, ένας Έλληνας λιμενικός τη λυπήθηκε. «Γριά, τι κουβαλάς;» Η Ευγενία έλυσε το ζιπούνι. Έβγαλε την εικόνα. «Την Παναγία μας, παιδί μου. Από τη Σουμελά.»
 
Ο λιμενικός γονάτισε. Σταυροκοπήθηκε. «Καλώς την έφερες, μάνα.»
 
Το 1951, χτίστηκε η νέα Μονή Παναγίας Σουμελάς στο Βέρμιο. Η Γιαγιά-Ευγενία ήταν 99 χρονών. Την ανέβασαν με μουλάρι.
 
Έδωσε την εικόνα στον Ηγούμενο. «Ήταν στο στήθος μου 7 μέρες», είπε. «Τώρα να πάει στο θρόνο της.»
 
Πέθανε εκείνο το βράδυ. Στον ύπνο της. Με χαμόγελο.
 
Η εικόνα της Ευγενίας είναι σήμερα στο τέμπλο. Δίπλα στην πρωτότυπη που ήρθε το 1931 από τον Πόντο.
 
Από κάτω γράφει:
 
«Δωρεά Ευγενίας Κωνσταντινίδου, Λιβερά Τραπεζούντας. Την έσωσε στο στήθος της. 1922.»
 
Αυτές ήταν οι γυναίκες του Πόντου. Δεν έσωσαν μόνο παιδιά. Έσωσαν αγίους. Γιατί ήξεραν: «Χωρίς εικόνα, η παράγκα είναι στάβλος. Με την εικόνα, γίνεται εκκλησιά.»
 
Και ο μικρός ο Βασίλης; Έγινε παπάς. Παπα-Βασίλης στη Νέα Σουμελά. Και κάθε 15αύγουστο, όταν λιτανεύουν την Παναγία, λέει:
 
«Αυτή η εικόνα πέρασε θάλασσα πάνω σε καρδιά γιαγιάς. Προσκυνήστε την όρθιοι.»

Η «Παναγία της Υεμένης»

 
Η φωτογραφία του Ισπανού Σάμουελ Αράντα βραβεύτηκε από την επιτροπή των World Press Photo ως η καλύτερη φωτογραφία της χρονιάς για το 2011. Εικονίζονται η Ζαΐντ Αλ Κουάς και η μητέρα του Φατιμά σε μία στάση που θυμίζει έντονα την Πιετά του Μιχαήλ Άγγελου με την Παναγία και τον Χριστό λίγο μετά την Αποκαθήλωση...
 

Ο Ζαΐντ ένας 18χρονος φοιτητής ιατρικής εργάζονταν παράλληλα ως οδηγός ταξί για να πληρώσει τα δίδακτρα της σχολής του. Ζούσε μαζί την οικογένεια του κοντά στην πλατεία «Αλλαγής», στην Σάνα, την πρωτεύουσα της Υεμένης. Μαζί με χιλιάδες άλλους νέους βγήκε στους δρόμους, τον Οκτώβριο του 2011, κατά του προέδρου Αλί Αμπτουλάχ Σαλέχ στην υεμενική έκδοση της Αραβικής Άνοιξης. Στις 15 Οκτωβρίου 2011 οι διαδηλώσεις δέχτηκαν επίθεση από τις κυβερνητικές δυνάμεις. Όταν έγινε διακοπή ρεύματος η μάνα του Ζαίντ θορυβήθηκε και επειδή ήξερε ότι ανάμεσα στους διαδηλωτές ήταν και ο γιός της, προσπάθησε να το βρεί. Τον αναζήτησε στο νοσοκομείο, καθώς είχε χτυπηθεί και στο παρελθόν. Η Φατιμά θυμάται: «Κοίταξα ανάμεσα στους νεκρούς και στους τραυματίες που ήταν ανάμεσα τους. Αναζήτησα τον γιο μου σε όλους τους χώρους και τελικά τον εντόπισα σε μία μικρή αίθουσα που δεν απείχε πολύ από το τζαμί. Δυσκολευόταν να αναπνεύσει και κατάλαβα ότι είχε πάθει ασφυξία από τα δακρυγόνα που είχαν ρίξει νωρίτερα. Για αυτό ακριβώς τον πήρα στην αγκαλιά μου και τον κράτησα πολύ κοντά μου. Δεν ήξερα την κατάσταση της υγείας του»...
 
Η Φατιμά δεν παρατηρούσε τι γινόταν γύρω της, εάν υπήρχαν άλλοι άνθρωποι. Το μόνο που την ενδιέφερε ήταν ο γιός της. Ο κόσμος με ρωτούσε εάν έκλαψα όταν βρήκα τον γιο μου. Εάν έκλαιγα κάτω από την μπούρκα μου. Έκλαιγα, όχι επειδή ήμουν λυπημένη, αλλά επειδή τον βρήκα και επειδή θα μπορούσε να σωθεί....
 
Ο ίδιος o Ζαΐντ δήλωσε στο ΒΒC: «Η εικόνα εξηγεί τα πάντα: την αγάπη της μητέρας, τον πληγωμένο γιο και το τι έγινε στην χώρα μου εκείνη την περίοδο»...

Η Εορτή της Παναγίας στο Bristol

 
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, κατάνυξη και μεγάλη συμμετοχή πιστών εορτάσθηκε χθες η μεγάλη Θεομητορική Εορτή της Κοιμήσεως και Μεταστάσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου στον Ελληνορθόδοξο Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Bristol. Πλήθος ενοριτών και προσκυνητών προσήλθε στον Ιερό Ναό, για να τιμήσει με πίστη και ευλάβεια την Παναγία μας, να συμμετάσχει στη Θεία Λειτουργία και να ενώσει την προσευχή του με ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία κατά την ευλογημένη αυτή ημέρα.
 

Η εορτή της Κοιμήσεως δεν αποτελεί ημέρα λύπης, αλλά εορτή ελπίδας, χαράς και προσδοκίας της αιωνίου ζωής. Η Υπεραγία Θεοτόκος, αφού ολοκλήρωσε την επίγεια πορεία της, μετέστη προς την αληθινή Ζωή, παραμένοντας πάντοτε η στοργική Μητέρα και ακαταίσχυντη μεσίτρια των Χριστιανών. Μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της εορτής, όλοι ανανεώσαμε την αγάπη και την εμπιστοσύνη μας προς την Παναγία, παρακαλώντας την να σκεπάζει την ενορία μας, τις οικογένειές μας και ολόκληρο τον κόσμο με τη μητρική της προστασία.

Φωτογραφία: Λαμπρινή Δελλαπόρτα

Η Παναγία μας...

 

...ετοίμασε μόνη Της το κλινάρι Της

 

Πόσο συγκινητικό είναι να βλέπει κανένας την Παναγία να ετοιμάζει με τα άχραντα χέρια Της, το κλινάρι Της, τις λαμπάδες, το θυμιατήρι με το λιβάνι κι ότι άλλο χρειαζότανε για την κηδεία Της...
 
Από μικρό κορίτσι αγαπούσε την εργασία κι ολοένα δούλευε, πότε γνέθοντας όπως στον Ευαγγελισμό που την βρήκε ο Αρχάγγελος με τη ρόκα στο χέρι, πότε ράβοντας τα ίδια τα φορέματά Της, ως "ιμάτια αυτόρραφα αγαπώσα", κι υστερώτερα όταν γεννήθηκε ο Χριστός, υφαίνοντάς Του, τον "άρραφον" εκείνον χιτώνα...
 
Και στα γεράματά Της δεν ξεκουράστηκε, αλλά η ίδια έκανε τις δουλειές του σπιτιού, έραβε, μαγείρευε, περιποιότανε τον καινούριο γιό Της τον Ιωάννην, κι ως την τελευταίαν ώρα της ζωής Της, με τα χέρια εκείνα τ’ αγιασμένα που σπαργάνωσε τον Χριστό, ετοίμασε το κρεβάτι Της, κ όλα τα της ταφής Της.
 

Φώτης Κόντογλου

 

Χρόνια πολλά σε όλους! Καλό Δεκαπενταύγουστο με υγεία και πίστη! Η Παναγία να μας σκεπάζει!

Historic periods of ancient Greece

 
From the Bronze Age civilizations of the Aegean to the rise of the Greek city-states, the Classical golden age, and the vast Hellenistic world, each period left a powerful mark on history.
 

Philosophy, democracy, art, architecture, warfare, literature, and science - ancient Greece created a legacy that continues to influence the world today.

Έκλειψη Ηλίου

 
Ένα εντυπωσιακό ουράνιο φαινόμενο είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε χθες στον ουρανό μας.
 

Σε μερικές περιοχές της Γηραιάς Ηπείρου (όπως στην Αγγλία) η έκλειψη ήταν μερική, ενώ σε κάποιες άλλες ήταν ολική.
 

Ήταν όντως μια περίεργη αίσθηση, όταν διαπιστώσαμε πως η χροιά του Ήλιου ήταν τελείως αλλαγμένη, δεν είχε έντονο ύφος και ήταν σαν να είχε χαμηλώσει με κάποιο μαγικό κουμπί η έντασή του.

Η προηγούμενη φορά που παρατηρήσαμε το φαινόμενο αυτό στην Αγγλία ήταν  το 2006.

 
Κατά τη διάρκεια μιας ολικής ηλιακής έκλειψης, η Σελήνη περνάει ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, μπλοκάροντας το μεγαλύτερο μέρος του φωτός του και επιτρέποντάς μας να δούμε την πύρινη ατμόσφαιρα του Ήλιου.
 
Φωτογραφίες: οι δύο πρώτες είναι από το Torquay, η τρίτη από το Cheltenham και η τέταρτη από το Bristol.

30th anniversary Isaak and Solomou

 
Isaak and Solomou
 
          11 and 14 August 1996
 
 

Anastasios Isaak,
only twenty-four
and married just a few weeks,
 
snared in the barbed wire
of the Buffer Zone –
the Grey Wolves beat you to death.
 
I watched the film:
Canadian hunters
clubbing a seal pup.
 
A photographer caught
Rauf Denktaş
snapping away with his long lens.
 
Tasos, if only
you had stayed at home.
 

Solomos Solomou,
mad with grief
at your cousin’s death
 
what nerve to climb that flagpole
in front of the Turkish troops,
intent on tearing down
their flag.
 
They were always going to
shoot you dead.
 
You weren’t even
a third of the way up
when the guns pop-popped.
 
In Paralimni they’ve named
a scruffy little Square after you both:
Plateia Isaak kai Solomou.
 
You didn’t even get one each.
It’s the one near the butcher’s shop
where I bought two skinned rabbits.
 
 
                   Richard Devereux