Συνοδοιπορία με τον Ιησού

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΙΝ

(20^η Σεπτεμβρίου 2026)

 

Η Κυριακή μετά τη Δεσποτική Εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, υποστηριζόμενη από τα ιερά κείμενά της, αγιογραφικά και υμνολογικά, μας υπενθυμίζει και μας υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία και την ιερή αξία που έχει ο τίμιος Σταυρός στην πνευματική ζωή των ανθρώπων.
 
Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας μας αναφέρει σπουδαία θέματα της Ορθόδοξης Πνευματικότητας, τα οποία οφείλουμε να γνωρίζουμε, να μελετούμε και να ενστερνιζόμαστε. Μεταξύ αυτών είναι ο τίμιος Σταυρός, η συνοδοιπορεία με τον Ιησού, η σωτηρία της ψυχής και η συμμετοχή μας στην εκκλησία, ως βασιλείας του Θεού επί της γης.
 
Μία από τις γνωστότερες και εξόχως σημαντικές -εκκλησιαστικά και πνευματικά- φράσεις και προτροπές του Κυρίου μας προς τους ανθρώπους, περιλαμβάνεται στο ανάγνωσμα αυτό και έχει ως εξής:
 
«...ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8, 34)!
 
Ο σπουδαίος Καθηγητής Θεολογίας και ερμηνευτής των Αγίων Γραφών αείμνηστος Παναγιώτης Τρεμπέλας μεταφράζει και παραφράζει το εν λόγω κείμενο ως εξής:

«Εκείνος που θέλει να γίνει οπαδός μου και να με ακολουθεί ως μαθητής μου, ας διακόψει κάθε φιλία και σχέση με τον διεφθαρμένο από την αμαρτία εαυτό του κι ας λάβει την σταθερή απόφαση να υποστεί για εμένα όχι μόνο κάθε θλίψη και δοκιμασία αλλά ακόμα και σταυρικό θάνατο και τότε ας με ακολουθεί μιμούμενος το παράδειγμά μου»!
 
Με την πρόσκληση και παραίνεση αυτή, καθίσταται απόλυτα σαφές τι προτείνει, τι ζητάει και τι ακριβώς επιθυμεί ο Κύριος από τους χριστιανούς.
 
Κατ’ αρχάς είναι πολύ ιδιαίτερο και θα λέγαμε και συγκινητικό το ότι ο Ιησούς δεν πιέζει, δεν βιάζει και δεν υποχρεώνει κανέναν να είναι μαζί του. Αν θα επιθυμούσαμε να χρησιμοποιήσουμε σύγχρονη ορολογία, θα λέγαμε πως ο Χριστός μας δεν εξαναγκάζει τους ανθρώπους αλλά προσκαλεί να τον ακολουθήσουν εθελοντικά.
 
Μάλιστα, ο Θεοφύλακτος, αναφέρει χαρακτηριστικά πως: «Επί γαρ αγαθά καλώ, ουκ επί κακά, ίνα και αναγκάσω. Ώστε ει τις ου θέλει, ουδέ άξιος εστι τούτων»!
 
Σε αυτή την ευαγγελική πρόταση βρίσκουμε, και μάλιστα δύο φορές, το ρήμα ακολουθώ. Αυτό σημαίνει πως όποιος επιθυμεί να είναι μαθητής του Χριστού και να πορεύεται με γνώμονα τον χριστιανικό τρόπο ζωής, οφείλει να Τον ακολουθεί, όπως το πρόβατο τον ποιμένα, όπως ο δούλος τον Κύριο, όπως ο στρατιώτης τον αξιωματικό του. Να Τον ακολουθεί δε, με αφοσίωση κι εμπιστοσύνη, ακόμα και μέσα από τις διάφορες σταυρικές δοκιμασίες, έτσι ώστε να αξιωθεί να Τον ακολουθήσει και στη δόξα Του.
 
Ένα αρκετά δύσκολο σημείο της νουθεσίας αυτής του Κυρίου είναι να απαρνηθούμε τον εαυτό μας. Κι εδώ δεν μιλάμε για απάρνηση ενός και μόνον στοιχείου της προσωπικότητάς μας, κάποιας ίσως εφάμαρτης συνήθειάς μας, αλλά ολόκληρου του εαυτού μας, συντασσόμενοι με τον Παύλειο λόγο, «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός» (Επιστολή προς Γαλάτας 2, 20). Δηλαδή, δεν θα ζούμε εμείς μέσα στο σώμα και στην όλη φύση μας, αλλά θα κατοικεί μέσα μας ο ίδιος ο Κύριος κι έτσι όλες μας οι σκέψεις και οι πράξεις θα είναι κυριολεκτικά αγιασμένες και χριστοκεντρικές.
 
Όμως αυτή η πορεία, η συμπόρευση με τον Ιησού, είναι οδός μαρτυρίου και σταυρικής θυσίας. Καλούμαστε να διακόψουμε κάθε επαφή με τον παλαιό εαυτό και τον πρότερο τρόπο ζωής μας και να λάβουμε την απόφαση της αλλαγής και της μεταμόρφωσης, συμμορφούμενοι προς το υπόδειγμα του εσταυρωμένου Κυρίου, υποτασσόμενοι στο πανάγιο θέλημά Του και υπομένοντες όλες τις θλίψεις και δοκιμασίες, που υπονοούνται από τον Σταυρό.
 
Το ιερό αυτό σημείο του Σταυρού, η ανάληψη του συγκεκριμένου χριστιανικού τρόπου ζωής, που έχει οπωσδήποτε τις δυσκολίες του, είναι θα λέγαμε ο κοινός κλήρος των τέκνων του Θεού. Είναι η ευλογία της χάριτος του Θεού στη ζωή των χριστιανών. Είναι αυτό που μας ορίζει και μας προσανατολίζει ως χριστιανικές προσωπικότητες, που βαδίζουμε την οδό του καθήκοντος, του φωτός και της θέωσης.
 
Αμήν.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας
 
ΠΗΓΗ: Λόγος Κυρίου, Ι.Α. Θυατείρων & Μ.Β., Αρ. 351, 20/9/2026, σσ. 2-3

Δύο φίλοι

 
Κάποια στιγμή δύο φίλοι τσακώθηκαν και ο ένας από τους δύο έδωσε ένα χαστούκι στον άλλο.
 

Αυτός ο τελευταίος, πονεμένος, αλλά χωρίς να πει τίποτα, έγραψε στην άμμο:

ΣΗΜΕΡΑ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΜΟΥ ΦΙΛΟΣ ΜΕ ΧΑΣΤΟΥΚΙΣΕ.
 
Συνέχισαν να περπατούν μέχρι που βρήκαν μια όαση όπου αποφάσισαν να κάνουν μπάνιο.
 
Αλλά αυτός που είχε φάει το χαστούκι παραλίγο να πνιγεί και ο φίλος του τον έσωσε.
 
Όταν συνήλθε, έγραψε πάνω σε μια πέτρα:
 
ΣΗΜΕΡΑ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΜΟΥ ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ ΕΣΩΣΕ ΤΗ ΖΩΗ.
 
Αυτός που τον είχε χαστουκίσει και στη συνέχεια του έσωσε τη ζωή, τον ρώτησε:
 
Όταν σε χτύπησα, έγραψες πάνω στην άμμο, και τώρα έγραψες πάνω στην πέτρα. Γιατί?...
 
Ο άλλος φίλος απάντησε:
 
"Όταν κάποιος μας πληγώνει, πρέπει να το γράφουμε στην άμμο, όπου οι άνεμοι της συγνώμης μπορούν να το σβήσουν.
 
Αλλά όταν κάποιος κάνει κάτι καλό για μας, πρέπει να το χαράζουμε στην πέτρα, όπου κανένας άνεμος δεν μπορεί να το σβήσει".

Άσωμεν...

 
Όταν και μόλις δοθεί η ευκαιρία. Και η Γιορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στα μισά του Σεπτέμβρη αυτό έπραξε προσφέροντας όπως <άδομεν ασμένως> ακολουθώντας τα <Κύριε Ελέησον> του λαού και το  απολυτίκιο της Εορτής διά στόματος ψαλτών στο ψαλτήρι. 
 

Ευωδιαστός ο Βασιλικός βασιλικός, σγουρός κατά προτίμηση ή πλατύφυλλος, γεμάτος υπομονή, περιμένει ολόκληρο το καλοκαίρι μέσα στην γλάστρα να τον πάρει αγκαλιά η νοικοκυρά που με τόση αγάπη τον φρόντιζε για να τον πάει στην Εκκλησιά. Να τον παραδώσει στον καντηλανάφτη, πρωί-πρωί,  αν δεν τον πήγε από παραμονή, <για Τον Σταυρό στον δίσκο>. Σαν δώρο, ας πούμε,  για την Γιορτή Του. Συνοδός Του  από τον καιρό της Αγίας Ελένης, όπως λέει η παράδοση και από όσο ξέρουμε από τα βιβλία και από αυτά που έλεγαν  (μπορεί και να τα λένε ακόμα) οι γιαγιάδες. Γιορτή  από τις μεγάλες και τις πιό όμορφες που μιλούν στην καρδιά, στο τέλος του θέρους, πριν κιτρινίσουν τα φύλλα στα δέντρα και εμφανιστούν οι κοκκινολαίμηδες στα κλαριά τους.
 
Πηγαίνει ο κόσμος στην Εκκλησιά της γειτονιάς του μια τέτοια μέρα και αν δεν έχει στην γειτονιά του, πηγαίνει σε μιά άλλη.  Αθρόα προσέλευση. Να ακούσει  το ασματικόν «Άγιος ο Θεός...» και να δει τους λαμπαδούχους και τα Εξαπτέρυγα να προπορεύονται, τον Λειτουργό να κρατά ψηλά Τον Σταυρό, στην μέση του στολισμένου δίσκου με τα τρια αναμμένα κεριά, για να Τον τοποθετήσει τελικά στο Δισκέλι. Και να ψάλλει μαζί με άλλους « Σώσον Κύριε τον λαόν σου». Γεμίζουν οι Ναοί αυτή την μέρα, γέμισε και η δική μας. Μοίρασε ο Παπάς Βασιλικό μαζί με το Αντίδωρο.
 
Όπως οι συν-εκκλησιαζόμενοι πήρα και εγώ το μερτικό μου. Ένα μικρό κλαδάκι που μέσα στο νερό θα ριζώσει για να φυτευτεί αρχικά σε ένα μικρό γλαστράκι και μετά σε μεγαλύτερο ώσπου να έρθει η ώρα για πιό μεγάλη γλάστρα. Mε λίγο νεράκι, φροντίδα και κανάκεμα στο περβάζι της κουζίνας, θα ξεχειμωνιάσει. Θα φουντώσει το κλαδάκι, θα πάρει τα επάνω του για να το βρει το ερχόμενο καλοκαίρι μεγαλωμένο και δυναμωμένο με την αίσθηση πλήρη για τον προορισμό του. Την συμβασιλεία του στον δίσκο με τα τρία κεριά με τον Σταυρό.
 
Αυτά έκανε η θεία μου, και το μικρό ταπεινό βότανο της γής άρχιζε την δική του ιστορία, σαν οικογενειακό δέντρο από την μια γενιά στην άλλη, δίχως οικόσημο. Όνομα και επώνυμο, ένα και αυτό: Βασιλικός. Διακριτικός και ταπεινός που δεν επιδιώκει την προβολή του. Ένα ελαφρό απλό ακούμπισμα αρκεί για να γίνει αντιληπτός και να δεσπόσει τον χώρο που βρίσκεται, σαν πραγματικός άρχοντας. 
 
Λέγεται πως το καλύτερο φιλοφρόνημα είναι η μίμηση και ακολουθώ το παράδειγμα της αδελφής της μάνας μου, με την αρμόζουσα ευλάβεια παρακολουθώντας από κοντά τον λεπτό μίσχο μέσα στο γυάλινο ποτηράκι,  να γεννά τρυφερές λευκές ρίζες για να βλαστήσουν αργότερα. Σαν έναν μικρό πρίγκιπα που μεγαλώνοντας θα γίνει βασιλιάς, όπως λεν’ τα παραμύθια.
 
Η σκέψη της αγαπημένης μου θείας με φέρνει στα μονοπάτια που κάθουνται αναπαυτικά στα πούπουλα της αλησμόνητης αλήθειας. Στις αγριοκαστανιές του Ροσινιόλ, στις κουκουναριές στα ψηλά μέρη του τόπου μου, στο κλειστό, πλέον, και βουβό Σχολείο μου, στην κυρία Ασπασία με τα γελαστά μάτια πίσω από τα ματογυάλια της να κτυπά τον <κώδωνα> στο πλατύσκαλο και στα νερά του Βοσπόρου να θωπεύουν τις βάρκες στο λιμανάκι. Εκεί που στα χρόνια τα αλλοτινά,  ο Πατριάρχης Αττικός βρίσκοντας γιατρειά,  μετονόμασε το παραλιακό προάστιο στο οποίο έκανα τα πρώτα μου βήματα,  από Φαρμακεία σε Θεραπεία.  
 
Πολλά τα μονοπάτια της σκέψης στα Θεραπειά με την Αγία Παρασκευή και τον άδικα κατεδαφισμένο Αη Γιώργη, που η πολυκαιρία τα έκανε να αποκτούν δικαιώματα με το κάθε ένα να νομίζει πως έχει προτεραιότητα. Σε ένα από αυτά βλέπω δύο  παπαδάκια, τον Νίκο της θείας Ελένης, τον Γιαννάκη του θείου Μόρφη, και ένα τρίτο, τον Άκη (μετέπειτα Μητροπολίτη Ικονίου Θεόληπτο, που πρόσφατα έφυγε για άλλα μονοπάτια), να προπορεύονται με τα Εξαπτέρυγα και τις Ντόλτσες και σε ένα άλλο, με τον Νίκο απέναντι στον Δεσποτικό Θρόνο, <Κέλευσον Δέσποτα...> και ο Δέρκων Ιάκωβος, και αυτός με γελαστά μάτια πίσω από τα ματογυάλια, να τείνει το δεξί του χέρι για ασπασμό. Το μουρμουρητό της θάλασσας συντροφιά στην συναυλία των ασμάτων, πότε σιγανό, πότε θλιμμένο και πότε οργισμένο, ανάλογα με τα κέφια της, θάλασσα είναι αυτή, απαραίτητη παρουσία στην όχθη του γιαλού. 
 
Παιδί της θάλασσας, γέννημα - θρέμμα της Πόλης, αθεράπευτα Θεραπειανή, και με Ιμβριώτικες σταγόνες στις φλέβες μου, παιδί της Επαρχίας Δέρκων, από τον Βόσπορο βρέθηκα και ρίζωσα στην Επαρχία Θυατείρων, σε ένα κομμάτι γης της Αγγλίας, Της μοίρας τα γραμμένα. Επαρχία η μία, επαρχία και η άλλη. Φτάνει να κρατιούνται οι παραδόσεις όσο γίνεται για να μην φτάσει κάποιος να αναγνωρίσει τον εαυτό του  σαν έναν Ποσειδωνιάτη ανάμεσα στους Ποσειδωνιάτας του χρυσόστομου Κ. Καβάφη, που είχαν χάσει τα νερά τους. 
 
Φροντίζοντας να μην λησμονιούνται αυτές οι παραδόσεις ταξιδεύουμε μέσα σε μια κιβωτό με την συντροφιά τους. Και  όταν έρχονται οι Μεγάλες Μέρες τις μοιραζόμαστε με όσους νιώθουν την ανάγκη της μοιρασιάς. 
 
Γιορτή μεγάλη και πάλι. Γέμισε ο Ναός, Δύο οι Πολιούχοι Άγιοι του, ο Στυλιανός με το μωρό στα χέρια και ο Αμβρόσιος. Και σε μια γωνίτσα, η  Βλαχερνίτισσα Παναγιά στο Παρεκκλήσι Της. Το Δισκέλι στο κέντρο του Σολέα αναμένει. Γνωστοί, άγνωστοι, δικοί και ξένοι, ενορίτες και μη, αναμένουν και αυτοί με τα μάτια έτοιμα να σηκώνουν το βλέμμα τους όταν ο Σταυρός θα αποχωρίζεται την αγκαλιά του Βασιλικού με τον δίσκο και τα τρία κεριά για δουν την 'Υψωση Του. 
 
Άσωμεν...
 
Νίκη Beales
Της Υψώσεως Του Σταυρού 2026
Μπάκινγχαμ, Αγγλία

Πατριαρχική εκδήλωση στο Λονδίνο

 
Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος επισκέπτεται αυτές τις ημέρες την Αγγλία και την Ελληνορθόδοξη Ομογένεια.
 

Προχθές το βράδυ πραγματοποιήθηκε μια μεγαλειώδης εκδήλωση σε κεντρικό ξενοδοχείο του Λονδίνου, προς τιμήν του Παναγιωτάτου και του εορτάζοντος Σεβ. Αρχιεπισκόπου Θυατείρων & Μ.Β. κ. Νικήτα, με την ευκαιρία των ονομαστηρίων του.

Παραβρέθηκε η ιερή Συνοδεία του Παναγιωτάτου, πολλοί επίσημοι κληρικοί και λαϊκοί, Διπλωμάτες, Άρχοντες του Πατριαρχείου και 1000 περίπου άτομα.

Ομίλησαν εμπνευσμένα ο Παναγιώτατος και ο Άγιος Θυατείρων, χαιρετίζοντας το μέγα πλήθος και προσφέροντας εγκάρδιες ευχές προς όλους.

Ακρόπολη: Το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού

 
Μια ονομασία πού θα παραπέμπει στην σύνδεση τού Παναθηναϊκού με την πόλη των Αθηνών, όπως επιβάλλεται από την ιστορία αλλά και το ίδιο το όνομα του συλλόγου.
 

Μια ονομασία που συσπειρώνει όλη την οπαδική βάση. Το όνομα μιας Παναθηναϊκής προσωπικότητας, όσο ένδοξο κι αν είναι, θα προκαλέσει μια μερίδα αμφισβήτησης με υπαρκτά ή ανύπαρκτα επιχειρήματα. Δυστυχώς εμείς οι Παναθηναϊκοί, αλλά και οι Έλληνες γενικώτερα, είμαστε επιρρεπείς στη διχόνοια.
 
Μια ονομασία αναγνωρίσιμη από όλους, κυριολεκτικά, τους κατοίκους του πλανήτη. Εκτοξεύοντας το brand name της ομάδας.
 
Μια ονομασία που ολοκληρώνει σημειολογικά την ιστορία μέσα από τα τρία σύγχρονα ποδοσφαιρικά γήπεδα τής Αττικής:
 
Α). Ακρόπολη (του Παναθηναϊκού), για τον «χρυσό αιώνα» και την ένδοξη αρχαιότητα.
 
Β). Αγιά Σοφιά (της ΑΕΚ), για το Βυζάντιο.
 
Γ). Γεώργιος Καραϊσκάκης (του Ολυμπιακού) για την νεώτερη ιστορία.

Οι Καταβασίες του Σταυρού

 
Σήμερα είναι του Σταυρού.
 

Από μικρός ονειρευόμουν τη σημερινή Πατριαρχική Θεία Λειτουργία, όπως την περιέγραφαν τα σχολικά μας βιβλία εκείνης της εποχής. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην Κωνσταντινούπολη θα φορούσε μία από τις τέσσερις επίσημες, χρυσοποίκιλτες στολές του και θα λειτουργούσε μαζί με τη Σύνοδο.
 
Σήμερα εκείνες τις στολές τις βλέπουμε μόνο σε φωτογραφίες, ως μουσειακά πλέον κειμήλια, ενώ τον Πατριάρχη, που μπορούμε συχνά να παρακολουθούμε στο διαδίκτυο, τον βλέπουμε να λειτουργεί με καινούργιες αρχιερατικές στολές.
 
Στις αναμνήσεις των πιστών η εορτή του Σταυρού ήταν δεμένη με τη μυρωδιά του βασιλικού και την τελετή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Μαζί με την κατάνυξη δεν έλειπαν και τα παράπονα των βαθιά θρησκευόμενων ενοριτών, γιατί η τελετή δεν είχε γίνει όπως ακριβώς γινόταν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους: στην Πόλη, στη Σμύρνη ή στα νησιά.
 
Ποτέ δεν ομονοούσαν όλοι. Άλλος θυμόταν διαφορετικό τυπικό, άλλος διαφορετικό μέλος και άλλος διαφορετική τάξη. Έκαναν παρατηρήσεις στους επιτρόπους και στους παπάδες. Όσα χρόνια θυμάμαι τον ιερέα πατέρα μου, καμιά χρονιά δεν είχε κατορθώσει να βρει το δίκιο του. Πάντοτε του έμενε στο τέλος κάποια πικρία.
 
Για εμάς όμως, τα αγιάτρευτα παπαδοπαίδια, οι Καταβασίες του Σταυρού ήταν άλλος νταλκάς.
 
Ακόμη και σήμερα, έπειτα από τόσα χρόνια, μας μυρίζουν λιβάνι, λάδι και εκείνο το μικρό σαπουνάκι σε σχήμα μωρού, με το οποίο έπλεναν τα χέρια τους ο παπάς και ο νονός ή η νονά μετά τη βάπτιση.
 
Στις φτωχικές γειτονιές της Αθήνας όπου γεννήθηκα -και όπου βρίσκονταν οι ενορίες του πατέρα μου- κάθε Κυριακή είχαμε πολλές βαπτίσεις. Το «Σταυρόν χαράξας Μωσής» έπρεπε να το ψάλουμε αμέτρητες φορές.
 
Ο επί χρήμασι ψάλτης ένιωθε κάποτε τη φωνή του να βραχνιάζει. Άφηνε τότε εμάς, τους μικρούς εθελοντές, να χορτάσουμε από τα ψαλτικά ψιχία, τα πίπτοντα από της τραπέζης του.
 
Μικρόφωνα και μεγάφωνα δεν υπήρχαν στις ημιτελείς εκείνες εκκλησίες. Έπρεπε κι εμείς να συνεχίσουμε με στεντόρεια φωνή, για να ακουστεί το μέλος σε ολόκληρο τον ναό. Όσοι όμως περνούσαμε τότε τη μεταφώνηση, φτάναμε κάποτε μέχρι δακρύων από την προσπάθεια.
 
Τόσο βαθιά χαράχθηκαν μέσα μου αυτές οι Καταβασίες, ώστε έγιναν δεύτερη φύση μου. Και όταν αργότερα μεγάλωσα, σπούδασα και έγινα χειρουργός, δεν έπαψα ποτέ να τις ψιθυρίζω: άλλοτε για να γαληνεύσω και να χαλαρώσω· άλλοτε -και ίσως τις περισσότερες φορές- σαν μια μυστική, παιδική προσευχή.
 
Δρ. Σπύρος Αντύπας
Παιδοχειρουργός

Βασιλιάδες

 
Το εικονίδιο της σημερινής ανάρτησής μας παρουσιάζει με έναν απλό και ευχάριστο τρόπο ορισμένες χαρακτηριστικές ονομασίες που έχουν καθιερωθεί στη γλώσσα, στην παράδοση ή στη γενικότερη αντίληψη ως «βασιλιάδες» διαφορετικών κατηγοριών. Έτσι, συναντούμε το λιοντάρι ως «βασιλιά της ζούγκλας», τον αετό ως «βασιλιά των πτηνών», το χρυσάφι ως «βασιλιά των μετάλλων», το τριαντάφυλλο ως «βασιλιά των λουλουδιών», τον Δία ως «βασιλιά των πλανητών» και τον Ειρηνικό ως «βασιλιά των ωκεανών». Ανάμεσα στις αναφορές υπάρχουν επίσης πρόσωπα που απέκτησαν αντίστοιχους δημοφιλείς χαρακτηρισμούς, όπως ο Michael Jackson ως «βασιλιάς της ποπ».
 

Πρόκειται, βέβαια, κυρίως για ανεπίσημους, συμβολικούς ή παραδοσιακούς χαρακτηρισμούς και όχι για επιστημονικά καθιερωμένους τίτλους· ορισμένοι μάλιστα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και την πολιτισμική παράδοση. Παρ’ όλα αυτά, τέτοιες συλλογές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί συνδυάζουν γενικές γνώσεις, πολιτισμό, φυσικό κόσμο και ανθρώπινη δημιουργία. Μας δίνουν συγχρόνως μια όμορφη αφορμή να αναζητήσουμε γιατί κάθε ζώο, φυτό, αντικείμενο ή προσωπικότητα απέκτησε τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό και να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό.