Ο Σαραντάρης πρόβλεψε την παρακμή της Δύσης

 
Στις 25 Φεβρουαρίου συμπληρώνονται 85 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή και χριστιανού στοχαστή Γιώργου Σαραντάρη. Απεβίωσε οσιακά, εν μέσω συγγενών και φίλων, μετά τις κακουχίες που αγόγγυστα υπέστη στην Πίνδο υπερασπιζόμενος την Πατρίδα κατά τον Ελληνο - Ιταλικό πόλεμο 1940-41. Είναι ο ποιητής για τον οποίο ο καθηγητής Μ.Γ. Μερακλής έγραψε: «Καθώς απαγγέλλω τους στίχους του, νιώθω πως μου είναι αδύνατο να μη ομολογήσω πια εδώ κάποια γνώμη μου, πως στις μέρες μας γεννήθηκε ένας ποιητής, που είχε την ακριβή τύχη, αυτός μόνος, να φτάσει το Σολωμό και, σε μερικές στιγμές, να τον ξεπεράσει. Ο Σαραντάρης είναι ο μόνος που, μετά το Σολωμό, έδωσε, κατά τρόπο καλλιτεχνικά ακέραιο και στερεό, την εξαλλαγή του ανθρώπινου πόνου σε μεταφυσική δίψα».
 

Πλήν του πηγαίου και υπέροχου ταλέντου του στην ποίηση ο Σαραντάρης υπήρξε και ένας χριστιανός υπαρξιστής στοχαστής, που στις μεταρσιώσεις του διείδε καθαρά τη δεκαετία του 1930 αυτά που συνέβησαν το 1990 στη Σοβιετική Ένωση και αυτά που συμβαίνουν σήμερα στη Δύση!  Πρώτα για την ΕΣΣΔ έγραψε στο φιλοσοφικό δοκίμιό του «Η παρουσία του ανθρώπου», γραμμένο από τον Οκτώβριο του 1937 έως τον Φεβρουάριο του 1938: «Νομίζω πως για να κατανοηθεί η βαθύτερη σημασία του έργου του Ντοστογιέφσκι, πρέπει να πιστεύουμε πως η Ρωσία, ύστερα από το σφάλμα που διέπραξε να υποταχθεί στην υλιστική κοσμοθεωρία του μαρξισμού και την πρόσκαιρη πείρα του ιδιότυπου σοσιαλιστικού συστήματος, που σήμερα της δίνει κατεύθυνση, θα γίνει ξανά χώρα χριστιανή - ορθόδοξη, αλλά προικισμένη με μια δύναμη και μια επιβολή πάνω στον πολιτισμένο κόσμο, που αναμφισβήτητα της έλειπαν στο παρελθόν».
 
Ως προς τη Δύση σε φιλοσοφικά του κατάλοιπα, γραμμένα τον Ιούλιο του 1938 γράφει λες και ζει και περιγράφει το σήμερα:
 
«Οι λαοί της Δύσης διευθύνονται, αιώνες τώρα, από άτομα, που δε σκέφτονται, δε μπορούν ειλικρινά να σκεφτούν πως η πρόοδος της οικουμένης είναι και δική τους πρόοδος, πως μονάχα η πρόοδος της οικουμένης είναι και δική τους πρόοδος. Ιστορικά, ίσως ο ουμανισμός, η ιταλική και γαλλική Αναγέννηση, δηλώνουν την οριστική στροφή της Δύσης προς τον ηδονισμό, που είναι εκείνο που κοινά ονομάζεται “ατομισμός”. Στροφή που σημαίνει ταυτόχρονα -τέτοια είναι η ιδιότητα και οι συνέπειες του ηδονισμού- τη μοιραία ανικανότητα εκείνων των λαών να συλλογιστούν ειλικρινά, σοβαρά και εντατικά τον προορισμό του ανθρώπου, τον προορισμό όλων των ατόμων της γης και να εργαστούν για ένα οικουμενικό ιδανικό με την πεποίθηση πως έτσι μονάχα εξυπηρετούν ολοκληρωτικά το δικό τους στενό, ας πούμε υποστασιακό συμφέρον. Η Γαλλική Επανάσταση είχε βέβαια μια τάση, κατά την αυταπάτη των δημιουργών της, οικουμενική, αλλά γιατί δε βασίζονταν πάνω στην πίστη στον Χριστό, κατάντησε να έχει σκοπό μια μορφή αφελούς ηδονισμού - ηδονιστές είναι οι σπουδαιότεροι, οι πιο γόνιμοι, θεωρητικοί της. Αν αλλού διαφωνούν, είναι βέβαιο πως ως προς εκείνο που ονομάζουμε εμείς “ηδονισμός” ο Βολταίρ συμφωνεί με τον Ρουσσώ! Και ο Ρομπεσπιέρ με το Ναπολέοντα!...
 
Κανένας ηγέτης δυτικού λαού δεν πράττει σύμφωνα με μια πλέρια πίστη στην αίσια πρόοδο της ανθρωπότητας. Το πιο πολύ που μπορεί να επιτύχει ένας ηγέτης δυτικού λαού είναι να πιστέψει στο μονόπλευρο, ατομιστικό, ηδονιστικό προορισμό του δικού του λαού. Και να μεθύσει ακόμα μ’ ένα τέτοιο όνειρο, να μεθύσει αυτός και ο λαός του! Αλλά το παράδειγμα του Χριστού θα έπρεπε να μας αποτρέπει όλους από τέτοια μέθη και βέβαια θα έρθει καιρός που θα μας αποτρέπει όλους!... Η Δύση λησμονεί το θάνατο, αλλά ο θάνατος είναι η κύρια υποστασιακή προοπτική της. Ό,τι για τον χριστιανό είναι ο Θεός, για τη Δύση είναι ο θάνατος… Τίτλος τιμής, τίτλος πολιτισμού για τη Δύση είναι η αυτοτέλεια, η αυτονομία του ατόμου…
 
Ο τεχνικός πολιτισμός της Δύσης λένε πως είναι προνόμιό της, τιμή της, αλλά αυτός ο πολιτισμός δείχνεται τερατώδης, προ πάντων όταν συλλογιστείς πως εκείνοι που τον δημιούργησαν δεν έκαναν βήμα προς υποστασιακή αντιμετώπιση του προβλήματος του θανάτου… Η Δύση καταδυναστεύει ακόμα σήμερα τον κόσμο… Λένε πως «ο Ευρωπαίος, ο Αμερικάνος, ξέρει να ζήσει». Εννοούν πως ξέρει να ζει σύμφωνα με την ανάπτυξη του τεχνικού πολιτισμού, πως ξέρει να εκμεταλλεύεται τον τεχνικό πολιτισμό για μια αξιοπρέπεια και μια καλοπέραση. Αλλά ακριβώς το αντίθετο χρειάζεται να πούμε: “Ο Ευρωπαίος, ο Αμερικάνος δεν ξέρει να ζήσει”».
 
Άλλη μια εντυπωσιακή πρόβλεψη του Γιώργου Σαραντάρη είναι για την εξέλιξη του τεχνικού πολιτισμού και για τη σημερινή παρακμή της Δύσης. Στο προαναφερθέν φιλοσοφικό του δοκίμιο «Η παρουσία του ανθρώπου» γράφει: «Τον τεχνικό της πολιτισμό η Δύση δεν μπορεί να τον φυλάξει για να κατορθώσει πάντοτε να μας τον μαθαίνει αυτή. Ο τεχνικός πολιτισμός καλύπτει σιγά - σιγά τη γη, παύει μέρα με την ημέρα να είναι προνόμιο της Δύσης, που δεν μπορεί να αντιταχθεί σε τούτη τη μοίρα της. Η Δύση ολοένα φθείρεται και εφ΄ όσον δεν πιστεύει και δεν μπορεί να πιστέψει στον άνθρωπο, ανταποκρίνεται σε ένα νόμο υπέρτατης δικαιοσύνης η αναπόφευκτη παρακμή της. Δεν λέμε πως η Δύση σβήνει, αλλά περιορίζεται η σημασία της. Είναι απόλυτα αδύνατο να οδηγήσει σήμερα την ανθρωπότητα η Δύση. Και όχι για κανέναν άλλο πιο επιφανειακό λόγο, αλλά γιατί, από αιώνες τώρα, έπαψε να πιστεύει στον άνθρωπο».
 
Ο Σαραντάρης για τις ιδέες του και γιατί ποτέ δεν ταυτίστηκε με το δυτικότροπο και αυταρχικό ιδεολογικό κατεστημένο παραμένει εξόριστος και υπό διωγμό. Όμως  τα ποιήματα και οι ιδέες του επιζούν και ως «σαμιζντάτ»* κυκλοφορούν σε όσους πιστεύουν στον Θεάνθρωπο Ιησού, αντιστέκονται στον ηδονισμό και στον μηδενισμό και αγωνίζονται για μια Δύση που ενδιαφέρεται πραγματικά για τον άνθρωπο.
 
*Δημοσιεύσεις λογοκριμένες που κυκλοφορούν από αναγνώστη σε αναγνώστη. 
 
Σημείωση
Για το άρθρο χρησιμοποίησα:
 
Τον Β΄ Τόμο (Κατάλοιπα) από τα «Έργα» του Σαραντάρη, Έκδ. Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, Ηράκλειο, 2006, σε εισαγωγή και επιμέλεια της καθηγήτριας Σοφίας Σκοπετέα (1947-2007) λέκτορα της Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.
Γιώργου Σαραντάρη «Γιατί τον είχαμε λησμονήσει… Ανθολόγηση από το σύνολο του έργου του». Επιμέλεια του καθηγητού Μ.Γ. Μερακλή, Εκδ. «Τυπωθήτω - Γιώργος Δαρδανός», Αθήνα, 2002.
Παπαθανασόπουλου Γιώργου «Γιώργος Σαραντάρης: Ο άνθρωπος, ο ποιητής, ο διανοούμενος», Εκδ. Έκπληξη, 2011.
Τσάκωνα Δημ. «Ιδεαλισμός και Μαρξισμός στην Ελλάδα», Εκδ. Κάκτος, 1988.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ονομασία της Βασιλεύουσας

 
Βάσει του συνημμένου χάρτη, παρατηρούμε ότι στη συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών η Πόλη αναφέρεται σήμερα ως «Ιστάνμπουλ», ή με γλωσσικές παραλλαγές του ίδιου ονόματος. Σε ορισμένες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης και του σλαβικού κόσμου απαντούν ιστορικά και ενδιάμεσες ονομασίες, ενώ σε λίγες χώρες -κυρίως εκεί όπου η βυζαντινή και ορθόδοξη παράδοση παραμένει ισχυρή- διατηρείται ακόμη, έστω και παράλληλα, η χρήση της ονομασίας «Κωνσταντινούπολη». Ο χάρτης αποτυπώνει ξεκάθαρα πώς οι σύγχρονες πολιτικές και γλωσσικές πραγματικότητες έχουν επηρεάσει την καθιερωμένη ονομασία της Πόλης διεθνώς.
 

Ωστόσο, πέρα από τις σύγχρονες χρήσεις, η ιστορική ελληνική ονομασία της Βασιλεύουσας είναι και παραμένει Κωνσταντινούπολη, δηλαδή η Πόλη του Κωνσταντίνου. Πρόκειται για όνομα άρρηκτα συνδεδεμένο με την ίδρυσή της από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, τη χιλιόχρονη βυζαντινή της πορεία και τον ρόλο της ως κέντρου του ελληνισμού, της Ορθοδοξίας και της Ρωμανίας. Για τους Έλληνες, αλλά και για την ιστορική μνήμη της Ευρώπης, η Κωνσταντινούπολη δεν είναι απλώς μια γεωγραφική ονομασία, αλλά σύμβολο πολιτισμού, συνέχειας και ιστορικής ταυτότητας.

Γλώσσα μου πάει...

 
Γλυκιά η μελωδία, προσκαλεί όποιον την ακούει να την συνοδεύσει με ένα λίκνισμα και ένα ψυθίρισμα έστω και σιωπηλό. Τραγουδιστή η γλώσσα, δένεται άριστα με το χρώμα της μουσικής που θωπεύει την ακοή που αν την προσέξεις κάτι θα αρπάξεις, θα βγάλεις νόημα αφού η ντοπιολαλιά αυτή προέρχεται από τα αρχαία χρόνια των Ελληνικών αποικιών που διατηρεί αρχαϊκά στοιχεία. Το πικρόγλυκο παράπονο μιάς γυναίκας καθώς προετοιμάζει τον εαυτό της να χωριστεί από τον άντρα της που θα ταξιδέψει για τον επιούσιο σε κάποιο ορυχείο, σε μια άλλη χώρα ελπίζοντας πως θα τον δει σε ένα χρόνο και το <γιατί μπαμπά φεύγεις;>  του παιδιού στον πατέρα του. Κατωιταλιώτικη η διάλεκτος ή αλλιώς Γραικάνικη ή  Griko του τραγουδιού <άντρα μου πάει>. Υπάρχει και η μετάφραση στην καθομιλουμένη που ερμηνεύεται από τις πιο καλές φωνές του Ελληνικού πενταγράμμου. 
 

Προσπαθώ να το ξεπεράσω αλλά δεν το καταφέρνω, η επιθυμία να ξανά ανταμώσω τον Καβάφη ανάμεσα στις αράδες  του  όταν περιγράφει  τους <Ποσειδωνιάτες> και τις γιορτές τους που τους θύμιζαν τα παλιά τους έθιμα και ότι κι αυτοί, μια φορά και έναν καιρό ήταν Έλληνες, είναι έντονη. Μοναδική η περιγραφή και μοναδικός ο Κωνσταντίνος Καβάφης που έζησε για ένα μικρό διάστημα στα δικά μου Θεραπειά και μαζί με τα πολλά και τα καλά, υπάρχει αποθηκευμένο ένα μικρό χειρόγραφο ποίημα του, στα Αγγλικά <Leaving Therapia>. 
 
Αυτές τις μέρες Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ έχει την τιμητική της και με παγκόσμια εμβέλεια αφού η 9η Φεβρουαρίου είναι η ανά την υφήλιο ημέρα της. Να μας ζήσει και να την χαιρόμαστε και να είναι καλά οι άνθρωποι που υποστήριξαν την πρωτοβουλία της αίτησης η οποία επιβραβεύει την προσφορά της στην επιστήμη, στην ανθρωπότητα και την μοναδικότητα της λαλιάς που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας. Μια λαλιά που άντεξε στον χρόνο και στις συννεφιασμένες μέρες των μαύρων αιώνων σκλαβιάς και κατακτήσεων και που από αυτήν διδαχτήκαμε τα παντρολογήματα του δήμου με το κράτος, την συζυγία του άλγους με τον νόστο και την θεωρία της πολιτικής και αμέτρητα άλλα για να τα χαρίσει απλόχερα στην απέραντη πολιτεία της γηραιάς γης. Γράφτηκαν τραγωδίες και γράφονται ραψωδίες και κλείνουν συμφωνίες. Χίλια ευχαριστώ στην UNESCO.  
 
Ποιός την χάρη μας λοιπόν,  μέσα σε εννέα μέρες δυο γιορτές για τα δικά μας γράμματα και την δική μας γλώσσα, οι οποίες καθιερώθηκαν  η μια  στα μέσα του ενδεκάτου αιώνα και η άλλη, πρόσφατα. Βλέποντας την θάλασσα από ένα φωτεινό παράθυρο της πρώτης τάξης, καθισμένη στο θρανίο, κοριτσάκι με τις πλεξουδίτσες  και τους άσπρους φιόγκους μου, κολλητά με την Λίτσα με τους δικούς της κολλαρισμένους λευκούς φιόγκους, έμαθα για την πρώτη, από την κυρία Ευγενία στην Αστική Σχολή Θεραπείων. Μακριά από την θάλασσα, σε άλλη γη και σε άλλα μέρη, και με ασήμι στα μαλλιά αντί για φιόγκους, έμαθα για την  δεύτερη.  Δεν πειράζει, τηρώ κατά γράμμα το ρητό και γειράσκω αεί διδασκόμενη.
 
Μας κάνει περήφανους η γλώσσα μας!  Και ας είναι καλά οι "άλλοι " που  δραττόμενοι της ευκαιρίας την τροποποίησαν, την προσάρμοσαν  και την διαμόρφωσαν κατάλληλα  στα Σχολικά,  Εκκλησιαστικά και Λειτουργικά  τους εγχειρίδια, στην Θεία Ευχαριστία, στις ομιλίες και στις διαλέξεις, στα λογοτεχνικά και επιστημονικά τους κείμενα και στην καθημερινότητα του ζειν. Ετσι γίνεται  προσιτή στον άνθρωπο της διπλανής πόρτας, του κάθε πολίτη ακόμα και όταν επισκέπτονται τον οφθαλμολόγο και τον καρδιολόγο, το φαρμακείο, το κοιμητήριο και όχι μόνο.
 
Η απόδοση τιμών στην Ελληνική γλώσσα είναι ένα Ευχαριστώ για την προσφορά της. Ας πούμε και εμείς με την σειρά μας ένα ευχαριστώ σε εκείνους που χάρη σε εκείνους,  πολλές  φορές, ανακαλύπτουμε την δική μας γλώσσα  μέσα από την δική τους.  Κάτι είναι και αυτό.
 
Η γλώσσα μου πάει, η γλώσσα μου έρχεται.
 
Νίκη Beales
Φεβρουάριος 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Του Τριωδίου οι ήχοι και οι αχοί

 
«…Πόσα Τριώδια αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, έχεις αξιωθεί να ζήσεις; Πόσες πύλες μετανοίας μπροστά στα μάτια σου έχουν ανοίξει, πόσες παραβολές Τελώνου και Φαρισαίου, Ασώτου Υιού και Σπλαχνικού Πατέρα; Πόσες Κυριακές Κρίσεως, πόσες αναμνήσεις της εξορίας του Αδάμ; Το μετά το λαβεῖν την ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, δεν είναι για σένα καθρέφτης; Νομίζεις πως δεν θα αξιωθείς τιμωρίας επειδή περιφρόνησες το αίμα της νέας Διαθήκης, ή σου φαίνεται πως επειδή αυτοδικαιώθηκες ως άλλος… Όσιος τελώνης, κατακρίνοντας συνεχώς όλους τους υπόλοιπους ως φαρισαίους, ή γιατί θυμήθηκες δακρυσμένος την κάποτε δική σου επιστροφή στο σπίτι από την μακρινή χώρα, ή επειδή σου ήρθε φίλαυτα στη μνήμη εκείνη η δωρεά σου η γενναία στα ορφανά της γειτονιάς σου, ή τέλος επειδή νήστεψες και εσύ ένα-δυο τριμέρια, ανήκεις στην κατηγορία όσων έμειναν στερρεοί και δεν εβλασφήμησαν, δεν ξανασταύρωσαν Τον Αναστάντα; Και πόσο εσένα τον ίδιο κοροϊδεύεις αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, αν θαρρείς πως αν μετά από όλη αυτή την τωρινή σου αποστασία θα κατορθώσεις λίαν ευκόλως με την… χάρη που φαντάζεσαι ότι σου περισσεύει, να ανακαινιστείς εις μετάνοιαν! Η γη σου, η κάποτε εύφορη, μόνο αγκάθια πλέον ξεβγάζει και φωτιά θα τα περικυκλώσει να τα αφανίσει!
 

Ακόμα ανασαίνεις! Είναι εγγύηση μακροθυμίας και Χρηστότητας κάθε σου ανάσα! Ανάστα! Ξέχνα τους ρόλους που βολεύουν την ανθρωπαρέσκεια και την αυτοδικαίωσή σου! Χτύπα ξανά τα στήθη σου στο ταμιείο σου! Ζήτα τους οικτιρμούς από τον προδομένο Πατέρα με ταπείνωση και συναίσθηση της αποστασίας σου! Αναθεώρησε τα περί αρετών σου! Νιώσε στα αλήθεια ο τελευταίος αμαρτωλός! Ένα περίψημα! Κλάψε για την δική σου εξορία στις παρυφές του σκότους… Αυτομέμψου αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου! Και έπειτα, έλπισε στον Κύριο! Στη Ζωή, Στο Φως και Στην Ελπίδα! Να αυτοκατακριθείς! Μόνο έτσι θα νιώσεις ότι το αίμα του μόνου Αναμάρτητου χύθηκε για την Σωτηρία των αμαρτωλών, ων πρώτος ει εσύ! Τώρα! Καιρός του ποιήσαι τω Κυρίω ! Στον Άδη αν δεν το πράξεις εδώ, δεν θα μπορείς! Μα ούτε θα θέλεις! Από τούτο το πρόσκαιρο ζούμε Τον Παράδεισο ή την κόλασή μας! Στο εδώ, εκείνο το ΘΕΛΩ, είτε θα υποταχθεί πανελεύθερα στον Θεό ή θα Τον παραμερίσει χωρισμένο από Εκείνον αιώνια! Και να θυμόμαστε αυτό που έλεγε ο αββάς Δωρόθεος, πως όταν δεν συνηθίζει ο άνθρωπος να κατηγορεί τον εαυτό του, δεν θα αργήσει να θεωρήσει αίτιο του κακού, ακόμα και αυτόν τον ίδιο τον Θεό...».
 
Γράφτηκαν τα παραπάνω αποσπάσματα  σε μια αντίστοιχη εκπομπή, αρκετά Τριώδια πριν… Παλιλογείς θα πει κάποιος… Επαναλαμβάνεσαι κουραστικά… Βρες κάτι άλλο, πιο πρωτότυπο, πιο θελκτικό! Και μην αρχίσεις πάλι τα πεισιθάνατα μακάβριά σου (που έλεγε και μια ψυχούλα καλή της ώρα). Αχ αυτό το β πότε θα το ξεριζώσουμε αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου! Πότε θα ζήσουμε το παμπόθητο μακάριο; Λογαριάζοντας την κάθε μέρα μας σαν την πρώτη μέρα του ανακαινισμένου μετανοούντος ανθρώπου  του νιογέννητου, αλλά και σαν την τελευταία που μας δόθηκε από τον Αρχηγό της Ζωής για έναν και μόνο σκοπό… την επιστροφή μας στην πατρική οικία.
 
Η τελευταία μου μέρα, η τελευταία μου Κυριακή, τα τελευταία Χριστούγεννα, το τελευταίο Τριώδιο… και έπειτα η αιώνια χαρά… η χαρά του Παραδείσου που μόνο όποιος την έζησε και τη ζει χωρίς διαλείμματα και προϋποθέσεις από αυτήν τη ζωή, θα την γευτεί και στην άλλη… Τα σημεία των καιρών, οι αχοί και οι ήχοι του πολέμου και των Θεομηνιών,  πυκνώνουν γύρω μας. Να χαιρόμαστε μόνο,  προέτρεπε ο μακαριστός Άγιος Γέροντας ο π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, όταν γίνονται πραγματικότητα όλα εκείνα που μας οδηγούν προς το άκρως άδηλο μεν,  μα και διακριτό συνάμα τέλος της Ιστορίας, προς τον δεύτερο ερχομό του Κυρίου μας. Ο γαρ καιρός εγγύς… Ο προειδοποιητικός αλλά και χαροποιός ταυτόχρονα αχός της προφητικής κραυγής της Αποκάλυψης και ένα Τριώδιο που ανοίγει τις σελίδες και τις πύλες της μετανοίας μπροστά μας. Να ζήσουμε ένα άλλο και όχι άλλο ένα, συνηθίζουμε να λέμε τούτες τις ώρες αλλά φρενοβλαβώς να μην βιώνουμε… Ίσως αυτοί οι ανατριχιαστικοί ήχοι και οι  αχοί του φετινού... τελευταίου μας Τριωδίου, να μας κάνουν επιτέλους να στρέψουμε της καρδιάς τα μάτια ψηλά,  κραυγάζοντας με όλη τη δύναμή της  το «Ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ». 
 
Νώντας Σκοπετέας

Η ραδιοφωνική εκπομπή εδώ!

Ελληνικό χειρόγραφο στη Γαλλία

 
Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας ανακοίνωσε ότι επανένωσε τα δύο μέρη ενός πολύτιμου χειρογράφου στα ελληνικά του 13ου αιώνα, έπειτα από σχεδόν μισή χιλιετία.
 

Αυτός ο επίλογος κατέστη δυνατός χάρη στο δικαίωμα προτίμησης (προαγορά) του πρώτου μέρους του χειρογράφου, το οποίο πουλήθηκε σε δημοπρασία στις 5 Οκτωβρίου από τον οίκο δημοπρασιών Giraudeau, στην κοινότητα Ζουέ-λε-Τουρ στην κεντρική Γαλλία.
 
Πρόκειται για ένα ψαλτήριο -συλλογή ψαλμών- που γράφηκε στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του 13ου αιώνα.
 
Η BnF περιγράφει σε δελτίο Τύπου ότι πρόκειται για «ένα μικρό χειρόγραφο γραμμένο εξ ολοκλήρου με χρυσή μελάνη και πλούσια διακοσμημένο με πολύχρωμα περιγράμματα και αρχιγράμματα σε χρυσό φόντο».
 
Το χειρόγραφο αυτό πωλήθηκε έναντι 130.200 ευρώ. Σύμφωνα με το εξειδικευμένο περιοδικό La Gazette Drouot, οι πωλητές ήταν απόγονοι μιας οικογένειας Γάλλων ευγενών, των Ντεγκρέ ντι Λου.
 
Η BnF ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα γι’ αυτό, γιατί κατέχει από τον 19ο αιώνα το δεύτερο μέρος του ίδιου χειρογράφου, κωδικοποιημένο στις συλλογές της με την ονομασία «Supplément grec 260».
 
Σύμφωνα με τους ειδικούς της Εθνικής Βιβλιοθήκης, τα δύο χειρόγραφα «χωρίστηκαν πριν από τις αρχές του 17ου αιώνα». Η εμφάνιση σε δημόσια πώληση του πρώτου μέρους, άγνωστη μέχρι τώρα, αποτέλεσε έκπληξη.
 
Η άφιξη στη Γαλλία αυτού του χειρογράφου είναι πιθανότατα έργο ενός Γάλλου καρδινάλιου και συμβούλου του Λουδοβίκου ΙΒ’, του Ζορζ Αμπουάζ.
 
Η BnF δηλώνει ότι έχει «μία από τις σημαντικότερες συλλογές ελληνικών χειρογράφων στον κόσμο», με περίπου 5.000 αντίτυπα.
 
ΠΗΓΗ: Filoi TexnisFilosofias

Διαδικτυακή μελέτη για το Τριώδιο

 
Η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Bristol σας προσκαλεί σε μια διαδικτυακή συνάντηση και μελέτη με γενικό θέμα «Εκκλησία και Κοινωνία», μεθαύριο Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026. Στο πλαίσιο της συνάντησης, θα έχουμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε ως ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη Χριστόδουλο Κοκλιώτη, Ιερατικώς Προϊστάμενο του Καθεδρικού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Αγίου Ανδρέου στο Birmingham.
 

Με αφορμή την είσοδό μας στο Τριώδιο και την πορεία προς τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ο π. Χριστόδουλος θα αναπτύξει το θέμα «Το Τριώδιο και η Μεγ. Τεσσαρακοστή, ως πορεία προς Εμμαούς», προσκαλώντας μας σε έναν ουσιαστικό πνευματικό διάλογο και κοινό προβληματισμό. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά και είναι ανοιχτή σε όλους.

Ρωσία και Μικρασιατική Καταστροφή

 
Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν υπήρξε μόνο αποτέλεσμα στρατιωτικών λαθών ή διεθνών συσχετισμών εις βάρος του Ελληνισμού, αλλά και καρπός συνειδητών επιλογών μεγάλων δυνάμεων.
 

Ανάμεσά τους, η Σοβιετική Ρωσία διαδραμάτισε καθοριστικό και βαθιά αρνητικό ρόλο, παρέχοντας στον Μουσταφά Κεμάλ πολιτική, οικονομική και στρατιωτική στήριξη.
 
Όπλα, χρυσός και διπλωματική κάλυψη ενίσχυσαν αποφασιστικά τον κεμαλικό στρατό σε μια κρίσιμη ιστορική συγκυρία, συμβάλλοντας στην ήττα του ελληνικού στοιχείου και στην κατάρρευση της παρουσίας του στη Μικρά Ασία.
 
Η επιλογή αυτή αποκτά ακόμη βαρύτερο συμβολικό φορτίο αν αναλογιστεί κανείς ότι επρόκειτο για ένα ομόδοξο έθνος, το οποίο -παρά τους ιστορικούς, θρησκευτικούς και πολιτισμικούς δεσμούς- επέλεξε να στηρίξει εκείνους που οδήγησαν στον ξεριζωμό, τις σφαγές και τον αφανισμό αιώνων ελληνικής ζωής.
 
Η μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Η ιστορική αλήθεια, όσο επώδυνη κι αν είναι, οφείλει να αναδεικνύει ευθύνες και επιλογές, ώστε ο Ελληνισμός να θυμάται, να κατανοεί και να μην αυταπατάται.
 
Συγχαρητήρια στην Ομογενειακή εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 5^η Φεβρουαρίου τ.έ., σελ. 21, που αναδεικνύει το εν λόγω θέμα.