Η Εορτή της Παναγίας στο Bristol

 
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, κατάνυξη και μεγάλη συμμετοχή πιστών εορτάσθηκε χθες η μεγάλη Θεομητορική Εορτή της Κοιμήσεως και Μεταστάσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου στον Ελληνορθόδοξο Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Bristol. Πλήθος ενοριτών και προσκυνητών προσήλθε στον Ιερό Ναό, για να τιμήσει με πίστη και ευλάβεια την Παναγία μας, να συμμετάσχει στη Θεία Λειτουργία και να ενώσει την προσευχή του με ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία κατά την ευλογημένη αυτή ημέρα.
 

Η εορτή της Κοιμήσεως δεν αποτελεί ημέρα λύπης, αλλά εορτή ελπίδας, χαράς και προσδοκίας της αιωνίου ζωής. Η Υπεραγία Θεοτόκος, αφού ολοκλήρωσε την επίγεια πορεία της, μετέστη προς την αληθινή Ζωή, παραμένοντας πάντοτε η στοργική Μητέρα και ακαταίσχυντη μεσίτρια των Χριστιανών. Μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της εορτής, όλοι ανανεώσαμε την αγάπη και την εμπιστοσύνη μας προς την Παναγία, παρακαλώντας την να σκεπάζει την ενορία μας, τις οικογένειές μας και ολόκληρο τον κόσμο με τη μητρική της προστασία.

Φωτογραφία: Λαμπρινή Δελλαπόρτα

Η Παναγία μας...

 

...ετοίμασε μόνη Της το κλινάρι Της

 

Πόσο συγκινητικό είναι να βλέπει κανένας την Παναγία να ετοιμάζει με τα άχραντα χέρια Της, το κλινάρι Της, τις λαμπάδες, το θυμιατήρι με το λιβάνι κι ότι άλλο χρειαζότανε για την κηδεία Της...
 
Από μικρό κορίτσι αγαπούσε την εργασία κι ολοένα δούλευε, πότε γνέθοντας όπως στον Ευαγγελισμό που την βρήκε ο Αρχάγγελος με τη ρόκα στο χέρι, πότε ράβοντας τα ίδια τα φορέματά Της, ως "ιμάτια αυτόρραφα αγαπώσα", κι υστερώτερα όταν γεννήθηκε ο Χριστός, υφαίνοντάς Του, τον "άρραφον" εκείνον χιτώνα...
 
Και στα γεράματά Της δεν ξεκουράστηκε, αλλά η ίδια έκανε τις δουλειές του σπιτιού, έραβε, μαγείρευε, περιποιότανε τον καινούριο γιό Της τον Ιωάννην, κι ως την τελευταίαν ώρα της ζωής Της, με τα χέρια εκείνα τ’ αγιασμένα που σπαργάνωσε τον Χριστό, ετοίμασε το κρεβάτι Της, κ όλα τα της ταφής Της.
 

Φώτης Κόντογλου

 

Χρόνια πολλά σε όλους! Καλό Δεκαπενταύγουστο με υγεία και πίστη! Η Παναγία να μας σκεπάζει!

Η ευχή «Καλή Παναγιά»

 
Η λέξη «Παναγιά» στη λαϊκή και καθομιλουμένη χρήση δηλώνει και το πρόσωπο της Θεοτόκου και τη γιορτή της.
 

Ιστορικές Μαρτυρίες
 
Η ευχή «Καλή Παναγιά» απαντά σε λαογραφικά και προφορικά τεκμήρια από τον 19ο αιώνα:
 
Στο έργο του Νικολάου Πολίτη (Παραδόσεις) συναντώνται εκφράσεις όπως:
 
        ◦ «Καλή Παναγιά να ’χουμε»
 
        ◦ «Σαν έρθει η Παναγιά, θα σμίξουμε»
 
Σε πολλά νησιά (Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Ιόνιο), η χρήση της έκφρασης καταγράφεται ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα.
 
Λαογραφικό Πλαίσιο
 
Η ευχή «Καλή Παναγιά» ακούγεται από την 1η Αυγούστου (έναρξη Παρακλητικών Κανόνων) έως τις 14 Αυγούστου, παραμονή της εορτής.
 
Στο εορτολόγιο και το λαϊκό εθιμολόγιο, η ευχή λειτουργεί όπως:
 
        ◦ «Καλό Πάσχα» (πριν από τη Μεγάλη Εβδομάδα)
 
        ◦ «Καλές Απόκριες» (πριν την Καθαρά Δευτέρα)
 
Η φράση δεν απευθύνεται στο πρόσωπο της Παναγίας· είναι εθιμική ευχή για την περίοδο των εκδηλώσεων, των νηστειών, των πανηγυριών και της θρησκευτικής προσμονής του Δεκαπενταύγουστου.
 
Συμπέρασμα
 
Η έκφραση «Καλή Παναγιά»:
 
        ◦ Δεν είναι νεολογισμός
 
        ◦ Δεν είναι γλωσσικό λάθος
 
        ◦ Είναι ιστορικά καταγεγραμμένη
 
        ◦ Είναι λεξικογραφικά τεκμηριωμένη
 
        ◦ Είναι πολιτισμικά ριζωμένη στην ελληνική λαϊκή θρησκευτικότητα και γλώσσα
 
Η ειρωνεία ή απόρριψη της έκφρασης προκύπτει συνήθως από γλωσσική άγνοια ή αστικοκεντρική προκατάληψη. Η ελληνική γλώσσα δεν ανήκει αποκλειστικά στις μεγάλες πόλεις, αλλά σε όλους τους Έλληνες και κουβαλά τη μνήμη, τα ήθη και τις παραδόσεις του λαού μας.
 
Καλή Παναγιά σε όλους!

Τ’ Αη-Γιαννιού oi φωτιές που γίνονται λουλούδια

 
Σαν σήμερα το βράδυ, αλλά πρώτα η Παράκληση...
 

Μέσα, η φλόγα στο καντηλάκι και ο Πατ. Αχιλλέας, άντε και το πολύ κάποιος άλλος.  Μπροστά στην ανοικτή πόρτα ένα τραπεζάκι, ένα ντεφτέρι με μια άσπρη πέτρα πάνω στις ανοιγμένες σελίδες για να μην τις τραβολογά το Θεραπειανό αεράκι πέρα δώθε και ένα μολύβι για τα ονόματα υπέρ υγείας.
 
Το μικρό Αγίασμα, κολλημένο στα πετρωμένα πόδια του βουνού, έχει στα αριστερά του ένα στενό μονοπάτι που κάνοντας παρέα με το κελαριστό ντερεδάκι του χωριού  βγαίνει σε μια άλλη γειτονιά. Δίπλα στο μονοπάτι ήταν το σπίτι της κυρίας Άννας και  απέναντί του,  μια  μικρή πολυκατοικία.  Εκεί διέμενε ο Πάτ. Γερμανός με την μητέρα του, όπως και η οικογένεια του  Γιώργου & της Όλγας Φενερλή, με τα παιδάκια τους, τον Άκη με τα όμορφα ματάκια και την Σμαρούλα. 
 
Μπροστά,  σχηματίζεται  μια πλατειούλα, κατάλληλη για να ανάβουμε τις φωτιές του Αη Γιάννη.
 
Λείπω. Λείπω εδώ και πολλά χρόνια και όλα αυτά μένουν θησαυρισμένα και αστείρευτα.  Κλείνω όμως τα μάτια για να βλέπω βαθιά. Ανιχνεύω ανάμεσα στις φλόγες και αφουγκριέμαι τα ψιθυρίσματα από τις άλικες τσιμπλίδες που λαμπυρίζουν. Τα ακούω να αντιλαλούν ανεβαίνοντας προς τον ουρανό που έχει τον Βόσπορο υπό την σκέπη και θωρώ τις σπίθες να γίνονται λουλούδια. Λουλούδια με βαθύ κόκκινο πορφυρένιο χρώμα που ακροπατώντας στην κλίμακα ανάβασης χρυσίζουν σαν τον ήλιο που βασιλεύει με ευπρέπεια καταλήγοντας σε ένα άυλο και διάφανο φως. Τα βλέπω να γίνονται κόκκοι θυμιάματος που ευωδιάζει για να προσπερνούν τα σύννεφα και να φτάνουν χάρισμα σε αυτούς που ξέρουν να περιμένουν.
 
Από την μιά ο Βόσπορος και από την άλλη ο Κεράτιος και κάπου παρακάτω, η Μεταμόρφωση. Η Πόλη Της Θεοτόκου.
 
Ιούνιος και είκοσι τρεις του μήνα σήμερα,  παραμονή χρονιάρας μέρας, μια από αυτές που τα Θεραπειά τιμούν. Το αγοράκι με τα όμορφα μάτια που έβλεπαν το Αγιασματάκι του Αη Γιάννη και το λιμάνι με τις βάρκες,  έτσι και στα καλά καθούμενα, πήρε την άγουσα προς τις αιώνιες στράτες όπου οι φλόγες στα καντήλια δεν κοιμούνται, κομίζοντας  προσκυνήματα σε αγαπημένες καρδιές και ψυχές...
 
Ώρα του καλή.
 
Νίκη Beales
Παραμονή του Αη Γιάννη 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Κυριακή Νεομαρτύρων

 
Νέοι ἀθληταί, ὤλεσαν τήν γραῦν ῎Αγαρ.
Καί νῦν σύνεισι τοῖς ἀθληταῖς τοῖς πάλαι.
Βῆ δέ Πόλον πληθύς, νεάθλων ἄστυ θεοῖο.
 

Την β΄ Κυριακή μετά των Αγίων Πάντων, δηλαδή η γ΄ Ματθαίου, τιμούμε τους Άγιους Νεομάρτυρες, που μαρτύρησαν μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453 μ.Χ.

Εορτή Οικουμ. Πατριάρχου

 
Σήμερα Πέμπτη, 11η Ιουνίου 2026, η Α.Θ. Παναγιότης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο Αυθέντης και Δεσπότης ημών, κ.κ. Βαρθολομαίος, άγει τα Σεπτά Αυτού ονομαστήρια. Βαθυσεβάστως και μετ’ ευφροσύνης πλείστης υποβάλλουμε πλούσια σέβη προς την Α.Θ. Παναγιότητα, αναπέμπουμε ικετηρίους δεήσεις υπέρ της κατ’ άμφω υγείας Αυτού, εκζητούμε δε τις θεοπειθείς και πατρικές ευχές και συνάμα τις Πατριαρχικές ευλογίες Αυτού.
 

Βαρθολομαίου του Παναγιωτάτου και Οικουμενικού Πατριάρχου, Πολλά τα  Έτη!

Νηστεία των Αγίων Αποστόλων

 
Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων είναι μια από τις θεσμοθετημένες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η οποία προετοιμάζει τους πιστούς για τη μεγάλη εορτή των Αγίων Πέτρου και Παύλου στις 29 Ιουνίου.
 

Η έναρξή της είναι κινητή καθώς εξαρτάται από το Πάσχα. Ξεκινάει πάντα την Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων και λήγει σταθερά στις 28 Ιουνίου. 

Η διάρκειά της ποικίλλει κάθε χρόνο, ενώ μπορεί και να μην πραγματοποιηθεί καθόλου αν το Πάσχα πέσει πολύ αργά.
 
Αυτή η νηστεία είναι σχετικά επιεικής και επιτρέπει την κατανάλωση ψαριού τις περισσότερες ημέρες, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις.
 
Εύχομαι όλοι μας να μην παραμελίσουμε και αυτή την σημαντική νηστεία της Εκκλησίας μας και να την χρησιμοποιήσουμε καταλλήλως προς την θεραπεία της ψυχής μας. Καλό στάδιο!!!

Μελέτη για το Άγιο Πνεύμα

 
Η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Bristol σας προσκαλεί στη διαδικτυακή συνάντηση και μελέτη «Εκκλησία και Κοινωνία», η οποία θα πραγματοποιηθεί αύριο Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026, στις 7.00 μ.μ. (ώρα Αγγλίας) και 9.00 μ.μ. (ώρα Ελλάδος και Κύπρου). Ομιλητής θα είναι ο Αρχιμανδρίτης π. Χρυσόστομος Παπουλέσης, Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Αργολίδος. Η συνάντηση είναι ανοικτή σε όλους όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν σε έναν γόνιμο πνευματικό διάλογο και να εμβαθύνουν στη διδασκαλία και τη ζωή της Εκκλησίας.
 

Θέμα της ομιλίας θα είναι «Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος», ένα γεγονός καθοριστικής σημασίας για τη ζωή της Εκκλησίας. Η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την ημέρα της Πεντηκοστής φανερώνει την πληρότητα της θείας οικονομίας, εγκαινιάζει τη δημόσια πορεία της Εκκλησίας στον κόσμο και χαρίζει στους πιστούς τη δύναμη να ζουν και να μαρτυρούν το Ευαγγέλιο. Η ομιλία θα εξετάσει συνοπτικά τη θεολογική σημασία του γεγονότος και τη διαχρονική του επίδραση στη ζωή των χριστιανών.

Εορτή Αγ. Ιωάννου του Ρώσου

 
Ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης αγαπούσε πολύ τον Άγιο Ιωάννη το Ρώσο και πάντα τον επισκεπτόταν. Μάλιστα τον είχε δει πολλές φορές να φεύγει από τη λάρνακά Του και να τρέχει για βοήθεια.
 

Κάποια μέρα ο  Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος του είχε πει τα εξής:
 
Νομίζουν πως κοιμάμαι, ότι είμαι νεκρός, και δεν με υπολογίζουν οι Χριστιανοί. Εγώ όμως είμαι ζωντανός. Τους πάντες βλέπω.
 
Το σώμα μου είναι μέσα, αλλά εγώ εξέρχομαι πολλές φορές από την λάρνακά μου. Τρέχω ανάμεσα στους ανθρώπους για να τους βοηθήσω. Πολύς ο πόνος. Αυτοί δε με βλέπουν.
 
Εγώ τους βλέπω και τους ακούω τι λένε. Και πάλι μπαίνω στη λάρνακα μου.
 
Βοήθεια όλων μας... ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος.
 
Θαυματουργός Άγιος στο Προκόπι Ευβοίας.
 
Βοήθειά μας. Αμήν.
 
🌹📿🌹

Απόδοση του Πάσχα

 

Ἐξαποστειλάριον. Τοῦ Πάσχα.

Ἦχος βʹ. Αὐτόμελον.

Σαρκὶ ὑπνώσας ὡς θνητός, ὁ Βασιλεὺς καὶ Κύριος, τριήμερος ἐξανέστης, Ἀδὰμ ἐγείρας ἐκ φθορᾶς, καὶ καταργήσας θάνατον, Πάσχα τῆς ἀφθαρσίας, τοῦ κόσμου σωτήριον.
 

Δόξα· καὶ νῦν. Τοῦ Πάσχα.

Ἦχος πλ. αʹ.

Ἀναστάσεως ἡμέρα, καὶ λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει, καὶ ἀλλήλους περιπτυξώμεθα. Εἴπωμεν ἀδελφοί, καὶ τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς· Συγχωρήσωμεν πάντα τῇ Ἀναστάσει, καὶ οὕτω βοήσωμεν· Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι, ζωὴν χαρισάμενος.

Εγκαίνια της Βασιλίδος των πόλεων

 

Συναξάριον

 

Τῇ ΙΑʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς τὴν ἀνάμνησιν πνευματικῶς ἐπιτελοῦμεν τοῦ Γενεθλίου, ἤτοι τῶν Ἐγκαινίων ταύτης, τῆς Θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος τῶν πόλεων, τῆς κατʹ ἐξαίρετον ἀνακειμένης τῇ Δεσποίνῃ ἡμῶν καὶ ἁγίᾳ Θεοτόκῳ, καὶ ὑπʼ αὐτῆς διὰ παντὸς σῳζομένης.
 
Τα γενέθλια της Κωνσταντινούπολης εορτάζονται κάθε χρόνο από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Μαΐου, σε ανάμνηση των εγκαινίων της «Νέας Ρώμης» από τον Μεγ. Κωνσταντίνο. Η επίσημη ίδρυσή της, που σηματοδότησε τη μεταφορά της πρωτεύουσας, πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαΐου του 330 μ.Χ..
 
Οι τελετές εγκαινίων ξεκίνησαν στις 2 Απριλίου 330 μ.Χ. κι αφού πραγματοποιήθηκαν ιπποδρομίες, θρησκευτικές πομπές και λαϊκές γιορτές, ολοκληρώθηκαν με την επίσημη ανακήρυξη στις 11 Μαΐου.
 
Το γεγονός των εγκαινίων θεωρήθηκε κορυφαίο δείγμα της γενναιοδωρίας της αυτοκρατορικής αυλής προς τους κατοίκους της Πόλης. Ο αυτοκράτορας συνοδευόμενος από μέλη της αυτοκρατορικής αυλής πήγε στο κέντρο της νέας αγοράς, στο Φόρο, όπου πραγματοποιήθηκε η τελετή «αφιέρωσης» της στήλης. Η τελετή έγινε στο σημείο όπου ο Κωνσταντίνος είχε δει θείο όραμα το οποίο τον καθοδήγησε να οριοθετήσει τη νέα πόλη.

Δυό δρομάκια

 
Παράλληλα. Το φαρδύτερο, άρχιζε από το Τσαρσί, από την γωνία που ήταν το αρχοντικό του Haydar bey όπου συναντιόταν με το σπίτι της κυρίας Ολγας, αρχοντικό και αυτό δίπλα στο Bogurtlen sokak. Το δεύτερο ξεκινούσε από την πλατιούλα του χωριού, απέναντι από το πάρκο με τον ανδριάντα. Τώρα, γιατί λέμε και λέγαμε τα Θεραπειά χωριό, άγνωστο το ερώτημα που χρειάζεται κάποια απάντηση και δικαιολογία.  Με ένα τόσο επιβλητικό ξενοδοχείο, καλόγουστο και γεμάτο αρχοντιά το παλιό Τοκατλιάν του καιρού εκείνου, στην γωνιά απέναντι από την βαπορόσκαλα και με το κακόγουστο άδειο από καλαισθησία αυτό που το αντικατέστησε, πολυτελείας και τα δυό, όπως και να το κάνουμε, με θέρετρα ξένων Πρεσβειών, κομψότατες βίλες, και σκάφη με κατάρτια, χωριό γίνεται;  Και όχι μόνο αυτό αλλά και να έχει εκεί την έδρα της η Μητρόπολη Δέρκων; Μήπως το λέμε έτσι από αγάπη; 
 

Στα δρομάκια, τα σοκάκια CIRA - που ήταν πιό μεγάλο - και  SARDUNYA που ήταν μικρότερο,  έδρευαν δυό φωλιές, ας πούμε σαν τις Πρεσβείες των ξένων χωρών δεξιά και αριστερά του λιμανιού, που είχαν επιλέξει για εαρινή διαμονή τους τα φτερωτά, ορατά και άρτια ποιήματα του πλάστη μας. Το κάθε ένα ήταν, για μένα, κομβικό σημείο του βασιλείου μου. Το σπίτι μας ήταν στο στενότατο Σαρντούνγια σοκάκ  απέναντι από το περιβόλι με τις μανόλιες του Χαριτωνίδη. Το σπίτι του Χαριτωνίδη έβλεπε στην πλατεία των Θεραπειών και η καμινάδα του φιλοξενούσε κάθε χρόνο την πρεσβεία των πελαργών, κοινώς λελεκιών, -leylek στα Τουρκικά-. Το υπνοδωμάτιο, η κρεβατοκάμαρα στην καθημερινή μας ομιλουμένη, των γονιών μου, στην πρόσοψη του σπιτιού μας στο δεύτερο ή μεσαίο πάτωμα, ανάλογα πως μετρούσαμε τα πατώματα, επειδή υπήρχε και ένας μικρός όροφος με τρία- τέσσερα σκαλιά ενδιάμεσα με ένα μόνο δωμάτιο/κάμαρα-κάμαρη, που με μπέρδευε στο μέτρημα, είχε ένα παράθυρο στην γωνία. Από εκεί σαν τον Ξέρξη που παρατηρούσε την ναυμαχία της Σαλαμίνας από το όρος Αιγάλεω, με την διαφορά ότι εκείνος καθόταν αναπαυτικά στον θρόνο του, εγώ πατούσα στις μύτες των ποδιών μου σηκώνοντας ψηλά το βλέμμα μου για να παρακολουθώ τα καμώματα των λελεκιών. Τα λυγερά αυτά πουλιά, με τις γάμπες που έμοιαζαν να είναι έτοιμες να σπάσουν έφταναν ποιός ξέρει από που και αφού αναπαυόταν για λίγο,  άρχιζαν τα σούρτα φέρτα για να επιδιορθώσουν το μισογκρεμισμένο από τα βόλια και τους αέρηδες της βαρυχειμωνιάς, θέρετρο τους.
 
Περίμενα πως και πως να συναντήσω την Λίτσα που στο σπίτι της σε μια γωνιά κάτω από την στέγη στον εξώστη με τα άσπρα κάγκελα, στο παράλληλο με το δικό μας στενό, Τζιρά σοκάκ, θα είχαν φτάσει τα χελιδόνια. Από ότι ήξερα πως και αυτά που θα κατέφθαναν την ίδια μέρα, θα καταπιανόταν με παρόμοιες εργασίες. Λίγη ανάπαυση μετά από τόσο δρόμο και τόσα Air Miles όπως λέμε σήμερα, θα άρχιζαν τα πάνε και έλα και έρχομαι,  για να βρεθούν τα υλικά και με καλφάδες τους εαυτούς τους, θα άρχιζαν τις επισκευές της εστίας που την είχαν αποχαιρετήσει το περασμένο φθινόπωρο. 
 
Δεν ήταν μόνο οι απόψεις και τα πορίσματά μας που θα ανταλλάζαμε, ως προς την επισκευή του σπιτικού του κάθε ιπτάμενου ζευγαριού, πάντα έρχοταν δύο πελαργοί στην καμινάδα της κυρίας Ζαχαρώς Χαριτωνίδη και πάντα δύο χελιδόνια στην ταράτσα της οικογένειας της Λίτσας μέχρι να αποκτήσουν πελαργόπουλα και χελινοδόπουλα, αλλά και  οι ευχές, τα αγκαλιάσματα και τα ματς-μουτς αφού γιόρταζαν μαζί με την φιληναδίτσα μου και οι δυό γιαγιάδες μας, Ευαγγελίες και οι δυό.  Και μετά τα Χρόνια Πολλά και τις καταλήξεις των απόψεων μας γεννιόταν το ερώτημα, πόσα λελέκια και πόσα χελιδόνια χρειάζονται για να μυρίζει Ανοιξη; 
 
Όπως-όπως ανάπαυση την πρώτη μέρα. Δεν θα γινόταν αλλιώς. "Σήμερον της σωτηρίας ημων Το Κεφάλαιον" διάβαζε η Εκκλησία. Αργία. Στα δυό δρομάκια, στις δυο φωλιές, τα πετεινά του ουρανού, ήθελαν να ακούσουν τα διαβάσματα. Εικοσιπέντε Μαρτίου ήταν.
 
Νίκη Beales
Του Ευαγγελισμού 2026
Καλά και πολλά χρόνια σε όλους
Μπάκινγκχαμ Αγγλία

Μερικές μικρές μαργαρίτες

 
Μια Κυριακή στην Άνοιξη, που τα πάντα ετοιμάζονται να ανοίξουν, καρδιές και φύλλα για να λουλουδιάσουν τους κάμπους και τις όχθες των ποταμών και τις πλαγιές των λόφων στα ξαφνικά, μας χαμογελά.
 

Χρόνος μπαίνει, χρόνος βγαίνει και η ανακύκλωση συνεχίζει να περιτυλίγει το βιός μας. Αγριολούλουδα φυτρώνουν μπροστά στο κατώφλι μας και αυτή η μια Κυριακή, κάπως αλλιώτικη απ τις άλλες μας κάλεσε όπως το έκανε από τότε που μπορώ να θυμούμαι τον εαυτό μου,να πάμε επίσκεψη. Ήμασταν καλεσμένοι οικογενειακώς από την κυρία Κυριακή να πάμε στο σπίτι του Θεού κάθε εβδομάδα και κάποιες άλλες μέρες. Και για αυτό φορούσαμε τα καλά μας ρούχα για να χαίρεται που μας βλέπει. Αυτά έλεγαν οι μεγάλοι του σπιτιού και όλες οι θείες όταν πήγαινα  να φιλήσω το χέρι τους και να τους πω <να με συγχωρέσετε> πριν πάω να πάρω <χρυσό δοντάκι>. Έτσι έκαναν τα παιδιά. Το χρυσό δοντάκι ήταν φυσικά αόρατο, απορούσα και ρωτούσα γιατί δεν το βλέπω. Η απάντηση ήταν <οταν μεγαλώσεις>. Φυσικά περίμενα.
 
Από πολύ  νωρίς κατάλαβα πως  ο Θεός είχε και άλλα σπίτια εκτός από αυτά που είχε στα Θεραπειά και στο Μπουγιούκντερέ, είχε και στο Γενή Μαχαλέ, και στο Μπεϊκοζ, στο Τσενγκιελκιοϊ και αλλού στα Ανατολικά παράλια, στο Νιχώρι, στην Στένη και πιό μακριά. Είχε και μικρότερα σπιτάκια ακόμα και μέσα σε βράχους που έτρεχε νεράκι μέσα...
 
Λουστρινένια παπουτσάκια με μπαρέτα και άσπρα καλτσάκια μέχρι κάτω από το γόνατο με φουντίτσες στο πλάϊ, με την γιαγιά μου να με κρατά από το χέρι για να περάσουμε αντίκρυ. Στο άλλο χέρι, ένα ματσάκι από μερικές μικρές μαργαρίτες που τις μάζευα καθ' οδόν. Βιαστικά για να προλάβουμε, μήπως χάσουμε την καμπάνα. Θα μπαίναμε στην Εκκλησία, μετά το κερί και το ψιθυριστό <καλημέρα σας> στους πάντοτε παρόντες επιτρόπους, θα βάδιζε η γιαγιά στο στασίδι της στο δεξιό κλίτος και εγώ από πίσω.
 
Η θεία μου θα ήταν ήδη εκεί, η μαμά μου θα ερχόταν λίγο αργότερα και μετά τα δικά της καλημερίσματα θα πήγαινε στο δικό της στασίδι, στο αριστερό κλίτος, πίσω από τον Άμβωνα, απέναντι από τον Δεσποτικό Θρόνο και εγώ τότε θα άλλαζα θέση και η επίβλεψη της γιαγιάς έπαιρνε τέλος για να παραλάβει τις ευθύνες της η μητέρα. Τα στασίδια τους ήταν σχεδόν απέναντι το ένα από το άλλο, θα ήταν πολύ πιό εύκολο να διασχίσω τον κυρίως Ναό και να πάω πιό σύντομα. Αλλά δεν ήταν κάτι που θα το επέτρεπαν οι οδηγίες που λάμβανα πριν ακόμα ξεκινήσουμε.  Έτσι, με χτυποκάρδι που ακόμα είναι ριζωμένο στην καρδιά μου, έκανα μεταβολή προς τα πίσω περνώντας από τις ράχες των θείων μου και τον κυρίων τάδε και δείνα οι οποίοι, καθώς και οι περισσότεροι άνδρες, στέκονταν πάντα στην πλευρά που ήταν η Εικόνα του Χριστού. Προσπερνώντας  μερικά μανουάλια  για να πατήσω το σανίδι που στεκόταν η μαμά μου, το χάϊδεμα του βλέμματος της και η κίνηση της  κεφαλής  της γιαγιάς μου από μακριά, το τρυφερό βλέμμα της θείας μου, ήταν η αναγνώριση και του σιωπηλού επαίνου. 
 
Φέρνοντας στον νου μου την αλλιώτικη Κυριακή που λέγαμε, με βλέπω, να παραδίδω τον μικρό μου θησαυρό, τις  μαργαρίτες,  στον καντηλανάφτη για να τις τοποθετήσει μαζί με τα άλλα άνθη πάνω στον δίσκο με τα τρια κεριά και τον Σταυρό στην μέση. Ήταν η Γιορτή της Σταυροπροσκυνήσεως.  
 
Φωτογραφίες και ζωγραφιές αποτυπωμένες, εκτυπωμένες, ευλαβικά αποθηκευμένες, πιθανόν ωραιοποιημένες και ζουν στο πλαίσιο που λέγεται τότε. 
 
Το ατομικό, στον μικρόκοσμο μου, <τότε>,  με τις δικές μου αγριομαργαρίτες στην δική μου Πόλη, στον δικό μου Βόσπορο, στο δικό μου λιμάνι, στα ταπεινά στασίδια της Αγίας Παρασκευής,  δεν σβήνεται με μια μονοκοντυλιά ούτε και με πολλές.
 
Νίκη Beales
Της Σταυροπροσκυνήσεως 2026
Μπάκινγκχαμ, Αγγλία

Σταυροπροσκύνηση στο Bristol

 
Κυριακή χθές, τρίτη των Νηστειών, την Προσκύνηση εορτάσαμε του Τιμίου και ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον Ι.Ν. Απ. Πέτρου και Παύλου στο Bristol.
 

Τόν Σταυρόν γῆ σύμπασα προσκυνησάτω,
Διʼ οὗ περ ἔγνωκε σέ προσκυνεῖν, Λόγε.

Μετά τη Θεία Λειτουργία τελέσαμε τη Βάπτιση νεαρού Κατηχουμένου, με καταγωγή από τη Σρι Λάνκα, ο οποίος έλαβε το ένδοξο όνομα Γεώργιος.

Και πάντα πλήθεια!

 
Τα φανάρια  στους δρόμους ανάβουν πλέον νωρίτερα αφού τα σύννεφα που φορούν τα μουντά τους ρούχα, λόγω εποχής, προσθέτουν φερετζέδες στα μάγουλά τους. Το έχουν βάλει πείσμα να μας θυμίζουν πως ο χειμώνας δε θα αργήσει. Μα χρειαζόμαστε υπενθύμιση; Τα πάντα γύρω μας αυτό μας δείχνουν.
 

Τα κιτρινιασμένα φύλλα ξεκολλούν από τα δέντρα και χοροπηδούν σαν αφηνιασμένα άλογα που ο αμαξηλάτης δεν μπορεί να τα κάνει ζάφτι, για να πέσουν στο χώμα εξουθενωμένα και πάλι να σηκωθούν για  να αράξουν στις ρίζες των δέντρων μετανιωμένα που σήκωσαν αντάρα. Τα ίδια φύλλα που δεν ξέρουν πιά τι κάνουν και στην απελπισία τους, μουσκεμένα και τσαλακωμένα το βάζουν στα πόδια γραμμή  για να σωριαστούν αυτή τη φορά πάνω στους δρόμους και τα πεζοδρόμια δημιουργώντας στρώματα γλίστρας κατάλληλα για πεσίματα, κατάγματα και στραμπουλήγματα, πριν καταθέσουν τα όπλα. Οι χοντρές σταγόνες της βροχής ανακατεύονται σαν κακιές πεθερές εκεί που δεν τις πέφτει λόγος με το χώμα, γεμίζοντας τις λακκούβες με  λασπόνερα, ενώ πρωταγωνιστούν οι ομπρέλες, κόκκινες, κίτρινες, πράσινες, μπλέ, που και που καμιά μαύρη για να ταιριάζει με την μουντζούρα της εποχής. Χρειάζεται τίποτα άλλο;
 
Περνούν οι μέρες και λογιζόμαστε πως  φτάσαμε και πως προσπεράσαμε την γιορτή του Αγίου Φιλίππου; Στις Εικόνες φαίνεται νέος που θυμίζει Άνοιξη, αλλά αλοιώτικα μας τα λέει το καλαντάρι που δηλώνει με υπογραφή πως είναι φθινόπωρο και μάλιστα πλησιάζει στην λήξη του. Παρ’ όλο το γκρίζο χρώμα που μας τριγυρίζει, κάτι στον αέρα ψιθυρίζει  πως ως εδώ, ως εκεί τα Χριστούγεννα δεν θα αργίσουν. Χαρμόσυνα μαντάτα λοιπόν που φέρνει στις αποσκευές της η Σαρακοστή που προμηνύει την μεγάλη Γιορτή. "Άρχεται η νηστεία των Χριστουγέννων" γράφει το ημερολόγιο, "αρχίζει η νηστεία του Αη-Φιλίππου" έλεγε η γιαγιά μου απλοποιώντας την καθαρεύουσα, μολονότι συχνά την μεταχειριζόταν.
 
<Μητέρα, τι θα ψήσουμε αύριο;> ρωτούσε η θεία μου. <Εύκολο είναι παιδί μου>,  απαντούσε η γιαγιά  που δεν λάτρευε και τόσο το κρέας εκτός από το κυδωνάτο που ήταν, ας πούμε, και το αγαπημένο της φαγητό και η ειδικότητά της δίπλα στα ζαρζαβατικά στα οποία έδειχνε όλη της την μαεστρία. Αλλά, αφού η νηστεία αυτή επιτρέπει να τρώμε ψάρι εκτός Τετάρτης και Παρασκευής και ζώντας στα Θεραπειά όπου τα ψάρια αφθονούσαν, δεν πολυσκοτιζόμασταν και ότι δεν βρίσκαμε στην δική μας παραλία, κάποιος θα πεταγόταν στο Σαρίγερι, τρία χωριά παρακάτω, και θα το έβρισκε. Βέβαια ήταν και τα Εισόδια, που όποια μέρα και να είναι <καταλύεται ιχθύς>. Και μεταξύ των ιχθύων, σαν την βασίλισσα στην κυψέλη στα μελίσσια, στον Βόσπορο βασιλεύει η παλαμίδα. Η Πολίτικη παλαμίς, στην καθαρεύουσα, που όπως και να μαγειρευτεί μαγεύει και τέρπει λάρυγγα και γεύση. Η γιαγιά μου που δεν ήθελε <ψαρίλες> μέσα στο σπίτι, έβγαζε το μπρούντζινο μαγκάλι στο κατώφλι του σπιτιού της (το εξιστορούσε αργότερα) και την έψηνε στη χόβολη τυλιγμένη σε φύλλα συκιάς που ακόμα φυτοζωούσαν  κρεμάμενα στην γρια-μάνα τους που η κακομοίρα προσπαθούσε να τα κρατήσει πάνω της.
 
Και η λακέρδα; Εκείνες οι κατιφεδένιες ροδοκόκκινες φέτες τυλιγμένες με φροντίδα σε λαδόχαρτο απο το Μπαλούκ Παζάρ στο Πέρα που μόνο και να τις θυμάται κανείς ανοίγει η όρεξη. Λίγες σταγόνες λεμόνι και μια φέτα φρέσκο καρβέλι του φούρνου έφτανε να σε κάνουν να αγαπάς αυτήν την νηστεία. Από την άλλη πλευρά ήταν και τα μύδια, τηγανιτά με κουρκούτι από αλεύρι και ντούζικο, ακόμα και με μπύρα, συνοδεία πράσινης σαλάτας ΚΙVIRCIK (σγουρή) και πάλι συνοδεία χοντροκομμένες φέτες φρέσκου ψωμιού και ο ταραμάς, που θέλει καλό δούλεμα για να ασπρίσει, σταγόνα-σταγόνα το λάδι και το λεμόνι, προσεκτικά το μούσκεμα και το στράγγισμα του μπαγιάτικου ψωμιού και χαλάλι οι ώρες του ξεπετσώματος. Ευτυχώς που ήταν η λεμονόκουπα δίπλα στην γούρνα για να φύγει η μυρωδιά από τα χέρια.
 
Και το μυδοπίλαφο, με κουκουνάρια και σταπίδες που δεν χρειάζεται πιρούνι αφού τα τσόφλια κάνουν καλή δουλειά. Τώρα να μην σκεφτώ τους λαχανοντολμάδες και να ξεχάσω την σάλτσα από το ροβυδόζουμο χτυπημένο σαν κρέμα με μπόλικο μαϊντανό από πάνω; Γαρίδες και τσαγανοί και αντζούγιες που γέμιζαν το τραπέζι, και "πάντα πλήθεια", όπως ευχόταν η γιαγιά μου αφού έκανε τον Σταυρό της (και εμείς οι υπόλοιποι) πριν καθίσει στο τραπέζι για να φάμε. Την μισο-πείραζε ο μπαμπάς μου (που δεν ήταν και πολύ της νηστείας, παρ’ όλο που όλα αυτά που υπήρχαν αραδιασμένα ήταν  της αρεσκείας του, απλά δεν γούσταρε την λέξη) ρωτώντας της γιατί τρώμε αυτό και όχι το άλλο. Εκείνη που ήξερε τα πάντα γύρω από τις θρησκευτικές υποδείξεις, αφού καταγινόταν με την Σύνοψη που είχε μόνιμη θέση δίπλα στο προσκεφάλι της, έκανε πως δεν καταλάβαινε το πείραγμα. Παλαιότερα, αν είχε καμιά απορία, για αυτά τα πράγματα, θα πήγαινε κατ’ ευθείαν στον Παπά Θανάση, τον Ιερομόναχο Αθανάσιο Βροντόλαλο που αν δεν κάνω λάθος είχε Χιώτικια καταγωγή και που είχε βαφτίσει, παντρέψει, εξομολογήσει και κηδέψει κόσμο και κοσμάκη. Ήταν αυστηρός ο Παπά-Θανάσης -η ευχή του μαζί μας, όπως το είχαν συνήθειο να λεν- συνάμα σοφός και μέσα σε όλη του την αυστηρότητα, πολύ αγαπητός και μυστικοσύμβουλος της κάθε οικογένειας. Φυσικά, η συμβουλή του ήταν διαταγή. "Έτσι είπε ο παπα-Θανάσης"!
 
Ένας άλλος σοφός των Θεραπειών,  σοφότατος και αυτός ήταν ο Ζωγράφος, όχι ζωγράφος με πινέλα και καβαλέτο -μπορεί να είχε και τέτοιο ταλέντο- αλλά ήταν γιατρός. "Ο Ζωγράφος ο Γιατρός" με το όνομα. Αυτός ήταν ο άλλος μυστικοσύμβουλος της κάθε οικογένειας. Δεν τον πρόφτασα, αλλά πρόφτασα την αδελφή του, την κυρία Ευρυδίκη που ήταν η γιαγιά της παιδικής μου φίλης Αλέκας, που ήταν κόρη της καλλίφωνης κυρίας  Ιφιγένειας και του καπετάν Βασίλη -ο οποίος ήταν μαζί με τους άλλους Επιτρόπους στο παγκάρι με τα κεριά- και μικρή αδελφή της Τζούλιας και της Μαρίνας...
 
Βέβαια. <Ούτε όλα του γιατρού, ούτε όλα του Πνευματικού> ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων, ο Ζωγράφος ο γιατρός που λέτε και όπως ελέγετο, είπαμε,  υπήρξε πριν την δική μου εποχή, ήταν ένας αρχοντάνθρωπος, που γιατρονομούσε και  γιάτρευε τους πάντες και τα πάντα, τους έχοντες και τους μη έχοντες -δίχως να παίρνει κούρα από τους δεύτερους, όπως επίσης έλεγαν-, και όχι μόνο, αλλά και να αφήνει διακριτικά ένα χαρτζιλίκι, <<για τα παιδιά>> δίπλα στο πιατάκι του καφέ που με ευχαρίστηση έπινε. Σοφός και μάλλον αρχοντογέννητος άνθρωπος.
 
Το αρχοντικό του γειτόνευε με την Αγία Παρασκευή, το στασίδι της συζύγου του, ήταν αν όχι δίπλα, παραδίπλα στην ταριχευμένη καρδιά του Γεωργίου Ζαρίφη στην Εκκλησία, στην ίδια σειρά με αυτό της μαμάς μου, ακόμα μπορώ και φέρνω στα μάτια μου τη μπρούτζινη καλογυαλισμένη ταμπελίτσα με το όνομα της "Όλγα Ζωγράφου". Σε αυτό καθόταν πλέον η νύφη της, η κυρία Ευριδίκη.
 
Παρασύρθηκα κάπως και από τα εδέσματα που μας πρόσφερε η νηστεία του Αγίου Φιλίππου, βρέθηκα να μιλώ για κάποιους ανθρώπους που μόνο ακουστά τους είχα, αλλά έτσι γίνεται με μένα, η μια κουβέντα φέρνει την άλλη και όταν τα Θεραπειά παρελαύνουν μπροστά στα μάτια μου, η Αγία Παρασκευή με όλα της τα υπάρχοντα κρατά την σημαία.
 
Γεννημένος στην Γαλιλαία και Ελληνιστής ο Άγιος που με την γιορτή του "άρχεται η νηστεία" και η προετοιμασία για τις μεγάλες μέρες της Χριστιανοσύνης, άφησε τα επίγεια στην Ιεράπολη, το σημερινό Παμουκ Καλέ, κοντά στο Ντενιζλί, αυτόν τον  βελουδένιο κατάλευκο σαν βαμβάκι τόπο, με τα ιαματικά νερά,  στην δικιά μας Ανατολή. Παλιά, πολύ παλιά, λέμε για την εποχή των Σταυροφοριών, υπήρχε Ι. Ναός εκεί και τα ερείπια υπάρχουν ακόμα.  Το 2011, σκαπάνη αρχαιολόγων ανακάλυψε τάφο που κατά πάσα η πιθανότητα είναι αυτός του Αγίου Φιλίππου.
 
Δεν ξέρω αν βρίσκεται Εκκλησία αφιερωμένη στην μνήμη του στην Πόλη,  βρίσκεται όμως στην παλιά όμορφη Αθήνα, στο Θησείο, ιστορική, ιστορικότατη θα έλεγα. Σε αυτήν πήγα πολλές φορές περπατώντας από την Πανδρόσου, στο Μοναστηράκι και από εκεί προς το Θησείο. Υπάρχει και ακόμη μιά (θα υπάρχουν και άλλες σε άλλα μέρη), στην Νίκαια, όχι της Βιθυνίας και της Γαλλίας αλλά της Αττικής. Στον γεμάτο πεύκα λόφο, της Δεξαμενής Νικαίας, όπως ανακάλυψα διανύοντας έναν αναγνωστικό  περίπατο, σε ένα άρθρο του 2018  στην εφημερίδα <Τα Αθηναϊκά>, πως στις 20 Νοεμβρίου 1947 θεμελιώθηκε Ιερός Ναός αφιερωμένος στον Άγιο Φίλιππο και στην Αγία Ελισάβετ προς τιμήν του πριγκιπικού (τότε) ζεύγους Ελισάβετ και Φιλίππου. Τα θυρανοίξια έγιναν με κάθε επισημότητα τον Νοέμβριο του 1949. Όταν το ζεύγος ήρθε στην Ελλάδα το 1950, επισκέφθηκε την περιοχή φυσικά και την Εκκλησία και φυτεύτηκαν δυο κυπαρίσσια εις ανάμνηση του γεγονότος.
 
Να τι μαθαίνει κανείς διαβάζοντας...
 
Περάσαμε τα Εισόδια, μεγάλη Γιορτή στο Πέρα της Πόλης μας, της Αγίας Αικατερίνης σήμερα, του Αγ.  Στυλιανού αύριο και του Αγίου Ανδρέα σε λίγες μέρες.
 
Σε όσους γιόρτασαν, γιορτάζουν και θα γιορτάζουν, ευχές για ό,τι καλύτερο.
 
Νίκη Beales
 
Μπάκιγκχαμ, Αγγλία
25 Νοεμβρίου 2025