Ρωσία και Μικρασιατική Καταστροφή

 
Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν υπήρξε μόνο αποτέλεσμα στρατιωτικών λαθών ή διεθνών συσχετισμών εις βάρος του Ελληνισμού, αλλά και καρπός συνειδητών επιλογών μεγάλων δυνάμεων.
 

Ανάμεσά τους, η Σοβιετική Ρωσία διαδραμάτισε καθοριστικό και βαθιά αρνητικό ρόλο, παρέχοντας στον Μουσταφά Κεμάλ πολιτική, οικονομική και στρατιωτική στήριξη.
 
Όπλα, χρυσός και διπλωματική κάλυψη ενίσχυσαν αποφασιστικά τον κεμαλικό στρατό σε μια κρίσιμη ιστορική συγκυρία, συμβάλλοντας στην ήττα του ελληνικού στοιχείου και στην κατάρρευση της παρουσίας του στη Μικρά Ασία.
 
Η επιλογή αυτή αποκτά ακόμη βαρύτερο συμβολικό φορτίο αν αναλογιστεί κανείς ότι επρόκειτο για ένα ομόδοξο έθνος, το οποίο -παρά τους ιστορικούς, θρησκευτικούς και πολιτισμικούς δεσμούς- επέλεξε να στηρίξει εκείνους που οδήγησαν στον ξεριζωμό, τις σφαγές και τον αφανισμό αιώνων ελληνικής ζωής.
 
Η μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Η ιστορική αλήθεια, όσο επώδυνη κι αν είναι, οφείλει να αναδεικνύει ευθύνες και επιλογές, ώστε ο Ελληνισμός να θυμάται, να κατανοεί και να μην αυταπατάται.
 
Συγχαρητήρια στην Ομογενειακή εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 5^η Φεβρουαρίου τ.έ., σελ. 21, που αναδεικνύει το εν λόγω θέμα.

Noah's Ark

 

A remarkable archaeological find has been hailed as 'proof' that Noah's Ark really did exist.

 

New research at the Durupınar geological site in eastern Turkey - a boat-shaped mound long claimed to be the site of the biblical structure - suggests ancient humans were living at the site around 5,000 years ago.
 
In the bible, it is said that God instructed Noah to construct the huge ark to house two of every kind of animal, ensuring their survival after the Great Flood.
 
And this week, a team of experts from Istanbul Technical University and Agri Ibrahim Cecen University (AICU) reported the discovery of clay materials and marine remnants within the soil of the mound.
 
Rock and soil samples uncovered "polygenic" clay materials - complex mixtures of clay, silt, and sand - that are not naturally occurring appear to come from human development, according to AICU's Professor Faruk Kaya.
 

He said: “The ceramic fragments show that there was human activity in this region. There is no other structure like this identified anywhere else in the world.”
 
Calling for the site be subject to special protections to stop visitors from disturbing the soil and taking potentially valuable artefacts home, Professor Kaya added: “This formation and its surroundings must be protected, and the removal of sones, rocks or similar material must be prevented.”
 
The researchers also found evidence of marine organisms, which they say points to the presence of a vessel or human settlement from the Chalcolithic period circa 3000 BC - around the time when some believers say the Great Flood happened.
 
The professor said: “This period roughly coincides with the time in which Prophet Noah is believed to have lived“.
 
The Durupınar site, a 157-metre-long formation first discovered by archaeologists in 1959, has been a subject of fierce debate for many decades.
 
While some believe its shape dimensions match the ark described in the Book of Genesis, the consensus among geologists is that it is in fact the result of a common natural phenomenon, with the "walls" consisting of hardened clay and iron-rich limonite.
 
In 1996, Lorence Collins from California State University wrote in a research paper that the limestone deposits at the site alleged to be from the Great Flood were in fact younger than the sections said to have belonged to "Ark" - proving that it was a "bogus" claim. Suggesting proponents of the theory were perhaps overlooking clear evidence to the contrary, he said: "The unusual boat-shaped structure would so catch their attention that an eagerness to be persons who either discovered Noah's Ark or confirmed its existence would tend to override caution."
 
Source: Mirror

Επίσκεψη Πάπα σε Τουρκία και Λίβανο

 
Από της 27^ης Νοεμβρίου έως και την 2^α Δεκεμβρίου ο Πάπας Λέων ο 14^ος επισκέπτεται την Τουρκία και τον Λίβανο. Ο ίδιος με «Αποστολική Εγκύκλιο» του, η οποία επιγράφεται «Εντός της ενότητας της πίστης» και με δηλώσεις του στους διαπιστευμένους στο Βατικανό δημοσιογράφους εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους πραγματοποιεί την εν λόγω επίσκεψη, την πρώτη του εκτός Ιταλίας. Όπως είπε, μεταβαίνει στη Νίκαια της Βιθυνίας (βορειοδυτική Μικρά Ασία) για να δώσει ένα «μήνυμα ενότητας» και στον Λίβανο για ένα «μήνυμα ειρήνης».
 

Η επίσκεψη στη Νίκαια του Πάπα Λέοντος γίνεται μετά την από τον Οικ. Πατριάρχη Βαρθολομαίο προς αυτόν ανανέωση της προσκλήσεως, την οποία είχε απευθύνει στον προκάτοχό του Φραγκίσκο. Τον προσκαλούσε  να μεταβούν σε αυτήν και από κοινού να εορτάσουν τα 1700 χρόνια από την σύγκληση της Α΄Οικουμενικής Συνόδου. Κατ’ αυτήν οι συνελθόντες 318 Πατέρες, μεταξύ άλλων, καταδίκασαν τις απόψεις του αιρετικού Αρείου και διακήρυξαν τα δόγματα της Πίστεως των Χριστιανών δια των πρώτων επτά (εκ των δώδεκα) άρθρων του Συμβόλου της Νικαίας.
 
Στη δήλωσή του (21/4/2025) για την εκδημία του Πάπα Φραγκίσκου  ο κ. Βαρθολομαίος υπενθύμισε την προς αυτόν πρόσκλησή του. Του έγραψε τότε: «Αγιώτατε, ύστερα από λίγα χρόνια συμπληρώνονται 1700 χρόνια από τη σύγκληση της Α΄Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια της Βιθυνίας. Θα είναι μία πολύ ωραία πράξις να πάμε και να εορτάσουμε αυτή την ιστορική επέτειο και να μιλήσουμε για την περαιτέρω πορεία των αδελφών Εκκλησιών μας προς το κοινό ποτήριο». Σημειώνεται ότι ο Πάπας, όντας απόλυτος ηγεμών και  έχοντας το αλάθητο, μπορεί να ομιλεί εκ μέρους σύμπασας της υπ’ αυτόν Εκκλησίας. Όμως κατά την Ορθόδοξη εκκλησιολογία ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μπορεί να εκφράζει μόνο τη προσωπική του άποψη, έστω και ευχή…
 
Ο Πάπας Λέων δέχθηκε την πρόταση και την ενέταξε σε μια επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία και μιαν «αποστολική επίσκεψη» στον δοκιμαζόμενο Λίβανο. Ο Πάπας δεν απέκρυψε τους λόγους  της «επίσκεψης ενότητας» στη Νίκαια και στο Φανάρι. Γράφει στην προαναφερθείσα εγκύκλιό του: «Οφείλουμε να αφήσουμε πίσω τις θεολογικές αντιθέσεις, που έχουν χάσει την αιτία της ύπαρξής τους, για να αποκτήσουμε μια κοινή σκέψη, και ακόμη περισσότερο, μια κοινή προσευχή εν Αγίω Πνεύματι προκειμένου να συγκεντρωθούμε όλοι σε μία μόνο πίστη και σε μία μόνο αγάπη». Για να επιτευχθεί αυτό ο Πάπας καλεί όλους «να ενισχύσουν την οικουμενική κίνηση, όπως την εννοεί ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ στην εγκύκλιο του «Ut unum sint» (Ίνα πάντες εν ώσιν).
 
Η αναφορά αυτή του Πάπα Λέοντος στην εγκύκλιο του προκατόχου του ξεκαθαρίζει πλήρως τί παγίως σημαίνει για τον ίδιο και γενικά για το Βατικανό η «ένωση στην πίστη και στην αγάπη». Το 88^ο άρθρο της Εγκυκλίου «Ut Unum Sint» επιγράφεται «Το λειτούργημα ενότητας του Επισκόπου Ρώμης». Σε αυτό, μεταξύ άλλων, αναφέρεται: «Μεταξύ των Εκκλησιών και εκκλησιαστικών Κοινοτήτων, η Καθολική Εκκλησία έχει την πεποίθηση ότι διατήρησε τη διακονία του διαδόχου του Αποστόλου Πέτρου, του Επισκόπου Ρώμης, που ο Θεός ίδρυσε ως “παντοτινή και ορατή αρχή και θεμέλιο ενότητας” (Σημ. Δογματική Διάταξη της Παπικής Εκκλησίας, αποφασισθείσα κατά την Β΄ Οικουμενική Σύνοδο του Βατικανού) και που το Πνεύμα στηρίζει, ώστε όλοι οι Χριστιανοί να καταστούν μέτοχοι αυτού του ουσιώδους αγαθού».
 
Στο ίδιο, 88^ο άρθρο, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄υπενθυμίζει ότι στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, στη Γενεύη και στις 12 Ιουνίου 1984, είχε εκφράσει την πεποίθηση ότι «σε πιστότητα προς την αποστολική παράδοση και την πίστη των Πατέρων στο λειτούργημα του Επισκόπου Ρώμης, αυτός αποτελεί την εγγύηση της ενότητας όλων των χριστιανών». Οι διατάξεις - δόγματα της Β΄Βατικανής Συνόδου και οι πάγιες πεποιθήσεις περί του Πρωτείου, από πολλούς  αιώνες πριν, των παπικών καθορίζουν σαφώς τους λόγους για τους οποίους ο Πάπας Λέων επισκέπτεται τη Νίκαια και το Φανάρι και ομιλεί για «ενότητα».
 
Σημειώνεται ότι η επίσκεψη του Πάπα στο Φανάρι είναι σύντομη, τυπική και στην προαναφερθείσα λογική. Κάνει εντύπωση ότι στην εγκύκλιό του ο Πάπας αναφέρει τον κ. Βαρθολομαίο ως «Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως» και όχι «Οικουμενικό». Από την πλευρά του ο Οικ. Πατριάρχης δεν επέτυχε να δώσει πανηγυρική διάσταση στη συνάντηση της Νικαίας, αφού από τους προκαθημένους των πρεσβυγενών Πατριαρχείων, που προσκάλεσε, μόνο ο Αλεξανδρείας αποδέχθηκε να παραστεί. Απουσιάζουν οι Αντιοχείας και Ιεροσολύμων. Ειδικά για τον Ιεροσολύμων ο κ. Βαρθολομαίος εξέφρασε ανοικτά τη δυσφορία του.   
 
Κατά το πρόγραμμά του στην Τουρκία ο Πάπας μένει από το μεσημέρι της 27^ης έως μετά το μεσημέρι της 30ής Νοεμβρίου. Το απόγευμα της πρώτης ημέρας το περνά στην Άγκυρα, όπου μεταβαίνει στο Μαυσωλείο του Κεμάλ, επισκέπτεται τον πρόεδρο Ερντογάν και συναντάται με το Διπλωματικό Σώμα. Στη συνέχεια αναχωρεί για Κωνσταντινούπολη.
 
Το πρωί της 28^ης Νοεμβρίου συναντάται με καθολικούς -κληρικούς και λαϊκούς- που διαμένουν στην Τουρκία και επισκέπτεται το παπικό γηροκομείο της Πόλης. Μετά το μεσημέρι της ίδιας ημέρας με ελικόπτερο μεταβαίνει στη Νίκαια, όπου συμμετέχει στην «οικουμενική συνάντηση προσευχής» και, μία ώρα μετά, επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη... Στις 29/11 το πρωί επισκέπτεται το Μπλέ Τζαμί - την Αγία Σοφία δεν μπορεί να την επισκεφθεί λόγω έργων συντήρησης και της εισόδου εντός αυτής βαρέων οχημάτων. Στη συνέχεια έχει συνάντηση με τους κληρικούς διαφόρων δογμάτων και το απόγευμα συμμετέχει στην Δοξολογία, που γίνεται προς τιμήν του στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Φανάρι, και ύστερα υπογράφει κοινό μήνυμα με τον κ. Βαρθολομαίο. Μετά τη σύντομη συνάντησή τους, μεταβαίνει στην Βολκσβάγκεν Αρένα της Βασιλεύουσας, όπου τελεί τη λειτουργία για τους Ρωμαιοκαθολικούς. Στις 30 Νοεμβρίου, του Αγίου Ανδρέου, θρονικής εορτής του Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως, ο Πάπας το πρωί μεταβαίνει στον Πατριαρχικό Ναό των Αρμενίων, όπου συμπροσεύχεται με τους Αρμενίους της Τουρκίας. Στη συνέχεια μεταβαίνει στον Ορθόδοξο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου και παρακολουθεί τη Θεία Λειτουργία, συμπροσευχόμενος. Στη συνέχεια μαζί με τον κ. Βαρθολομαίο εξέρχεται στον εξώστη και ευλογεί τους παρισταμένους και μετά αναχωρεί για Βηρυττό.
 
Η διαδικτυακή παπική τηλεόραση «Reinformation.tv» τονίζει με ωμότητα  ότι ο Πάπας Λέοντας ΧΙV στην εγκύκλιό του «In unitate fidei» μιλάει περισσότερο για τον οικουμενισμό, όπως τον επιδιώκει το Βατικανό, παρά για την Πίστη. Αυτό αποδεικνύεται και από το πρόγραμμα της επίσκεψής του στην Τουρκία και στο Λίβανο. Το εν λόγω ΜΜΕ τονίζει ότι παγία αρχή του Βατικανού είναι πως «δεν υπάρχει σωτηρία εκτός της μάντρας της Καθολικής Εκκλησίας» και αυτήν προωθεί και ο σημερινός Πάπας δια του οικουμενισμού, της εγκαταλείψεως των δογμάτων και της υποταγής σε αυτόν. Επισημαίνει επίσης πως το Βατικανό έχει παρελθόν να αποδέχεται ή να ανέχεται διαφορετικά δόγματα ή συνήθειες Χριστιανών, φτάνει να τον αναγνωρίσουν ως «εκπρόσωπο του Χριστού επί της Γης ως ανώτατη εξουσία που κυβερνά την Οικουμενική Εκκλησία και ως Αρχή της ενότητας της Εκκλησίας». Επίσης φτάνει να αναγνωρίσουν ότι είναι ο ανώτατος νομοθέτης, ο οποίος μετατρέπει τις ουράνιες εντολές σε συγκεκριμένους νόμους... (Βλ. σχ. Φιλίπ Σέραρντ «Η Εκκλησία ο παπισμός και το σχίσμα», Εκδ. Πεμπτουσία, σελ. 62-63).
 
Το 1900 η Ορθόδοξος Εκκλησία δέχθηκε μιαν ακόμη «επίθεση αγάπης και ενότητας» της Εκκλησίας με βάση το Πρωτείο του Πάπα. Τότε το Οικ. Πατριαρχείο αντέδρασε έντονα. Με σειρά άρθρων του στο πατριαρχικό περιοδικό «Εκκλησιαστική Αλήθεια», εγκάλεσε τον τότε Πάπα Λέοντα ΙΓ΄, του οποίου το όνομα έλαβε ο σημερινός Πάπας γιατί τον εκτιμά, «για εωσφορική υπερηφάνεια και επί ενόχω διαστροφή της αρχαίας ομολογίας της Ορθοδόξου Πίστεως» (τευχ. 29, 21/7/1900, σελ.325-328).
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Αλλαγές πληθυσμών σε Ελλάδα και Τουρκία

 
Τα στοιχεία του παρακάτω πίνακα αποτυπώνουν ανάγλυφα την εντελώς διαφορετική δημογραφική πορεία Ελλάδας και Τουρκίας τον τελευταίο αιώνα. Η Ελλάδα, με έναν πληθυσμό που παραμένει σχετικά σταθερός -από περίπου 7 εκατομμύρια το 1927 σε 10 εκατομμύρια το 2020- βιώνει σήμερα τις συνέπειες της γήρανσης, της χαμηλής γεννητικότητας και της μετανάστευσης των νέων. Αυτές οι τάσεις επηρεάζουν την κοινωνική συνοχή, την αγορά εργασίας και τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική της χώρας, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν την ανάγκη για πολιτικές που θα ενισχύσουν την οικογένεια, θα προσελκύσουν ανθρώπινο δυναμικό και θα αναστρέψουν τη δημογραφική κόπωση.
 

Αντίθετα, η Τουρκία παρουσιάζει μια εντυπωσιακή πληθυσμιακή αύξηση, από 13 εκατομμύρια το 1927 σε 84 εκατομμύρια το 2020. Η δημογραφική αυτή έκρηξη έχει ενισχύσει την οικονομική της παρουσία, έχει αυξήσει το νεανικό εργατικό δυναμικό και έχει συμβάλει στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας με έντονη αστικοποίηση και περιφερειακές ανισότητες. Η δημογραφική ασυμμετρία ανάμεσα στις δύο χώρες επηρεάζει αναπόφευκτα και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς τροφοδοτεί διαφορετικές αντιλήψεις περί ισχύος, ρόλου και προοπτικών στην περιοχή. Για την Ελλάδα, η κατανόηση αυτής της πραγματικότητας αποτελεί θεμέλιο για την ανάπτυξη μιας πιο στρατηγικής και μακροπρόθεσμης εθνικής πολιτικής που θα ενισχύει τη σταθερότητα και την ασφάλειά της.

Ρωσία και Ελλάδα - Α΄

 
Επειδή πρόσφατα μια κυρία στη Ρωσία, η οποία τυγχάνει να έχει τον θεσμικό ρόλο της εκπροσώπου του ΥΠΕΞ της χώρας της, ονόματι Μαρία Ζαχάροβα, ομίλησε υποτιμητικά για την Ελλάδα, ενώ εξέφρασε την υποστήριξή της στην Άγκυρα και στα Σκόπια, θεωρήσαμε απαραίτητο να πούμε λίγα αληθινά και ιστορικά λόγια και να θυμήσουμε μερικές φορές (και δεν είναι οι μόνες) που η πατρίδα της «υποστήριξε» (μάλλον πρόδωσε) την Πατρίδα μας.
 

1). Τα Ορλωφικά του 1770, η αποτυχημένη επανάσταση των Ελλήνων...
 
Οι Ρώσοι ξεσήκωσαν τους Έλληνες, για να αποδυναμώσουν τον Σουλτάνο, όμως στην πορεία μας άφησαν μόνους και αβοήθητους, με συνέπεια την καταστολή της εξέγερσης από τους Οθωμανούς, με χιλιάδες θύματα Ελλήνων της Πελοποννήσου.
 
2). Ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α΄ αποκήρυξε τον Υψηλάντη το 1821.
 
Την κατάσταση μετρίασε ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών τότε της Ρωσίας, ο μεγάλος Ιωάννης Καποδίστριας.
 
3). Πανσλαβισμός 1856-1908.
 
Οι Ρώσοι καλλιέργησαν τον μύθο της Μεγάλης Βουλγαρίας και πυροδότησαν το Μακεδονικό ζήτημα, αν και στον πόλεμο της Κριμαίας οι Έλληνες τους βοήθησαν, όντες σύμμαχοί τους, αποστέλλοντας και επίλεκτο στράτευμα.
 
4). Μικρασιατική Καταστροφή 1922.
 
Οι Μπολσεβίκοι του Λένιν βοήθησαν έμπρακτα τους Οθωμανούς του Κεμάλ με Σοβιετικούς στρατιωτικούς συμβούλους, σύγχρονο οπλισμό και χρυσό για να βγουν νικητές σε βάρος των Ελλήνων στη Μικρά Ασία, οδηγώντας τον Μικρασιατικό και Ποντιακό Ελληνισμό των 3,5 εκατομμυρίων ανθρώπων στην εξόντωση, την καταστροφή και την προσφυγιά.
 
Αυτά... για όσους έχουν επιλεκτική ιστορική μνήμη, αγνοούν τα διδάγματα της Ιστορίας, ή βλέπουν την Ιστορία με παρωπίδες.

Ελλάδα ή Τουρκία;

 
Η παρακάτω εικόνα απεικονίζει έναν χάρτη της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, με τις χώρες χρωματισμένες είτε με τη σημαία της Τουρκίας είτε της Ελλάδας. Ο χάρτης προβάλλει μια υποθετική ερώτηση: «Αγαπά η χώρα σου την Τουρκία ή την Ελλάδα;». Παρά το χιουμοριστικό ή προκλητικό ύφος του, αναδεικνύει τις έντονες πολιτικές, πολιτιστικές και ιστορικές σχέσεις που έχουν διαμορφωθεί γύρω από τις δύο χώρες στην ευρύτερη γεωπολιτική τους περιοχή. Με κόκκινο χρώμα και τη σημαία της Τουρκίας εμφανίζονται πολλές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ασίας, ενώ με μπλε και λευκό της Ελλάδας κυρίως χώρες της Δυτικής Ευρώπης και του Αραβικού κόσμου.
 

Αν και τέτοιου είδους χάρτες δεν βασίζονται σε εμπειρικά ή επιστημονικά δεδομένα, λειτουργούν ως αφορμή για συζήτηση σχετικά με τις διεθνείς σχέσεις, τις πολιτικές συμπάθειες και τις πολιτισμικές επιρροές. Η εικόνα προφανώς δεν αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα των διπλωματικών σχέσεων, αλλά αποτυπώνει την αντίληψη ή την πρόθεση κάποιων να παρουσιάσουν έναν «διαγωνισμό δημοφιλίας» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Σε κάθε περίπτωση, τέτοιες απεικονίσεις μπορούν να προκαλέσουν διάλογο, αναλύσεις και προβληματισμό - όχι μόνο για τις σχέσεις των δύο χωρών αλλά και για το πώς γίνονται αντιληπτές σε διεθνές επίπεδο.

Ελληνική Μικρά Ασία

 
Κάποιοι Έλληνες που απέμειναν στην Μικρά Ασία δεν έλεγαν στα παιδιά τους ότι είναι Έλληνες διότι μπορεί να τους έκανε κακό αυτή η γνώση. Όταν ένας Τούρκος προσφάτως έκανε γενετική εξέταση και διαπίστωσε ότι έχει Ελληνικό γενετικό υλικό, τότε θυμήθηκε ότι ο πατέρας του ήξερε και του εξιστορούσε την αρχαία Ελληνική Μυθολογία. Έτσι λοιπόν, με αυτό τον τρόπο, οι γονείς του σκέφτηκαν να του δώσουν μια οδό να ανιχνεύσει την αλήθεια.
 

Η Μικρά Ασία (η σημερινή Τουρκία) είναι γεμάτη με ελληνικά τοπωνύμια λόγω της μακραίωνης παρουσίας του ελληνικού στοιχείου στην περιοχή. Αυτό οφείλεται σε ιστορικές, πολιτισμικές και γεωπολιτικές εξελίξεις που εκτείνονται σε περισσότερες από τρεις χιλιετίες. Αυτά τα ελληνικά τοπωνύμια της Μικράς Ασίας, αποτελούν μαρτυρία της βαθιάς και διαρκούς ελληνικής παρουσίας στην περιοχή, η οποία επηρέασε τον πολιτισμό, τη γλώσσα και την ιστορική ταυτότητα της Ανατολίας για αιώνες.

Πολιτισμικές διαφορές

 
Για πάνω από 3.000 χρόνια, η Ελλάδα διδάσκει τον κόσμο.
 

Από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι τον Παρθενώνα και τις Θερμοπύλες, η μαγεία της ελληνικής ιστορίας ζει σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
 
Κάθε μεγάλο πανεπιστήμιο φιλοξενεί με υπερηφάνεια ένα πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών.
 
Από την Οξφόρδη έως το Χάρβαρντ, από το Παρίσι έως το Τόκιο - η κληρονομιά της ελληνικής σκέψης, φιλοσοφίας και ηρωισμού κυριαρχεί στα ράφια των βιβλιοθηκών και στον πυρήνα της παγκόσμιας εκπαίδευσης.
 
Τον ελληνικό πολιτισμό δεν τον θυμούνται απλά - τον τιμούν οι πάντες.
 
Και σε 3.000 χρόνια από τώρα, θα συνεχίσει να διδάσκει τον κόσμο.
 
Στην άλλη πλευρά του Αιγαίου... κενό, απουσία, σκοτάδι και παρακμή.

Πάπες ελληνικής καταγωγής

 
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες ιστορικές πηγές, υπήρξαν τουλάχιστον 16 Πάπες της Ρώμης με ελληνική καταγωγή, κυρίως κατά την περίοδο της Βυζαντινής επιρροής στην Εκκλησία της Ρώμης.​
 

Οι 16 Πάπες με ελληνική καταγωγή
 
1). Ανάκλητος (76–88) – Άγιος
2). Ευάρεστος ο Ιεροσολυμίτης (97–105) – Ιερομάρτυρας
3). Τελέσφορος ο Ταραντίνος (125–136) – Ιερομάρτυρας
4). Υγίνος ο Αθηναίος (136–140) – Ιερομάρτυρας
5). Ελευθέριος (175–189) – Ιερομάρτυρας
·        Καταγωγή: πιθανότατα από την Ελλάδα ή ελληνόφωνη περιοχή. Θεωρείται ένας από τους πρώτους που ασχολήθηκαν με θέματα αιρέσεων και ηθικής.
6). Αντέρως (235–236) – Ιερομάρτυρας
7). Σίξτος Β’ ο Φιλόσοφος (257–258) – Ιερομάρτυρας
8). Ευσέβιος (309–310) – Άγιος
9). Ζώσιμος ο Καππαδόκης (417–418) – Άγιος
10). Αναστάσιος Β΄(496-8)
·        Έγινε γνωστός για την προσπάθειά του να γεφυρώσει το σχίσμα με την Κωνσταντινούπολη (Ακακιανό σχίσμα).
11). Ιωάννης ΣΤ’ (701–705) – Γεννημένος στην Έφεσο
12). Ιωάννης Ζ’ (705–707) – Γεννημένος στη Ροσσάνο της Καλαβρίας
·        Επιβεβαιωμένα ελληνικής καταγωγής, γεννήθηκε στη Ροσσάνο της Καλαβρίας από Έλληνα πατέρα, τον Πλάτωνα, υπεύθυνο για την αναστήλωση του Παλατίνου λόφου στη Ρώμη. Η θητεία του ήταν σύντομη αλλά αξιοσημείωτη για την υποστήριξή του προς τις βυζαντινές τέχνες και πολιτισμικά στοιχεία. Η θητεία του χαρακτηρίστηκε από έργα τέχνης και αποκατάσταση εκκλησιών, όπως η εκκλησία της Αγίας Μαρίας Αντίκουα.​
13). Σίξτος Γ’ (432–440) – Πιθανή ελληνική καταγωγή
14). Διονύσιος (259–268) – Πιθανή ελληνική καταγωγή
15). Αντώνιος (218–222) – Πιθανή ελληνική καταγωγή
16). Αλέξανδρος Α’ (105–115) – Πιθανή ελληνική καταγωγή
 
Αυτοί οι Πάπες προέρχονταν κυρίως από περιοχές της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όπως η Μικρά Ασία, η Καππαδοκία και η Ιταλία, περιοχές με έντονη ελληνική παρουσία.

Ελληνικός Πολιτισμός και... Τουρκία

 
Η Τουρκία, που επεκτείνεται τόσο την Ασία όσο και την Ευρώπη, είναι μια χώρα με πλούσια και ποικιλόμορφη ιστορία, συμπεριλαμβανομένης μιας βαθιά σύνδεσης με την ελληνική ιστορία. Η χώρα που είναι σήμερα Τουρκία φιλοξενούσε μερικές από τις πιο ισχυρές αρχαίες ελληνικές πόλεις και πολιτισμούς, ιδιαίτερα κατά μήκος των δυτικών ακτών της. Μία από τις σημαντικότερες περιοχές από αυτή την άποψη είναι η Ιωνία, την οποία κατοικούσαν ελληνικές αποικίες στην αρχαιότητα. Εξέχουσες πόλεις όπως η Έφεσος, η Μίλητος, η Αλικαρνασσός και η Πριήνη άνθισαν ως κέντρα του ελληνικού πολιτισμού, φιλοσοφίας και εμπορίου. Η Έφεσος, ειδικότερα, ήταν γνωστή για τον Ναό της Αρτέμιδος, ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, και την εντυπωσιακή Βιβλιοθήκη του Κέλσου.
 

Επιπλέον, οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου έφεραν την ελληνική επιρροή βαθιά στην Ασία, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων της σύγχρονης Τουρκίας. Η Ελληνιστική περίοδος άφησε διαρκή ίχνη, κυρίως στις πόλεις της Καππαδοκίας και της Περγάμου, ενώ στην τελευταία βρίσκονται τα περίφημα αρχαία μνημεία της Περγάμου. Η Άγκυρα και η Κωνσταντινούπολη (πρώην Βυζάντιο και αργότερα Κωνσταντινούπολη) έχουν επίσης ελληνικές ρίζες, με ρωμαϊκές και βυζαντινές επιρροές να διαμορφώνουν τις ιστορίες τους. Στην Κωνσταντινούπολη, η Αγία Σοφία, αρχικά Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, στέκεται ως υπενθύμιση της Ελληνικής Χριστιανικής κληρονομιάς. Σήμερα, η Τουρκία παραμένει ένα σταυροδρόμι πολιτισμών, όπου οι βαθιές ιστορικές συνδέσεις μεταξύ αρχαίας Ελλάδας, Ρώμης και Βυζαντίου συνεχίζουν να φαίνονται στους αρχαιολογικούς χώρους και στο ζωντανό πολιτιστικό τοπίο της.

Ποιοι είναι οι Κούρδοι

 
Οι Κούρδοι μπαίνουν στο «κάδρο» της γραπτής ιστορίας το 401 π.χ. με το έργο του Ξενοφώντα «Η κάθοδος των Μυρίων». Όπου αναφέρει περιληπτικά ότι αφού πέρασαν (οι Έλληνες) τον ποταμό Ζαπάτα και μπήκαν στη χώρα των Καρδούχων (προγόνων των σημερινών Κούρδων) και συνέχισαν προς τα βόρεια μέσα από τα δύσβατα και ψηλά βουνά της χώρας, ενώ οι Καρδούχοι, πολεμικός λαός μαθημένος να ζει σ’ εκείνες τις απρόσιτες περιοχές, τους «ενοχλούσε» διαρκώς.
 

Έκτοτε οι Κούρδοι δεν μπόρεσαν να αποκτήσουν κρατική οντότητα. Ζούνε μέσα σε κράτη άλλων εθνών. Την σημερινή εποχή ζουν στην νοτιοανατολική Τουρκία, στη βόρειοανατολική Συρία, βόρειο Ιράκ και στο βορειοδυτικό Ιράν. Περίπου 35 εκατομμύρια Κούρδοι ζούνε σε αυτές τις τρεις χώρες.
 
Μήπως ήρθε η χρονική στιγμή να αποκτήσουν Κράτος;

Αλεξανδρέττα

 
Μέσα στο ντουλαπάκι της δισκοθήκης, στο επάνω ράφι, βρήκα μερικές ταινίες μαγνητοφώνου, στύλ δεκαετίας του ’60. Στις ετικέτες, μισοξεκολλημένες απο την πολυκαιρία, τα γράμματα του μπαμπά μου, <<Στο Bostan sokak, Στο Γερμανικό, Mε τα Αηδόνια, Η Νίκη πιάνο, Ο Σταυρίκος της Αιμιλίας, κιθάρα: Ροσινιόλ / Αυτή την μέρα που είναι η γιορτή σου, Εξέδυσάν με τα ιμάτια μου...>>. Κατάφερα να βρω κάποιον να μεταφέρει μιά ταινία σε ένα σύγχρονο CD.
 

Ο Σταυρίκος ήταν ο γιός της κυρίας Αιμιλίας και του κυρίου Αντρέα  που οι γονείς μου είχαν γνωρίσει στην Αλεξανδρέττα όταν πήγαν νιόπαντροι. Εκεί ήταν και ο κ. Μανώλης με την κ. Ελένη, αδελφός και νύφη του κ. Αντρέα. Στην παρέα βρέθηκαν το ζευγάρι του κ. Σίμου και της κ. Σοφίας, το ζεύγος κ. Βασιλάκη και κ. Μαρίκας. Εκτός από τον Σταυρίκο που ήταν πολύ μικρός, άλλα παιδιά δεν υπήρχαν, νιόπαντρα τα ζευγάρια γαρ. Γαλλομαθείς, για αυτό φυσικά βρήκαν δουλειά στην Αλεξανδρέττα οι άντρες. Ο μπαμπάς μου, ίσως να γνώριζε τον κ. Αντρέα  από τα Αμελέ Ταμπουρού, νομίζω πως τον πήρε το μάτι μου σε μιά φωτογραφία ανάμεσα στους άλλους στρατιώτες / εργάτες.
 
Ζούσαν ο ένας δίπλα στον άλλο, μέσα σε μιά αυλή με χουρμαδιές, πορτοκαλιές και όλα τα καλά του Θεού, με την μανταμ Εντβιζ νοικοκυρά και τον μονσιό Χρήστο, που μόνο Γαλλικά μιλούσαν, σύζυγό της, να τους προσέχει και να προσέχει τους χουρμάδες και τα πορτοκάλια με τα οποία μαστόρευε γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, πορτοκαλόπιτες και χουρμαδόπιτες, χοσάφια, liquor και Χαλεπλίδικες συνταγές. Μετρούσε και ξαναμετρούσε τα οπωρικά και απ’ το μέτρα-μέτρα έχανε τον λογαριασμό. Δεν τον έχανε μόνο από τον μέτρημα αλλά και από τις αταξίες που έκαναν τα νεαρά ζευγάρια και έβαζαν χέρι πότε-πότε στα λαχταριστά φρούτα. Τσιμουδιά όλοι. Μια μέρα που ο Σταυρίκος έφαγε δυό-τρεις ξυλιές από μιά ανδραγαθία που έκανε, πήγε με κλάματα στην μαντάμ Εντβιζ και τους μαρτύρησε, <<voila, bak madam Edwiz>>! Βέβαια εξυπακούεται πως έφαγε και μερικές άλλες ξυλιές παραπάνω στα μαλακά.
 
Λίγο παρακάτω ήταν ο θείος Μόρφης, εξάδελφός της μαμάς μου, με την θεία Αθανασία και τα παιδιά τους, την Νίτσα και τον Γιαννάκη και παραπέρα, ο Δημητρός που ήταν ψάλτης (σίγουρα ήταν με τον μπαμπά μου στα Αμελέ Ταμπουρού) ο οποίος παντρεύτηκε την Κατίνα στην Εκκλησία του Πέτρου και Παύλου με Ιερέα τον Πατ. Κύριλλο (που ζύμωνε τις Λειτουργιές για την Εκκλησία) και την μαμά μου κουμπάρα. Παρανυφάκια, η Νίτσα και ο Γιαννάκης, μάλλον αυτός κρατούσε τις λαμπάδες. Περνούσαν καλά και από ό,τι έλεγαν, στο περιβόλι υπήρχε μιά χαβούζα, μικρή-μεγάλη δεν νομίζω να μ' είχε πει κανείς, που έριχναν μέσα τα καρπούζια και τα καβούνια για να διατηρούνται δροσερά, και τα βράδια μαζευόντουσαν γύρω της, με μαντολίνα και κιθάρες και το έριχναν στο τραγούδι και στις καντάδες. Ετσι ο Σταυρίκος γνώρισε την κιθάρα και η μητέρα μου που τον τρελαινόταν και αυτός ήταν κολλημένος επάνω της, κατάφερε να του φτιάξει μιάν από χαρτόνια και εφημερίδες, με αυτήν κοιμόταν και με αυτήν ξυπνούσε.    
 
Κάποτε όλοι τους άφησαν την πόλη που ίδρυσε ο Μεγαλέξανδρος, τον Άγιο Πέτρο και γύρισαν στην Πόλη, γέννησαν παιδιά, εξακολούθησε η φιλία των ζευγαριών και τα παιδιά και εγώ μαζί, συνέχισαν την φιλία που γέννησε η Αλεξανδρέττα. Ο Δημητρός που ήταν ψάλτης έγινε Διάκος, καλλίφωνος όπως ήταν έγινε Παπάς πολύ αργότερα, την Κατίνα την φώναζα θεία και ο Δημητρός από θείος που άρχιζα να τον φωνάζω, στα καλά καθούμενα, έγινε Πάτερ. Είναι για να μην μπερδεύεται κανείς;
 
Το μεράκι της κιθάρας έμεινε στον Σταυρίκο και έψαλλε στο Αναλόγιο. Το <Ροσινιόλ>, το τραγούδι που σύνθεσε λόγια και μουσική ο Σταυρίκος για κάποια Γιορτή της μητέρας, για την μαμά του, <Αυτή την μέρα που είναι η γιορτή σου, η φύσις όλη θα χαμογελά και εγώ μαζί της, θα σου πω <<θυμήσου στιγμές ωραίες και όλα θα παν καλά...>>, και το <Εξέδυσάν με τα ιμάτια μου...>, τραγουδήθηκαν και για ενθύμιο μαγνητοφωνήθηκαν στο μαγνητόφωνο GRUNDIG του μπαμπά μου, στο Bostan Sok, no 9, στον δρόμο που οδηγούσε στο Αγίασμα του Αη Γιάννη, στα Θεραπειά, στο σπίτι μας. Ηταν μερικές μέρες πριν η οικογένεια του κ. Αντρέα πάρει την άγουσα προς το Μοντρεάλ του Καναδά και ήρθαν να μας αποχαιρετήσουν.
 
Ήταν η εποχή που ο Ρωμιόκοσμος της Πόλης <έπαιρνε των ομματιών>, μάζευε όσα μπορούσε, άφηνε τα πιό πολλά πίσω και έφευγε. Αεροπλάνα και βαπόρια, βαλίτσες  δερμάτινες και μή, μπαούλα, τραίνα, αγκαλιές φιλιά, ώρα καλή και στο επανειδείν...
 
Στην αρχή αλληλογραφούσαν συχνά, μετά πέρασε ο καιρός και τα γράμματα αραίωσαν. Κάποτε σταμάτησαν, C'est la vie έλεγε ο μπάμπάς μου. Φιλοσοφούσε συχνά με αυτό. Το Saint Benoit στο Karakoy με τους Φρέρηδες, βλέπετε.
 
Με τον χρόνο που φεύγει και όταν το βάλει στον νου του, σταματημό δεν έχει, έφυγαν οι μεγαλύτεροι. Πρόωρα και δίχως ένα γειά, έφυγαν και δυό από τους μικρότερους, για το ταξίδι δίχως επιστροφή, με one way ticket. Γιατί τόση βιασύνη βρε παιδιά;
 
Ο Άγιος Πέτρος έπαθε ζημιές μεγάλες στον φονικό σεισμό από ότι έμαθα. Σκέφτηκα τις χουρμαδιές και τις πορτοκαλιές στην αυλή της μαντάμ Εντβιζ, τη χαβούζα και τη συντροφιά της Αλεξανδρέττας, με τα Γαλλικά και το <βουαλά> του Σταυρίκου και τις ξυλιές που ξανάφαγε και χαμογελώ σαν να βλέπω την παράσταση. <Πριν γεννηθείς εσύ>, έλεγε η μαμά μου και με έπιανε το παράπονο... <Άστο το παιδί>, έλεγε η πανταχού παρούσα γιαγιά μου. 
 
Νίκη Beales
Ιανουάριος 2025
Buckingham, Αγγλία

T' Αφιόνι το περιφρονούσα...

 
Το βρήκα, δηλαδή το ξαναβρήκα. Όχι που το είχα χαμένο, αφού εγώ το είχα βάλει εκεί που το βρήκα, ούτε είχα ξεχάσει που βρισκόταν. Απλά δεν είχα την διάθεση να κοιτάξω ανάμεσα στα κουτιά και κουτάκια με τις δαντέλες της γιαγιάς μου, άλλες με το βελονάκι, άλλες κοπανάκι, άλλες κιτρινισμένες από την πολυκαιρία, αμεταχείριστες και τυλιγμένες, πιασμένες  με καρφίτσα με κεφάλι-πέρλα. Σε ένα από τα ράφια μιάς βιβλιοθήκης, γεμάτη από βιβλία δικά μου και των παιδιών μου, άντρες ολόκληροι που από καιρό έχουν κάνει δικά τους σπιτικά,  αλλά τα βιβλία τους, <<μαμά, τα θέλω...>>,  που από το βάρος θα πέσει κάποια μέρα. Λοιπόν το ανακάλυψα για πολλοστή φορά. 

Ένα χαρτάκι και αυτό κιτρινισμένο από την πολυκαιρία, βγαλμένο από ένα τετράδιο αριθμητικής με μερικές αράδες γραμμένες με μολύβι. Επάνω-επάνω γράφει: Σκοπός του Μουσολίνι 
 
Με τήν καρδιά βαρειά σφιγμένη, 
τά σπίτια μας αφήκαμε 
μαζί με κούρους στριμωγμένοι
στό σεφκιάτη μπήκαμε 
              ___
Ψειρα βρωμα και βρησιά 
που νά βρης λίγη δροσιά
και την νύχτα σάν σκυλιά είς τά σκαλιά 
______        Refrain        ________
 
Τρεις νύχτες και τρεις μέρες
ξυλο βρησιές φοβέρες
κι' όταν στά Τούζλα βγήκαμε
μας φάνηκε παράδεισος σωστός
                      ______
 
Πλύθηκαν χέρια πόδια
κ' ύστερα σάν τα βώδια
σαράντα στο βαγόνι
μας φωρτώσαν για τ' Αφιόνι
κι' ό Θεός μας βοηθός.
             __________
Τ' Αφιόνι το περιφρονούσα
ή σκόνη του μέ πείραζε
στην Σμύρνη Πάντιρμα καί Προύσα
ό νους μου πάντα γύριζε.
              ___________
 
Σέ περιγιάλια δροσερά 
ονειρευόμουνα τόν κιτά
μέ νερά και κρύα νερά ατέλειωτα
 
  _______  Refrain ________
 
Τώρα είμαι στο Τσίβριλ
μέ τρων κουνούπια ψίλοι
νερό απ' τό πηγάδι
και φασούλια μέ μπλιγούρι γιά φαγί
                     __________
 
Αράπη έχω χρώμα
κοιμούμαι μεσ' τήν βρώμα
καί μέ καζμά στόν ώμο
πηρ' ό διάβολος τόν δρόμο
κτύπα βρόντα κι' όπου βρη.
 
Τα γράμματα δεν είναι του μπαμπά μου, ποιός να ξέρει ποιό χέρι να έγραψε τους στίχους. Οι λέξεις έχουν δασείες, ψιλές και περισπωμένες και τυλιγμένες στο χαρτάκι μερικές φωτογραφίες με τον μπαμπά μου νεαρό, με την κιθάρα του παρέα στην μιά, με το μαντολίνο του σε άλλες μέσα στην  μεγάλη ομάδα συνοδοιπόρων με στρατιωτικά ρούχα, στο πίσω μέρος  "Souvenir du 10/8/1941 Kayseri, Pinarbasi 1941".
 
Ήταν η εποχή με τις <<Είκοσι ηλικίες>>. Η δεύτερη. 
 
Ποιός ξέρει τι θα τράβηξε, δεν έλεγε τίποτα, τουλάχιστον σε εμένα, για τα τότε. Μοναχογιός, μοναχοπαίδι και καλο-μεγαλωμένος ήταν ο μπαμπάς μου. Με τα γαλλικά του -αφού τον έστειλαν οι γονείς του στο St. Benoit, το Γαλλικό σχολείο  που λειτουργούσε από πολύ παλιά χρόνια στο Καράκιοϊ-, την κλασική μουσική που λάτρευε, τις παρέες και τους χορούς και όλα τα καλά και από ό,τι άκουγα από τα λόγια του ενός και του άλλου, περιζήτητος γαμπρός... Η μαμά του η Δέσποινα, από το Σχοινούδι της Ίμβρου, ο πατέρας του ο Κωνσταντίνος του Σταύρου, εκ Μπουγιούκντερέ. Αυτό γράφει το στεφανοχάρτι του από την Μητρόπολη Δέρκων και είχε μιάν αδελφή, την Κωνστάντσα ή Κωνσταντίνα, κάτι τέτοιο περίπου, και bukadar, δηλαδή, μέχρι εδώ ξέρω. Και με την παντοτεινή απάντηση, "τα παιδιά δεν ρωτούνε", δεν θα ρωτούσε και ο μπάμπάς μου. Από σέβας... Αχ αυτό το σέβας, "να το βράσω!" σκέφτηκα κάποιες φορές.
 
Τόσο μεγάλο σπίτι είχαν και με πηγάδι και με μεγάλο σερβανί -σοφίτα- και ένα σωρό δωμάτια υψηλοτάβανα, δεν θα μπορούσαν τέλος πάντων να τον κρύψουν κάπου; Είναι πιά γνωστές οι ιστορίες, με τα Tavan taburu στα χρόνια των Ταγμάτων Εργασίας. 
 
Στο ράφι, δίπλα στα κουτιά με τις δαντέλες της γιαγιάς -ποιάς γιαγιάς από τις δύο άραγε;- βρίσκεται το έργο της Διδώς Σωτηρίου, "Ματωμένα Χώματα" σε Αγγλική μετάφραση,  Farewell to Anatolia. Το διάβασα και πήρα μια δόση από αυτά που συνέβαιναν στα τάγματα εργασίας. Το διάβασα και σε Τουρκική μετάφραση, Benden selam soyle Anadoluya. Θα το ξαναδιαβάσω για να ζήσω αυτά που έζησε ο Μανώλης Αξιώτης, ο ήρωας της ιστορίας βγαλμένης από τα χώματα και την καρδιά, της ποτισμένης με δάκρυα οδύνης, χαράς και αγάπης γης, ζωγραφισμένης με χρώματα και αρώματα της Ανατολής μας. Στην γλώσσα που γράφτηκε, την Ελληνική, δεν το διάβασα ακόμα. 
 
Ρίχνω και πάλι μια ματιά στις αράδες στο χαρτάκι που έλεγα ποιό πάνω και τις φωτογραφίες. Μα γιατί δεν μιλούσε για εκείνες τις μέρες; Το μόνο που έλεγε κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα με γλυκόπικρο χιούμορ, ήταν μια περιπέτεια που έζησε όταν μαζί με έναν συνάδελφο του ζήτησαν, έλεγε,  άδεια για να περάσουν τις γιορτές στα σπίτια τους και στην Εκκλησία του χωριού τους, στον Αη Γιώργη ο μπαμπάς μου,  να ακούσουν <<Καλήν εσπέραν άρχοντες>> από τα παιδιά στις γειτονιές, ο μπαμπάς μου στα Θεραπειά στο στενό Sardunya sokak, την Παραμονή. <<ΓΙΟΚ>> ήταν η απάντηση. Δεν το άντεχαν το γιοκ. Σκέφτηκαν και ξανασκέφτηκαν και σε μερικές  μέρες πριν τα Χριστούγεννα αποφάσισαν να αποδράσουν. Δεν ξέρω  από που ακριβώς. Πήραν ότι μπορούσαν να πάρουν μαζί τους για τον δρόμο και κίνησαν για την Πόλη. 
 
Στην αρχή τα πήγαν καλά, η επιθυμία να βρεθούν στην αγκαλιά της μάνας και την θαλπωρή του σπιτιού τους, τους έδινε δύναμη και έλπιζαν πως θα κατάφερναν και πως η απόδραση τους θα περνούσε απαρατήρητη. Στην πορεία τα βρήκαν σκούρα,  τα πράγματα δυσκόλεψαν, άρχισε να χιονίζει, παραπατούσαν νυχτιάτικα, ούρλιαζαν τα τσακάλια στο δάσος, αντάμωσαν λύκους και σκαρφάλωσαν σε ένα δέντρο ο καθένας για να τους αποφύγουν. Τα κατάφεραν με τα ζωντανά. Με τις αρχές, δεν τα κατάφεραν, τους τσάκωσαν. Τους ξύρισαν τα κεφάλια σταυροειδώς και τους τιμώρησαν, με τρεις μήνες παραπάνω θητεία αντί για κρατητήριο. C'est la vie, έλεγε χαμογελώντας όταν τέλειωνε την αφήγηση του περιστατικού. 

Πάει πολύ καιρός που μας άφησε χρόνια. Δεν είχε προφτάσει να πολυγεράσει.  Έφυγε στα ξαφνικά, από την μιά στιγμή στην άλλη. Μιά μέρα στην Αθήνα, την άλλη στην Πόλη και στα Θεραπειά του. Πέθανε εκεί που ήθελε και εκεί κοιμάται τώρα για πάντα, στα ψηλά μέρη του Ροσινιόλ, εκεί που πήγαινε να ακούσει τα αηδόνια. 
 
Μέσα σε όλα τον θυμάμαι να τραγουδά το "Rossignol" με το μαντολίνο συνοδεία  στα χέρια του,  "Rossignol, rossignol des mes amours..." και να θέλει και εμένα να τον συνοδεύω στο πιάνο και να θυμώνει η μαμαζέλ Τερέζα, η δασκάλα μου που δεν γούσταρε να παίζω "με το αυτί". 
 
Μουντή η μέρα σήμερα, γκρίζα συννεφιά. Χειμώνας. Στο παράθυρο της κουζίνας ένα ρόδινο κυκλάμινο σε μιά μικρή γλάστρα αποφάσισε να ανθίσει. Ετοιμάζεται να βγάλει και άλλα.  Αυτό το γλαστράκι το χάρισε στην μαμά μου η φιληνάδα μου, η Ειρήνη. Το γλαστράκι υπάρχει και λουλουδιάζει, η μαμά πλέον όχι, βρίσκεται εκεί που μια μέρα θα ανταμώσουμε όλοι. Μ' έρχεται να το χαϊδέψω, το πλησιάζω και η χαρμολύπη πλησιάζει εμένα, σχεδόν μ' αγκαλιάζει, καλύτερα ας το ποτίσω.
 
Ο Δεκέμβρης σέρνει τις τελευταίες του πατημασιές, πόσα και πόσα είδαν τα μάτια του, τόσα και άλλα τόσα άκουσαν τα αυτιά του. Κουράστηκε. Σε λίγο θα μας αποχαιρετήσει.
 
<<Καλήν εσπέραν άρχοντες.......>> λέγαμε στην Πόλη την Παραμονή, εξ΄ όλης της ψυχής και εξ' όλης της διανοίας και η θεία Γεωργία, η εξαδέλφη της γιαγιάς μου, στο Ταρλά Μπασί, επέμενε να μας μαθαίνει όλους τους στίχους, από την αρχή ίσια με το τέλος, ακόμα και τις δεκατέσσερις χιλιάδες των νηπίων που ο μπάρμπα Ηρώδης εξαφάνισε... Μέχρι που πατούσε η γιαγιά μου τις φωνές, << Γεωργία, φτάνει...>>. Την άλλη μέρα Εκκλησία και από την παράλλη, το Δωδεκαήμερο.
 
Ετσι και φέτος.
 
Πολλές Ευχές
Και του Χρόνου να είμαστε καλά
 
Νίκη Beales
Buckingham, Αγγλία
Δωδεκαήμερο 2024-2025

Τοπωνύμια στη Μικρά Ασία

 
Τα τοπωνύμια σε όλη την περιοχή της Μικράς Ασίας (η οποία σήμερα ονομάζεται Τουρκία) είναι κατ’ εξοχήν ελληνικά. Ο χάρτης της παρούσας ανάρτησης είναι εξαιρετικά χαρακτηριστικός, αν και προφανώς δεν είναι απόλυτα ακριβής, αφού για παράδειγμα δεν βλέπουμε να αναφέρονται σε αυτόν κουρδικά τοπωνύμια.
 

Πάντως, η πραγματικότητα είναι σαφής... δεν υπάρχουν τουρκικά τοπωνύμια στη λεγόμενη Τουρκία. Ακόμα και για την Κωνσταντινούπολη, ενώ ήθελαν να αλλάξουν το όνομά της, τελικά επέλεξαν μια και πάλι ελληνική ονομασία... Εις την Πόλιν (Ιστανμπούλ). Έτσι, γίνεται πλήρως κατανοητό ποιός είναι ποιός στην εν λόγω περιοχή.

Ανακαλύφθηκε ο τάφος του Αγ. Νικολάου;

 
Αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν την ανακάλυψη μίας σαρκοφάγου κοντά στον αρχικό τόπο ταφής του Αγίου Νικολάου στην Εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που βρίσκεται στα Μύρα της Λυκίας, στην επαρχία της Αττάλειας στη σημερινή Νότια Τουρκία.
 

Ο Άγιος Νικόλαος ήταν ένας Αρχιεπίσκοπος ελληνικής καταγωγής σε εκείνη την περιοχή της Μικράς Ασίας. Στον Άγιο Νικόλαο αποδίδονται πολλές θαυματουργές πράξεις εξαιτίας της μεσιτείας του, ενώ είναι επίσης γνωστός για την γενναιόδωρη συνήθεια του να προσφέρει δώρα, κάτι που οδήγησε στην παραδοσιακή έννοια του Άγιου Βασίλη.
 
Αιώνες μετά την κοίμησή του, ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β΄ διέταξε την ανέγερση της Εκκλησίας του Αγίου Νικολάου πάνω από τον τόπο όπου ο Άγιος Νικόλαος υπηρέτησε ως Αρχιεπίσκοπος.
 

Το σώμα του τοποθετήθηκε εκ νέου στην εκκλησία, αλλά κατά τον 11ο αιώνα μ.Χ., τα λείψανά του φαίνεται ότι μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν ως ιερά λείψανα στην Βασιλική του Σαν Νικολάο στο Μπάρι, στην Νότια Ιταλία.
 
Κατά την διάρκεια της Πρώτης Σταυροφορίας, Βενετοί ναυτικοί ανέσυραν τα περισσότερα από τα λείψανα του και τα μετέφεραν στην Βενετία, όπου τοποθετήθηκαν στην βασιλική του μοναστηριού Σαν Νικολό αλ Λίντο.
 

Το 1953, μια εξέταση θραυσμάτων οστών από το Μπάρι και τη Βενετία έδειξε ότι προέρχονταν από το ίδιο άτομο, αν και η αυθεντικότητα των λειψάνων και το αν ανήκαν στον Άγιο Νικόλαο δεν μπόρεσε να προσδιοριστεί με βεβαιότητα.
 
Οι αρχαιολόγοι πραγματοποιούν μια διετή μελέτη στην Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στα Μύρα, η οποία αποτελεί μέρος του έργου «Κληρονομιά για το Μέλλον», που έχει ξεκινήσει από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας.
 

Σε πρόσφατες ανασκαφές στο διώροφο παρεκκλήσι της εκκλησίας, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μία σαρκοφάγο από ασβεστόλιθο, μήκους περίπου 2 μέτρων. Η σαρκοφάγος ήταν μερικώς θαμμένη σε βάθος 1,5 έως 2 μέτρων και έχει καπάκι με ανασηκωμένη οροφή.
 
Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εβρού Φατμά Φίντικ από το Πανεπιστήμιο Χατάι Μουσταφά Κεμάλ δήλωσε: «Η μεγαλύτερη ελπίδα μας είναι να βρούμε μια επιγραφή στη σαρκοφάγο. Αυτό θα βοηθήσει να ξεκαθαρίσουμε το περιεχόμενο της ταφής και θα μας επιτρέψει να προσδιορίσουμε την ακριβή περίοδο από την οποία προέρχεται».
 

«Ενώ το καπάκι του σαρκοφάγου έχει αποκαλυφθεί, μόνο ένα μικρό τμήμα του ταφικού θαλάμου έχει εμφανιστεί, και αναμένεται ότι η περαιτέρω ανασκαφή θα αποκαλύψει περισσότερες λεπτομέρειες τους επόμενους μήνες», πρόσθεσε η Φίντικ.
 
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, οι ιστορικές πηγές και η εγγύτητα της σαρκοφάγου στην εκκλησία ενισχύουν τη θεωρία ότι αυτός θα μπορούσε να είναι ο αυθεντικός τάφος του Αγίου Νικολάου. «Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια σημαντική αρχαιολογική επιβεβαίωση των ιστορικών πηγών σχετικά με τον τόπο ταφής του Αγίου Νικολάου», σχολίασε η Φίντικ.
 
ΠΗΓΗ: Ελεύθερος Τύπος