Τα Καλά Νέα σε Δίπτυχα

 
Στην αγγλική θεολογική ορολογία χρησιμοποιείται ο όρος «Καλά Νέα», ο οποίος κατ’ ουσίαν σημαίνει το Ευαγγέλιο και την Καινή Διαθήκη. Φυσικά, το κύριο «Καλό Νέο» που προσφέρει το Ευαγγέλιο είναι το πρόσωπο και το έργο του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού.
 

Η πρόσφατη επίσκεψη (Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου τ.έ.) του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αμορίου κ. Νικηφόρου, Ηγουμένου της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων Θεσσαλονίκης, στην ιστορική πόλη του Bath, μας έδωσε την ευκαιρία να εισοδεύσουμε μαζί του και με την ευλογημένη Συνοδεία του στον μεσαιωνικό μοναστηριακό Ναό που ονομάζεται Bath Abbey και βρίσκεται στο κέντρο της πόλης.
 

Εκεί θαυμάσαμε τον όμορφο και ιστορικό Ναό, με τα ενδιαφέροντα καλλιτεχνήματά του, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται θαυμάσια βιτρώ, ωραίοι θρησκευτικοί πίνακες, μνημεία σημαντικών προσωπικοτήτων, ελληνικές επιγραφές, όμορφα ξυλόγλυπτα και τόσα άλλα.
 

Εκτός των άλλων βρήκαμε, είδαμε, μελετήσαμε και απολαύσαμε μια ειδική έκθεση, η οποία θα παραμείνει ανοικτή μέχρι και τις 6 Μαρτίου, και φέρει τον τίτλο «Έκθεση Καλών Νέων» και τον υπότιτλο «Ειρήνη και Ελπίδα στη ζωή του Ιησού Χριστού»!
 

Πρόκειται για τέσσερα εξαιρετικής τέχνης Δίπτυχα, τα οποία έχει επιμεληθεί η καλλιτέχνις Sue Symons, που ζει και εργάζεται στην ρωμαϊκή πόλη του Bath. Μέσα από τα έργα αυτά μπορεί κανείς να ανακαλύψει πως ο Κύριός μας Ιησούς είναι τα «Καλά Νέα» για κάθε άνθρωπο καλής θέλησης, που με πνεύμα ταπείνωσης, ευλάβειας και αφοσίωσης αναζητεί την αλήθεια στο Ιερό Πρόσωπό Του, στη ζωή και στα έργα Του.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 12

 

Αποχαιρετώντας την Εδέμ

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Αυτό το τελευταίο έργο της εντάλαντης καλλιτέχνιδος θα μπορούσε να έχει πολλούς τίτλους, όπως, «αποχαιρετισμός», «έξοδος», «τιμωρία», «πτώση» κι ίσως και άλλους. Στην ουσία, εκείνο που συνέβη είναι η ακοινωνησία λόγω ανυπακοής, με υπαίτιο το πλάσμα και με αφορμή τον ανθρώπινο εγωϊσμό, ο οποίος αναπτύχθηκε πάνω στην ελευθερία της βούλησης, που ήταν ένα βασικό στολίδι της ανθρώπινης προσωπικότητας, πολύτιμο δώρο του Μεγάλου Ποιητή.
 

Μια νέα οδυνηρή πραγματικότητα αρχίζει πλέον να εκτυλίσσεται. Πόνος, αγωνία, αγώνας για επιβίωση, θλίψη, καταστροφή σε διάφορα επίπεδα, όχι μόνο για τον άνθρωπο αλλά και για το περιβάλλον, τελικά δε και φυσικός θάνατος. Αλλά, η ελπίδα παραμένει ζωντανή... Στο τελευταίο αυτό έργο, ανάμεσα στα πόδια των πρωτοπλάστων διακρίνουμε έναν Αμνό, που είναι το σύμβολο του Ιησού. Τα ελπιδοφόρα μελλούμενα είναι παρόντα, ακόμα και μέσα στην κατάντια της πτώσης... Πάνω από το κεφάλι τους βλέπουμε την περιστερά, το σύμβολο του Αγίου Πνεύματος, που φέρνει στους ανθρώπους την επιθυμία και τη δύναμη της ζωής. Τελικά, ΔΕΝ είμαστε εγκαταλελειμμένοι!

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 11

 

Μια κρίσιμη επιλογή

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Στο Βιβλίο της Γενέσεως διαβάζουμε για μια συγκλονιστική στιγμή στην ιστορία του ανθρωπίνου γένους: «Εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί· οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε· ᾔδει γὰρ ὁ Θεός, ὅτι ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾿ αὐτοῦ, διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἔσεσθε ὡς θεοί, γινώσκοντες καλὸν καὶ πονηρόν. Καὶ εἶδεν ἡ γυνή, ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ὅτι ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖόν ἐστι τοῦ κατανοῆσαι, καὶ λαβοῦσα ἀπὸ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγε· καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς μετ᾿ αὐτῆς, καὶ ἔφαγον» (Γέν. 3, 4-6).
 

Οι άνθρωποι έδειξαν ανυπακοή στον ευεργέτη τους. Το κακό θριάμβευσε. Ο Αδάμ και η Εύα απώλεσαν την αθωότητά τους. Τότε αισθάνθηκαν τη γυμνότητά τους και έψαξαν να καλύψουν την ντροπή τους με φύλλα δένδρων. Απέραντη θλίψη! Ενδιαφέρον πάντως είναι πως η ταλαντούχα δημιουργός του έργου δείχνει με καλλιτεχνικό τρόπο την ανωτερότητα της Εύας, ως χορηγού ζωής, και αντίστοιχα τη χοϊκότητα του Αδάμ, χρησιμοποιώντας τη χρωματική διαφοροποίηση.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 10

 

Δύο δένδρα - Δύο φύλακες

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Στον κήπο της Εδέμ (עֵדֶן), σύμφωνα με το Βιβλίο της Γενέσεως, βρίσκονταν δύο δένδρα. Το ένα ήταν το δένδρο της ζωής, απ’ όπου έτρωγε ο άνθρωπος κι έτσι αποκτούσε τη δυνατότητα να ζει αιώνια. Το άλλο ήταν το δένδρο της γνώσης του καλού και του κακού. Ο Θεός έδωσε την εντολή στον άνθρωπο να τρώει από όλα τα δένδρα του κήπου, εκτός από το δένδρο της γνώσης του καλού και του κακού, γιατί τρώγοντας το καρπό του δένδρου αυτού θα ερχόταν στη ζωή του ανθρώπου ο θάνατος, όπως τελικά και συνέβη.
 

Η επιλογή που ουσιαστικά προσφέρθηκε από τον Θεό στον άνθρωπο, ήταν ο άνθρωπος να αγαπήσει και να εμπιστευθεί τον Δημιουργό του και φυσικά να υπακούσει σε Αυτόν, θέτοντας πρώτο το θέλημα του Μεγάλου Ποιητή και αποβάλλοντας την ατομική του επιθυμία! Δυστυχώς οι πρωτόπλαστοι πρόταξαν το εγωϊστικό τους φρόνημα και την επιθυμία της προφανέστατα μάταιας προσπάθειας οικείωσης της θείας ουσίας κι αποφάσισαν να ακολουθήσουν την ατομική τους επιθυμία, με τις γνωστές φυσικά συνέπειες. Η γνώση του κακού έφερε στη ζωή του ανθρώπου την πονηριά, την κακία, τη φθορά, την πτώση, τον φυσικό και πνευματικό θάνατο. Η αμαρτία οδήγησε στο θάνατο...

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 9

 

Κίνδυνος! Όφις στον κήπο!

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Η Δημιουργία έχει πλέον ολοκληρωθεί. Αλλά κάτι αναπάντεχο συμβαίνει μετά. Το παρουσιάζει αρκετά καθαρά και με παραστατικό τρόπο ο Προφήτης Ησαΐας: «Πώς έπεσες από τον ουρανό, Εωσφόρε, τέκνο της αυγής! Πάνω στη γη συντρίφτηκες εσύ, που υπέταξες λαούς. Έλεγες μέσα σου: “στον ουρανό θ’ ανέβω, το θρόνο μου θα υψώσω πάνω από τ’ άστρα του Θεού. Θα πάρω θέση πάνω στο βουνό, στο μακρινό βορρά που οι θεοί συνάζονται. Θ’ ανέβω πάνω από τα σύννεφα και με τον Ύψιστο θα είμαι ίσος”. Μα έπεσες μέσα στον άδη, στης αβύσσου το βυθό» (Ησ. 14, 12-15).
 

Έτσι παρουσιάσθηκε ο όφις στον Παράδεισο... Κι αυτό ενέπνευσε την καλλιτέχνιδα, που του αφιέρωσε ένα έργο. Κι όπως η ίδια χαρακτηριστικά αναφέρει «Ο Δημιουργός επέλεξε να προσφέρει σε όλα τα δημιουργήματα την ελευθερία να τον αγαπούν και να τον υπακούουν, μόνο όμως αν το ήθελαν». Κι ο Εωσφόρος / όφις έκανε την επιλογή του...

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 8

 

Εὐλόγησεν ὁ Θεὸς τὴν ἡμέραν τὴν ἑβδόμην καὶ ἡγίασεν αὐτήν

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Η Δημιουργία του Σύμπαντος κόσμου είναι πλέον γεγονός. Κι αφού το όλο Ποίημα συντελέστηκε και «εἶδεν ὁ Θεὸς τὰ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ ἰδοὺ καλὰ λίαν», τότε «...ὁ Θεὸς... κατέπαυσε τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὧν ἐποίησε....» και αναπαύθηκε!
 

Το παρόν έργο της καλλιτέχνιδος αποτελεί -θα λέγαμε- μια ανακεφαλαίωση του ιστορικού της Δημιουργίας. Σε αυτό αποτυπώνονται όλα τα Ποιήματα των προηγουμένων ημερών. Επίσης δε, στο κέντρο του έργου τοποθετείται ένας σταυρός, για να δοθεί έτσι η μελλοντική προοπτική και ο ερχομός του Ιησού στον κόσμο.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 7

 

Ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν... ποιήσωμεν ἄνθρωπον...

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Έκτη ημέρα της Δημιουργίας. Ο μαστροθεός, κατά τον Στρατηγό Μακρυγιάννη, γεμίζει τη γη με υπερμεγέθη και ασυνήθιστα ζωντανά πλάσματα. Μερικοί θεωρούν αυτή την ημέρα ως την κορύφωση της Δημιουργίας. Η καλλιτέχνις την αντικρύζει ως την ολοκλήρωση του Ποιήματος.
 

Κατά την ημέρα αυτή έλαβαν σχήμα, μορφή και ζωή τόσα πολλά και τόσο όμορφα έμβια όντα, όπως και τα απεικονίζει στον πίνακά της η έξοχη καλλιτέχνιδα. Τελικά δε, πλάσθηκαν και οι Πρωτόπλαστοι, «κατ᾿ εἰκόνα καὶ καθ᾿ ὁμοίωσιν» του ίδιου του Θεού, διαφορετικοί σαφώς και διακριτοί από τα άλλα όντα.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 6

 

Ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὰ κήτη τὰ μεγάλα... καὶ πᾶν πετεινὸν πτερωτὸν κατὰ γένος

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Πέμπτη ημέρα της Δημιουργίας. Η καλλιτέχνις διαλέγεται με τον Μεγάλο Ποιητή, καθώς και με τη σχετική αγιογραφική περιγραφή, από το Βιβλίο της Γενέσεως, για να μας παρουσιάσει με εικαστικό τρόπο αυτά που η υπέρτατη σκέψη και απόφαση Εκείνου σχεδίασε και πραγματοποίησε.
 

Τα πλάσματα του Θεού, τα θαλάσσια και τα ουράνια δημιουργήματα της παρούσας συνάφειας, απεικονίζονται να «χορεύουν» ενώπιόν μας, τα μεν μέσα κι έξω από τον ωκεανό, τα δε στον πολύχρωμο ουρανό. Το παρόν πλαίσιο είναι πλημυρισμένο από ζωή και με έναν ιδιαίτερα εμπνευσμένο καλλιτεχνικό τρόπο απεικονίζεται κάτι μοναδικό, η διαλεκτική του Δημιουργού με την ένζωη και έμψυχη Ποίησή Του.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 5

 

Γενηθήτωσαν φωστῆρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ...

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Κατά την τέταρτη ημέρα της Δημιουργίας, ο Μέγας Ποιητής στόλισε το Σύμπαν με τα φώτα που είχε ανάγκη και που του άξιζαν. Έτσι, «Γενηθήτωσαν φωστῆρες... τοῦ διαχωρίζειν ἀνὰ μέσον τῆς ἡμέρας καὶ ἀνὰ μέσον τῆς νυκτός... καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τοὺς δύο φωστῆρας τοὺς μεγάλους, τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός, καὶ τοὺς ἀστέρας» (Γέν. 1, 14-16).
 

Το έργο που παρουσιάζεται εδώ είναι εξαιρετικής ποιότητας, είναι έργο φωτός, έργο Ποίησης, όπου απεικονίζονται κυριολεκτικά τα λαμπιόνια του Ουρανού. Ο ήλιος, η σελήνη, οι αστέρες, οι πλανήτες... Στο κέντρο του δε, αναπαρίσταται ένα σπιράλ που περικλύει ένα συγκεκριμένο αστέρι. Είναι ο Βόρειος Πολικός Αστέρας, το φωτεινότερο αστέρι στον αστερισμό της Μικρής Άρκτου, μέσω του οποίου ταξιδιώτες και ναυτικοί κατά παράδοση οργάνωναν την πλοήγησή τους, σαφέστατα αξιόπιστο, γιατί είναι σταθερό σημείο.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 4

 

Βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου...

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Ο Δημιουργός συνεχίζει το έργο του. «Καὶ ἐξήνεγκεν ἡ γῆ βοτάνην χόρτου σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ᾿ ὁμοιότητα, καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπόν, οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ κατὰ γένος ἐπὶ τῆς γῆς» (Γέν. 1, 12).
 

Στο παρόν έργο το θέμα είναι o κήπος της Εδέμ, ο Παράδεισος, ο οποίος φυτεύθηκε για να αποτελέσει την κατοκία του Αδάμ και της Εύας. Σε αυτόν βρίσκουμε ποικιλία βλάστησης, χλόης και θάμνων, καθώς και δένδρων καρποφόρων, καθένα από τα οποία έφερε το σπέρμα του είδους του, για να διαιωνίζεται στη γη. Στις άκρες του παρόντος έργου διακρίνουμε αστέρια και τις φάσεις της σελήνης, στοιχεία που προμηνύουν το επόμενο έργο...

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 3

 

...ἀνὰ μέσον ὕδατος καὶ ὕδατος

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

Ανέτειλε η δεύτερη ημέρα της Δημιουργίας. Ημέρα πλημυρισμένη από νερά. Νερά παντού. Νερά πάνω, νερά κάτω... Όλα αυτά όπως περιγράφονται στο βιβλίο της Γενέσεως (1, 6-10) αποτυπώνονται στο έργο της καλλιτέχνιδος με ιδιαίτερη έμπνευση και τέχνη.

 
Σκούροι γαλάζιοι ουρανοί, γεμάτοι μαύρα σύννεφα, ακουμπούν τον ορίζοντα και αδειάζουν στη γη, μέσα σε χιλιάδες σταγόνες βροχής, ομίχλες, τρεχούμενα ποτάμια, βροντερούς καταρράκτες, φουρτουνιασμένες θάλασσες και νιφάδες χιονιού!

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 2

 

Καί εἶπεν ὁ Θεός· γενηθήτω φῶς...

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Η σκέψη της καλλιτέχνιδος τριγυρίζει στην πρώτη ημέρα της Δημιουργίας. Είναι η ημέρα της αρχής, η ημέρα του φωτός. Δεν υπήρχε τίποτα να δει κανείς. Και φυσικά δεν υπήρχε   τ ί π ο τ α  , εκτός του ίδιου του Θεού. Και για να υπάρξει οτιδήποτε, βασική προϋπόθεση ήταν το φως.

 
Το παρόν έργο είναι γεμάτο σύμβολα. Λευκά και μαύρα τρίγωνα αντιπροσωπεύουν το φως και το σκοτάδι. Παντού υπάρχουν σπιράλ, που παραπέμπουν στον Δημιουργό. Mια λωρίδα από φύλλο χρυσού, θεωρείται κάτι σαν την υπογραφή του Θεού, σύμβολο της ουράνιας βασιλείας.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey - 1

 

Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός τόν οὐρανόν καί τήν γῆν

 

Καλλιτέχνις υφαντουργίας: Jacqui Parkinson

 

Η αγωνία και ο αγώνας της καλλιτέχνιδος, στο πρώτο αυτό έργο, ήταν να καταφέρει να παρουσιάσει, με όσο πιο ακριβή τρόπο μπορούσε, τον Θεό, ο οποίος είναι Ένας και ταυτόχρονα Τριαδικός.

 
Αποφάσισε τελικά να δημιουργήσει ένα σπειροειδές έργο. Σε αυτή την σπείρα υπάρχουν τρία σκέλη. Μέσα σε αυτά βρίσκονται ραμμένα σχέδια, σχεδόν κρυμμένα στα μεταξωτά, υπονοώντας τι πρόκειται να ακολουθήσει στις έξι ημέρες της δημιουργίας.

Νήματα Δημιουργίας στο Bath Abbey

 

Εισαγωγική αναφορά

 

Επισκέφθηκα χθες -για πολλοστή φορά- τον πανέμορφο κεντρικό Αγγλικανικό Ναό στο Bath, που ήταν παλαιότερα Καθολικό μοναστηριού, αφιερωμένο στους Πρωτοκορυφαίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο.
 
Πρωτοπαρουσιάζεται στην ιστορία στα 675 μ.Χ., όταν ο Αγγλοσάξωνας Βασιλιάς Osric προσέφερε ένα κομμάτι γης στην Ηγουμένη Bertana με την προτροπή να ιδρύσει «Μονή Αγίων Παρθένων».
 
Αργότερα, το μοναστήρι μετατράπηκε σε ανδρικό. Στο εν λόγω Καθολικό τελέσθηκε το 973 και η ενθρόνιση του Βασιλιά Edgar.
 

Από τις 7 Ιανουαρίου έως τις 19 Μαρτίου 2023, το Bath Abbey φιλοξενεί το «Threads through Creation», μια εκπληκτική έκθεση με δώδεκα τεράστια, κεντημένα μεταξωτά πλαίσια που εξερευνούν την ιστορία της Δημιουργίας.
 
Εμπνευσμένη από τους ποιητικούς στίχους της Γένεσης, του πρώτου βιβλίου της Αγίας Γραφής, η καλλιτέχνις υφαντουργίας Jacqui Parkinson ξαναφαντάζεται αυτή την αρχαία ιστορία σε έναν ζωντανό συνδυασμό από στρώσεις από μετάξι, βαμμένα στο χέρι υλικά, μεταλλικά δέρματα και φύλλα χρυσού, πολλά χιλιόμετρα νήματος, καθώς και περισσότερες από οκτώ εκατομμύρια βελονιές!
 
Θα παρουσιάσουμε στο παρόν ιστολόγιο, το προσεχές διάστημα, όλα αυτά τα άκρως ενδιαφέροντα καλλιτεχνικά πλαίσια, ένα προς ένα, προς τέρψη των αναγνωστών.