Αγία Ταβιθά η Ελεήμων

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

 

Δια χειρός Θεοδώρου Βογδάνου.

Η Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά σήμερα και πανηγυρίζει την ιερή μνήμη μιας σημαντικής αγιογραφικής προσωπικότητας. Σύμφωνα με το Συναξάρι της ημέρας: «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τῆς ἁγίας Ταβιθᾶς, ἣν ἀνέστησεν ἐκ νεκρῶν ὁ ἅγιος Ἀπόστολος Πέτρος».
 
Η Αγία Ταβιθά παρουσιάζεται στις Πράξεις των Αγίων Αποστόλων, κεφάλαιο 9, στίχοι 36-42. Το πρωτότυπο κείμενο έχει ως εξής:
 
«Ἐν Ἰόππῃ δέ τις ἦν μαθήτρια ὀνόματι Ταβιθά, ἣ διερμηνευομένη λέγεται Δορκάς· αὕτη ἦν πλήρης ἀγαθῶν ἔργων καί ἐλεημοσυνῶν ὧν ἐποίει.
    
Ἐγένετο δέ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἀσθενήσασαν αὐτήν ἀποθανεῖν· λούσαντες δέ αὐτήν ἔθηκαν ἐν ὑπερῴῳ.
         
Ἐγγύς δέ οὔσης Λύδδης τῇ Ἰόππῃ οἱ μαθηταί ἀκούσαντες ὅτι Πέτρος ἐστίν ἐν αὐτῇ, ἀπέστειλαν δύο ἄνδρας πρός αὐτόν παρακαλοῦντες μή ὀκνῆσαι διελθεῖν ἕως αὐτῶν.
         
Ἀναστάς δέ Πέτρος συνῆλθεν αὐτοῖς· ὃν παραγενόμενον ἀνήγαγον εἰς τό ὑπερῶον, καί παρέστησαν αὐτῷ πᾶσαι αἱ χῆραι κλαίουσαι καί ἐπιδεικνύμεναι χιτῶνας καί ἱμάτια ὅσα ἐποίει μετ᾿ αὐτῶν οὖσα ἡ Δορκάς.
         
Ἐκβαλών δέ ἔξω πάντας ὁ Πέτρος θείς τά γόνατα προσηύξατο, καί ἐπιστρέψας πρός τό σῶμα εἶπε· Ταβιθά, ἀνάστηθι. Ἡ δέ ἤνοιξε τούς ὀφθαλμούς αὐτῆς, καί ἰδοῦσα τόν Πέτρον ἀνεκάθισε.
         
Δούς δέ αὐτῇ χεῖρα ἀνέστησεν αὐτήν, φωνήσας δέ τούς ἁγίους καί τάς χήρας παρέστησεν αὐτήν ζῶσαν.
         
Γνωστόν δέ ἐγένετο καθ᾿ ὅλης τῆς Ἰόππης, καί πολλοί ἐπίστευσαν ἐπί τόν Κύριον».
 
Η Αγία Ταβιθά, επονομαζόμενη και Δορκάς, ζούσε στην αρχαία πόλη Ιόππη, που σήμερα ονομάζεται Γιάφα. Χαρακτηρίζεται ως Ελεήμων, λόγω των αγαθών έργων και των ελεημοσυνών που έπραττε, σύμφωνα με το παραπάνω κείμενο. Για τον λόγο αυτό θεωρείται ως πρότυπο χριστιανικής φιλανθρωπίας και πρακτικής αγάπης.
 
Από Oρθόδοξη θεολογική άποψη, η παραπάνω περικοπή δεν αποτελεί απλά μια ιστορική διήγηση ενός θαύματος, αλλά μια αποκάλυψη της εσωτερικής ζωής της Εκκλησίας, της συνέργειας μεταξύ της θείας Χάριτος και της ανθρώπινης αρετής, καθώς και μια ζωντανή εικόνα της Αναστάσεως, η οποία ήδη ενεργεί μέσα στο Σώμα του Χριστού.
 
Ο Άγιος Λουκάς (συγγραφέας του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων) αποκαλεί την Ταβιθά «μαθήτρια». Είναι η μοναδική γυναίκα στην Καινή Διαθήκη στην οποία αποδίδεται ρητά αυτός ο τίτλος. Το γεγονός αυτό είναι ήδη ιδιαίτερα σημαντικό: δεν πρόκειται απλά για μια ευσεβή γυναίκα, αλλά για ένα πρόσωπο που συμμετέχει πλήρως στη ζωή του Χριστού και της Εκκλησίας Του.
 
Η αγιότητά της περιγράφεται με συγκεκριμένο και έμπρακτο τρόπο: «Η γυναίκα αυτή ήταν γεμάτη από αγαθά έργα και ελεημοσύνες, τις οποίες έκανε».
 
Οι Άγιοι Πατέρες τονίζουν ότι η αγιότητά της δεν είναι κάτι αφηρημένο ούτε μια αποκομμένη από την καθημερινή ζωή μυστική εμπειρία, αλλά αγάπη που γίνεται πράξη. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σχολιάζει:
 
«Δες πώς το Πνεύμα μαρτυρεί γι’ αυτήν όχι μέσω θαυμάτων, αλλά μέσω έργων ελεημοσύνης. Ήταν πλούσια σε έργα, όχι σε χρυσό. Τα χέρια της ήταν ο θησαυρός της» (Ομιλίες στις Πράξεις των Αποστόλων, 21).
 
Η Αγία Ταβιθά, μία από τις πρώτες μαθήτριες του Χριστού, ήταν ιδιαίτερα γνωστή για την προσφορά της, καθώς έραβε ενδύματα για τις χήρες και τους φτωχούς. Η βελόνα και η κλωστή της έγιναν όργανα ελέους και αγάπης προς όσους γύρω της βρίσκονταν σε ανάγκη.
 
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η Αγία Ταβιθά της Ιόππης τιμάται ως προστάτιδα των μοδιστρών, των ραπτών, όσων ασχολούνται με το κέντημα και γενικότερα με τη χειροτεχνία της βελόνας, καθώς και όλων εκείνων που διακονούν τον συνάνθρωπο με έργα αγάπης. Η ζωή της φανερώνει με όμορφο τρόπο την ενότητα προσευχής και εργασίας· μας διδάσκει πως ακόμη και η πιο απλή εργασία, όταν γίνεται με αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, μπορεί να αγιασθεί και να γίνει προσφορά στον Θεό.
 
Γι’ αυτούς τους λόγους η Βοηθητική Αδελφότητα Κυριών και Δεσποινίδων της ιστορικής Ελληνορθόδοξης Κοινότητας Απ. Πέτρου και Παύλου, στο Bristol της Δυτικής Αγγλίας, καθιέρωσε την Αγία Ταβιθά ως Προστάτιδα Αγία και Έφορό της.
 
Η Αγία Ταβιθά, με τη ζωή, το έργο και την κοινωνική προσφορά της μας διδάσκει έμπρακτα την έννοια της διακονίας εν Χριστώ, της αλληλεγγύης και της φιλανθρωπίας. Αυτό είναι το μήνυμα της εορτής της κι αυτό καλούνται όλοι οι χριστιανοί, αλλά και όλοι οι άνθρωποι, να ενστερνιστούν και να πραγματώσουν στην καθημερινή τους ζωή.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

“Follow Me”

 

The Call of Christ and the Healing of the Sinner

 

A Sermon on Luke 5:27-32

At the Greek Orthodox Church in Swansea, West Wales, UK

Saturday 10^th October 2026

 

Dear brothers and sisters in Christ,
 
Today’s Gospel reading presents us with one of the most beautiful and encouraging encounters in the earthly ministry of our Lord Jesus Christ: the calling of Levi, the tax collector, who is also known as Matthew. Through this seemingly simple event, the Church invites us to reflect upon three great truths of our Christian faith: the boundless mercy of God, the transforming power of repentance, and the universal invitation to salvation.
 
The Evangelist Luke tells us that Jesus saw a tax collector named Levi sitting at his tax office and said to him just two words: “Follow Me.” Immediately, Levi left everything, rose, and followed Him.
 
To appreciate the significance of this encounter, we must remember that tax collectors in the time of Christ were generally despised by their fellow Jews. They were associated with the Roman occupying authorities, and many were suspected of dishonesty, greed, and exploitation. They were regarded as sinners and often excluded from respectable religious society.
 
Yet Christ did not see Levi merely as a tax collector or as a sinner. He saw a human being created in the image and likeness of God, a person capable of repentance, holiness, and spiritual transformation.
 
This is a fundamental teaching of our Orthodox Christian faith: God does not identify us permanently with our sins. He sees beyond our weaknesses and failures. He sees what we can become through His grace.
 
The response of Levi is equally remarkable. The Gospel tells us that he left everything and followed Christ. He did not ask for time to consider the invitation. He did not negotiate conditions. He simply responded with faith and obedience.
 
For us, this raises an important question: when Christ calls us, how do we respond? Do we willingly follow Him, or do we allow our possessions, ambitions, habits, and worldly concerns to hold us back?
 
Following Christ does not necessarily mean abandoning our employment or family responsibilities. It means placing Christ at the centre of our existence and allowing His Gospel to guide our thoughts, decisions, relationships, and actions.
 
After his calling, Levi organised a great banquet in his house, inviting many tax collectors and others to share a meal with Jesus. This banquet was more than an expression of hospitality. It was a celebration of a new beginning, a joyful response to the mercy he had received.
 
But the Pharisees and scribes complained: “Why do You eat and drink with tax collectors and sinners?”
 
Their question reveals a dangerous spiritual attitude: the temptation to divide humanity into the righteous and the sinful, the worthy and the unworthy.
 
Christ answered with words that remain at the very heart of the Christian message: “Those who are well have no need of a physician, but those who are sick. I have not come to call the righteous, but sinners, to repentance.”
 
Here, our Lord reveals Himself as the Divine Physician, who comes to heal the spiritual wounds of humanity.
 
In the Orthodox tradition, sin is understood not only as the violation of God's commandments but also as a spiritual illness that damages our communion with God and with one another. Consequently, salvation is not merely a legal declaration of forgiveness. It is the healing, restoration, and transformation of the whole human person.
 
This is why the Church is often described by the Holy Fathers as a spiritual hospital. Within her life, through prayer, fasting, confession, the Holy Eucharist, acts of love, and sincere repentance, we receive the healing grace of Christ.
 
We must remember, however, that repentance, or metanoia in Greek, means much more than feeling sorry for our mistakes. It means a profound change of mind, heart, and direction. It is the courageous decision to turn away from sin and return to the loving embrace of our heavenly Father.
 
Levi's life demonstrates precisely this transformation. The man who once sat collecting money became a disciple who followed Christ. His priorities changed, his heart opened, and his life acquired a new and eternal purpose.
 
Dear brothers and sisters,
 
Today's Gospel also challenges us to examine our attitude towards others. Are we sometimes like the Pharisees, quick to judge and slow to forgive? Do we welcome those who struggle, or do we distance ourselves from them?
 
Our Orthodox faith calls us to combine faithfulness to the truth with compassion towards every human being. We must never confuse hatred of sin with rejection of the sinner.
 
The Lord who called Levi continues to call each one of us today. His invitation is personal, loving, and full of hope.
 
May we have the humility to recognise our spiritual illnesses, the courage to repent, and the faith to follow Christ without hesitation.
 
And may our parishes always be places of welcome, forgiveness, spiritual healing, and genuine Christian love, where every person can encounter the mercy of the living God.
 
Amen.

Συνοδοιπορία με τον Ιησού

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΙΝ

(20^η Σεπτεμβρίου 2026)

 

Η Κυριακή μετά τη Δεσποτική Εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, υποστηριζόμενη από τα ιερά κείμενά της, αγιογραφικά και υμνολογικά, μας υπενθυμίζει και μας υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία και την ιερή αξία που έχει ο τίμιος Σταυρός στην πνευματική ζωή των ανθρώπων.
 
Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας μας αναφέρει σπουδαία θέματα της Ορθόδοξης Πνευματικότητας, τα οποία οφείλουμε να γνωρίζουμε, να μελετούμε και να ενστερνιζόμαστε. Μεταξύ αυτών είναι ο τίμιος Σταυρός, η συνοδοιπορεία με τον Ιησού, η σωτηρία της ψυχής και η συμμετοχή μας στην εκκλησία, ως βασιλείας του Θεού επί της γης.
 
Μία από τις γνωστότερες και εξόχως σημαντικές -εκκλησιαστικά και πνευματικά- φράσεις και προτροπές του Κυρίου μας προς τους ανθρώπους, περιλαμβάνεται στο ανάγνωσμα αυτό και έχει ως εξής:
 
«...ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8, 34)!
 
Ο σπουδαίος Καθηγητής Θεολογίας και ερμηνευτής των Αγίων Γραφών αείμνηστος Παναγιώτης Τρεμπέλας μεταφράζει και παραφράζει το εν λόγω κείμενο ως εξής:

«Εκείνος που θέλει να γίνει οπαδός μου και να με ακολουθεί ως μαθητής μου, ας διακόψει κάθε φιλία και σχέση με τον διεφθαρμένο από την αμαρτία εαυτό του κι ας λάβει την σταθερή απόφαση να υποστεί για εμένα όχι μόνο κάθε θλίψη και δοκιμασία αλλά ακόμα και σταυρικό θάνατο και τότε ας με ακολουθεί μιμούμενος το παράδειγμά μου»!
 
Με την πρόσκληση και παραίνεση αυτή, καθίσταται απόλυτα σαφές τι προτείνει, τι ζητάει και τι ακριβώς επιθυμεί ο Κύριος από τους χριστιανούς.
 
Κατ’ αρχάς είναι πολύ ιδιαίτερο και θα λέγαμε και συγκινητικό το ότι ο Ιησούς δεν πιέζει, δεν βιάζει και δεν υποχρεώνει κανέναν να είναι μαζί του. Αν θα επιθυμούσαμε να χρησιμοποιήσουμε σύγχρονη ορολογία, θα λέγαμε πως ο Χριστός μας δεν εξαναγκάζει τους ανθρώπους αλλά προσκαλεί να τον ακολουθήσουν εθελοντικά.
 
Μάλιστα, ο Θεοφύλακτος, αναφέρει χαρακτηριστικά πως: «Επί γαρ αγαθά καλώ, ουκ επί κακά, ίνα και αναγκάσω. Ώστε ει τις ου θέλει, ουδέ άξιος εστι τούτων»!
 
Σε αυτή την ευαγγελική πρόταση βρίσκουμε, και μάλιστα δύο φορές, το ρήμα ακολουθώ. Αυτό σημαίνει πως όποιος επιθυμεί να είναι μαθητής του Χριστού και να πορεύεται με γνώμονα τον χριστιανικό τρόπο ζωής, οφείλει να Τον ακολουθεί, όπως το πρόβατο τον ποιμένα, όπως ο δούλος τον Κύριο, όπως ο στρατιώτης τον αξιωματικό του. Να Τον ακολουθεί δε, με αφοσίωση κι εμπιστοσύνη, ακόμα και μέσα από τις διάφορες σταυρικές δοκιμασίες, έτσι ώστε να αξιωθεί να Τον ακολουθήσει και στη δόξα Του.
 
Ένα αρκετά δύσκολο σημείο της νουθεσίας αυτής του Κυρίου είναι να απαρνηθούμε τον εαυτό μας. Κι εδώ δεν μιλάμε για απάρνηση ενός και μόνον στοιχείου της προσωπικότητάς μας, κάποιας ίσως εφάμαρτης συνήθειάς μας, αλλά ολόκληρου του εαυτού μας, συντασσόμενοι με τον Παύλειο λόγο, «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός» (Επιστολή προς Γαλάτας 2, 20). Δηλαδή, δεν θα ζούμε εμείς μέσα στο σώμα και στην όλη φύση μας, αλλά θα κατοικεί μέσα μας ο ίδιος ο Κύριος κι έτσι όλες μας οι σκέψεις και οι πράξεις θα είναι κυριολεκτικά αγιασμένες και χριστοκεντρικές.
 
Όμως αυτή η πορεία, η συμπόρευση με τον Ιησού, είναι οδός μαρτυρίου και σταυρικής θυσίας. Καλούμαστε να διακόψουμε κάθε επαφή με τον παλαιό εαυτό και τον πρότερο τρόπο ζωής μας και να λάβουμε την απόφαση της αλλαγής και της μεταμόρφωσης, συμμορφούμενοι προς το υπόδειγμα του εσταυρωμένου Κυρίου, υποτασσόμενοι στο πανάγιο θέλημά Του και υπομένοντες όλες τις θλίψεις και δοκιμασίες, που υπονοούνται από τον Σταυρό.
 
Το ιερό αυτό σημείο του Σταυρού, η ανάληψη του συγκεκριμένου χριστιανικού τρόπου ζωής, που έχει οπωσδήποτε τις δυσκολίες του, είναι θα λέγαμε ο κοινός κλήρος των τέκνων του Θεού. Είναι η ευλογία της χάριτος του Θεού στη ζωή των χριστιανών. Είναι αυτό που μας ορίζει και μας προσανατολίζει ως χριστιανικές προσωπικότητες, που βαδίζουμε την οδό του καθήκοντος, του φωτός και της θέωσης.
 
Αμήν.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας
 
ΠΗΓΗ: Λόγος Κυρίου, Ι.Α. Θυατείρων & Μ.Β., Αρ. 351, 20/9/2026, σσ. 2-3

Μαρτυρία πίστεως

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΣΤ΄ ΛΟΥΚΑ

(26^η Οκτωβρίου 2025)

 

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της έκτης Κυριακής του Λουκά αναφέρεται σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον περιστατικό, με πολλά και ιδιαίτερα μηνύματα για την πνευματική ζωή των Ορθοδόξων χριστιανών. Στο εν λόγω ανάγνωσμα παρατηρούμε τον Ιησού να διαλέγεται με το ακάθαρτο πνεύμα, το οποίο είχε κυριολεκτικά κυριεύσει τον δαιμονισμένο άνθρωπο, τον οποίο συνάντησε στη χώρα των Γαδαρηνών. Τελικά, ο Κύριος παρήγγειλε και διέταξε τα δαιμόνια να βγουν από το δαιμονιζόμενο αυτό πλάσμα, έτσι ώστε εκείνο να απαλλαγεί από τη μεγάλη αυτή δοκιμασία.
 
Το αποτέλεσμα είναι εξόχως συγκινητικό. Βλέπουμε τον άνθρωπο αυτόν, ενώ προηγουμένως -υπό την σατανική επιρροή- ήταν γυμνός, μανιακός και μακριά από την ανθρώπινη κοινωνία, να κάθεται τώρα κοντά στα πόδια του Ιησού, σε στάση ηρεμίας, γαλήνης και ευγνωμοσύνης, ντυμένος και σωφρονισμένος.
 
Μέσα στο χαριτωμένο αυτό πλαίσιο της πνευματικής ευφορίας, ο πρώην δαιμονιζόμενος, παρακαλούσε τον ευεργέτη του να του επιτρέψει να μείνει μαζί Του, για να αισθάνεται διαρκώς την ασφάλεια της παρουσίας και της ευλογίας Του. Όμως ο Κύριος τον συμβούλεψε να επιστρέψει στο σπίτι του και να διηγείται αυτά που του προσέφερε ο Θεός, δηλαδή την απαλλαγή, την απελευθέρωση και τη λύτρωση από το κακό κι από τις δαιμονικές και σκοτεινές δυνάμεις.
 
Αυτό που στην ουσία πρότεινε ο Ιησούς στον θεραπευμένο αυτόν άνθρωπο είναι να δίνει μαρτυρία πίστεως στους συνανθρώπους του. Όπως διασώζεται μάλιστα στο Ιερό Ευαγγέλιο, ο ευεργετημένος αυτός άνθρωπος όχι απλά μιλούσε αλλά κήρυττε όσα του προσέφερε ο Χριστός μας. Αξίζει να σημειωθεί δε, ότι κήρυττε όχι μόνο στο σπίτι του, αλλά και σε ολόκληρη την πόλη όπου διέμενε.
 
Σύγχρονος Πατέρας της Εκκλησίας αναφέρει χαρακτηριστικά για το γεγονός αυτό:
 
«Αυτό είναι το χρέος μας. Αυτός είναι ο τρόπος για να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας προς τον Κύριο Ιησού για τα όσα μας έχει προσφέρει· την απολύτρωση και τη σωτηρία. Να διηγούμαστε δηλαδή στους άλλους τις ευεργεσίες Του. Να διακηρύσσουμε τον πλούτο της θείας αγάπης Του. Να απολογούμαστε “παντὶ τῷ αἰτοῦντι ἡμᾶς λόγον περὶ τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος” (Α΄ Πέτρ. 3, 15). Να καταθέτουμε ενώπιον των ανθρώπων τη μαρτυρία Ιησού Χριστού (Αποκ. 1, 2)· μαρτυρία πίστεως και αφοσιώσεως στο θείο πρόσωπό Του» (Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης κ. Συμεών).
 
Στον ευλογημένο χώρο της χάριτος του Θεού, μαρτυρία χριστιανικής πίστεως προσφέρουν η Εκκλησία, ως Θεοσύστατος και Θεανθρώπινος οργανισμός, αλλά και ο κάθε χριστιανός ξεχωριστά, ως πρόσωπο. Μάλιστα δε, αυτό γίνεται με ποικίλους τρόπους, τόσο μέσα από τη ζωή και τη δράση τους όσο και με τα λόγια και τη συγκεκριμένη και εμφατική ομολογία τους.
 
Η Εκκλησία μας, ως θεσμός, μαρτυρεί «Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον» (Α΄ Κορ. 2, 2), πρωταρχικά μέσα από τη Θεία Λατρεία και τα Ιερά Μυστήρια, ιδιαίτερα δε μέσα από τη Θεία Ευχαριστία, μέσω της οποίας ο Χριστός προσφέρεται στους πιστούς. Το κήρυγμα του Ευαγγελίου είναι επίσης ένας δυναμικός τρόπος προσφοράς μαρτυρίας της πίστεως και διάδοσης του μηνύματος του Χριστού στον κόσμο. Η Εκκλησία όμως, με πνεύμα κοινωνικής ευαισθησίας και χριστιανικής αλληλεγγύης, εκφράζει την πίστη της και μέσα από έργα αγάπης και διακονίας προς τους εν ανάγκη ευρισκομένους ανθρώπους. Μια ξεχωριστή μαρτυρία αποτελεί και η αγιότητα των μελών της, που δείχνει πραγματικά πως η πίστη στον Χριστό μεταμορφώνει τη ζωή του ανθρώπου, οδηγώντας τον στην αγιότητα και την ένωση με τον Θεό.
 
Ο κάθε χριστιανός -ως πρόσωπο- βιώνει την πίστη του στον Χριστό, με την πράξη της ζωής του, μια πράξη καθημερινής πνευματικής ζωής, όπου στο κέντρο της βρίσκονται η προσευχή, η νηστεία και η συμμετοχή στα Ιερά Μυστήρια, καθώς επίσης η έμπρακτη αγάπη, η συγχώρεση και η αλληλοβοήθεια. Μαρτυρία πίστεως προσφέρει επίσης με τον λόγο του, την υπομονή στις δοκιμασίες, την ελπίδα και την εμπιστοσύνη στον Θεό κι ακόμα με το χριστιανικό ήθος και την ευγένειά του.
 
Η μαρτυρία πίστεως στον Ιησού Χριστό είναι προσωπική ευθύνη του κάθε πιστού. Η Ορθόδοξη Εκκλησία και τα μέλη της ζουν και εκφράζουν την πίστη τους καθημερινά, με αγάπη, αλήθεια και αυθεντικότητα, καταυγάζοντας τον κόσμο με το φως του Χριστού.
 
Αμήν.
 

Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Η χριστιανική πίστη

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ I΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

(17^η Αυγούστου 2025)

 

Tο γεγονός της πίστης στον χριστιανισμό και ειδικώτερα στην Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας είναι κεντρικής σημασίας για τη ζωή των χριστιανών, που ακολουθούν με αφοσίωση τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής που πρότεινε ο ίδιος ο Κύριος, συγκεκριμένα δε με τον αγιοπνευματικό λόγο Του, «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μαρκ. 8, 34).
 
Αυτή η συγκλονιστική εμπειρία της πίστης παρουσιάζεται εμφατικά στο σημερινό Ευαγγελικό Ανάγνωσμα, όπου -μέσα στο πλαίσιο της θεραπείας ενός σεληνιαζομένου νέου- αναφέρονται χαρακτηριστικά οι λέξεις: άπιστος, απιστία, πίστη. Είναι μάλιστα εξαιρετικά ενδεικτική η φράση του Ιησού, ο οποίος ομιλώντας στους Μαθητές Του, είπε: «ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν» (Ματθ. 17, 20).
 
Αξίζει βέβαια να αναφέρουμε, πως σύμφωνα με τη χριστιανική θεολογία, η πίστη θεωρείται δώρο του Θεού. Η πίστη δεν είναι κάτι που ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει με δικές του δυνάμεις, αλλά είναι ένα δώρο που δίνεται από τον Θεό μέσω της χάρης Του. Η Αγία Γραφή αναφέρει χαρακτηριστικά: «Διότι με τη χάρη είστε σωσμένοι, μέσω της πίστης, και αυτό δεν είναι από εσάς, είναι το δώρο του Θεού» (Εφεσ. 2, 8).
 
Ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος μας διδάσκει για την πίστη: «Πόσο μεγάλη ήταν η πίστη του Κεντυρίωνα! Και ο ίδιος ο Κύριος θαύμασε. Η ουσία της πίστεώς του έγκειται στο ότι ομολόγησε τον Κύριο ως Θεό των πάντων, ως παντοδύναμο Κύριο όλων των όντων. Γι’ αυτό τον λόγο και τον ικέτευσε: “Εἰπὲ λόγῳ καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου” (Ματθ. η΄ 8). Αυτό ήταν σαν να έλεγε: “Πιστεύω, ότι τα πάντα βρίσκονται στην εξουσία σου και όλα υπακούουν στο παραμικρό νεύμα σου”. Ο Κύριος απαιτεί την ίδια πίστη και από μας. Όποιος διαθέτει τέτοια πίστη δεν γνωρίζει έλλειψη· ότι αν ζητήσει, το λαβαίνει. Αυτό μας υποσχέθηκε ο ίδιος ο Κύριος».
 
Αν θέλαμε να ορίσουμε την πίστη θα αναφέραμε κατ’ αρχάς τον κλασικό ορισμό του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος τονίζει με έμφαση, «Ἔστι δὲ πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων» (Εβρ. 11, 1). Αν αποπειραθούμε να ερμηνεύσουμε αυτό το σημαντικό χωρίο, θα λέγαμε πως η πίστη είναι η αδίστακτη και ακλόνητη πεποίθηση στην πραγματική και βέβαιη ύπαρξη αγαθών, τα οποία ελπίζουμε· απόδειξη και βεβαιότητα για πράγματα, που δεν βλέπονται με τα μάτια του σώματος και τα οποία εν τούτοις χάρη σ’ αυτήν είναι σαν να τα βλέπουμε με τα μάτια μας και να τα πιάνουμε με τα χέρια μας.
 
Στην Παράδοση της Εκκλησίας, καθώς και στη χριστιανική λογοτεχνία, βρίσκουμε αρκετούς ορισμούς και επεξηγηματικές αναφορές, των Αγίων Πατέρων και χριστιανών διανοουμένων, για τη φύση και την ουσία της χριστιανικής πίστης. Ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος διδάσκει: «Μη αμφίβαλλε τοις παρά των πατέρων δεδοκιμασμένοις, αλλά φοβού, και ανεξετάστως πίστευσον. Μάλλον μεν ουν πίστευε, και μη πολυπραγμόνει». Ο Ιερός Αυγουστίνος μας παραδίδει μια σοφότατη ρήτη: «Nisi credideritis, non intelligetis». Δηλαδή, «Αν δεν πιστέψεις, δεν θα καταλάβεις». Ο Ρώσος συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι μας επισημαίνει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον και ξεκαθαρίζει μια σχετική σύγχυση, με τον αφυπνιστικό του λόγο: «Στην πραγματικότητα, η πίστη δεν πηγάζει από το θαύμα, αλλά το θαύμα από την πίστη».
 
Το περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης είναι σαφέστατα αυτό που περιλαμβάνεται αυτούσιο στο ιερό και δογματικό κείμενο που ονομάζεται «Σύμβολο της Πίστεως», ή απλά «Πιστεύω». Αυτό το κείμενο προέκυψε από τις δύο πρώτες Οικουμενικές Συνόδους. Αποτελεί δε, μια σύντομη, αλλά περιεκτική και ακριβή περιγραφή των βασικών δογμάτων της χριστιανικής πίστης.
 
Αδελφοί εν Χριστώ,
 
Ας κρατήσουμε ζωντανή την πίστη μας, όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργα αγάπης, ταπείνωσης και εμπιστοσύνης στον Θεό. Ο Χριστός μάς καλεί να Τον ακολουθήσουμε με όλη μας την καρδιά, και να Τον εμπιστευτούμε σε κάθε βήμα της ζωής μας.
 
Αναχωρούμε σήμερα από τον εκκλησιασμό με ανανεωμένη την ελπίδα μας, με ενισχυμένη την πίστη μας, και με την βεβαιότητα ότι «ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται» (Ρωμ. 1, 17).
 
Αμήν.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας