Αγία Ταβιθά η Ελεήμων

 

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

 

Δια χειρός Θεοδώρου Βογδάνου.

Η Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά σήμερα και πανηγυρίζει την ιερή μνήμη μιας σημαντικής αγιογραφικής προσωπικότητας. Σύμφωνα με το Συναξάρι της ημέρας: «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τῆς ἁγίας Ταβιθᾶς, ἣν ἀνέστησεν ἐκ νεκρῶν ὁ ἅγιος Ἀπόστολος Πέτρος».
 
Η Αγία Ταβιθά παρουσιάζεται στις Πράξεις των Αγίων Αποστόλων, κεφάλαιο 9, στίχοι 36-42. Το πρωτότυπο κείμενο έχει ως εξής:
 
«Ἐν Ἰόππῃ δέ τις ἦν μαθήτρια ὀνόματι Ταβιθά, ἣ διερμηνευομένη λέγεται Δορκάς· αὕτη ἦν πλήρης ἀγαθῶν ἔργων καί ἐλεημοσυνῶν ὧν ἐποίει.
    
Ἐγένετο δέ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἀσθενήσασαν αὐτήν ἀποθανεῖν· λούσαντες δέ αὐτήν ἔθηκαν ἐν ὑπερῴῳ.
         
Ἐγγύς δέ οὔσης Λύδδης τῇ Ἰόππῃ οἱ μαθηταί ἀκούσαντες ὅτι Πέτρος ἐστίν ἐν αὐτῇ, ἀπέστειλαν δύο ἄνδρας πρός αὐτόν παρακαλοῦντες μή ὀκνῆσαι διελθεῖν ἕως αὐτῶν.
         
Ἀναστάς δέ Πέτρος συνῆλθεν αὐτοῖς· ὃν παραγενόμενον ἀνήγαγον εἰς τό ὑπερῶον, καί παρέστησαν αὐτῷ πᾶσαι αἱ χῆραι κλαίουσαι καί ἐπιδεικνύμεναι χιτῶνας καί ἱμάτια ὅσα ἐποίει μετ᾿ αὐτῶν οὖσα ἡ Δορκάς.
         
Ἐκβαλών δέ ἔξω πάντας ὁ Πέτρος θείς τά γόνατα προσηύξατο, καί ἐπιστρέψας πρός τό σῶμα εἶπε· Ταβιθά, ἀνάστηθι. Ἡ δέ ἤνοιξε τούς ὀφθαλμούς αὐτῆς, καί ἰδοῦσα τόν Πέτρον ἀνεκάθισε.
         
Δούς δέ αὐτῇ χεῖρα ἀνέστησεν αὐτήν, φωνήσας δέ τούς ἁγίους καί τάς χήρας παρέστησεν αὐτήν ζῶσαν.
         
Γνωστόν δέ ἐγένετο καθ᾿ ὅλης τῆς Ἰόππης, καί πολλοί ἐπίστευσαν ἐπί τόν Κύριον».
 
Η Αγία Ταβιθά, επονομαζόμενη και Δορκάς, ζούσε στην αρχαία πόλη Ιόππη, που σήμερα ονομάζεται Γιάφα. Χαρακτηρίζεται ως Ελεήμων, λόγω των αγαθών έργων και των ελεημοσυνών που έπραττε, σύμφωνα με το παραπάνω κείμενο. Για τον λόγο αυτό θεωρείται ως πρότυπο χριστιανικής φιλανθρωπίας και πρακτικής αγάπης.
 
Από Oρθόδοξη θεολογική άποψη, η παραπάνω περικοπή δεν αποτελεί απλά μια ιστορική διήγηση ενός θαύματος, αλλά μια αποκάλυψη της εσωτερικής ζωής της Εκκλησίας, της συνέργειας μεταξύ της θείας Χάριτος και της ανθρώπινης αρετής, καθώς και μια ζωντανή εικόνα της Αναστάσεως, η οποία ήδη ενεργεί μέσα στο Σώμα του Χριστού.
 
Ο Άγιος Λουκάς (συγγραφέας του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων) αποκαλεί την Ταβιθά «μαθήτρια». Είναι η μοναδική γυναίκα στην Καινή Διαθήκη στην οποία αποδίδεται ρητά αυτός ο τίτλος. Το γεγονός αυτό είναι ήδη ιδιαίτερα σημαντικό: δεν πρόκειται απλά για μια ευσεβή γυναίκα, αλλά για ένα πρόσωπο που συμμετέχει πλήρως στη ζωή του Χριστού και της Εκκλησίας Του.
 
Η αγιότητά της περιγράφεται με συγκεκριμένο και έμπρακτο τρόπο: «Η γυναίκα αυτή ήταν γεμάτη από αγαθά έργα και ελεημοσύνες, τις οποίες έκανε».
 
Οι Άγιοι Πατέρες τονίζουν ότι η αγιότητά της δεν είναι κάτι αφηρημένο ούτε μια αποκομμένη από την καθημερινή ζωή μυστική εμπειρία, αλλά αγάπη που γίνεται πράξη. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σχολιάζει:
 
«Δες πώς το Πνεύμα μαρτυρεί γι’ αυτήν όχι μέσω θαυμάτων, αλλά μέσω έργων ελεημοσύνης. Ήταν πλούσια σε έργα, όχι σε χρυσό. Τα χέρια της ήταν ο θησαυρός της» (Ομιλίες στις Πράξεις των Αποστόλων, 21).
 
Η Αγία Ταβιθά, μία από τις πρώτες μαθήτριες του Χριστού, ήταν ιδιαίτερα γνωστή για την προσφορά της, καθώς έραβε ενδύματα για τις χήρες και τους φτωχούς. Η βελόνα και η κλωστή της έγιναν όργανα ελέους και αγάπης προς όσους γύρω της βρίσκονταν σε ανάγκη.
 
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η Αγία Ταβιθά της Ιόππης τιμάται ως προστάτιδα των μοδιστρών, των ραπτών, όσων ασχολούνται με το κέντημα και γενικότερα με τη χειροτεχνία της βελόνας, καθώς και όλων εκείνων που διακονούν τον συνάνθρωπο με έργα αγάπης. Η ζωή της φανερώνει με όμορφο τρόπο την ενότητα προσευχής και εργασίας· μας διδάσκει πως ακόμη και η πιο απλή εργασία, όταν γίνεται με αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, μπορεί να αγιασθεί και να γίνει προσφορά στον Θεό.
 
Γι’ αυτούς τους λόγους η Βοηθητική Αδελφότητα Κυριών και Δεσποινίδων της ιστορικής Ελληνορθόδοξης Κοινότητας Απ. Πέτρου και Παύλου, στο Bristol της Δυτικής Αγγλίας, καθιέρωσε την Αγία Ταβιθά ως Προστάτιδα Αγία και Έφορό της.
 
Η Αγία Ταβιθά, με τη ζωή, το έργο και την κοινωνική προσφορά της μας διδάσκει έμπρακτα την έννοια της διακονίας εν Χριστώ, της αλληλεγγύης και της φιλανθρωπίας. Αυτό είναι το μήνυμα της εορτής της κι αυτό καλούνται όλοι οι χριστιανοί, αλλά και όλοι οι άνθρωποι, να ενστερνιστούν και να πραγματώσουν στην καθημερινή τους ζωή.
 
Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας