Το Νόμπελ της Χημείας…

 

…τα παράδοξα της φύσης και ο Θεός

 

Το φετινό Νόμπελ της Χημείας απονεμήθηκε στον 96χρονο Γάλλο καθηγητή Ανρί Καγκάν και στον 76χρονο Ιάπωνα καθηγητή Κένσο Σοάϊ. Ο Καγκάν ανακάλυψε τα παράδοξα σε χημικές ενώσεις που έχουν σχέση  με ζώντες οργανισμούς και φάρμακα και ο Σοάϊ προχώρησε στην πράξη τις ανακαλύψεις του Γάλλου καθηγητού. Πιο συγκεκριμένα οι δύο καθηγητές ανακάλυψαν  τα παράδοξα που συμβαίνουν στη φύση και στους  ζώντας οργανισμούς. Στο σώμα μας λ.χ. οι πρωτεΐνες συντίθενται από αμινοξέα, που υπάρχουν στη λεγόμενη «αριστερή» μορφή τους, και τα ίδια υπάρχουν και στη «δεξιά»  μορφή… Η διαφορά τους δηλαδή δεν είναι στη δομή της χημικής ένωσης αλλά στη μορφή της. Δηλαδή είναι όπως το δεξιό και το αριστερό χέρι μας, γι’ αυτό και το φαινόμενο ονομάστηκε διεθνώς «χειρομορφία», από τις ελληνικές λέξεις «χέρι» και «μορφή».
 
Το φαινόμενο της χειρομορφίας έχει συνέπειες πολύ συγκεκριμένες  στον οργανισμό του ανθρώπου. Όταν οι πρωτεΐνες δεχθούν εξωτερική επέμβαση θα αντιδράσει θετικά μόνο η μία από τις δύο μορφές τους. «Είναι εξαιρετικά σημαντική η εργασία  του Καγκάν και στη συνέχεια του Σοαΐ για την παραγωγή φαρμάκων, διότι ανακάλυψαν πως το ίδιο μόριο, στη δεξιά ή στην αριστερή μορφή του, μπορεί να έχει πολύ διαφορετικά βιολογικά αποτελέσματα» δήλωσε ο Ολιβιέ Ριάντ, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Λουβαίν και πρώην φοιτητής του Καγκάν.
 
Το τραγικό γεγονός το οποίο έκαμε τον Καγκάν να επιτείνει την έρευνά του για τη διαφορετική συμπεριφορά των ίδιων βιοχημικών ενώσεων του οργανισμού, που έχουν χειρομορφία, και για την αντιμετώπισή αυτής της συμπεριφοράς  ήταν  τα τραγικά αποτελέσματα από τη χορήγηση του φαρμάκου  της θαλιδομίδης. Το 1957 η Γερμανική Εταιρεία Chemie Grunenthal, έθεσε σε κυκλοφορία το εν λόγω φάρμακο, ως πρωτοποριακό για τις εγκύους γυναίκες. Κατά τη δήλωση της Εταιρείας αυτές με τη χρήση του θα ηρεμούσαν και θα απέφευγαν τη ναυτία, τους εμετούς και άλλες δυσάρεστες καταστάσεις. Στην έρευνά τους βρήκαν μεν το δραστικό του φαρμάκου, αλλά δεν βρήκαν ότι ο βιοχημικός τύπος του ήταν χειρόμορφος και πως η μεν αριστερή μορφή του είχε αποτελέσματα  για τις εγκύους, ενώ η δεξιά του προκαλούσε σοβαρές δυσμορφίες και αναπηρίες στο νεογέννητο! Το σκάνδαλο ήταν τεράστιο, γιατί το γερμανικό εργοστάσιο που παρήγαγε την βλαβερή θαλιδομίδη προκάλεσε δυστυχία σε χιλιάδες οικογενειών παγκοσμίως.
 
Ο Καγκάν αναγνωρίζοντας ότι δεν μπορεί να εξηγήσει την προέλευση της χειρομορφίας των χημικών ενώσεων που αφορούν στον άνθρωπο προχώρησε στην έρευνα για χρήση ουσιών που να μεγιστοποιούν το αποτέλεσμα της επιλογής της καλής μορφής των χειρόμορφων χημικών ενώσεων. Με αυτή την έρευνα του βοήθησε σημαντικά στην έρευνα για την αποφυγή του συμβάντος με την θαλιδομίδη στην παραγωγή φαρμάκων.
 
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι επί χιλιάδες χρόνια οι χειρόμορφες βιοχημικές ενώσεις λειτουργούν φυσιολογικά στον άνθρωπο και στους άλλους ζώντες οργανισμούς με απόλυτη ακρίβεια και χωρίς επιπτώσεις στην υγεία του! Μόνο όταν ο άνθρωπος θέλησε να παρέμβει και να τις χρησιμοποιήσει προκλήθηκε η τραγωδία της θαλιδομίδης.
 
Όλα τα φάρμακα έχουν τις παρενέργειές τους, αλλά εγκρίνονται από τους Οργανισμούς Ελέγχου όταν το όφελος από την χρήση τους θεωρείται  ότι είναι πολύ μεγαλύτερο από την τυχόν ζημία που προκαλούν. Παράδειγμα είναι και τα εμβόλια που κυκλοφορήθηκαν κατά του κορωνοϊού. Από τα όσα έχουν δημοσιευθεί πολλές ζωές σώθηκαν, αλλά γεγονός είναι πως τα κέρδη των εταιρειών που τα παράγουν είναι τεράστια και οι παρενέργειες σε πολλές περιπτώσεις είναι σοβαρές, όπως φαίνεται στα ολίγα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας... 
 
Ο επιστήμονας Καγκάν βρήκε τρόπο να χρησιμοποιούνται χειρόμορφες ενώσεις στα φάρμακα χωρίς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, κάτι πολύ θετικό για τη θεραπεία ασθενειών. Όμως δεν μπόρεσε να εξηγήσει το γιατί από της δημιουργίας του ανθρώπου οι χειρόμορφες ενώσεις λειτουργούσαν άψογα αυτές, ενώ όταν αυτός παρενέβη προκάλεσαν τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα.
 
Γενικά τα περί του σκοπού της ζωής και οι βαθύτερες αιτίες των φαινομένων δεν μπορούν να εξηγηθούν. Σχετικά ο Αμερικανός Νομπελίστας φυσικός και κβαντομηχανικός Ρίτσαρντ Φάινμαν είπε σε εκπομπή του BBC πως όταν ένας επιστήμονας ερωτάται το «γιατί» για κάποιο φαινόμενο απαντά  μόνο με το «πώς», καθώς το απόλυτο «γιατί» οδηγεί σε μια ατέρμονη σειρά ερωτημάτων χωρίς επιστημονική απάντηση. Και ο επίσης Νομπελίστας Ιταλός φυσικός και εφευρέτης του ασυρμάτου και της τηλεφωνίας Γκουλιέλμο Μαρκόνι δήλωσε για τη σχέση του με τον Θεό: « Η επιστήμη μόνη της δεν μπορεί να ερμηνεύσει πολλά πράγματα και προ πάντων το μυστήριο της ύπαρξής μας. Ποιοι είμαστε; Ποιος ο σκοπός της ζωής μας; Ο άνθρωπος επιδόθηκε  στην έρευνα των προβλημάτων αυτών, αλλά αυτά έως σήμερα μένουν άλυτα. Προσωπικά διακηρύττω με υπερηφάνεια ότι είμαι πιστός Χριστιανός. Πιστεύω στη δύναμη της προσευχής. Πιστεύω σε αυτήν όχι μόνο ως πιστός Χριστιανός, αλλά συγχρόνως και ως επιστήμονας». Διακήρυξη πίστεως υπέγραψαν και 222 κορυφαίοι Έλληνες επιστήμονες, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ακτίνες» στο υπ’ αριθμόν 61-62 τεύχος του 1946.
 
Ο σεμνός και ταπεινόφρονας επιστήμονας Καγκάν ανακάλυψε κάτι  χρήσιμο για την υγεία του ανθρώπου, χρησιμοποιώντας την συνθετική οργανική χημεία. Έτσι διόρθωσε ένα σοβαρό λάθος ενός άλλου επιστήμονα… Μας δίνει και αυτός την ευκαιρία να σκεφθούμε όσα, μεταξύ άλλων, είπε ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρός Χριστόδουλος στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, το οποίο διοργάνωσε υπό την αιγίδα του η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Αθήνα, το 2000:
 
«Η αλήθεια είναι ότι ερωτήματα περί του αν η επιστήμη τελικά αναβαθμίζει τη ζωή, αν διευρύνει τους ορίζοντες της αναζητήσεως του ανθρώπου, αν αυξάνει την ευτυχία μας και βελτιώνει την γενικότερη ποιότητα ζωής, αν πρέπει να της επιβληθούν όρια και αν διέπεται από αρχές η έρευνα, είναι ερωτήματα που απασχολούν ευρέως τις κοινωνίες μας.
 
Η Εκκλησία ευνοεί την επιστήμη, αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι κάθε ανακάλυψη αποτελεί διείσδυση στα μυστικά της θεϊκής σοφίας. Αντικρύζει όμως και μία κοινωνία που δεν διακρίνεται για την πνευματική ποιότητά της και την προσήλωσή της σε αρχές και αξίες, μια κοινωνία που έχει την ιδιότητα να γεννά περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει, που χαρακτηρίζεται από παθολογικό εγωισμό και αλαζονεία, που στερείται από κάθε ίχνος αιώνιας προοπτικής».
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου