124 Revolutions from 1481 to 1821!

 
It was in 1481 when Krokodeilos Kladas and the Maniot fighters revolted. They reached as far as Epirus and liberated the region of Himara. Unassisted by the West, which had encouraged him, Kladas was captured nine years later and flayed alive.

In 1489, the last of the Byzantine imperial house, Andreas Palaiologos, raised the revolutionary flag in Ottoman-occupied Greece. From 1492, the revolutionary wind took the form of a crusade, allied with Charles VIII of France. Five thousand revolutionaries liberated Epirus and a large part of Thessaly. The struggle was so powerful (writes Konstantinos Sathas) that the Turks "withdrew from the coasts and prepared to abandon Constantinople." However, a coalition of Christian states allied against Charles, who was forced to return to France. Left helpless, the Greeks were mercilessly slaughtered. By 1496, the revolution had died out.
 
New revolutionary movements from 1525 to 1533 resulted in the slaughter of Greeks: In Rhodes, of Metropolitan Efthymios and the notables. In the Peloponnese, of the revolutionaries abandoned in Methoni by the Knights of Malta. And, in 1565, the uprising in Epirus—triggered by the devshirme (the forced levy of Christian children)—was drowned in blood.
 
The Battle of Lepanto in 1571, which resulted in the destruction of the Ottoman fleet, gave new hope to the rayahs (oppressed subjects). The alliance of the Venetians, Spaniards, and the Pope prompted a new revolution. The insurgents were abandoned once again. Slaughters followed in Parnassida, Thessaloniki, and the Aegean. The Metropolitans of Patras and Thessaloniki were burned alive.
 
A new uprising broke out in Acarnania and Epirus in 1585: The armatoloi (local Christian militia leaders) Theodoros Bouas Grivas of Vonitsa, and Poulios, Drakos, and Malamos of Epirus liberated Vonitsa, Xiromero, and Arta, and marched toward Ioannina. However, they were defeated, and many were killed.
 
From 1609 to 1624, the Duke of Nevers of France and the Greeks organized an ambitious plan to drive the Turks out of Greece, creating a Christian army that would join the revolutionaries. The plan was never put into effect. However, during these fifteen years, the Maniots revolted several times, while the Metropolitan of Trikala, Dionysios, stirred up the peasants and, in 1616, campaigned against Ioannina and captured the city. He was ultimately defeated, captured, and flayed alive.
 
In 1659, a new Maniot revolution broke out, lasting until 1667. Three years later, the Stefanopoulos family and other Maniots fled to Corsica. Consecutive uprisings of the Greeks, starting from 1660, were instigated by the Venetians. Morosini fought naval battles and waged war against the Turks, reinforced by enthusiastic Greek revolutionaries.
 
From 1711, another great power became involved in Greece: the Tsar of Russia, Peter the Great, issued a proclamation calling on the Greeks to revolt. He named himself "Emperor of the Russo-Greeks," fuelling their imagination. In the churches, they commemorated his name, and the text of Agathangelos prophesied the salvation that "the blonde race would bring." Fifty-five years later, the world-dominating plans of Catherine the Great led to the revolution of 1766 and the Orlov Revolt of 1770. The revolutionaries were abandoned once again. They endured until 1779, when peace was restored to the Peloponnese.
 
The very next year, in 1780, the Turks set out to wipe out the klephts (anti-Ottoman insurgents) of the Peloponnese. The Kolokotronis clan resisted for twelve days and nights in Mani and then made a heroic breakout. Most were lost. The ten-year-old Theodoros Kolokotronis, his mother, and one of his sisters were the only ones who survived.
 
In 1788, the Souliotes revolted. That same year, the small fleet of Lambros Katsonis appeared at sea. He was a chiliarch (colonel) in the Russian army. The warlord Andritsos, with 500 klephts, manned the ships. Until 1790, they smashed the Turks multiple times in naval battles. That year (1790), in a terrible clash between Andros and Euboea, he soundly defeated the Turks at sea but was left with only seven ships. The next day, he found himself between two enemy fleets and was defeated. Lambros Katsonis and Andritsos continued to fight.
 
In 1792, Russia and Turkey signed a peace treaty. Katsonis refused to lay down his arms and issued a proclamation, the famous "Manifesto of Chiliarch Lambros Katsonis," in which he denounced Catherine and declared that the Greeks would gain their freedom on their own. Katsonis and Andritsos were defeated at Cape Tainaron and parted ways. Katsonis retired. Andritsos with his 500 men, fighting for forty days and nights, managed to reach Preveza.
 
The Souliote revolution ended on December 12, 1803, with a treaty that allowed them to leave with their weapons. Ali Pasha, however, broke the truce and pursued them. On December 23, a group of Souliotes found themselves in Riniasa, between Preveza and Arta. Hordes of Albanians fell upon them and slaughtered them. Despo Botsi, with ten daughters, granddaughters, and grandchildren, managed to fortify herself in the Dimoulas tower. The Albanians besieged her. She resisted as long as she could. In the end, they all blew themselves up so as not to fall alive into enemy hands. Kitsos Botsaris managed to reach Agrafa, where the Albanians caught up with him. He fortified himself in a monastery and held out until the following April. Only eighty managed to escape.
 
A new revolutionary wave swept through Greece in 1806, from the Peloponnese to Macedonia, as the Russians and Napoleon's French competed to win over the Greeks. Once again, the insurgents were left to their fate, and the Turks took their revenge out on them. In the Peloponnese, the Turks wanted to finish off the Kolokotronis clan. Theodoros Kolokotronis's companions did not want to leave. They fought for months before being forced to cross over to Kythira and, from there, to Zakynthos. This was followed by the epic exploits of Nikotsaras in Macedonia and Yiannis Stathas in the Aegean, which forced the Sublime Porte to negotiate with the revolutionaries.
 
In 1814, the Filiki Eteria (Society of Friends) was founded. Seven years later, the 124th uprising broke out, leading to freedom.
 
The Greeks struggled and shed blood for centuries for their freedom. It is the best answer to the revisionists of our history who try to convince us that the Greek Nation was "manufactured."

Greece vs Turkey

 
Greece may be smaller in size and population, compared to Turkey, but its Armed Forces are built on professionalism, advanced technology, exceptional training, and unwavering determination. Throughout history, Greece has repeatedly shown that courage, preparedness, and national unity outweigh numerical superiority.
 

With its modern air power, strong naval tradition, and highly capable personnel, Greece remains a reliable guardian of peace, freedom, and stability in the Eastern Mediterranean. When it comes to defending its sovereignty, the spirit of the Hellenic nation has always been its greatest strength.

Πώς η Ελλάδα διώχνει τα παιδιά της

 
Φίλος καλός μου διηγήθηκε μια πικρή ιστορία για το πώς το Ελληνικό κράτος ανάλγητα διώχνει ανίψια του, που ζουν στις ΗΠΑ και θέλουν να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια. Έως τώρα γνωρίζαμε ότι το υλιστικού και ωφελιμιστικού φρονήματος κράτος -με την ανοχή ή συνεργία γονέων του αυτού φρονήματος- διώχνει τα παιδιά από την Ελλάδα σε μια ξένη χώρα, όπου ωραιοποιείται ο τρόπος ζωής και εργασίας. Γνωρίζαμε επίσης ότι με το να δοθεί δικαίωμα ψήφου στους Έλληνες κατοίκους του εξωτερικού είναι ένας τρόπος διατηρήσεως των δεσμών τους με την Πατρίδα. Τώρα μάθαμε πως η γραφειοκρατία του κράτους μας προκαλεί σχεδόν ανυπέρβλητα προβλήματα σε ομογενείς, που γεννήθηκαν στο εξωτερικό και έχοντας εθνική συνείδηση επιθυμούν να καταστούν και τυπικά αυτό που είναι, Έλληνες. Σημειώνεται ότι και οι δύο γονείς των αιτούντων την ελληνική ιθαγένεια ομογενών είναι Έλληνες, γεννημένοι στην Ελλάδα!
 

Το ιστορικό της υπόθεσης. Ο παππούς τους από τη μητέρα τους γεννήθηκε στην Κρήτη και είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ το 1909. Το 1912 ο αδελφός του σκοτώθηκε πολεμώντας κατά τον Α΄Βαλκανικό Πόλεμο και ο ίδιος αποφάσισε το 1913 να επιστρέψει στην Ελλάδα, όπου επιστρατεύθηκε και έλαβε μέρος στον Β΄Βαλκανικό Πόλεμο. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή παρέμεινε στην Ελλάδα, παντρεύτηκε φυσικά Ελληνίδα και το 1942 γεννήθηκε η μητέρα των αιτούντων την Ελληνική ιθαγένεια. Το 1948 επέστρεψε στις ΗΠΑ. Ο παππούς από τον πατέρα τους γεννήθηκε στην Κεφαλονιά, όπου και παντρεύτηκε. Ο πατέρας τους γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1938. Το 1962 οι γονείς παντρεύτηκαν και απέκτησαν τα παιδιά που ζητούν την ελληνική ιθαγένεια και δεν τους δίδεται…
 
Η αιτία. Ο 88χρονος πατέρας των αιτούντων, κατά τη συνήθεια που κυριαρχεί στις ΗΠΑ, έκοψε το επώνυμό του και από «Καραγιώργης» (Σημ. Ψευδώνυμο, το πραγματικό επώνυμο είναι στο αρχείο του γρ.) το έκαμε «Κάρας». Αυτό κατά την ελλαδική γραφειοκρατία θεωρείται ότι μπορεί να είναι αιτία πλαστοπροσωπίας και απορρίπτεται για χρόνια η αποδοχή του αιτήματος των παιδιών του! Το πιστοποιητικό γάμου των γονέων, που εξεδόθη στις ΗΠΑ και στο οποίο αναγράφονται και τα δύο επώνυμα του «Κάρας», αυτό δηλαδή που είχε στην Ελλάδα και αυτό που μετέτρεψε στις ΗΠΑ, δεν ήταν αρκετό να πείσει την γραφειοκρατία. Ούτε η βεβαίωση του ελληνορθοδόξου ιερέα της ενορίας του στις ΗΠΑ, ότι πρόκειται περί του ιδίου προσώπου ήταν αρκετή. Σημειώνεται ότι όλη η οικογένεια είναι εκ των φιλακόλουθων  μελών της ενορίας και εκ των στελεχών της.
 
Το τμήμα ειδικού ληξιαρχείου του Ελληνικού Υπουργείου των Εσωτερικών, στο οποίο το 2024 προσκομίσθηκε η εκδοθείσα στις ΗΠΑ ληξιαρχική πράξη γάμου και αποδεικνύει την ταυτοπροσωπία του «Κάρα» με το ελληνικό του επώνυμο, απέρριψε το αίτημα. Στο αιτιολογικό γράφει: «Απαντώντας στο αίτημά σας... σας ενημερώνουμε ότι για τη διόρθωση του επωνύμου του πατρός σας… απαιτείται η έκδοση αναγνωριστικής απόφασης από ελληνικό δικαστήριο της απόφασης πολιτογράφησής του στις ΗΠΑ και στη συνέχεια η αυτοπρόσωπη εμφάνισή του στην Υπηρεσία μας με την αλλοδαπή απόφαση, επικυρωμένη με τη σφραγίδα της Συνθήκης της Χάγης, την επίσημη μετάφρασή της στα ελληνικά, την ελληνική αναγνωριστική δικαστική απόφαση και την έκθεση επίδοσής της στον εισαγγελέα… Το συνημμένο στο ηλεκτρονικό σας μήνυμα Πιστοποιητικό από τον Δήμο Κεφαλονιάς, τέλος, δεν αποδεικνύει την αλλαγή του επωνύμου του πατρός σας στα Δημοτολόγια, παρά συνιστά πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας, το οποίο δεν γίνεται δεκτό στην Υπηρεσία μας».    
 
Ουσιαστικά η ελλαδική γραφειοκρατία ζητεί από τον 88χρονο «Καρά» και μετά από 76 χρόνια στις ΗΠΑ με το επώνυμο αυτό να το αλλάξει. Δεν δέχεται την προφανή ταυτοπροσωπία και θέλοντας να του επιβάλλει αδύνατες γι’ αυτόν καταστάσεις, επικυρωμένες και με… τη Συνθήκη της Χάγης (!!!) ουσιαστικά του αρνείται αυτό που αισθάνεται από τότε που γεννήθηκε, ότι είναι Έλληνας!
 
Για την ιστορία πρέπει να αναφερθεί ότι όταν η γραφειοκρατία αντιμετωπίζει ελληνοποίηση, που την χρειάζεται για ωφελιμιστικούς λόγους, ξεπερνιούνται όλες οι δυσκολίες… Παράδειγμα αυτή του καλαθοσφαιριστή του Ολυμπιακού Τάϊλερ Ντόρσεϊ. Ελληνοαμερικανός  ήταν ο παππούς του από την πλευρά της μητέρας του. Όταν η Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης πείσθηκε ότι θα βοηθούσε την Εθνική Ελλάδος με την ελληνοποίησή του κινητοποιήθηκε η ίδια και, με την φροντίδα της, κυβερνητικός παράγων και η γραφειοκρατία. Ο δημοσιογράφος Νίκος Παπαϊωάννου περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την περίπτωση:
 
«Το θετικό ήταν πως η μητέρα του Τάιλερ Ντόρσεϊ είχε όλα τα χαρτιά. Βρέθηκε αμέσως η μερίδα του παππού του στον Δήμο Αθηναίων και ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου για να προλάβουμε τις ημερομηνίες. Είχαμε βοήθεια από όλους τους υπαλλήλους… Τα χαρτιά τα πήγαμε στις αρμόδιες Αρχές, όταν ο Τάιλερ ήρθε στην Αθήνα. Μέσα σε 3 εβδομάδες, σε χρόνο ρεκόρ, βγήκαν τα χαρτιά του και το διαβατήριό του... Την ταυτότητά του την πήρε μία ή δύο ημέρες πριν αρχίσει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Πήγε στο αστυνομικό τμήμα, στο Ηράκλειο Κρήτης. Εκεί είχε εκδοθεί!»…
 
Καλώς επιδείχθηκε αυτός ο ζήλος για τον Ντόρσεϊ, όμως αυτός ο ζήλος και η ίδια ευρύτητα πνεύματος θα έπρεπε να επιδεικνύεται σε κάθε πολίτη και μάλιστα όταν δεν είναι μόνο ο ένας παππούς του που γεννήθηκε στην Ελλάδα, αλλά και οι δύο γονείς του.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Δημογραφικά Ελλάδος

 
Οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το έτος 2025 ανήλθαν σε 65.594. Οι θάνατοι σε 121.566! Δηλαδή 55.972 περισσότεροι θανόντες μόνο για το έτος 2025! Είναι σαν το 2025 να αφανίστηκε μια πόλη του μεγέθους της πόλης της Κατερίνης σε ένα έτος. Ή κάθε τρία χρόνια να αφανίζεται μια πόλη σαν την Πάτρα.
 

Το εύλογο ερώτημα είναι το γιατί οι κυβερνήσεις των Αθηνών (δεν χρησιμοποιώ το επίθετο «Ελληνικές») δεν έχουν κηρύξει εθνικό συναγερμό και δεν έχουν εκτρέψει όλους τους εθνικούς πόρους για την ανάσχεση του δημογραφικού εθνοκτόνου κινδύνου.
 
Η Ελλάς με την σημερινή της μορφή στα επόμενα 30-50 χρόνια δεν θα υπάρχει. Ούτε ως κοινωνική διαστρωμάτωση και σύνθεση, ούτε ως πληθυσμιακή σύνθεση και θρησκευτική αποτύπωση. Το σε τι θα έχει διαμορφωθεί στην πραγματικότητα μένει να το δούν αυτοί που θα ζουν τότε, πάντως σίγουρα θα είναι ένα μωσαϊκό με κομμάτια που δύσκολα θα κολλάνε μεταξύ τους!
 
Εάν η Δημοκρατία λειτουργούσε στην πατρίδα μας, η συστηματική καταστροφική επιδείνωση του Δημογραφικού τα τελευταία 50 χρόνια θα είχε σημάνει συναγερμό  και θα είχε αναστραφεί…
 
Όλες ανεξαιρέτως οι μεταπολιτευτικές κυβερνήσει είναι υπεύθυνες γι’ αυτήν την κατάσταση…
 
Μόνο ο Ελληνικός λαός θα μπορούσε να δώσει την λύση, αν βέβαια η Δημοκρατία λειτουργούσε, όμως αυτός ο πατριωτικός στην συντριπτική πλειοψηφία του λαός είναι σε καταστολή και βαθειά άγνοια, συστηματικά παραπληροφορημένος, με τα γνωστά φυλετικά ελαττώματά μας, καλλιεργημένα συστηματικά από σκοτεινά συμφέροντα… Γι’ αυτό φτάσαμε στα αποτελέσματα που βλέπουμε .
 
ΥΓ
Πιστεύω ότι αν κάτι θα μπορούσε να μας σώσει στην τραγική κατάσταση που βρισκόμαστε και προδιαγράφεται εναργώς μπροστά μας στο ορατό μέλλον, αυτό θα ήταν κάτι ανάλογο και συγκρίσιμο με το έργο του Πατροκοσμά (Αγίου Κοσμά του Αιτωλού) που έσωσε την Ελλάδα από τον εξισλαμισμό!
 
Aν γενναίοι αποφασισμένοι πατριώτες Έλληνες αρχίσουν να  ανεβοκατεβαίνουν ασταμάτητα την Ελλάδα πληροφορώντας τους Έλληνες για ό,τι τους μέλλεται, τότε, Θεού συνεργούντος, η κατάσταση ίσως αναστραφεί!
 
Με άλλα λόγια, όπως από θαύμα μας έσωσε ο Θεός από τον εξισλαμισμό, στέλνοντας τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, έτσι πάλι με θαύμα θα μπορούσε να μας σώσει και πάλι!!!
 
Μάνος Κανάρης

5 Greek beaches among Europe’s Top 10!

 
Five Greek beaches have been selected among the 10 European Best Beaches 2026 ranked by European Best Destinations:
 

🌊 Voutoumi (Antipaxos)
🌊 Fteri (Kefalonia)
🌊 Elafonisi (Crete)
🌊 Rovinia (Corfu)
🌊 Paleokastritsa (Corfu)
 
From secluded turquoise coves and dramatic cliffs to iconic pink-sand shores, Greece continues to offer some of Europe’s most inspiring coastal landscapes.

First Hellenic Republic

 
In 1821, the Greek War of Independence ignited a struggle that would change the course of Balkan history. After centuries of Ottoman rule, revolutionaries fought for the dream of a free Greek state - laying the foundation for the First Hellenic Republic (1822-1832).
 

⚔️ Courage against an empire.
🏛️ The rebirth of a nation.
📜 A fight that inspired independence movements across Europe.
 
This map highlights the territory of the First Hellenic Republic, a symbol of resilience, sacrifice, and the enduring quest for self-determination.
 
“Freedom is not given - it is won.”
 
The Greek War of Independence was certainly one of the most influential revolutions of the 19th century!

The Blue Homeland

 
Turkey, the strange neighbour of Greece, is preparing a new law, about what they define as the Blue Homeland.
 

But the actual Blue Homeland in that particular region is exactly what the map of this post suggests.
 
History, identity, and borders have always shaped civilizations across centuries. 🌍📜
 
From ancient kingdoms to modern nations, maps like this reveal how cultures, empires, and influences evolved through time. 

Whether agreed upon or debated, historical perspectives continue to spark conversations that connect the past with the present. ⚔️🏛️
 
The whole area of the Balkans and surrounding regions was shaped by conquest, culture, and language!
 
We shall certainly have the chance to revisit this topic once the new Turkish law is in place, if it ever be.

Ένωση Επτανήσου με Ελλάδα

 
Η χαρούμενη επέτειος της ενώσεως της Επτανήσου με την μητέρα Ελλάδα ημερομηνιακά είναι κοντά με την θλιβερή επέτειο της αλώσεως της Βασιλεύουσας. Στην Κέρκυρα ο κεντρικός εορτασμός θύμισε Βυζάντιο. Τελέστηκε η Θεία Λειτουργία και η Δοξολογία προεξάρχοντος του Μητροπολίτου, ο οποίος φορούσε άμφια και μίτρα (στέμμα) - που φορούσαν ο Αυτοκράτορας της Ρωμιοσύνης και οι αξιωματούχοι της. Επλαισιούτο από πλήθος λαού, από σημαίες, λάβαρα, εξαπτέρυγα και από την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων. Και μετά η παρέλαση, την οποία κοσμούσαν και με τοπικές φορεσιές οι νέοι και οι νέες, ήταν και οι πολυπληθείς μπάντες, που ενίσχυαν μελωδικά τον πανηγυρικό τόνο.
 

Παρούσα και η πολιτική εξουσία δια του ανωτάτου άρχοντος, του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κων. Τασούλα, θυμίζουσα τις καλές ημέρες των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας και αυτό που γράφει ο μέγας Βυζαντινολόγος Στίβεν Ράνσιμαν για τον Ιουστινιανό, ο οποίος υποστήριζε τη διάκριση μεταξύ του sacerdotium και του imperium και πίστευε πως η μεταξύ τους αρμονική σχέση είναι ουσιαστική για την ευημερία του κόσμου και ότι το ιμπέριουμ πάντοτε οφείλει να υποστηρίζει τις αποφάσεις και το κύρος του κλήρου («Η Βυζαντινή θεοκρατία», Εκδ. «Δόμος», 1982, σελ. 51).
 
Μετά το 1204 και την πρώτη άλωση από τους «χριστιανούς» Ενετούς και Φράγκους η πίεση στη Ρωμέικη Αυτοκρατορία γινόταν όλο και πιο μεγάλη. Από τη μία οι στην Ανατολή οθωμανοί οσμανλήδες πίεζαν κατακτώντας εδάφη, και από την άλλη στη Δύση οι «χριστιανοί» πίεζαν να υποκύψουμε στον Πάπα και να απωλέσουμε την ταυτότητά μας, χωρίς να μας εγγυώνται ότι θα μας προστάτευαν από τον εξ Ανατολής κίνδυνο... Ο μεγαλοφυής ιστοριοδίφης Σπυρίδων Ζαμπέλιος περιγράφει με ακρίβεια και αντικειμενικότητα την προ της Αλώσεως κατάσταση:
 
«Οφείλει το γένος των Ελλήνων, παραιτούμενον των περί Ορθοδοξίας αξιώσεών του, και επί σκοπώ του να διαφυλαχθή από τους άκρους κινδύνους, να στρέψει όμμα συνδιαλλακτικόν προς την Δύσιν, να παραδεχθή τον Παπισμόν, να συγχωνευθή μετά των εσπερίων εθνών, να απολέση την αρχαιόγονον φύσιν του, να εξουθενηθή εις τον ωκεανόν των δυτικών εθνικοτήτων, να αποταχθή της αυθεντίας του παρελθόντος, να απεκδυθή της ιστορικής ηγεμονίας του και ταύτα πάντα χωρίς της βεβαιότητος ότι θέλει σωθή ποτέ από της ημέρας παρ’ ημέραν αναβαινούσης βαρβαρικής πλημμύρας. Ή μάλλον, οφείλει προς τον βάρβαρον μεν να παραχωρήση την αυτονομίαν, τον βυζαντινόν θρόνον, την πολιτείαν, εις εαυτό δε να φυλάξη την κατοχήν του θρησκεύματος, ως παλλάδιον εντός του οποίου ήθελε καταφύγει και κρυφθή ο σπόρος της ελευθερίας; Εις άλλας λέξεις, τί μέλλει να δώση βοράν εις τον της Ανάγκης αδυσώπητον δράκοντα; Την ύλην ή το πνεύμα; Να δώση το θρήσκευμα και την εν τω θρησκεύματι μέλλουσαν αναγέννησιν προς τους Δυτικούς, ή να παραδώση το μεσαιωνικόν ατελέστατον πολίτευμα προς τους διαδόχους του Οτμανίου; Δεξιόθεν κρημνός, αριστερόθεν τάφος. Τα εθνικά στοιχεία ηθέλησαν να ριφθώσιν εις τον κρημνόν κατά προτίμησιν, με την ελπίδα την προς τον Θεόν και την βοήθειαν της Ιστορίας» («Άσματα δημοτικά και μελέτη περί μεσαιωνικού Ελληνισμού», Κέρκυρα, 1852, ανατύπ. Βιβλιοπωλείο Διονυσίου Νότη Καραβία, Αθήνα, 1986, σελ. 503).
 
Από την Άλωση αρχίζει ο αγώνας επιβίωσης του Ελληνισμού. Μακρά η περίοδος, 400 χρόνια, σκλαβιάς και τυραννίας υπό αλλόθρησκο κατακτητή. Κατ’ αυτήν συνέβη το δυσκατόρθωτο για όλους τους λαούς της Γης, επιβίωσε το Έθνος χάρη στην Εκκλησία και τους πιστούς λαϊκούς, που διατήρησαν με θυσίες ζωντανές την γλώσσα και την ιστορία μας. Ο Σάμιος  λόγιος Επαμεινώνδας Σταματιάδης (1835-1901) σημειώνει ότι δύο τάξεις υποβάσταξαν κατά τους χαλεπούς εκείνους χρόνους το βαρύ και δυσβάστακτο της Ελληνικής εθνότητος φορτίο, η Εκκλησία και οι αρματωλοί - κλέφτες. Ειδικότερα  γράφει, μεταξύ άλλων:
 
«Οι Έλληνες, ως Χριστιανοί, οφείλουν σεβασμό προς την αγίαν αυτών εκκλησίαν, ως έθνος όμως οφείλουν προς αυτήν και ευγνωμοσύνην, διότι υπό της αγάπης και προνοίας αυτής περιβαλλόμενοι διήλθον σώοι το σκιερό και ζοφώδες διάστημα τεσσάρων όλων αιώνων, υπ’ αυτής εκτρεφόμενοι με το μάνα της εις Θεόν πίστεως, παρηγορούμενοι με την αλάνθαστον παρηγορίαν της ελπίδος, θωρακιζόμενοι με τον αδιαπέραστον θώρακα της υπομονής, υποβασταζόμενοι τέλος με το έρεισμα της προς αλλήλους ευαγγελικής αγάπης» («Βιογραφίαι των Ελλήνων Μεγάλων Διερμηνέων», Αθήνησι, 1865, Ανατύπ. Εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη, 1973, σελ. 8-10).
 
Ο Ελληνισμός δεν θα υπήρχε χωρίς το Βυζάντιο, υποστήριξε σε συνέντευξή της η βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ: «Τί είναι ο Νεοελληνισμός; Ορθοδοξία και ελληνική γλώσσα. Χωρίς το Βυζάντιο δεν θα υπήρχε Ορθοδοξία, όπως επίσης δεν θα είχε συντηρηθεί και διαδοθεί η ελληνική γλώσσα, η οποία δεν έγινε ποτέ νεκρή γλώσσα και μόνον οι Έλληνες τη μιλάμε, αφού δεν υπάρχουν ελληνογενείς γλώσσες, όπως υπάρχουν οι λατινογενείς».
 
Μια πλευρά του παρόντος έζησε η Κέρκυρα πριν από  λίγες ημέρες, όπως την ζούμε οι περισσότεροι Έλληνες σε κάθε εθνική και θρησκευτική μας εορτή. Ο Ελληνισμός εκφράζεται έτσι ως συνέχεια του Βυζαντίου και με ευθύνη για τα πεπρωμένα του. Υπάρχει και η άλλη πλευρά. Την εκπροσωπούν οι οπαδοί του δυτικού «προοδευτισμού». Από τη μεταπολίτευση έως σήμερα υπάρχει μια αυξανόμενη πίεση από ολιγάριθμες, αλλά ισχυρές αντίθεες δυνάμεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της χώρας, για περιθωριοποίηση της Εκκλησίας, για κατάργηση των συμβόλων που θυμίζουν το παρελθόν των Ελλήνων και προσχώρηση στον τύπο του δυτικού ανθρώπου, του αποδεχόμενου ή ανεχόμενου την εφαρμογή των ιδεολογιών του ηδονισμού, του ατομισμού και του μηδενισμού, που τις παραποιεί και τις μετατρέπει σε «δικαιώματα». Και είναι εντυπωσιακό ότι πολιτικοί και του κυβερνώντος Κόμματος, οπαδοί του Σημιτισμού, επιχειρούν να συνδυάσουν τα μη αναμιγνυόμενα, Εκκλησία και δυτικό «εκσυγχρονισμό».
 
Παράδειγμα ο 38ετής κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Μετά την πρόσφατη συνάντησή του στην Αθήνα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο δήλωσε: «Η σοφία, η νηφαλιότητα και το κύρος του αποτελούν διαρκή πηγή έμπνευσης και καθοδήγησης για την απαιτητική συνέχεια του έργου μας». Όμως τον Ιανουάριο του 2026 μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ είχε πει για τις αμβλώσεις: «Είναι αδιανόητο το 2026 να συζητάμε για το τί θα κάνει μια γυναίκα με το σώμα της, αυτά η χώρα μας τα έχει λύσει πολλές δεκαετίες πριν». Επισημαίνεται στον κ. Μαρινάκη πως η «έμπνευσή» του από τον Πατριάρχη δεν πρέπει να είναι επιλεκτική και κατά τη βούλησή του, αλλά οφείλει να είναι σύμφωνη με τα όσα αυτός πρεσβεύει. Αλλιώς η συνάντηση ήταν μια τυπική κοινωνική επαφή, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τις προσεχείς εκλογές και η δήλωσή του χωρίς περιεχόμενο. Τα ίδια ισχύουν για όσους βουλευτές, ερήμην του λαού και κατά παράβαση των κανόνων της Φύσεως, της Ηθικής και της διδασκαλίας της Εκκλησίας, ψήφισαν υπέρ του γάμου των ομοφυλοφίλων, αλλά επιδιώκουν και καλές σχέσεις με τον κλήρο...
 
Ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός στον Εθνικό μας  Ύμνο μιλάει για τα περασμένα μεγαλεία που έζησε ο Ελληνισμός και επισημαίνει πως διηγώντας τα είναι να κλαις για το πού κατάντησε… Ο στίχος του, από την πέμπτη στροφή του Ύμνου, αναφέρεται στην εποχή της τουρκοκρατίας, αλλά για κάποιους Έλληνες παραμένει επίκαιρος…
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Εξήντα πέντε χρόνια Ελλάδα - ΕΟΚ

 
Συμπληρώνονται φέτος εξήντα πέντε χρόνια από την υπογραφή της συμφωνίας συνδέσεως της Ελλάδος με την ΕΟΚ. Συγκεκριμένα το ελληνικό αίτημα για τη σύναψη συμφωνίας συνδέσεως έγινε δεκτό από το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΟΚ στις 24 Ιουλίου 1959. Άρχισαν αμέσως οι διαπραγματεύσεις, που κατέληξαν στην υπογραφή της συμφωνίας συνδέσεως στις 10 Ιουλίου 1961. Συμπληρώνονται επίσης σαράντα πέντε χρόνια από την ένταξή μας σε αυτήν (1^η Ιανουαρίου 1981).
 

Στα χρόνια που πέρασαν υπήρξαν πολλές εξελίξεις στη δομή, στις χώρες μέλη, στην πολιτική των οργάνων της, στους σκοπούς της γραφειοκρατίας, στον ρόλο των ισχυροτέρων χωρών μελών της. Για έναν απολογισμό αυτών των εξήντα πέντε ετών καταγράφουμε απόψεις, που διατυπώθηκαν στην Βουλή των Ελλήνων εν όψει της υπογραφής της συμφωνίας, κατά τη συνεδρία της 19^ης Ιουνίου 1961. Κατά την πολύωρη συνεδρία η συζήτηση περιεστράφη στην επίπτωση που θα είχε  στην ελληνική βιομηχανία και γενικότερα στην ελληνική οικονομία η σύνδεση και στη συνέχεια η ένταξη της χώρας στην τότε ΕΟΚ. Μεταξύ των άλλων  διατυπώθηκαν ανησυχίες για την εξέλιξη του Ελληνισμού εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Να σημειωθεί ότι οι βουλευτές όλων των Κομμάτων και ανεξαρτήτως των ιδεολογικών τους αντιλήψεων μίλησαν σε θαυμάσια ελληνικά, με επιχειρήματα και με σεβασμό στην αντίθετη άποψη.
 
Στην ομιλία του, ο και πρωθυπουργός διατελέσας (κυβέρνηση αποστατών), Στέφανος Στεφανόπουλος αναφέρθηκε στην ανησυχία που διατύπωσε ο διανοούμενος Ευάγγελος Παπανούτσος, μήπως η Ένωση της Ευρώπης καταστεί ένωση υπό την κυριαρχία των ισχυρών χωρών και καταλήξει στην εξαφάνιση του Ελληνισμού, όχι απλώς ως πολιτικής ή οικονομικής οντότητος, αλλά του Ελληνισμού ως εκπολιτιστικής μονάδος, ως συγκεκριμένης συνειδήσεως, ως ήθους και ύφους, ως ιστορικού μεγέθους. Και ανατρέχοντας (ο Παπανούτσος) στην ιστορία και στο παράδειγμα της Αθηναϊκής συμμαχίας κατέληξε στην υποψία, ότι τέτοιες ενώσεις θα ημπορούσαν να οδηγήσουν σε μία νέας μορφής αποικιοκρατία.
 
Στην υποψία του Ευαγ. Παπανούτσου ο Στέφανος Στεφανόπουλος απάντησε: «Η Ευρωπαϊκή Ένωσις δεν είναι δυνατόν να καταστεί αποικιοκρατική, διότι αντίκειται προς τας σημερινάς αντικειμενικάς συνθήκας. Εάν τούτο πράξη, δεν ημπορεί παρά να καταρρεύση». Στη συνέχεια συμμερίστηκε εν μέρει την άποψη Παπανούτσου, αναφέροντας άλλο κίνδυνο, την εισβολή της τεχνικής: «Κύριοι βουλευταί, …ο Ελληνικός πολιτισμός δεν κινδυνεύει από την ΕΟΚ, κινδυνεύει όμως αναμφιβόλως όλος ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός, που έχει τας ρίζας του στον Ελληνικό. Κινδυνεύει από την εισβολή της τεχνικής. Αι ηθικαί αξίαι, αι πνευματικαί αξίαι, η μακροτάτη ανθρωπιστική του παράδοσις, κινδυνεύουν από την επικράτησιν της τεχνοκρατίας, από την εξάπλωσιν του υλιστικού πνεύματος».
 
Ο Στ. Στεφανόπουλος εξέφρασε το 1961 την αισιοδοξία του ότι η Ελλάδα θα αποκρούσει κάθε εισβολή και απόπειρα εξαφανίσεώς της: «Η Ελλάς με τας ενδογενείς ηθικάς και πνευματικάς αυτής αξίας, με την μακραίωνα αυτής ανθρωπιστικήν παράδοσιν, με την ορθόδοξόν της πίστιν, όχι μόνον δεν πρόκειται να εξαφανισθή και να καταποντισθή μέσα εις την Ευρωπαϊκήν Ένωσιν, αλλά αντιθέτως θα είναι πλουσιωτέρα η εις αυτήν πνευματική της εισφορά, αρκεί να προσέξη την Παιδείαν της, την Παιδείαν δια την οποίαν δεν εγένετο επαρκής λόγος…» (Σημ. Αντιγραφή από τα Πρακτικά της Βουλής, περ/κό Εποπτεία, τεύχος 167, Μάιος 1991, σχόλια Παν. Δρακόπουλου).
 
Σε αυτό το τεύχος του περιοδικού «Εποπτεία», το 1991, τριάντα χρόνια μετά την συμφωνία συνδέσεως και δέκα από την ένταξη της Ελλάδος στην ΕΟΚ, ο τότε Μητροπολίτης Δημητριάδος και μετά Αρχιεπίσκοπος αείμνηστος Χριστόδουλος βλέπει έκπτωση αξιών και γράφει: «Ήλθε η ώρα να βάλουμε μυαλό, εγκαταλείποντας λαθεμένες επιλογές που μας έφεραν στο σημερινό αδιέξοδο. Παιδεία, οικογένεια, κοινωνία, δημόσιος βίος, ιδιωτική ζωή, όλες οι εκφάνσεις της ζωής μας πρέπει να διαποτισθούν από το ζείδωρο και ανανεωτικό πνεύμα της Ορθοδοξίας, που υπάρχει ανέπαφο, εκεί, στο ιστορικό ντουλάπι μας και δεν αξιοποιείται. Η αξιοποίηση του είναι θέμα επιλογής μας. Αρκεί και η εκκλησιαστική μας ηγεσία να αναλάβει τις ευθύνες της, να περάσει στην αυτοκριτική και από εκεί στη δυναμική προβολή του νέου τρόπου ζωής, που εκφράζεται μέσα από την εκκλησιαστική ζωή και παράδοση. Θα είναι ανεξόφλητο το χρέος μας προς τη νέα γενιά αν δεν αρθούμε οι εκκλησιαστικοί λειτουργοί όλων των βαθμών στο αρμόζον ύψος των περιστάσεων και απογοητεύσουμε για άλλη μια φορά το λαό μας, που τώρα αναμένει από την Εκκλησία του στήριξη και κυρίως λόγο ζωής».
 
Τον Ιούνιο του 2009, σαράντα οκτώ χρόνια μετά τη συμφωνία σύνδεσης ο αείμνηστος Κώστας Τσιρόπουλος έγραψε στο περιοδικό «Ευθύνη», που διηύθυνε: «Έχοντας ανατριχιαστικά απομακρυνθεί τα ευρωπαϊκά κράτη από το συστατήριο εκείνο ευγενές όραμα των “πατέρων” της Ενωμένης Ευρώπης είχαν αδίσταχτα ριχτεί στην κατανάλωση… Όλα τα άλλα δεν είναι παρά καρυκεύματα της καταναλωτικής, της υλόφρονης βουλιμίας μιας δέσμης κρατών, που είχαν λακτίσει την Ταυτότητά τους, την Γλώσσα τους, την Θρησκεία τους, τον πνευματικό τους πολιτισμό. Μέσα σε αυτή την οργιαστική καταναλωτική λάσπη έχει πέσει και η Ελλάδα - η πνευματική, πολιτισμική μητέρα της Ευρώπης. Στη δική της καθημερινή επίσημη και ανεπίσημη ζωή, φανερώθηκε με τον πιο αναιδή, συχνά χυδαίο τρόπο, η καταναλωτική μανία, ο υλιστικός πυρετός, που εσάρωσε - και εξακολουθεί να σαρώνει την προσωπικότητά της, την ταυτότητά της, αυτή που εσμίλευσαν οι αιώνες του περιπετειώδους βίου της. Έτσι η Ελλάδα, με βήμα γοργό, προχώρησε στον βαθμιαίο αφελληνισμό της» (Τεύχος 450, σελ. 294).
 
Εξήντα πέντε χρόνια  σύνδεσης και ένταξης στην Ε.Ε. περάσαμε -και περνάμε- ως Έλληνες δια πυρός και σιδήρου: Από την χούντα και την αναστολή της σύνδεσης, στον λαϊκισμό και στην πατριδοκαπηλία του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ (ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο κ.λ.π.), στον λαϊκισμό του Αλ. Τσίπρα, που θα έκανε την Ευρώπη να χορεύει στους ρυθμούς του (…), που έκανε τη γνωστή κωλοτούμπα στο δημοψήφισμα του (…) και που κατέληξε να του απονείμει εύσημα η κα Μέρκελ (!), στο σήμερα, που η κρατική παρακμή φαίνεται από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την παγκόσμια ελεεινολόγησή μας.
 
Οι διάφορες προπαγάνδες ισχυρών «προοδευτικών» δυνάμεων από χρόνια επιχειρούν να μας κάνουν και εμάς «προοδευτικούς» Γραικύλους, όπως τους περιγράφει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στον «Λαμπριάτικο Ψάλτη»: «Άγγλος ή Γερμανός, ή Γάλλος δύναται να είναι κοσμοπολίτης ή αναρχικός ή άθεος ή ο,τιδήποτε. Έκαμε το πατριωτικόν χρέος του, έκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα είναι ελεύθερος να επαγγέλλεται χάριν πολυτελείας την απιστίαν και την απαισιοδοξίαν. Αλλά ο Γραικύλος της σήμερον, όστις θέλει να κάμη δημοσία τον άθεον ή τον κοσμοπολίτην, ομοιάζει με νάνον ανορθούμενον επ’ άκρων ονύχων και τανυόμενον να φθάση εις ύψος και να φανή και αυτός γίγας. Το Ελληνικόν έθνος, το δούλον, αλλ’ ουδέν ήττον και το ελεύθερον έχει και θα έχη δια παντός ανάγκην της θρησκείας του».
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Archaeological Museums in Greece

 
DID YOU KNOW? Greece is officially the Archaeological Capital of the World! 🏛️🇬🇷 
 

While other countries have museums, Greece is a museum. We officially hold the record for the most Archaeological Museums on the planet! 🌍 
 
From the world-class Acropolis Museum in Athens to the hidden gems in every small village, we have over 110 dedicated spaces preserving the history of Western Civilization. That’s more than any other nation! 
 
Why this matters:
 
✨ We don't just study history; we live in it.
✨ Every stone has a story from 3,000 years ago.
✨ No matter where you go in Greece, you are steps away from a masterpiece.
 
Greece remains the ultimate cultural destination. 🏺✨

Η συνέχεια του Ελληνισμού

 
Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα ήταν πρόσφατα στην χώρα μας και μιλώντας στον διευθυντή της «Καθημερινής» Αλ. Παπαχελά παραδέχθηκε πως ήταν λάθος του που είπε ότι οι Πλάτωνας και Αριστοτέλης δεν έχουν καμία σχέση με τους σύγχρονους Έλληνες και πως το είπε αστειευόμενος… Είναι γνωστό ότι πολλοί σοβαροί λόγοι -συκοφαντίες, ύβρεις, ψεύδη- λέγονται με πρόσχημα το χιούμορ και με προκάλυμμα την αστειότητα. Σημειώνεται ότι ο πρώην νόμιμος Δήμαρχος Χειμάρρας και τώρα Ευρωβουλευτής Φρέντης (Διονύσιος) Μπελέρης απέδειξε με στοιχεία ότι ο Ράμα έχει από τη μητέρα του ελληνικές ρίζες και μάλιστα ότι οι Έλληνες πρόγονοί του πολέμησαν στο Μεσολόγγι εναντίον και Αλβανών ατάκτων!... 
 

Ο Ράμα δεν είναι ο πρώτος που αρνήθηκε τη συνέχεια των Ελλήνων. Την ταυτότητά τους αμφισβήτησαν και κάποιοι ιστορικοί από λόγους ημιμαθείας και αλαζονείας. Ο Άγγλος Έντουαρντ Γίββων (1737-1794) υπήρξε «ο υπέρτατος κριτής 22 αιώνων εθνικής μας υπάρξεως και την αμφισβήτησε». Ο ιδιοφυής ιστοριοδίφης Σπυρίδων Ζαμπέλιος απάντησε στον εν λόγω διαμαρτυρόμενο στο θρήσκευμα λόγιο του 18^ου αιώνα ότι η συγγραφή του «όζει κάτι γαιώδες και θνησιμαίο και ως επιγραφή πάνω σε μνήμα, αφού ούτε καν υπόπτευσε την ψυχολογίαν της πολιτείας, το αίσθημα, την πίστι, τας απορρήτους του αιώνος ροπάς τον μύχιο οργανισμό, με ένα λόγο, της Νεοελληνικής υπάρξεως».  
 
Ο Γιάκομπ Φαλμεράιερ (1790-1861), Αυστριακός περιηγητής, δημοσιογράφος, πολιτικός και ιστορικός υποστήριξε πως οι της εποχής του Έλληνες δεν κατάγονται από τους αρχαίους Έλληνες, αλλά προέρχονται από Σλάβους και Αλβανούς που εισέβαλαν και εξαπλώθηκαν στην Ελλάδα. Ο σημαντικός ιστορικός μας Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος με ισχυρά επιχειρήματα αντικρούει αυτήν την άποψη. Ο καθηγητής ιστορικός Παύλος Καρολίδης στον πρόλογο της 25^ης εκδόσεως, της «Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους», που συνέγραψε ο Παπαρρηγόπουλος και εκδόθηκε το 1925, σημειώνει πως οι σπουδαίες πραγματείες αυτού «Περί των σλαυικών εποικήσεων εν Ελλάδι» διαφωτίζουν το περί καταγωγής των νέων Ελλήνων ζήτημα. Και προσθέτει ο Καρολίδης: «Εν τω μέσω δε των μελετών τούτων συνελάμβανε το σχέδιον της πραγματώσεως  ιδέας ωριμασάσης εις την συνείδησιν του επιστημονικού κόσμου, της ιδέας δηλονότι της “Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους” κύριον σκοπόν εχούσης την απόδειξιν της ενότητος του ελληνικού έθνους υπό την εθνολογικήν έποψιν και την του πνευματικού και καθόλου ιστορικού βίου και χαρακτήρος».
 
Στον Φαλμεράϊερ απαντά και ο καθηγητής και ιστορικός Νίκος Σβορώνος (1911-1989). Στο βιβλίο του «Το Ελληνικό Έθνος - Γένεση και διαμόρφωση του Νέου Ελληνισμού» σημειώνει πως διάφορες πληροφορίες, που ερμηνεύθηκαν μονόπλευρα επέτρεψαν στον Φαλμεράϊερ να διατυπώσει το 1830 την πολύκροτη θεωρία του. Αυτή η «επιστημονική» θεωρία, όπως γράφει ο Σβορώνος, ερχόταν στην ώρα της να ενισχύσει τις αντιδραστικές δυνάμεις της Ευρώπης, τις οποίες η Ελληνική Επανάσταση και το φιλελληνικό κίνημα που αυτή ξεσήκωσε, έκφραση κυρίως του ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού, έκανε να ανησυχήσουν σοβαρά. Και προσθέτει: «Από τότε το πρόβλημα της καταγωγής των Νεοελλήνων μπερδεύεται με τους εκάστοτε εθνικούς, πολιτικούς ή και κοινωνικούς ακόμα αγώνες στα Βαλκάνια και γίνεται περισσότερο αντικείμενο προπαγάνδας παρά ψύχραιμης επιστημονικής έρευνας».
 
Δυστυχώς και Έλληνες απορροφημένοι από τη λατρεία της εκθαμβωτικής Ευρώπης έσβησαν τον χιλίων και πλέον ετών Ελληνοβυζαντινό (Ρωμέικο) πολιτισμό και θέλησαν να παραιτηθούμε από την ταυτότητά μας και από κύριοι συντελεστές του Ευρωπαϊκού πολιτισμού να καταντήσουμε το έσχατο συνονθύλευμα ενός παραποιημένου αντιγράφου του πολιτισμού μας. Εκ των πρώτων ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833). Είναι χαρακτηριστικό πως έχοντας καταπλαγεί από τον ανερχόμενο ιλιγγιωδώς στην απόλυτη μοναρχία της Γαλλίας Ναπολέοντα έγραψε στο «Άσμα Πολεμιστήριον» του, το 1801:
 
«…Θαυμαστοί γενναίοι Γάλλοι/, κατ’ εσάς δεν είναι άλλοι,/ κ’ εις τους κόπους γυμνασμένοι./ Φίλους της ελευθερίας,/ των Γραικών της σωτηρίας,/ όταν έχωμεν τους Γάλλους τίς η χρεία από άλλους;/  Γάλλοι και Γραικοί δεμένοι,/ δεν είναι Γραικοί ή Γάλλοι,/ αλλ΄ έν έθνος, Γραικογάλλοι,/ κράζοντες, αφανισθήτω/ κ’ εκ της γης εξαληφθείτω/ η κατάρατος δουλεία./ Ζήτω η ελευθερία!».
 
Η αντίληψη του Κοραή περί της ασυνεχείας του Ελληνισμού φθάνει έως και μετά τα μέσα του 20ού αιώνα, ακόμη και μεταξύ χριστιανών διανοουμένων. Παράδειγμα ο Αλέξανδρος Τσιριντάνης, ιθύνων νους (spiritus rector) της σημαντικής χριστιανικής κινήσεως η «Ζωή», ο οποίος στο βιβλίο του «Εμείς οι Έλληνες» έγραψε: «Υπήρχαν δυό παράγοντες γεμάτοι ζωή. Πού ήσαν όμως και δεν τους βλέπαμε τόσους αιώνες; Ήσαν σαν δυό υπόγεια ρεύματα, που τα χάνεις με τις αρχές του πέμπτου αιώνα και να που ξεπροβάλλουν πάλι μπροστά μας το 1453». (!!!)
 
Υπέρ της συνέχειας του Έθνους των Ελλήνων είναι και η καθηγήτρια Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ. Στο βιβλίο της «Η κληρονομιά του Ελληνισμού» γράφει μεταξύ άλλων: «Γλώσσα ελληνική και Ορθοδοξία είναι οι πόρτες του βυζαντινού ελληνισμού. Η διάδοσή τους δείχνει την ακτίνα ακτινοβολίας του Βυζαντίου, που ξεπερνά τα πολιτικά σύνορα του κράτους, για να πάρει μιαν ευρωπαϊκή διάσταση. Ελληνική γλώσσα και Ορθοδοξία μένουν επίσης οι στυλοβάτες του νέου ελληνισμού, που επωμίσθηκε την ιστορική συνέχεια του Βυζαντίου, που είναι δηλαδή το προπύργιο της παντοτινής Ευρώπης απέναντι στην κάθε Ασία».
 
Ο Γιώργος Σεφέρης κατά την ομιλία του στη δεξίωση, που προηγήθηκε της απονομής σε αυτόν του Βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας, στις 10 Δεκεμβρίου 1963, είπε μεταξύ άλλων: «Ανήκω σε μία χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού, τη θάλασσα και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που την χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα…».
 
Και μια προσωπική εμπειρία. Συζητώντας με τον ευλαβή κληρικό π. Χρίστο Κυριακόπουλο, που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη διατήρηση και διάδοση της βυζαντινής και δημοτικής μας μουσικής, μου είπε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1950 κοντά σε χωριό της ορεινής Γορτυνίας ζούσε ο γέρων τσοπάνος Γιώργος… Φορούσε ακόμη φουστανέλα και πάντα του Αγίου Γεωργίου είχε ζητήσει και απήγγελλε το Αποστολικό Ανάγνωσμα απ' έξω γιατί δεν ήξερε γράμματα! Και όταν η εορτή έπεφτε τη δεύτερη ημέρα του Πάσχα, κοινωνούσε έχοντας φάει μόνον ελιές την ημέρα της Λαμπρής!
 
Και τα δύο γεγονότα με μετέφεραν νοερά στην τουρκοκρατία. Μετά την Άλωση και την αμάθεια που επικράτησε υπό τον βάρβαρο κατακτητή οι ψαλτάδες και οι αναγνώστες απέξω μάθαιναν και έλεγαν τα ψαλτικά και τα αναγνώσματα. Επανελήφθη τότε η εποχή του Ομήρου, όταν προηγήθηκε ο προφορικός λόγος του γραπτού και τα έπη διαδίδονταν δια μνήμης από τους ραψωδούς. Ως προς τη Θεία Κοινωνία, δεν λογάριασε ο γέροντας βοσκός τους ορισμούς της Εκκλησίας, αισθανόμενος και εκδηλώνοντας το δέος του μπροστά στο γεγονός της μεταλήψεως του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Η συνέχεια από τους Μυκηναϊκούς χρόνους έως σήμερα του Ελληνισμού είναι γεγονός αναμφισβήτητο. Αν θα υπάρξει συνέχεια του στο μέλλον είναι το ζητούμενο… Πάντως και σήμερα κλήρος και λαός αντιστέκονται.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η Ελλάδα που αντιστέκεται

 
Κοντά στα όσα θλιβερά συμβαίνουν στην κάστα των «εκλεκτών» (ελίτ) της κοινωνίας μας και σε αναζήτηση της ζωηφόρου ελπίδας, πέραν της βοηθείας του Θεού δια πρεσβειών των αγίων Του, σημαντικό στοιχείο ελπίδας είναι και ο ελληνικός λαός, που πληρώνει τα λάθη και τη διαφθορά των ηγετών του και που αντιμετωπίζει τις σε βάρος του αποφάσεις της ηγεσίας του και των «εταίρων» του. Για πολλούς λόγους οι Έλληνες δεχθήκαμε και δεχόμαστε πολλές αρνητικές επιρροές και εμφανίζουμε ελαττώματα αλλά, έως σήμερα, διατηρούμε τον ξεχωριστό πολιτισμό μας, στοιχείο του οποίου είναι και η γλώσσα μας.
 

Την άποψη αυτή υποστηρίζει  ο  ιδιοφυής ιστοριοδίφης Σπυρίδων Ζαμπέλιος ήδη από τα μέσα του 19^ου αιώνα στο βιβλίο του «Βυζαντιναί μελέται», εκδοθέν το 1857. Γράφει, μεταξύ άλλων, ότι η διατήρηση του πολιτισμού μας «ασφαλώς οφείλεται πέραν της Γραικορρωμαϊκής μοναρχίας την ενέργεια, της Εκκλησίας την πολιτεία και της λογίας τάξεως το σύστημα, εις το ουσιωδέστερο του νεοελληνισμού στοιχείο, τον ανερμήνευτο λαό, ο οποίος δια της ζώσης αυτού φωνής ενεκόλαψε εις την ιστορία της παλιγγενεσίας μας την σφραγίδα της ελληνικής ταυτότητος, το διαγνωστικό στοιχείο της ιδιοπροσωπίας» (σελ. 648). Η ιδιοπροσωπία δεν είναι «ιδεολογική παράμετρος του αντιευρωπαϊσμού», όπως έχει «αποφανθεί» χρονογράφος, αλλά, κατά τον αείμνηστο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Χρήστο Σαρτζετάκη, είναι «κατάδηλος και αυταπόδεικτος αλήθεια» και όσοι δεν την αναγνωρίζουν έχουν ιδεολογία «ταυτόσημη με τη σταλινική και των πολυεθνικών εταιρειών, που είναι αυτή της νέας τάξεως πραγμάτων». Οι αναγνωρίζοντες το ανάδελφο του ελληνικού έθνους ακολουθούν την άποψη του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ότι ανήκομε στη Δύση φέροντες σε αυτήν την ιδιοπροσωπία μας και διατηρούντες την πολιτισμική αυτονομία και ανεξαρτησία μας.     
 
Οι Έλληνες από την αρχαιότητα ζούμε σε έναν κόσμο διαφορετικό από μας, αλλά διαθέτουμε την ικανότητα να προσλαμβάνουμε τα ωφέλιμα και να ανανεωνόμαστε χωρίς να χάνουμε τα βασικά εθνικά μας γνωρίσματα. Είναι χαρακτηριστικός ο λόγος του  Αιγυπτίου ιερέα στον Σόλωνα – γραμμένος στον πλατωνικό «Τίμαιο» - πως οι Έλληνες είμαστε παιδιά, με την έννοια της περιέργειας και της αφομοίωσης στοιχείων από άλλους πολιτισμούς που μας ωφελούν, χωρίς να χάνουμε την ταυτότητά μας. Με το ίδιο πνεύμα ο Μέγας Βασίλειος συμβούλευσε τους  χριστιανούς νέους  να ωφελούνται από τα ελληνικά γράμματα, χωρίς να αλλοτριώνουν την πίστη τους. Προς τούτο τους έφερε, μεταξύ άλλων, παραδείγματα από τον Όμηρο και τον Σωκράτη, τους περιέγραψε  την επιλογή της δύσκολης οδού της αρετής από τον Ηρακλή, και χαρακτήρισε άξιο θαυμασμού τον Διογένη γιατί περιφρονούσε τα υλικά αγαθά.
 
Έλληνας χρονογράφος, λάτρης της αφομοίωσης των Ελλήνων από τους άλλους λαούς της Ευρώπης, δεν έχει κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στην ιστορία των πολιτισμών, π.χ. του Γουίλ Ντυράν, να εξετάσει γιατί υπάρχει αυτή η ενότητα μεταξύ των πολλών λαών της Ευρώπης και γιατί το «ανάδελφο» προς αυτούς του δικού μας λαού. Έχομε μαζί τους κοινά, αφού εκ των βάσεων του πολιτισμού τους είναι ο ελληνικός, αλλά έχομε διατηρήσει και πολλά στοιχεία που είναι διαφορετικά. Αντίθετα οι δυτικοί και οι βόρειοι λαοί έχουν πολλά κοινά στη νοοτροπία, στον τρόπο ζωής. Προ του Λουθήρου βασικός ενωτικός παράγων μεταξύ τους ήταν ο Πάπας και μετά η προερχόμενη από τον Παπισμό διαμαρτύρηση. Από τις διαμάχες, τις αναμίξεις, τους συμβιβασμούς  τους, έγιναν ένα μίγμα, το ονομαζόμενο «Δύση» με πολλά κοινά στοιχεία. Απόδειξη είναι ο πυρήνας της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ήταν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα  Άνθρακος και Χάλυβος και αποτελείτο από έξι χώρες, τις λατινογενείς Γαλλία και Ιταλία, και τις σε μεγάλο ποσοστό γερμανικές Δυτική Γερμανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο. Οι Σλάβοι έχουν κύριο μεταξύ τους ενωτικό παράγοντα την Ορθόδοξη Εκκλησία και αισθάνονται πνευματική συγγένεια με την Ελλάδα, αλλά με διαφορές σε πολλά πολιτισμικά στοιχεία. Όσοι Σλάβοι ασπάσθηκαν τον παπισμό (π.χ. Πολωνοί και Κροάτες), αφομοιώθηκαν με τους υπόλοιπους δυτικούς λαούς. Η προσπάθεια των προερχόμενων θρησκευτικά από τον παπισμό και τη διαμαρτύρηση κρατών είναι να αφομοιωθούν και να ενταχθούν στο φυλετικό και πολιτισμικό μίγμα τους και οι Ορθόδοξοι, Έλληνες και Σλάβοι.
 
Παραδείγματα εθνοτικών συνδέσεων στην Ευρώπη, που, παρά τις διαφορές τους αποτελούν ομόσπονδα κράτη είναι η Ελβετία και το Βέλγιο. Η Ελβετία ήταν ενδιαίτημα διαφόρων φυλών, των Ελβετών, των Ραίτων, των Λεποντίων, κελτικής, τεκτονικής και ιταλικής καταγωγής. Για να εξασφαλίσουν την αμοιβαία βοήθεια και την ασφάλειά τους οι βουνίσιοι χωρικοί σχημάτισαν καντόνια, όπως και οι αστοί των πόλεων. Συν τω χρόνω συνασπίσθηκαν όλα τα καντόνια στην Ελβετική Ομοσπονδία, διατηρώντας το καθένα τη γλώσσα, τη θρησκεία και τα έθιμά του. Το Βέλγιο, αποτελείται από τους γερμανικής καταγωγής Φλαμανδούς, που μιλάνε γερμανικά και τους Βαλλόνους, κράμα γερμανικών, γαλλικών και κελτικών στοιχείων, που μιλάνε γαλλική διάλεκτο.
 
Η αντίσταση των όπου Γης Ελλήνων στην αφομοίωσή τους φάνηκε και στη φετινή αυθόρμητη, αθρόα και ολόψυχη συμμετοχή τους στα Πάθη και στην Ανάσταση του Σωτήρα Ιησού Χριστού. Όπως έγραψαν χρονικογράφοι οι ξένοι, οι οποίοι ήσαν στη χώρα μας τις ημέρες αυτές, εντυπωσιάστηκαν από το μέγα πλήθος των Ελλήνων που έλαβαν μέρος και από την εκ μέρους τους τήρηση των εθίμων της Μεγάλης Εβδομάδος και της Κυριακής του Πάσχα, που έρχονται μέσα από το βάθος των αιώνων.
 
Έκπληκτοι ευχάριστα πολλοί ετερόδοξοι ξένοι μας, ακολούθησαν την περιφορά του Επιταφίου, παρέστησαν στο άναμμα της πασχαλινής λαμπάδας και στο φιλί της αγάπης και έμαθαν για το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών, τη μαγειρίτσα, το πασχαλινό αρνί ή κατσίκι, την πασχαλινή οικογενειακή συγκέντρωση και συσπείρωση, με τη συμμετοχή και των ξενιτεμένων συγγενών, καθώς και στον πάνδημο χορό της χαράς την Κυριακή του Πάσχα, μετά τον Εσπερινό της Αγάπης. Σημειώνεται ότι για τους Ρωμαιοκαθολικούς και τους Προτεστάντες το Πάσχα είναι μια  εορτή χωρίς τίποτε το ιδιαίτερο. Και οι δύο ομολογίες τονίζουν το Πάθος και τη Σταύρωση του Ιησού και όχι την Ανάσταση και δίνουν περισσό βάρος  στα Χριστούγεννα, που  τα συνδυάζουν με τον Άγιο Νικόλαο και την ανταλλαγή δώρων.
 
Η εορτή του Πάσχα εορτάστηκε με τον ίδιο πανηγυρικό και πάνδημο τρόπο από τους όπου Γης Έλληνες. Από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία έως τη Νέα Υόρκη και την Φλόριντα, από το Λος Άντζελες έως τη Νότια Αφρική, από την Αργεντινή έως την Ιρλανδία, από τη Σουηδία και τη Νορβηγία έως τη Γαλλία και την Ισπανία, νέοι στην ηλικία φοιτητές και επιστήμονες, και οικογένειες με μέλη τρίτης και τέταρτης γενιάς γιόρτασαν με τον παραδοσιακό τρόπο την μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης.
 
Ο αείμνηστος Διονύσης Σαββόπουλος στον δίσκο του «Η Ελλάδα που αντιστέκεται…», το 1983, με τον τρόπο του μίλησε για την εθνική αυτοσυνειδησία μας, την εθνική μας παράδοση και για την πολιτισμική μας μοναξιά:
 
«Η Ελλάδα που αντιστέκεται/ η Ελλάδα που επιμένει/ κι όποιος δεν καταλαβαίνει/ δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει».
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

MARINELLA

 
What do the late Queen Mother, Sir Cliff Richard and Dame Judi Dench have in common? In Britain, they have acquired the status ‘National Treasure’. This honorary title exists only on the public’s heart and is given to those well-known public figures who are not merely famous, but who have been ‘loved’ by the nation over many years. They represent something truly ‘British’, they ‘belong’ to us, the country would not be quite the same without them.
 

If such a category exists in the hearts of Greeks, then Marinella would be a candidate to be viewed as a ‘National Treasure’. She has recently died; on 28 March at the age of 87 after suffering a stroke on stage at the Odeon of Herodes Atticus 18 months ago.
 
For me, a British philhellene, Marinella meant something quite specific and it is somehow fitting that she has died just a few days before Cyprus National Day on 1 April. Ever since I first heard it, I listen on that day to Marinella singing ‘Voices of the Heroes’:
 
(50) Fones Iroon - YouTube
 
Her passionate interpretation of the verses of the Cypriot poet Klairi Angelidou lasts two and a half minutes – you may need to lower the volume:
 
Άνοιξα την πόρτα κι ήρθε ο ξανθόμαλλος Πέτρος
με τη σημαία και την ρομφαία,
μετρώντας βήματα ζωής και θανάτου.
Κι ήρθε της Γιαλούσας ο Παρασκευάς
κρατώντας στα χέρια την οργή και την οδύνη,
κουβαλώντας τα μυρσίνια της Ανάστασης.
Και παραπέρα ο Κυριάκος
να κρατάει βιβλία σοφίας και να ρωτά «Γιατί;»
κι ούτε που μπόρεσε κανείς από τότε να αποκριθεί.
Μονάχα ο Άγιος Γρηγόρης
φώναξε απ’ τα βουνά της Παναγιάς
«Γρηγορείτε… Ήρθε η ώρα…
Κανείς να μην μείνει πίσω…
Γρηγορείτε… Το Φως απ’ τ’ Αγιοκέρι θα σβήσει
κι αλίμονο στη γη μας,
θα ’ρθει η ανομβρία να κάψει τα σπαρτά της Λευτεριάς
κι ο αγνοούμενος δε θα ’χει σταρένιο ψωμί
κι η μαυροφόρα η Παναγιά δε θα ’χει λάδι στο καντήλι.
Γρηγορείτε… Μάρκο, Λένα, Μούσκο,
του Λιουπετριού αδέλφια,
παιδιά της Ροδαυγής.
Γρηγορείτε Μάνες της Καρπασίας,
Άννα Κυπριανού, Φλωρεντία των Καρύων,
Ελένης της απαντοχής, Μάνα του Καραολή,
ο Άγιος Πρωτόκλειτος σας περιμένει…»
Είπε και χάθηκε το παλληκάρι
και δέρνουν μας οι άνεμοι
και δέρνουν μας οι μπόρες
κι ολονυχτίς μας κουβαλούν τα ξένα καράβια αλυσίδες,
χωρίς αιδώ, χωρίς περίσκεψη.
Αχ, το αίμα έγινε ποτάμι
κι οι αγχόνες στήθηκαν ξανά.
Αγία Γιαλούσα, Αγία Αμμόχωστος
κι εσύ της Λύσης Παναγιάς
αρχίστε της ελπίδας ύμνο τον Χερουβικό.
Πολύ πονέσανε, πολύ τα κορμιά
με τις καταιγίδες της εκδίκησης.
Ο Άγιος Γρηγόρης Αυξεντίου
δέεται και καρτερεί
κι η μάνα του η Παναγιά
κοιτάζει δακρυσμένη τον αντιφωνητή του Νόστου.
 
Κι αυτοί,
όλη τη Δόξα πήραν!
 
Although these words commemorate the struggle of Cyprus for its freedom, Marinella was thoroughly Greek. She was born in Thessaloniki in May 1938 to parents who were refugees from the Pontos. Her family were poor and the family suffered great hardship particularly during the war.
 
At 17 she joined a company of travelling actors; one night the singer fell ill and she took over the role. Soon she was singing in night clubs. The following year, Kyriaki “Kiki” Papadopoulou adopted the name Marinella and met Stelios Kazantzides. They have been described as the greatest male-female duet in the history of Greek popular music. They married in 1964 but divorced two years later.
 
Marinella released 66 studio albums, sang songs by all leading composers, represented Greece in the Eurovision Song Contest and sang at the closing ceremony of the 2004 Olympic Games. But people remember what she didn’t do, almost as much as her many achievements: she refused to sing at the wedding of Aristotle Onassis and Jackie Kennedy because it fell on her day off!
 
Yes, a National Treasure.
 
Richard Devereux

Εορτασμοί Εθνικών Επετείων στο Bristol

 

Χθες Κυριακή 29^η Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκαν εορτασμοί στην Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Απ. Πέτρου και Παύλου στο Bristol, με σκοπό να τιμηθούν οι δύο Εθνικές μας Επέτειοι, η 25^η Μαρτίου 1821 και η 1^η Απριλίου 1955.

 

Στον ομώνυμο Ιερό Ναό, ο οποίος ήταν κυριολεκτικά κατάμεστος από μεγάλο πλήθος κόσμου, τελέσθηκε Δοξολογία, από τον Ιερ. Προϊστάμενο Πρωτοπρ. Αναστάσιο Δ. Σαλαπάτα. Κατόπιν εκφωνήθηκε ο Πανηγυρικός Λόγος της ημέρας (παρατίθεται παρακάτω). Ύστερα εψάλη και ο Εθνικός μας Ύμνος. Ο Πρόεδρος της Κοινότητας και Επίτιμος Πρόξενος της Κύπρου στο Bristol κ. Αθανάσιος Λαζαρίδης ευχαρίστησε τους Αξιωματικούς των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, για την παρουσία και συμμετοχή τους στους Εορτασμούς και τους προσέφερε αναμνηστικά μετάλλια για τα 75-χρονα της Κοινότητας, που τιμώνται κατά την τρέχουσα χρονιά.

 

Ακολούθησε επετειακό πρόγραμμα από το Ελληνικό Σχολείο της Κοινότητας, όπου τα παιδιά παρουσίασαν ποιήματα, τραγούδια και θεατρικά, με την καθοδήγηση της Διευθύντριας κας Δώρας Στράτου και των δασκάλων τους. Στη συνέχεια έγινε παρέλαση όλων των παιδιών του Σχολείου, πέριξ του Ιερού Ναού, με τις σημαίες μας και το σχολικό λάβαρο. Τέλος, η Σχολική Επιτροπή, με Πρόεδρο την κα. Άντρη Νικολάου, δεξιώθηκε τους καλεσμένους και το εκκλησίασμα στην Κοινοτική Αίθουσα, παραθέτοντας πλούσια κεράσματα.

 

Η ομιλία του Έλληνα Αξιωματικού:
 
Αγαπητοί μου αδερφοί και συν-Έλληνες καλημέρα σας,
 

Ονομάζομαι Στάθης Μίντζιας, είμαι Αντιπλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού και έχω τοποθετηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο τους τελευταίους 7 μήνες με την οικογένειά μου.

 

Θα ήθελα κατ' αρχάς να ευχαριστήσω τον πατέρα Αναστάσιο για τη μεγάλη τιμή που μου έκανε, παρέχοντάς μου τη δυνατότητα να σας μιλήσω αυτή τη ξεχωριστή μέρα.

 

Στεκόμαστε σήμερα με σεβασμό και συγκίνηση μέσα σε αυτόν τον ιερό χώρο, τιμώντας δύο από τις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας του Ελληνισμού: την Επανάσταση του 1821 ενάντια στους Τούρκους και την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ την 1η Απριλίου 1955 ενάντια στους Βρετανούς. Δύο επέτειοι που ενώνονται όχι μόνο από την κοινή επιδίωξη της ελευθερίας, αλλά από την αδούλωτη ελληνική ψυχή και από την κοινή πίστη που στήριξε και καθοδήγησε τους αγώνες μας: την Ορθοδοξία.

 

Για αιώνες, ο Ελληνισμός έζησε υπό ξένη κυριαρχία. Η Ελλάδα βρέθηκε κάτω από την εξουσία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για σχεδόν τετρακόσια χρόνια, από την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 μέχρι το 1821 οπότε στις 21 και 23 Μαρτίου αντίστοιχα απελευθερώθηκαν πρώτα τα Καλάβρυτα και έπειτα η Καλαμάτα. Μετά από χιλιάδες νεκρούς και αναρίθμητες μάχες, το ελληνικό κράτος απέκτησε υπόσταση το 1830 με το πρωτόκολλο του Λονδίνου, με υπογραφές της Αγγλίας της Γαλλίας και της Ρωσίας. Μέσα σε αυτή τη μακρά περίοδο σκλαβιάς, η πίστη και η Εκκλησία έγιναν καταφύγιο και φάρος. Στους ναούς και στα μοναστήρια διατηρήθηκε όχι μόνο η θρησκευτική ζωή, αλλά και η ελληνική γλώσσα, η παιδεία και η εθνική συνείδηση.

 

Το 1821, ο αγώνας των Ελλήνων ξεκίνησε με πίστη στον Θεό και στην πατρίδα. Δεν είναι τυχαίο ότι η έναρξη της εθνικοαπελευθερωτικής επαναστάσεως της 25ης Μαρτίου  επιλέχτηκε από τους οπλαρχηγούς να συμπίπτει με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς της Ορθοδοξίας. Ήθελαν να καταστήσουν σαφές σε όλους ότι όπως ο Ευαγγελισμός σήμανε το μήνυμα για τη σωτηρία της ανθρωπότητας, έτσι και η 25η Μαρτίου υπήρξε το εφαλτήριο για την ανάσταση και την ελευθερία του ελληνικού γένους. Οι αγωνιστές πολεμούσαν «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία».

 

Παρόμοια και αντίστοιχα πολύπαθη ήταν και η πορεία των Ελλήνων της Κύπρου. Από την φραγκοκρατία το 1191 οπότε η Κύπρος έπαψε να αποτελεί κομμάτι της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, στην Ενετοκρατία το 1489 και στην κατάκτηση από τους Οθωμανούς το 1571, όπου το νησί γίνεται μέρος της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Το 1878 οι Τούρκοι παραχωρούν την Κύπρο στην Μεγάλη Βρετανία. Από το 1878 μέχρι το 1955 άνηκε στους Βρετανούς μέχρι που ξεκίνησε ο απελευθερωτικός αγώνας με αίτημα την Ένωση με την Ελλάδα. Το 1960 οι Έλληνες της Κύπρου ανακήρυξαν την ανεξαρτησία τους μετά τις συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου. Κατά τη διάρκεια των ατελείωτων αυτών 769 χρόνων, η Εκκλησία στάθηκε στυλοβάτης του έθνους. Οι ιερείς και οι επίσκοποι δεν ήταν μόνο πνευματικοί καθοδηγητές, αλλά και φορείς εθνικής συνείδησης, διατηρώντας ζωντανή την ελπίδα της ελευθερίας.

 

Το 1955, οι αγωνιστές της Κύπρου ξεκίνησαν τον δικό τους αγώνα με την ίδια βαθιά θρησκευτικότητα. Οι προκηρύξεις, οι όρκοι, ακόμη και οι τελευταίες στιγμές των ηρώων ήταν διαποτισμένες από την πίστη στον Θεό. Η Εκκλησία της Κύπρου στάθηκε και πάλι στο πλευρό των Ελλήνων, ενισχύοντας το φρόνημα και την αντοχή τους.

 

Και εδώ αναδεικνύεται η βαθύτερη σύνδεση αυτών των δύο αγώνων.
 

Δεν είναι μόνο η κοινή εθνική μας καταγωγή ή η κοινή γλώσσα. Είναι η κοινή πίστη που έδωσε μεγαλύτερο νόημα στις θυσίες. Ο Χριστιανισμός δεν υπήρξε απλώς θρησκεία για τον Ελληνισμό· υπήρξε ταυτότητα, δύναμη και ελπίδα. Στους πιο σκοτεινούς καιρούς, ήταν αυτός που κράτησε άσβεστη τη φλόγα της ελευθερίας και της εθνικής μας ταυτότητας.

 

Οι αγωνιστές του 1821 και του 1955 εμπνέονταν από τα ίδια ιδανικά. Η αυτοθυσία, η αγάπη για την ελευθερία, η πίστη σε ένα ανώτερο σκοπό. Και αυτή η πνευματική ενότητα ενίσχυσε και την εθνική ενότητα. Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν ήταν ποτέ ξεχωριστές στις καρδιές των Ελλήνων· ήταν και παραμένουν κομμάτια του ίδιου σώματος.

 

Σήμερα, τιμούμε όλους εκείνους που αγωνίστηκαν και έχυσαν το αίμα τους. Όμως η τιμή αυτή αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν μετατρέπεται σε πράξη.

 

Ζούμε σε μια εποχή όπου οι προκλήσεις είναι διαφορετικές, αλλά όχι λιγότερο σημαντικές. Οι γεωπολιτικές συνθήκες παγκοσμίως είναι ρευστές και οι ισορροπίες που είχαν οικοδομηθεί εδώ και πολλές δεκαετίες διαταράσσονται. Η πίστη, οι αξίες, η ταυτότητά μας και η εθνική μας υπόσταση βρίσκονται υπό το καθεστώς έμμεσων και άμεσων προκλήσεων και ενίοτε απειλών.

 

Όλοι οι Έλληνες, Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι, δεμένοι στην κοινή μας μοίρα, έχουμε την υποχρέωση να αντιμετωπίζουμε αυτές τις προκλήσεις καθημερινά και να διατηρούμε την ικανότητα και την δυναμική που απαιτείται για να διαφυλάξουμε τα κεκτημένα μας και να τα παραδώσουμε στα παιδιά μας.

 

Επιπροσθέτως θα ήθελα να απευθυνθώ και στους νέους και τις νέες μας, τα αγόρια και τα κορίτσια μας.

 

Αγαπητά μου παιδιά, Εσείς είστε οι συνεχιστές και το μέλλον του ελληνικού έθνους. Καλείστε να συνεχίσετε αυτόν τον δρόμο. Να κρατήσετε ζωντανή όχι μόνο την ιστορική μνήμη και την αγάπη για τη πατρίδα, αλλά και την πίστη που στήριξε τον Ελληνισμό στους αιώνες.

 

Η γνώση της ιστορίας και η σχέση με την πίστη μας, μπορούν να γίνουν πυξίδα για το μέλλον. Να σας καθοδηγούν σε έναν κόσμο που αλλάζει, αλλά έχει ανάγκη από σταθερές αξίες.

 

Γιατί η μεγαλύτερη τιμή προς τους ήρωες είναι να συνεχίζουμε το έργο τους: να υπερασπιζόμαστε την ελευθερία, να σεβόμαστε τα εθνικά ιδεώδη και να ζούμε με αγάπη και ενότητα.

 

Ας κρατήσουμε, λοιπόν, ζωντανή αυτή τη διπλή παρακαταθήκη: της εθνικής ελευθερίας και της πίστης.

Ας αντλήσουμε δύναμη από το παρελθόν για να χτίσουμε το μέλλον όσο καλύτερα μπορούμε.

Ας πορευτούμε με ενότητα, ελπίδα, πίστη στον Θεό και δύναμη.
 

Εν κατακλείδι, θα ήθελα να αναφέρω έναν στίχο του Κωστή Παλαμά από το ποίημα «Γνώμες καρδιές όσοι Έλληνες» που με έχει σημαδεύσει προσωπικά:

 
«Χρωστάτε και σ’ όσους ήρθαν, πέρασαν, θα ‘ρθούνε, θα περάσουν.
Κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί.»
 
Χρόνια πολλά στην Ελλάδα μας.
Χρόνια πολλά στην Κύπρο μας.
Χρόνια πολλά στον απανταχού Ελληνισμό.
Ζήτω το έθνος.
Σας ευχαριστώ πολύ.