Απόδοση του Πάσχα

 

Ἐξαποστειλάριον. Τοῦ Πάσχα.

Ἦχος βʹ. Αὐτόμελον.

Σαρκὶ ὑπνώσας ὡς θνητός, ὁ Βασιλεὺς καὶ Κύριος, τριήμερος ἐξανέστης, Ἀδὰμ ἐγείρας ἐκ φθορᾶς, καὶ καταργήσας θάνατον, Πάσχα τῆς ἀφθαρσίας, τοῦ κόσμου σωτήριον.
 

Δόξα· καὶ νῦν. Τοῦ Πάσχα.

Ἦχος πλ. αʹ.

Ἀναστάσεως ἡμέρα, καὶ λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει, καὶ ἀλλήλους περιπτυξώμεθα. Εἴπωμεν ἀδελφοί, καὶ τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς· Συγχωρήσωμεν πάντα τῇ Ἀναστάσει, καὶ οὕτω βοήσωμεν· Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι, ζωὴν χαρισάμενος.

Πατριαρχικές Πασχάλιες ευχές 2026

 
Με πολλή μεγάλη χαρά και αγαλλίαση γίναμε αποδέκτες της Πατριαρχικής ευλογίας και των Πασχαλίων ευχών της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού μας Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, με την ευκαιρία της Εορτής των Εορτών και της Πανηγύρεως των Πανηγύρεων, του ευλογημένου Πάσχα.
 

Ο Παναγιώτατος, από την Πάνσεπτη Έδρα του Οικουμενικού Θρόνου, το μαρτυρικό αλλά άσβεστο Φανάρι, μας απέστελε προσωπικές ευχές, τιμώντας μας με την πολλή όμορφη πασχαλινή του κάρτα και αναφερόμενος στο νεοεκδοθέν βιβλίο μας για την Αγία Ταβιθά, το οποίο ευσεβάστως του αποστείλαμε.
 

Η φωτογραφία της κάρτας είναι του Νίκου Παπαχρήστου και αποτυπώνει την «Ανάσταση του Κυρίου», εικόνα από ξυλόγλυπτο Προσκυνητάρι του Πάνσεπτου Πατριαρχικού Ναού.
 

Ευχόμαστε ολόψυχα ο Άγιος Θεός μας να σκέπει τον Πατριάρχη μας και το εσταυρωμένο Φανάρι. Τα Χρόνια Του δε να είναι Πολλά, καλλίκαρπα και πανευφρόσυνα, επ' αγαθώ της Μητρός Εκκλησίας! Ευχαριστούμε επίσης τον Κύριο, που μας τον χάρισε και τον εμπιστεύτηκε στο τιμόνι της Αγίας Εκκλησίας Του.

Ευχές Μητροπολίτου Πριγκηποννήσων

 
Με μεγάλη χαρά γίναμε αποδέκτες της πανέμορφης εόρτιας κάρτας και των πολύτιμων ευχών του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γέροντος Πριγκηποννήσων κ. Δημητρίου.
 

Ο Σεβασμιώτατος μας απευθύνει πασχάλιες ευχές, αλλά επίσης μας στέλνει θερμές ευχαριστίες για τις συνεχείς κοινοτικές μας ενημερώσεις, καθώς και συγχαρητήρια για το έργο μας.

Είμαστε ευγνώμονες στη Σεβασμιότητά του για την Πολίτικη ευγένεια και την εγκαρδιότητά του, αντευχόμενοι ολοψύχως το Ιερό Φως της Αναστάσεως να καταυγάζει πάντα τον Σταυρικό δρόμο του στην ιστορική Ιερά Μητρόπολη Πριγκηποννήσων.

The reality of the Resurrection

 
On Monday, 27th April 2026 at 7:00pm (UK time), we continue with a new session of the Online Orthodox Catechism, hosted by St. Peter and St. Paul Greek Orthodox Church in Bristol. This gathering offers an accessible and welcoming space for anyone interested in learning more about the Orthodox Christian faith. Whether you are new to Orthodoxy or looking to deepen your understanding, these sessions provide thoughtful teaching and an opportunity to engage with important spiritual topics from within the life of the Church.
 

In this session, Fr. Anastasios D. Salapatas will explore the theme “Evidence for the Resurrection of Jesus Christ.” The Resurrection stands at the very heart of Christian belief, not only as a theological truth and doctrine but as a transformative reality that shapes faith, hope, and life itself. Reflecting on its historical, scriptural, and spiritual dimensions helps illuminate why it has remained central to Christian witness for two millennia. This talk aims to offer clarity, encouragement, and a deeper appreciation of the Resurrection’s significance for both believers and those seeking to understand the foundations of the Christian faith.

Η Ελλάδα που αντιστέκεται

 
Κοντά στα όσα θλιβερά συμβαίνουν στην κάστα των «εκλεκτών» (ελίτ) της κοινωνίας μας και σε αναζήτηση της ζωηφόρου ελπίδας, πέραν της βοηθείας του Θεού δια πρεσβειών των αγίων Του, σημαντικό στοιχείο ελπίδας είναι και ο ελληνικός λαός, που πληρώνει τα λάθη και τη διαφθορά των ηγετών του και που αντιμετωπίζει τις σε βάρος του αποφάσεις της ηγεσίας του και των «εταίρων» του. Για πολλούς λόγους οι Έλληνες δεχθήκαμε και δεχόμαστε πολλές αρνητικές επιρροές και εμφανίζουμε ελαττώματα αλλά, έως σήμερα, διατηρούμε τον ξεχωριστό πολιτισμό μας, στοιχείο του οποίου είναι και η γλώσσα μας.
 

Την άποψη αυτή υποστηρίζει  ο  ιδιοφυής ιστοριοδίφης Σπυρίδων Ζαμπέλιος ήδη από τα μέσα του 19^ου αιώνα στο βιβλίο του «Βυζαντιναί μελέται», εκδοθέν το 1857. Γράφει, μεταξύ άλλων, ότι η διατήρηση του πολιτισμού μας «ασφαλώς οφείλεται πέραν της Γραικορρωμαϊκής μοναρχίας την ενέργεια, της Εκκλησίας την πολιτεία και της λογίας τάξεως το σύστημα, εις το ουσιωδέστερο του νεοελληνισμού στοιχείο, τον ανερμήνευτο λαό, ο οποίος δια της ζώσης αυτού φωνής ενεκόλαψε εις την ιστορία της παλιγγενεσίας μας την σφραγίδα της ελληνικής ταυτότητος, το διαγνωστικό στοιχείο της ιδιοπροσωπίας» (σελ. 648). Η ιδιοπροσωπία δεν είναι «ιδεολογική παράμετρος του αντιευρωπαϊσμού», όπως έχει «αποφανθεί» χρονογράφος, αλλά, κατά τον αείμνηστο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Χρήστο Σαρτζετάκη, είναι «κατάδηλος και αυταπόδεικτος αλήθεια» και όσοι δεν την αναγνωρίζουν έχουν ιδεολογία «ταυτόσημη με τη σταλινική και των πολυεθνικών εταιρειών, που είναι αυτή της νέας τάξεως πραγμάτων». Οι αναγνωρίζοντες το ανάδελφο του ελληνικού έθνους ακολουθούν την άποψη του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ότι ανήκομε στη Δύση φέροντες σε αυτήν την ιδιοπροσωπία μας και διατηρούντες την πολιτισμική αυτονομία και ανεξαρτησία μας.     
 
Οι Έλληνες από την αρχαιότητα ζούμε σε έναν κόσμο διαφορετικό από μας, αλλά διαθέτουμε την ικανότητα να προσλαμβάνουμε τα ωφέλιμα και να ανανεωνόμαστε χωρίς να χάνουμε τα βασικά εθνικά μας γνωρίσματα. Είναι χαρακτηριστικός ο λόγος του  Αιγυπτίου ιερέα στον Σόλωνα – γραμμένος στον πλατωνικό «Τίμαιο» - πως οι Έλληνες είμαστε παιδιά, με την έννοια της περιέργειας και της αφομοίωσης στοιχείων από άλλους πολιτισμούς που μας ωφελούν, χωρίς να χάνουμε την ταυτότητά μας. Με το ίδιο πνεύμα ο Μέγας Βασίλειος συμβούλευσε τους  χριστιανούς νέους  να ωφελούνται από τα ελληνικά γράμματα, χωρίς να αλλοτριώνουν την πίστη τους. Προς τούτο τους έφερε, μεταξύ άλλων, παραδείγματα από τον Όμηρο και τον Σωκράτη, τους περιέγραψε  την επιλογή της δύσκολης οδού της αρετής από τον Ηρακλή, και χαρακτήρισε άξιο θαυμασμού τον Διογένη γιατί περιφρονούσε τα υλικά αγαθά.
 
Έλληνας χρονογράφος, λάτρης της αφομοίωσης των Ελλήνων από τους άλλους λαούς της Ευρώπης, δεν έχει κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στην ιστορία των πολιτισμών, π.χ. του Γουίλ Ντυράν, να εξετάσει γιατί υπάρχει αυτή η ενότητα μεταξύ των πολλών λαών της Ευρώπης και γιατί το «ανάδελφο» προς αυτούς του δικού μας λαού. Έχομε μαζί τους κοινά, αφού εκ των βάσεων του πολιτισμού τους είναι ο ελληνικός, αλλά έχομε διατηρήσει και πολλά στοιχεία που είναι διαφορετικά. Αντίθετα οι δυτικοί και οι βόρειοι λαοί έχουν πολλά κοινά στη νοοτροπία, στον τρόπο ζωής. Προ του Λουθήρου βασικός ενωτικός παράγων μεταξύ τους ήταν ο Πάπας και μετά η προερχόμενη από τον Παπισμό διαμαρτύρηση. Από τις διαμάχες, τις αναμίξεις, τους συμβιβασμούς  τους, έγιναν ένα μίγμα, το ονομαζόμενο «Δύση» με πολλά κοινά στοιχεία. Απόδειξη είναι ο πυρήνας της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ήταν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα  Άνθρακος και Χάλυβος και αποτελείτο από έξι χώρες, τις λατινογενείς Γαλλία και Ιταλία, και τις σε μεγάλο ποσοστό γερμανικές Δυτική Γερμανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο. Οι Σλάβοι έχουν κύριο μεταξύ τους ενωτικό παράγοντα την Ορθόδοξη Εκκλησία και αισθάνονται πνευματική συγγένεια με την Ελλάδα, αλλά με διαφορές σε πολλά πολιτισμικά στοιχεία. Όσοι Σλάβοι ασπάσθηκαν τον παπισμό (π.χ. Πολωνοί και Κροάτες), αφομοιώθηκαν με τους υπόλοιπους δυτικούς λαούς. Η προσπάθεια των προερχόμενων θρησκευτικά από τον παπισμό και τη διαμαρτύρηση κρατών είναι να αφομοιωθούν και να ενταχθούν στο φυλετικό και πολιτισμικό μίγμα τους και οι Ορθόδοξοι, Έλληνες και Σλάβοι.
 
Παραδείγματα εθνοτικών συνδέσεων στην Ευρώπη, που, παρά τις διαφορές τους αποτελούν ομόσπονδα κράτη είναι η Ελβετία και το Βέλγιο. Η Ελβετία ήταν ενδιαίτημα διαφόρων φυλών, των Ελβετών, των Ραίτων, των Λεποντίων, κελτικής, τεκτονικής και ιταλικής καταγωγής. Για να εξασφαλίσουν την αμοιβαία βοήθεια και την ασφάλειά τους οι βουνίσιοι χωρικοί σχημάτισαν καντόνια, όπως και οι αστοί των πόλεων. Συν τω χρόνω συνασπίσθηκαν όλα τα καντόνια στην Ελβετική Ομοσπονδία, διατηρώντας το καθένα τη γλώσσα, τη θρησκεία και τα έθιμά του. Το Βέλγιο, αποτελείται από τους γερμανικής καταγωγής Φλαμανδούς, που μιλάνε γερμανικά και τους Βαλλόνους, κράμα γερμανικών, γαλλικών και κελτικών στοιχείων, που μιλάνε γαλλική διάλεκτο.
 
Η αντίσταση των όπου Γης Ελλήνων στην αφομοίωσή τους φάνηκε και στη φετινή αυθόρμητη, αθρόα και ολόψυχη συμμετοχή τους στα Πάθη και στην Ανάσταση του Σωτήρα Ιησού Χριστού. Όπως έγραψαν χρονικογράφοι οι ξένοι, οι οποίοι ήσαν στη χώρα μας τις ημέρες αυτές, εντυπωσιάστηκαν από το μέγα πλήθος των Ελλήνων που έλαβαν μέρος και από την εκ μέρους τους τήρηση των εθίμων της Μεγάλης Εβδομάδος και της Κυριακής του Πάσχα, που έρχονται μέσα από το βάθος των αιώνων.
 
Έκπληκτοι ευχάριστα πολλοί ετερόδοξοι ξένοι μας, ακολούθησαν την περιφορά του Επιταφίου, παρέστησαν στο άναμμα της πασχαλινής λαμπάδας και στο φιλί της αγάπης και έμαθαν για το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών, τη μαγειρίτσα, το πασχαλινό αρνί ή κατσίκι, την πασχαλινή οικογενειακή συγκέντρωση και συσπείρωση, με τη συμμετοχή και των ξενιτεμένων συγγενών, καθώς και στον πάνδημο χορό της χαράς την Κυριακή του Πάσχα, μετά τον Εσπερινό της Αγάπης. Σημειώνεται ότι για τους Ρωμαιοκαθολικούς και τους Προτεστάντες το Πάσχα είναι μια  εορτή χωρίς τίποτε το ιδιαίτερο. Και οι δύο ομολογίες τονίζουν το Πάθος και τη Σταύρωση του Ιησού και όχι την Ανάσταση και δίνουν περισσό βάρος  στα Χριστούγεννα, που  τα συνδυάζουν με τον Άγιο Νικόλαο και την ανταλλαγή δώρων.
 
Η εορτή του Πάσχα εορτάστηκε με τον ίδιο πανηγυρικό και πάνδημο τρόπο από τους όπου Γης Έλληνες. Από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία έως τη Νέα Υόρκη και την Φλόριντα, από το Λος Άντζελες έως τη Νότια Αφρική, από την Αργεντινή έως την Ιρλανδία, από τη Σουηδία και τη Νορβηγία έως τη Γαλλία και την Ισπανία, νέοι στην ηλικία φοιτητές και επιστήμονες, και οικογένειες με μέλη τρίτης και τέταρτης γενιάς γιόρτασαν με τον παραδοσιακό τρόπο την μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης.
 
Ο αείμνηστος Διονύσης Σαββόπουλος στον δίσκο του «Η Ελλάδα που αντιστέκεται…», το 1983, με τον τρόπο του μίλησε για την εθνική αυτοσυνειδησία μας, την εθνική μας παράδοση και για την πολιτισμική μας μοναξιά:
 
«Η Ελλάδα που αντιστέκεται/ η Ελλάδα που επιμένει/ κι όποιος δεν καταλαβαίνει/ δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει».
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ρεκόρ στην... Αγάπη

 
Κατά τη χθεσινή ημέρα, Κυριακή του Πάσχα, τελέσαμε τον Εσπερινό της Αγάπης στον Ελληνορθόδοξο Ιερό Ναό Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Bristol.
 

Για πρώτη φορά σε ανάλογη Ακολουθία είχαμε την ευκαιρία να αναγνώσουμε το Ιερό Ευαγγέλιο σε δώδεκα (12) γλώσσες και διαλέκτους.
 

Αυτές είναι οι εξής, σύμφωνα με τη σειρά που αναγνώσθηκαν: Πρωτότυπη γλώσσα της Καινής Διαθήκης, Λατινικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Ισπανικά, Ουαλικά, Αραβικά, Νέα Ελληνικά, Γεωργιανά, Ποντιακά.

 
Θερμές ευχαριστίες οφείλουμε στους αναγνώστες, που δέχθηκαν με προθυμία να αναλάβουν το ιερό αυτό έργο.

Χριστός Ανέστη

 

Ταξίδι προς το Πάσχα

 
Το «Ταξίδι προς το Πάσχα» δεν είναι απλώς μια πορεία ημερολογιακή· είναι μια εσωτερική διαδρομή μετανοίας, αφύπνισης και επιστροφής στην καρδιά της πίστης μας. Κάθε Κυριακή, κάθε στάδιο αυτής της περιόδου, μας προσφέρει έναν πνευματικό σταθμό: από την ταπείνωση του Τελώνη, την αγκαλιά του Πατέρα στον Άσωτο, έως τη συγχώρηση, την άσκηση και την ανύψωση της ψυχής μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η Εκκλησία, με σοφία μητρική, μας οδηγεί βήμα προς βήμα, ώστε να προετοιμαστούμε όχι μόνο εξωτερικά, αλλά κυρίως εσωτερικά για το θαύμα της Αναστάσεως.
 

Ο συνημμένος πίνακας λειτουργεί ως ένας απλός, πρακτικός χάρτης αυτής της πορείας. Μας θυμίζει τα αναγνώσματα, τα νοήματα και τις μικρές καθημερινές πράξεις που μπορούν να μεταμορφώσουν την καθημερινότητά μας σε λειτουργική εμπειρία. Είναι μια πρόσκληση να ζήσουμε συνειδητά το Ελληνορθόδοξο Πάσχα, όχι ως ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως καρπό ενός ολόκληρου ταξιδιού. Ας βαδίσουμε, λοιπόν, με υπομονή και ελπίδα, ώστε να φτάσουμε όλοι μαζί στο φως της Ανάστασης, έτοιμοι να ψάλλουμε με χαρά: «Χριστός Ανέστη!»

Πατριαρχικές Πασχάλιες ευχές 2025

 
Με πολλή μεγάλη χαρά και αγαλλίαση γίναμε αποδέκτες της Πατριαρχικής ευλογίας και των Πασχαλίων ευχών της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού μας Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, με την ευκαιρία της Εορτής των Εορτών και της Πανηγύρεως των Πανηγύρεων, του ευλογημένου Πάσχα.
 

Ο Παναγιώτατος, από την ιστορική Ιερά Θεολογική Σχολή, της Πριγκηπονήσσου Χάλκης, μας απέστελε προσωπικές ονομαστικές ευχές και μας τίμησε με την πολλή όμορφη πασχαλινή του κάρτα.
 

Η φωτογραφία της κάρτας είναι του Νίκου Παπαχρήστου και αποτυπώνει την ενδιαφέρουσα στιγμή που ο Πατριάρχης μας επικοινωνεί -με αγάπη και χαμόγελο- με τα ζώα, στον κήπο της Θεολογικής Σχολής.
 

Ευχόμαστε ολόψυχα ο Άγιος Θεός μας να σκέπει τον Πατριάρχη μας και το εσταυρωμένο Φανάρι. Τα Χρόνια Του δε να είναι Πολλά, καλλίκαρπα και πανευφρόσυνα, επ' αγαθώ της Μητρός Εκκλησίας! Ευχαριστούμε επίσης τον Κύριο, που μας τον χάρισε και τον εμπιστεύτηκε στο τιμόνι της Αγίας Εκκλησίας Του.

Απ' την Ανάσταση ως την Ανάληψη

Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να συγκριθεί με τη χαρά της Αναστάσεως του Χριστού μας. Τίποτα, που να μπορεί να εμποδίσει τον κάθε Ορθόδοξο Χριστιανό απ΄το να ζήσει τούτη την άληκτη χαρά! Κανένας θρήνος παυμένος αυτοστιγμεί με την συντριβή του θανάτου, καμιά μέριμνα βιοτική και σάρκινη! 

Σαν ξημερώνει Ανάσταση κάθε Κυριακή, ξημερώνει ακριβώς εκείνη η μία των Σαββάτων, η ημέρα του Κυρίου που ξανακαινούργιωσε τον κόσμο! Δεν υπάρχει σε κάθε τέτοιο ξημέρωμα, σε κάθε τέτοια παγχαρμόσυνη αυγή, θύμηση ή αναπαράσταση! Όλοι και όλα υπάρχουν ενώπιόν μας ολοζώντανα! Το κενό μνημείο, ο Άγγελος καθήμενος εν τοις δεξιοίς… Εμείς, αυτόπτες μάρτυρες και θεατές της Ανάστασης του Χριστού!
 
Εδώ μπροστά μας, οι θαρραλέες γυναίκες μετα μύρων προσερχόμενες… η Αγία Μαρία η Μαγδαληνή και η Παναγία μας, η πιο μεγάλη χαρά απ τις χαρές, εκείνη που είδε πρώτη και η μόνη που άγγιξε τον Αναστημένο! Ο ευσχήμων Ιωσήφ, ο Πέτρος και ο Ιωάννης, ο Λουκάς και ο Κλεόπας, ο Θωμάς μας… Όλοι και όλα είναι εδώ! Και εμείς, θεατές αλλά και μιμητές της ανδρείας τους, της καλής απιστίας τους, της υιικής τους αφοσίωσης, της ολοκληρωτικής και θυσιαστικής  τους αγάπης!
 
Μέσα στο χαρμόσυνο Πεντηκοστάριο μα και σε κάθε ξημέρωμα Κυριακής, η ίδια διαδρομή! Από την Ανάσταση ως την Ανάληψή Του! Απ΄το κενό μνημείο ως το Όρος της Γαλιλαίας, από τη γη ως τον Ουρανό! Από το χώμα ως τον Χριστό!
 
Νώντας Σκοπετέας
Πεντηκοστάριο 2025

Ανάσταση: Ο λαός απέναντι στην ιντελιγκέντσια

 
Η προσέλευση του λαού στους Ναούς κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα ήταν μεγάλη, όπως όλα τα τελευταία χρόνια. Ήταν ένα ξέσπασμα - απάντηση στην αντίθεη και αντιεκκλησιαστική ιντελιγκέντσια του τόπου. Αυτή τα προηγούμενα χρόνια, έως και σήμερα, προσπαθεί να αλλοιώσει την ταυτότητα του Έλληνα, να τον μετατρέψει σε γραικύλο. Είναι λυπηρό το ότι η όποια εξουσία έχει ιδεολογικά διαβρωθεί και έτσι η άθεη ιντελιγκέντσια βρίσκει τον τρόπο να προβάλλει τις ιδέες της και να επιχειρεί να τις επιβάλλει στο λαό.
 

Είναι χαρακτηριστικό το γραφέν στην «Καθημερινή» για τον προσφάτως αποθανόντα και με πολιτική κηδεία ταφέντα καθηγητή Αλέξη Πολίτη, ότι θεωρούσε «υποτιθέμενη» την εθνική δράση των κλεφτών και αρματολών και «φανταστική» τη λειτουργία των κρυφών σχολείων και αναρωτιόταν «γιατί παρά τις επίμονες προσπάθειες της ιστοριογραφίας να αποκαθηλώσει αυτούς τους μύθους, εκείνοι ανενόχλητοι συνέχισαν και συνεχίζουν την πορεία τους παραμένοντας γερά ριζωμένοι στην εθνική συνείδηση» (19/20 Απριλίου 2025, σελ. 14). Σημειώνεται ότι αυτά γράφονται για  τον καθηγητή, του οποίου ο παππούς Νικόλαος Πολίτης ήταν ο ιδρυτής της επιστήμης της λαογραφίας στην Ελλάδα και πρόγονός του αγωνίστηκε δίπλα στον Παπαφλέσσα και εφονεύθη μαζί του στο Μανιάκι. Αν είναι ακριβή όσα αποδόθηκαν στον αείμνηστο καθηγητή είναι άξιο απορίας το πώς αυτός δεν αντελήφθη -με τις γνώσεις και την εμπειρία του- ότι όσο και αν προσπαθήσουν οι όποιοι επιστήμονες, ο λαός δεν διαγράφει τα βιώματά του, όσο και αν αυτά του τα χαρακτηρίζουν «μυθεύματα».  
 
Βίωμα του Έλληνα είναι το να ζει Ελληνικά και Ορθόδοξα. Όσες δημοσκοπήσεις και αν γίνουν το 90% και πλέον του λαού αυτόν τον τρόπο ζωής έχει επιλέξει, από τον καιρό που ήταν σκλαβωμένος στον αλλόθρησκο οθωμανό. Ο σπουδαίος ιστορικός μας Σπυρίδων Ζαμπέλιος γράφει ένα σχετικό δημοτικό τραγούδι στο σύγγραμμά του «Άσματα δημοτικά της Ελλάδος» (Τυπογραφείον «Ερμής», Κέρκυρα, 1852, σελ. 648):
 
Φεγγαράκι μου λαμπρό, φέγγε μου και περπάτειγε, για να σ’ ερωτήσωμε
Για τα δυο Γραικόπουλα τα Γρεβενητόπουλα. Σε χήρα Τούρκα δούλευαν,
‘Ολ’ ημέρα σ’ το ζυγό, το βράδυ ΄σ τον κρεμασμό.
 
«Βρε παιδιά γραικόπουλα και Γρεβενητόπουλα, γένεστε Τουρκόπουλα,
Να χαρήτε την Τουρκιά, τ’ άλογα τα γλήγωρα, τα σπαθιά τα δαμασκιά;»
 
«Βρε κυρά μου Τούρκισσα, κάλλιο γένε συ Ρωμιά,
Να χαρής τη Λαμπριά, με τα κόκκινα αυγά!
Να χαρής την Εκκλησιά, τη χρυσή την Κοινωνιά!».
 
Και τα παιδιά στην Κέρκυρα να πώς έψελναν τα «Κάλαντα της Λαμπρής» (Από Νίκ. Πακτίτη «Κερκυραϊκά Δημοτικά Τραγούδια», Ιστορικολαογραφική Εταιρεία Κερκύρας, Αθήνα, 1989):
 
«Ανάσταση δοξάζουμε και τον Θεό υμνούμε
 Και το Δεσπότη το Χριστό όλοι τον προσκυνούμε.
Απέρασε η Σαρακοστή κι ήταν εφτά εβδομάδες
Κι ήρθαμε να σας φέρουμε τόσες καλές γιορτάδες.
Που αναστήθηκε ο Χριστός μέσα από τον Άδη
Κι οι Χριστιανοί χαρήκανε μικροί και μεγάλοι…»
 
Ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός στον «Λάμπρο» εκφράζει την πίστη του Έλληνα:
 
«Χριστός Ανέστη! Νέοι, γέροι και κόρες,
όλοι, μικροί μεγάλοι, ετοιμαστήτε.
Μέσα στες εκκλησίες τες δαφνοφόρες
με το φως της χαράς συμμαζωχθήτε,
ανοίξετε αγκαλιές ειρηνοφόρες
ομπροστά στους Αγίους και φιληθήτε.
Φιληθήτε γλυκά χείλη με χείλη,
Πέστε ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ, εχθροί και φίλοι.
Δάφνες εις κάθε πλάκα έχουν οι τάφοι,
Και βρέφη ωραία στην αγκαλιά οι μαννάδες.
Γλυκόφωνα, κοιτώντας τις ζωγραφισμένες εικόνες
Ψάλλουν οι ψαλτάδες. Λάμπει το ασήμι, λάμπει το χρυσάφι, από το φως που χύνουν οι λαμπάδες.
Κάθε πρόσωπο λάμπει από τ’ αγιοκέρι,  όπου κρατούνε οι Χριστιανοί στο χέρι».
 
Και στους «Ελεύθερους πολιορκισμένους», στο Σχεδίασμα Β’, γράφει ο Διονύσιος Σολωμός πως η ελπίδα στην Ανάσταση και στην αιωνιότητα και η αγάπη στην Πατρίδα κάνουν τους Μεσολογγίτες και τις Μεσολογγίτισσες να αποφασίσουν την άμυνα και την ηρωική έξοδο:
 
«Ετούτ’ είν’ ύστερη νυχτιά, όλα τα αστέρια βγάνει, 
Ολονυχτίς ανέβαινε η δέησι, το λιβάνι.
Ο Αράπης τραβηγμένος από τη μυρωδιά που εσκορπούσε το θυμίαμα, περίεργος και ανυπόμονος, με βιαστικά πατήματα πλησιάζει εις το τείχος,
Και απάνου ανάγκη φοβερή! Σκυλί δεν του λυχτάει.
Και ακροάζεται, αλλά τη νυχτική γαλήνη δεν αντίσκοβε μήτε φωνή, μήτε κλάψα, μήτε αναστεναγμός. Ήθελε πης ότι είχε παύσει η ζωή. Οι ήρωες είναι ενωμένοι και λόγια λένε για την αιωνιότητα, που μόλις τα χωράει… Είναι προσωποποιημένη η Πατρίδα, η Μεγάλη Μητέρα, Θεάνθρωπη, ώστε να  αισθάνεται όλα τα παθήματα και καθαρίζοντάς τα εις τη μεγάλη ψυχή της να αναπνέη την Παράδεισο».
 
Ο ιδιοφυής ποιητής και υπαρξιακός φιλόσοφος Γιώργος Σαραντάρης (1908-1941) σημειώνει τη διαφορά της παράδοσης της Δύσης από αυτή των Ελλήνων. Σε άρθρο του, με τίτλο «Σημεία προσοχής», που γράφτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 5 Ιουνίου 1939, γράφει αξιωματικά: «Η ενσάρκωση, ο Θάνατος κι η Ανάσταση του Χριστού είναι το αιώνιο και μοναδικό παράδειγμα που μας οδηγεί στην πίστη στον Άνθρωπο. Μονάχα από τον καιρό που υπάρχει ο Χριστός ανάμεσα στα άτομα, έχει ακέρια τη σημασία της η ιστορία, έχει νόημα, λόγο και σάρκα η πορεία των ατόμων από τη μια γενεά στην άλλη, έχει συνέχεια και παρουσία ο άνθρωπος». Και εξηγεί:
 
«Ο βαθύτερος λόγος της στροφής των διαφόρων Αναγεννήσεων της Δύσης προς τη μελέτη, τη μίμηση και τη λαχτάρα της Αρχαίας Ελλάδας είναι η ανικανότητά τους να πιστέψουν στον Χριστό, να πιστέψουν στην αιωνιότητα του ανθρώπου. Όποιος ατενίζει την Αρχαία Ελλάδα και παραμερίζει το Χριστό, είναι σα να μην υποπτεύεται πως είμαστε προορισμένοι στην αιωνιότητα και σα να θέλει να επαναλάβει το έργο του πολιτισμού των Αρχαίων Ελλήνων, που ήταν η προετοιμασία μιας άρτιας θνητής υπόστασης, για να τη δεχτεί ο Χριστός και να την κάμει αθάνατη. Για τούτο σε εμάς τους τωρινούς  Έλληνες  δε μαθαίνουν υποστασιακά τίποτε οι διάφορες Αναγεννήσεις της Δύσης, και μάλλον μας προσφέρουν μια περιττή και συχνά βλαβερή τροφή… Μονάχα εμείς, από όλους τους λαούς της γης, μπορούμε, χωρίς να αφήσουμε τον τόπο μας, να διατρέξουμε υποστασιακά την απόσταση που χωρίζει τη φύση από τον άνθρωπο. Λέμε τούτο, γιατί στο Χριστιανισμό πλησιάζουμε αβίαστα με την ελληνική μας παιδεία και την ελληνική μας γλώσσα. Διαβάζουμε τα γνήσια Ευαγγέλια, που μας μιλούν ενδόμυχα κ’ έτσι μπορούμε να κρίνουμε πιο εύκολα από κάθε άλλο λαό, ποιος είναι ο αληθινός Χριστιανισμός».
 
Όταν  η αντίθεη και αντιεκκλησιαστική ιντελιγκέντσια αντιληφθεί τα γραφόμενα από τον Σαραντάρη, μόνο τότε υπάρχει ελπίδα να αποδεχθεί την ιδιαιτερότητα του Ελληνισμού και να σταματήσει τον εναντίον Του ιδεολογικό πόλεμό της, που είναι και μάταιος. Χριστός Ανέστη.
 
Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μας δώρισε την Αλήθεια

Χριστός Ανέστη!

Αυτές οι δυο λέξεις! Αυτός ο παιάνας ο λυτρωτικός! Της λευτεριάς ο ύμνος! Απέκτησαν από εκείνο το άληστο ορθρινό της πρώτης εμφάνισης του Αναστάντος Ναζαρηνού στις Μυροφόρες, φανατικούς και ορκισμένους εχθρούς! Εφρύαξαν οι παράνομοι αντίχριστοι… Αταπείνωτοι ταπεινωμένοι, συνέχισαν με θράσος να βάλουν κατά του Αθώου, δίχως ίχνος συνειδήσεως, χωρίς αίσθηση του φρικώδους τους εγκλήματος. Ο ορισμός της αμετανοησίας! Συνέχισαν λοιπόν τον δόλιο τρόπο τους! Με το ψέμα να συμπορεύονται! Δωροδόκησαν τους ψευδομάρτυρες όλων των αιώνων, απελπισμένοι από την συντριβή τους, δεν δίστασαν πάντοτε να καταφεύγουν σε συκοφαντίες. Οι άπιστοι φρίττουν και οι πιστοί διακηρύττουν το Χριστός Ανέστη λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος!
 
Έψαξαν του σκότους οι υπηρέτες να βρουν συμμάχους σε όλους τους αιώνες που κύλησαν από τότε! Να σιγάσουν οι ύμνοι της Ανάστασης, να τρεμοσβήσει το Άγιο Φως,  να βουβαθούν οι διακηρυχτές της αιώνιας Νίκης της Ζωής! Δεν τα κατάφεραν κι ας στρατολόγησαν μυριάδες απαίσιων μισθοφόρων! Δυνάμωσε ο Αναστάσιμος Παιάνας! Απλώθηκε παντού το Χριστός Ανέστη!
 
Υπάρχει όμως ένας σύμμαχός τους που όλο και αμφιταλαντεύεται! Μια το Χριστός Ανέστη ψέλνει και μια διστάζει να το διαλαλήσει! Είναι αυτή η λογική του ανθρώπου! Που όλο υπαγορεύει δισταγμούς και δυσπιστίες! Που όλο ζητά αποδείξεις και πειστήρια! Ακήρατες πλευρές και τύπους των ήλων ! Και,  ω της ευσπλαχνίας και της συγκαταβάσεώς σου Κύριε! Εσύ μόνο γνωρίζεις το πλάσμα σου! Δεν το αφήνεις ανυπεράσπιστο στην λαίλαπα της λογικής που γυρεύει να αφανίσει το Φως! Το πλησιάζεις και το καλείς να σε ψηλαφίσει! Δίνεις συνεχώς από τότε αδιάσειστες αποδείξεις, έμψυχες ακήρατες πλευρές Σου, άφθαρτα σκηνώματα των Αγίων Σου, θαύματα και θαυμάσια που φράζουν στόματα πολυφθόγγων αθέων και αγνωστικιστών ρητόρων! Την Μητέρα Σου που δεν σταματά να εμφανίζεται σκεπάζοντας με προστασία φοβερά την κληρονομίαν Σου! Το μυρόβλησμα  και την λάμψη! Τις αγγελικές υμνωδίες και τα οσιακά χαρίσματα των αληθινά ταπεινών Σου! Οἷς (εννοεί τους Αποστόλους) καὶ παρέστησεν ἑαυτὸν ζῶντα μετὰ τὸ παθεῖν αὐτὸν ἐν πολλοῖς τεκμηρίοις, […] ὀπτανόμενος αὐτοῖς… διαβάζουμε στο ξεκίνημα των πράξεων των Αποστόλων!
 
Παρουσιαζόταν συνεχώς για 40 ημέρες στους μαθητές Του μα και σε πλήθος εκατοντάδων ανθρώπων. Οπτανόμενος και συναλιζόμενος! Συναναστρεφόμενος, συντρώγων! Εν πολλοίς τεκμηρίοις! Είπαν τα άχραντα χείλη Του, ότι μακάριοι οι μη ιδόντες και πιστεύσαντες! Δεν το είπε με πικρία και παράπονο ο Χριστός μας για τον δυσπιστούντα Θωμά! Το είπε με συγκατάβαση για όλους εμάς,  που αιώνες τώρα διαβάζουμε και ακούμε για όλα εκείνα που συντελέστηκαν μετά το πρώτο θριαμβευτικό άνοιγμα του Παραδείσου!
 
Αυτά που είπαν οι πρώτοι ψηλαφίσαντες μαθητές και με την αλυσίδα  της πίστης, έφτασαν στο σήμερα να κηρύττουν, μα το πλέον σημαντικό να αποδεικνύουν την αλήθεια της Αναστάσεως! Να αφοπλίζουν τον ανίερο σύμμαχο του ψεύδους και του σκότους! Ακόμα και αυτήν την λογική! Αντίμαχός της , πέραν της ακατάβλητης και υπέρτερης όλων πίστης, η γνώση! Είναι σπουδαίο το να γνωρίζουμε! Το επέτρεψε ο ίδιος ο Κύριός μας! Μας την χάρισε την γνώση! Μας δώρισε την Αλήθεια! Εν πολλοίς τεκμηρίοις! 
 
Χριστός Ανέστη!
 
Νώντας Σκοπετέας

Πασχάλιο Μήνυμα Αρχιεπ. Θυατείρων 2025

«Ὡς ἀληθῶς λύτρον ἀντὶ πολλῶν προσηλωθεὶς τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐξηγοράσω ἡμᾶς. Τῷ τιμίῳ γὰρ φιλανθρώπως αἵματι τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἐκ θανάτου ἥρπασας, συνεισενέγκας ἡμᾶς πάλιν εἰς τὸν παράδεισον.» (Ἀγίου Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ, Κοντάκιον Σταυρώσιμον, Προοίμιον β΄)
 

Ο μέγας θησαυρός της υμνολογικής μας παραδόσεως διαφυλάττει πολυάριθμους, λιγότερο γνωστούς, αλλά πλούσιους θεολογικά στοχασμούς, όπως ο ανωτέρω. Ο συγκεκριμένος ύμνος προέρχεται από κοντάκιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού, με τίτλο "Περί της Νίκης του Σταυρού", μια προσευχητική περισυλλογή για τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού.
 
Ο Μελωδός μάς ομιλεί για την υπέρτατη θυσία του Χριστού επί του Σταυρού. Μας υπενθυμίζει ότι ο Κύριος και Θεός μας, ελευθέρως επέλεξε να υπομείνει φρικτό θάνατο, προσφέροντας Εαυτόν "ως λύτρο για πολλούς". Όπως αμνός αθώος οδηγούμενος στη σφαγή, (Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος, οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ. Ησαΐας 53,7), ο Βασιλεύς μας παρέδωσε τη ζωή Του για να μας «εξαγοράσει» και να μας σώσει. Με το ίδιο Του το πολύτιμο αίμα, απέπλυνε την κατάρα του παρελθόντος και "μας άρπαξε από τον θάνατο", ανοίγοντας εκ νέου τις πύλες του Παραδείσου.
 
Ο Χριστός έγινε η ελπίδα και η σωτηρία μας, όχι μόνο ανυψώνοντας την ανθρώπινη φύση από την πεπτωκυία κατάστασή της, αλλά εξυψώνοντάς την πέραν της αρχικής της δόξης. Διά της χάριτός Του, υιοθετούμεθα ως τέκνα του Θεού Πατρός, καθιστάμενοι κληρονόμοι της Βασιλείας Του. Η φλογίνη ρομφαία δεν φρουρεί πλέον την πύλη, και ο Χριστός, λαμβάνοντας την ανθρωπότητα από το χέρι, μας οδηγεί προς τον Πατέρα Του, κατευθύνοντάς μας προς ατελεύτητο φως και δόξα, όπου "τα επουράνια και τα επίγεια δικαίως αγάλλονται μετά του
Αδάμ, διότι ανεκλήθη πάλιν εις τον Παράδεισον".
 
Αυτό, αγαπητοί μου αδελφοί και αδελφές, είναι το νόημα του Πάσχα, του νέου Πέραν. Είναι η ανακεφαλαίωση, η εκπλήρωση και το στέμμα των μεγάλων έργων του Θεού, ο Οποίος θέλει όλοι οι άνθρωποι να σωθούν και να κατοικούν στη λαμπρότητα της Βασιλείας Του. Όλα αυτά έχουν συμβεί επειδή ο Θεός "τόσο αγάπησε τον κόσμο" (Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ' ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. Ιωάν. 3,16), όχι μέσω των δικών μας προσπαθειών, ούτε λόγω προσωπικής αξίας. Όπως σοφά μας υπενθυμίζει ο Μέγας Βασίλειος, «Οὐ γὰρ ἐποιήσαμεν τι ἀγαθὸν ἐπὶ τῆς γῆς.» Αντιθέτως, είναι η άνευ όρων αγάπη του Θεού για την δημιουργία Του που αποκαλύπτεται σε εμάς εντός και διά της Σταυρώσεως και Αναστάσεως του Χριστού.
 
Παρότι το Πάσχα εορτάζεται μόνο άπαξ κατ' έτος, το μήνυμα της σωτηρίας και απελευθερώσεώς μας από την αμαρτία και τον θάνατο αποτελεί αιώνιο και αδιάλειπτο κήρυγμα. Ας εορτάζουμε, λοιπόν, και ας αγαλλόμεθα: Χριστός Ανέστη! Ας μην διακηρύττουμε απλώς αυτό το μήνυμα προς πάντας, αλλά ας αγωνιζόμεθα να το βιώνουμε σε κάθε στιγμή εν δοξολογία και ευχαριστία, διότι, "εν τω Σταυρώ δυνάμεθα όλοι να καυχώμεθα. Το δένδρο Σου μας αποδίδει, κάθε ημέρα και στιγμή, αμύθητο πλούτο, καθώς μας φέρνει όλους εκ νέου στον Παράδεισο". 
 
Είθε η χαρά, η ζωή και το λαμπρό φως που εκπηγάζουν από τον Κενό Τάφο να είναι μαζί σας, με τους αγαπημένους σας και με ολόκληρο τον κόσμο.
 
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ - CHRIST IS RISEN
 
Με πατρική αγάπη και ευλογίες εν τω Αναστάντι Κυρίω,
 
†ο Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Νικήτας
 
Άγιον και Μέγα Πάσχα 2025