O Σήφης κι ο Μανούσος

Πρωί-πρωί ο Σήφης έκανε εξωτερικά μερεμέτια στο σπίτι του ανεβασμένος σε μια σκάλα.

Περνώντας ο Μανούσος για τη στάνη τον βλέπει και του λέει για να τον πειράξει:

- «Μωρέ Σήφη, εμένα δε με κόφτει μωρέ που θα πέσεις απ’ τη σκάλα και θα
σκοτωθείς. Μα θα σπάσει μωρέ η κεφαλή σου και θα γεμίσει ο τόπος άχυρα.»

Και ο ετοιμόλογος Σήφης από τη σκάλα:

- «Κι εσύ μωρέ Μανούσο, πρωΐ-πρωΐ το φαΐ σκέφτεσαι!!!»

ΓΛΩΣΣΟΛΑΛΙΑ

Eμείς οι Απόδημοι, που κάνουμε έναν συνεχή και αδιάλειπτο αγώνα επιβίωσης, και ιδιαίτερα έναν αγώνα διατήρησης της γλωσσικής μας ιδιοπροσωπίας, συγκινούμαστε πάντοτε να ακούμε τραγούδια σαν τη «Γλωσσολαλιά», που μας τονώνουν το ηθικό και μας βοηθούν καταλυτικά στον καθημερινό μας αγώνα για να μείνουμε Έλληνες και μάλιστα ελληνόφωνοι Έλληνες, σε συνθήκες ιδιαίτερα δύσκολες και εξαιρετικά αφομοιωτικές.

Έτσι, αυτή η μουσική και ο υπέροχος στίχος μας δονούν συθέμελα έως δακρύων.

Μακρυνές μνῆμες τοῦ χθές...

Βιώματα τῶν Χαιρετισμῶν

Μνημόσυνο Ἀλεξάνδρου Ν. Ξανθούλη, ἱεροψάλτου

Kάθε φορά πού θἄρθουν τίς μυρωμένες ἀνοιξιάτικες βραδυές τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς ἐκεῖνες οἱ λυρικότατες ἀκολουθίες τῶν Χαιρετισμῶν, πάντα ἡ μνήμη, ἡ ψυχή, τὀ εἶναι ὁλόκληρο ξαναγυρίζει ἐκεῖ, στά πρῶτα βήματα, στά πρῶτα βιώματα, στίς ἀπαρχές τους δηλαδή, πού τροφοδότησαν τόν ψυχισμό σου: στά χρόνια τῆς παιδικῆς ἡλικίας, ὅταν στό παλιό μας τό χωριό τ’ ἀπόβραδα τῆς Παρασκευῆς, τῆς Μεγάλης Σαρακοστής, ἀνεβαίναμε γιά τήν ἐκκλησία.

Ἀνεβαίναμε ὅλο μας τό σχολεῖο, μέ τό δάσκαλο συντροφιά, γιά ν᾿ ἀκούσουμε, νά χαροῦμε, νά βιώσουμε μέ ὅση χάρη ἀποπνέει ἡ παιδική ἁπλότητα, ἡ ἀνέμελη, ἀλλά καί τόσο οἰκεῖα σέ ὅλους μας, τήν ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν.

Ἡ ὥρα ἦταν πάντα ἀπόβραδη. Μέ τούς ἴσκιους νά μηκύνονται αὐτές τίς ὧρες ὁποῦ οἱ βεβαιότητες ἐκμηδενίζονται, μέ τήν ἡσυχία νά προετοιμάζει τόν κύκλο τῶν ἑπομένων στοχασμῶν.

Ἀπό μακρυά ὁ ἥλιος ἀποκαθήλωνε τήν ἔσχατη φωτεινή του παραμυθία, τήν ὁποία δανείζονταν ἡ φτωχή κατηλανάφτισσα τοῦ ναοῦ καί τή μετουσίωνε, μέσω τῶν λαδοκάντηλων καί τοῦ φυσικοῦ πολυελαίου -πού ἔκαιγε πάντα μέ λάδι καθαρό- σέ "κατοικητήριον φωτός", ὥστε μέσα του νά χωνέψουν ὅλες οἱ ἐλπίδες, οἱ προσευχές, οἱ ἰκεσίες, ἀλλά καί οἱ εὐχές "τῶν ταπεινῶν τῇ καρδίᾳ" καί δίχως νά τούς ἔχει δώσει τήν παραμικρή προσοχή κανείς. Αὐτοί οἱ ἄγνωστοι - γνωστοί μόνο στή μνήμη καί τήν προσοχή τοῦ Θεοῦ -φιλακόλουθοι προσκυνητές καί πιστοί, ψαύουν μέ τό δικό τους μεγαλεῖο τήν ψυχή σου καί τήν ἀναβιβάζουν πάνω ἀπό τίς αἰσθήσεις, πάνω ἀπό τά καθημερινά, ὥστε νά μποροῦν ἐπίμονα νά κρούουν τή θύρα τοῦ Θεοῦ. Γιατί τ᾿ ἀξίζουν.

Ἡ μνήμη πάντα θ' ἀνακαλεῖ μιά χλωμή, κατανυγμένη καί μισοφωτισμένη ἐκκλησιά. Τά κουρασμένα πρόσωπα τῶν χωρικῶν δέ ἀποδέχονται καμμιάν βιασύνη ἤ ἀπομάκρυνση ἀπό τό καθιερωμένα παροδοσιακό, γιατί μονάχα ἔτσι μποροῦν νά καταλάβουν τή συνέχεια, πού τούς τοποθετεῖ στό ἴδιο μονοπάτι, τό ὁποῖο περπάτησαν οἱ πρόγονοί τους: οἱ Βυζαντινοί, οἱ μεταβυζαντινοί, οἱ ἀκραιφνεῖς νεοέλληνες...

Ὁ παπᾶς δέν καλιφωνεῖ, δέν μεγαλοφωνεῖ δέν ἀνοίγει δρόμους στό συναίσθημα, στήν αἰσθαντικότητα, ἡ ὁποία δέν ταιριάζει, δέν συμπορεύεται μέ τήν κατάνυξη, τή χαρμολύπη, τό χαροποιόν πένθος τῆς Ὀρθοδοξίας πού δέν εἶναι δυνατό να τό ἑρμηνεύσεις -αὐτό εἶναι πάντα ἀκατόρθωτο- ὡστόσο τό βιώνεις μόνο ἄν σκύψεις λίγο, ἄν ταπεινωθεῖς, ὅπως ὅταν σκύβεις πρός τή γῆ καί νοιώθεις, ὕστερ᾿ ἀπ’ τή βροχή τή μοσχοβολία τοῦ νοτισμένου χώματος.

Τά χρόνια πέρασαν. Ἔχεις κι ἐσύ βρεθεῖ στή θέση τοῦ ἀπλοῦ παπᾶ τοῦ χωριοῦ σου. Κάθε Παρασκευή τῆς Σαρακοστῆς λές τά ἴδια γράμματα, περίπου τήν ἴδια ὥρα, σέ διαφορετικό ὅμως κλῖμα. Γιατί τώρα ἔχεις στή διάθεσή σου πολλά φῶτα· φῶτα στήν ἐκκλησιά, στούς δρόμους, στά σπίτια. Μόνο πού ὁ Φωτισμός ἀπουσιάζει, καθώς ἁπλώνεται παντοῦ τό δίχτυ τῆς ἀγωνίας τῆς ἀγχωτικῆς προσπέλασης ὅλων ὄσων ἐπιθυμοῦμε: καί τήν ἐκκλησία δηλαδή νά προφθάσουμε, ἀλλά νά μή χάσουμε καί τό σήριαλ...

Ὡστόσο, αὐτό πού εὐτυχῶς κρατεῖς καί πασχίζεις νά μιμηθεῖς, ἔστω καί μ’ ἀδέξιες κινήσεις, εἶναι ἐκεῖνο τό εὐκατάνυκτο βίωμα πού σοῦ μετέδωσε ἐκεῖνος ὁ ταπεινός παπᾶς, βίωμα πού κοιτάζεις νά τό προσφέρεις, ὅπως μοιράζεις τό ἀντίδωρο, ἀγωνιῶντας κάθε φορά, ὄχι ἄν τά κατάφερες στόν τόνο τῆς ἀπαγγελίας καί τελικά χάρηκες μαζί μέ τό ψάλτη τό μινόρε ἤ τόν παραπονεμένο τόν τέταρτο ἦχο ("λέγετος"), πού τόν συνήθιζε κι ὁ μπάρμπ᾿ Ἀλέκος ὁ ψάλτης, ἀλλά, ἄν φεύγοντας κάποιες ψυχές ἀπό τήν ἐκκλησιά, θά μπορέσουν νά κομίσουν στό σπίτι τους τή χαρμολύπη ἐκείνη πού μᾶς πρόσφερε ὁ παπα-Βαγγέλης, ἐδῶ καί σαράντα τόσα χρόνια κι ἀκόμα τήν κρατᾶμε μέσα μας ὡσάν τήν εὐωδία τοῦ καλοῦ θυμιάματος...

π. Κων. Ν. Καλλιανός
Σκόπελος

Οι Μακαρισμοί

Στοχασμοί της Σαρακοστής

Εκείνες οι μεγαλειώδεις λέξεις, που όλες ξεκινούν με τη λέξη «Μακάριοι», Blessed, блаженн, Gwyn en byd, είναι όλες ιδιαίτερα οικείες στους Ορθόδοξους πιστούς, αφού ψάλλονται τις περισσότερες Κυριακές κατά τη Μικρή Είσοδο, όταν ο διάκονος εισοδεύει το Ευαγγέλιο. Προέρχονται από την επί του Όρους Ομιλία και εντοπίζονται στα Ευαγγέλια, Αγ. Ματθαίου 5, 3-12 και Αγ. Λουκά 6, 20-23.

«Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Στου Αγ. Λουκά είναι μόνο «πτωχοί», αλλά εν πάσει περιπτώσει σημαίνει πως είμαστε μακάριοι όταν αναγνωρίζουμε ότι χωρίς Χριστό είμαστε πτωχοί. Ο Χριστός είπε προς την Εκκλησία της Λαοδικείας: «ὅτι λέγεις ὅτι πλούσιός εἰμι... καὶ οὐκ οἶδας ὅτι σὺ εἶ ὁ ταλαίπωρος καὶ ὁ ἐλεεινὸς καὶ πτωχὸς καὶ τυφλὸς καὶ γυμνός, συμβουλεύω σοι ἀγοράσαι παρ' ἐμοῦ χρυσίον πεπυρωμένον ἐκ πυρὸς ἵνα πλουτήσῃς» (Αποκ. 3, 17-18). Όταν αναγνωρίζουμε τον Χριστό σαν τον πλούτο μας και γνωρίζουμε πως χωρίς Αυτόν είμαστε πτωχοί, τότε είμαστε πραγματικά μακάριοι.

«Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται». Στους μετανοούντες που πενθούν για τις αμαρτίες τους και είναι συμπονετικοί προς άλλους, που παρηγορούν χωρίς να κρίνουν, που υποστηρίζουν χωρίς να καταδικάζουν, θα εξαλειφθούν τα δάκρυά τους, αφού κι εκείνοι με τη σειρά τους εξαλείφουν τα δάκρυα από τα μάτια άλλων.

«Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν». Λίγο πιο κάτω, στο Ματθαίου 11, 29 ο Χριστός περιγράφει τον εαυτό Του ως «πρᾷο καὶ ταπεινὸ τῇ καρδίᾳ». Διακρίνει την ταπεινότητα ως προσωπικό Του χαρακτηριστικό. Και πραγματικά είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πνευματικότητας και η βάση όλων των αρετών, αλλά δεν θα πρέπει ποτέ να συγχέεται με την μετριοφροσύνη, που είναι το στολίδι των πολύπειρων, έξυπνων αλλά ψευδο-πνευματικών καθοδηγών.

«Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται». Ο Αμώς (8, 11) γράφει τα εξής: «Ἐξαποστελῶ λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, οὐ λιμὸν ἄρτων οὐδὲ δίψαν ὕδατος, ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι τὸν λόγον Κυρίου». Μακάριοι όντως είναι εκείνοι που αισθάνονται αυτή την πείνα και τη δίψα και αρχίζουν την αναζήτησή τους για την Αλήθεια, και την βρίσκουν στον Λόγο Του - Ενσαρκωμένο, Γεγραμμένο και Ζώντα στην Εκκλησία Του.

«Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται». Η παραβολή του αγνώμονος δούλου (Ματθ. 18, 21-35) αποτελεί μια ζοφερή υπενθύμιση ότι θα αντιμετωπισθούμε από τον Θεό όπως έχουμε αντιμετωπίσει κι εμείς τον πλησίον μας. Το έλεος ρέει από τον Θεό προς εμάς και μέσω ημών: θα πρέπει να είμαστε ένα κανάλι ελέους, όχι μια δεξαμενή για δική μας χρήση.

«Μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται». Το υπέρτατο όραμα προορίζεται για αυτούς που έχουν καθαρή καρδιά. Αυτοί και μόνο βλέπουν καθαρά και το όραμα τους καθαρίζει ακόμα περισσότερο, καθώς συνεχίζουν να ατενίζουν Αυτόν στον οποίο αντανακλάται το πλήρωμα της ζωής.

«Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται». Υπάρχουν πολλοί “εραστές της ειρήνης” λίγοι όμως “ειρηνοποιοί”. Η ειρήνη που πραγματοποιείται με οποιοδήποτε τίμημα δεν είναι εκ Θεού, βλέποντας πως κόστισε στον Χριστό το ίδιο Του το αίμα για να κάνει να επικρατήσει ειρήνη μεταξύ του δημιουργήματος και του Δημιουργού. Η ειρήνη είναι πολύτιμη και θυσιαστική, αλλά είναι η ειρήνη του Θεού η πάντα νουν υπερέχουσα, η οποία μετέχει στο συμφιλιωτικό έργο του Χριστού στον σημερινό κατακερματισμένο και πεπτωκότα κόσμο.

«Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Οι πραγματικά δίκαιοι δεν μπορούν ποτέ να περάσουν αλώβητοι μέσα από τη ζωή. Ο Κύριός τους διέσχισε την οδό των παθών με χαρά κι έτσι το ίδιο θα πρέπει να κάνουν κι αυτοί. Αλλά αυτοί βαδίζουν στο δρόμο Του, συμμερίζονται τον Σταυρό Του και μετέχουν στη χαρά Του όταν η νύχτα της θλίψης συγχωνεύεται στην αυγή του αιωνίου φωτός.

«Μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ρῆμα καθ᾿ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ. Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Τα κακά πράγματα που ειπώθηκαν εναντίον μας πρέπει να είναι ψεύτικα. Αλίμονό μας αν υπάρχει αλήθεια στις κατηγορίες των εχθρών μας. Αν η συνείδησή μας είναι καθαρή ενώ μας έχουν συκοφαντήσει, θα πρέπει να υποφέρουμε με ευχαρίστηση και να προσευχόμαστε για τους εχθρούς μας, όπως και ο Κύριός μας έπραξε πάνω στο Σταυρό.

Είθε αυτή η Σαρακοστή να μας φέρει πιο κοντά στην εκτίμηση της αληθινής μακαριότητας, όπως Αυτός την βίωσε και την δίδαξε στην επί του Όρους Ομιλία.

+ Αρχιμ. Βαρνάβας Burton
Orthodox Leaflet, Άνοιξη - Καλοκαίρι 1986, No. 79, σσ. 6-7
Μετάφραση: Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας

Βάκχες

Στο ελληνικό Θέατρο Τέχνης στο Λονδίνο (26 Crowndale Road, London, NW1 1TT) παρουσιάζεται αυτόν τον καιρό, από την 1η έως την 17η Μαρτίου, η αρχαία τραγωδία Βάκχες του Ευριπίδη.

Το έργο παρουσιάζεται στα αγγλικά, από μετάφραση που έγινε πρόσφατα από τον Βρετανό Ranjit Bolt. Η σκηνοθεσία είναι της Natalie Katsou.

Οι επόμενες παραστάσεις θα γίνουν ως εξής: 12 Μαρτίου, 7.45 μ.μ. και 17 Μαρτίου 3 μ.μ.

Για περισσότερες πληροφορίες: Theatro Technis, Τηλ. 020 - 7387 6617, ή info@theatrotechnis.com

Για την ιστορία, αξίζει να αναφέρουμε πως οι Βάκχες γράφτηκαν το 407 π.Χ., όταν ο Ευριπίδης βρισκόταν στην Πέλλα της Μακεδονίας, στην αυλή του βασιλιά Αρχέλαου, και σκηνοθετήθηκαν από τον γιο του το 405 π.Χ. στην Αθήνα.

Το έργο έχει γνήσια Διονυσιακή υπόθεση και εξιστορεί την έλευση του Βάκχου (Διονύσου) στη Θήβα, όπου ο Πενθέας φονεύεται από τη μητέρα του Αγαύη, γιατί αντιστάθηκε στη λατρεία του νέου θεού.

Τρένα της Σκωτίας

Η νέα σειρά αγγλικών γραμματοσήμων, που κυκλοφόρησε χθες είναι αφιερωμένη στα τρένα της Σκωτίας. Ο τίτλος της σειράς είναι: «Classic Locomotives of Scotland».

Πέρσι τα Βασιλικά Ταχυδρομεία είχαν κάνει αφιέρωμα στα τρένα της Αγγλίας. Ετοιμάζουν δε άλλα δύο αφιερώματα, στα τρένα της Βόρειας Ιρλανδίας και της Ουαλίας.

Ο σκοπός αυτής της έκδοσης είναι τιμηθούν οι ιστορικές μηχανές των Βρετανικών σιδηροδρόμων, μαζί με το πλήθος των οδηγών, μηχανικών και λοιπών εργαζομένων, που αποτελούσαν αναπόσπαστο τμήμα της Βρετανικής κοινωνίας μέχρι τη δεκαετία του 1960.

Από το Ναύπλιο στο Λονδίνο

Η έκθεση του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος με τίτλο «6 Παγκόσμιοι Έλληνες σχεδιαστές μόδας» και «3 Σύγχρονοι Έλληνες σχεδιαστές», ταξιδεύει από το Ναύπλιο στο Λονδίνο και θα φιλοξενηθεί στο Ελληνικό Κέντρο από τις 12 έως τις 22 Μαρτίου.

Η έκθεση, που είναι αφιερωμένη στη μνήμη της Κούλας Λαιμού, περιλαμβάνει δημιουργίες των Jean Desses, Γιάννη Ευαγγελίδη, James Galanos, George Stavropoulos, Ντίμη Κρίτσα και Γιάννη Τσεκλένη, που θα συνδυαστούν με εκείνες γνωστών σύγχρονων Ελλήνων σχεδιαστών, όπως οι Mary Katrantzou, Sophia Kokosalaki και Marios Schwab.

Η έκθεση στο Hellenic Centre του Λονδίνου, το οποίο έχει και την ευθύνη της οργάνωσης, θα είναι ανοικτή Δευτέρα με Παρασκευή 11.00 το πρωί με 7.00 το απόγευμα και το Σαββατοκύριακο 12.00 το μεσημέρι με 4.00 το απόγευμα.

Πηγή: Morias News