Χέρια

Αυτά που βλέπουμε στη φωτογραφία της ανάρτησης δεν είναι βέβαια χέρια, αλλά γάντια. Τα βρήκα και τα φωτογράφισα στον προαύλιο χώρο της νέας μας εκκλησίας στο ΒΔ Λονδίνο, όταν πριν από λίγες εβδομάδες γίνονταν εκεί έργα διαμόρφωσης του χώρου. Προφανώς ανήκαν σε κάποιους εργάτες. Μου έκαναν αμέσως τεράστια εντύπωση, ειδικά η συγκεκριμένη «στάση» τους, που φαίνεται σαν κάποιος να τα έστησε στο σημείο εκείνο με σκοπό να περάσει κάποιο μήνυμα. Έτσι, σκέφτηκα να τα απαθανατίσω.

Κοιτάζοντας αργότερα τη φωτογραφία, το μυαλό μου πήγαινε συνέχεια όχι σε γάντια αλλά σε χέρια. Η «στάση» τους ανάγκαζε το μυαλό να τα βλέπει σαν κάτι ζωντανό κι όχι σαν κάτι άψυχο, που ήταν απλά πεταμένο στην αυλή. Εκείνο, λοιπόν, που βλέπω εγώ προσωπικά είναι χέρια σε στάση... απορίας, ή ακόμα και σε στάση... προσευχής.

Σκεπτόμενος γι’ αυτά, θυμήθηκα κι ένα κήρυγμα που είχα ακούσει σε ένα εκκλησιαστικό πανηγύρι στην ιστορική Κοινότητα του Κάρδιφ (της Ουαλίας), πριν από 25 περίπου χρόνια, όπου ο Επίσκοπος Μιλητουπόλεως (μακαριστός σήμερα) Τιμόθεος Κατσίγιαννης είχε ομιλήσει για... τα χέρια. Μου είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση ο τρόπος που είχε παρουσιάσει τα ανθρώπινα χέρια, τις κινήσεις τους, τη θετική και την αρνητική τους (κάποτε) δράση.

Πάντως, τα χέρια είναι πράγματι μια ξεχωριστή ευλογία του Θεού στον άνθρωπο. Όχι μόνο η κίνησή τους, αλλά και η ύπαρξή τους απλά, δίνει μια άλλη διάσταση και λειτουργικότητα στο ανθρώπινο σώμα. Ούτως ή άλλως αποτελούν μια έκφραση από μόνα τους!

Βασιλικός Οίκος Windsor

H νέα συλλογή αγγλικών γραμματοσήμων, η οποία κυκλοφόρησε προχθές, είναι αφιερωμένη στο Βασιλικό Οίκο του Windsor. Aποτελείται από εννέα πολύ όμορφα (όπως είναι πάντα τα αγγλικά) γραμματόσημα.

Τα μέλη της Δυναστείας των Windsor είναι -ως γνωστόν- τα εξής τέσσερα: Γεώργιος Ε΄ (1910-36), Εδουάρδος Η΄ (Ιαν.-Δεκ. 1936), Γεώργιος ΣΤ΄ (1936-52), Ελισάβετ Β΄ (1952-σήμερα). Οι προσωπογραφίες τους απεικονίζονται στα γραμματόσημα.

Όμως στη συλλογή έχει προστεθεί και ο προηγηθείς Βασιλέας Εδουάρδος Ζ΄ (βασίλεψε 1901-10), ο οποίος είναι και ο μοναδικός εκπρόσωπος του Οίκου Saxe-Coburg-Gotha στην Αγγλία.

Εκτός των πέντε βασιλικών προσωπογραφιών υπάρχουν και άλλα τέσσερα γραμματόσημα που απεικονίζουν σημαντικές ιστορικές στιγμές και επιτεύγματα της εν λόγω Δυναστείας.

Χιονιάς στα πάτρια

Την αγαπημένη Πατρίδα, εκτός από την οικονομική κρίση, τη φτώχεια, την πείνα, τους αστέγους, τους ανέργους και την συνοδεύουσα αποκαρδίωση, όπως και τον υφέρποντα πανικό, έχει τις τελευταίες ημέρες αγκαλιάσει και η κακοκαιρία.

Ένας αμείλικτος χιονιάς από το ένα άκρο μέχρι το άλλο του τόπου μας, ταλανίζει σώματα και ψυχές, τόσο που πολλοί τον ερμηνεύουν με αποκαλυπτικά κριτήρια.

Αλλού χιόνι όπως στην Τρίπολη (απ’ όπου οι τρεις πρώτες φωτογραφίες της Μ.Σ.) κι αλλού αέρας και βροχή όπως στη Σκόπελο (απ’ όπου οι τρεις επόμενες του π. Κ.Ν.Κ.), χτυπούν την καμπάνα της συνείδησής μας, υπενθυμίζοντάς μας ότι η φύση ήταν και παραμένει πάντα συμπάσχουσα με τον άνθρωπο.

“Ενοράσεις & Οράματα”

Στην γκαλερύ Αποκάλυψη της Λευκωσίας εγκαινιάζεται απόψε, στις 7.30 μ.μ., ατομική έκθεση της πολυ-αγαπητής μας φίλης και εξαίρετης ζωγράφου Αθηνάς Μπετίνη - Καπράρα, με τίτλο «Ενοράσεις και Οράματα». Η έκθεση αυτή, την οποία θα προλογίσει ο κ. Νίκος Περιστιάνης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, θα παραμείνει ανοικτή μέχρι τις 18 Φεβρουαρίου.

Οι υπεύθυνοι της έκθεσης έγραψαν τα εξής:

Το έργο της πολύ γνωστό και αγαπητό στο κυπριακό κοινό γιατί αγγίζει συναισθηματικά και παραδοσιακά τις ρίζες του τόπου μας μέσα από λαμπερά ατόφια χρώματα όπου έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε. Η θεματική αποτύπωση καθιστά τον θεατή ταξιδιώτη με απίθανους προορισμούς όπως τον ουρανό και την θάλασσα, τον παράδεισο και τα άδυτα της κόλασης, τον ταξιδεύει σε ένα άχρονο σύμπαν όπου υπερισχύει το κάλλος η ομορφιά και το μυστήριο. Είναι ένα ταξίδι με στήριγμα την ομορφιά του φυσικού κόσμου τις μνήμες του υποσυνείδητου, την αναφορά σε προσωπικές και τοπικές παραδόσεις όπου αποτελούν τις ανεξάντλητες πηγές της έμπνευσης της.

Η Αθηνά Μπετίνη κατορθώνει ν’ αγγίξει το απίθανο σημείο της φαντασίας και να γεφυρώσει το παράδοξο ενός ατέλειωτου ταξιδιού μέσα σε λαμπρούς σπινθήρες φωτός. Η Μπετίνη ζωγραφίζει «τοπία» που μας παρασύρουν σ’ ένα μυστικό κόσμο παράδοξα γοητευτικό, σ’ ένα κόσμο που ζει κρυμμένος βαθειά στην διαφάνεια της ψυχής. Είναι «τοπία» οικουμενικά ιδεατά με απροσδιόριστη γεωγραφική ταυτότητα, αλλοιωμένα μέσα στην ονειρική ενόραση τους. Πρόκειται για ένα προσωπικό υπερρεαλισμό δοσμένο με ένα επιτηδευμένο παιδισμό και απλοποίηση.

Ο πρωτότοκος Δημήτρης Σαλαπάτας, Θεολόγος - Διεθνολόγος, από τον οποίο ζητήθηκε να αναλύσει τα πρόσφατα έργα της ζωγράφου και να τα σχολιάσει χρησιμοποιώντας αυτά τα ανθρώπινα εργαλεία που τα ονομάζουμε λέξεις, έγραψε τα εξής:

Η τέχνη της Αθηνάς Μπετίνη, μας ανάγει από τον παρόντα κόσμο στην αιωνιότητα, προβάλλοντας την διαχρονικότητα του έργου της. Η αλληγορική απεικόνιση λαμβάνει διαφορετικές μορφές, όπου το χρώμα τονίζει όχι μόνο το συναίσθημα της καλλιτέχνιδος αλλά και τον βαθύτερο οντολογικό στοχασμό της.

Το ψεύδος της ζωής καταπολεμάται με την απεικόνιση του μυστηρίου, που ευκολοκατανόητα ψιθύρισε ο θεός της τέχνης στα αυτιά της Αθηνάς, και η Αθηνά ως μία πιστή ακόλουθος ζωγράφισε το φως, την αλήθεια και την πλατωνική ιδέα με απώτερο σκοπό να γίνουμε όλοι μας κοινωνοί όχι μόνο του έργου της αλλά και της μαγείας της ζωγραφικής και γενικότερα της τέχνης. Η εμφατική απεικόνιση του δέντρου, του καραβιού, του ουρανού, της θάλασσας και το πάντρεμα των έντονων χρωμάτων τονίζουν την κοινωνία και επικοινωνία που επιθυμεί να προβάλλει η καλλιτέχνης μας. Η Αθηνά εξωτερικεύει πάνω στον καμβά τον ψυχικό της κόσμο, την περιέργεια, την αγωνία, το πάθος, την χαρά, τη δεκτικότητα και την αβεβαιότητα της ζωής.Το δέντρο φέρει πάνω του τον αρχαιοελληνικό και χριστιανικό υπόβαθρο της Αθηνάς, συμβολίζοντας την ζωή, την γονιμότητα, την ενότητα, αλλά πάνω από όλα την ιδέα και τον θεσμό της οικογένειας. Αυτά είναι στοιχεία που χρειαζόμαστε, ειδικά στην πολιτικά και οικονομικά ασταθή κοινωνία που ζούμε σήμερα, όπου αναθεωρούνται παραδόσεις και συνήθειες. Η καλλιτέχνης, όμως, με ένα ειδικό και ιδιαίτερο τρόπο τονίζει τα βασικά στοιχεία της διαχρονικής ανθρώπινης φύσης.

Το καράβι συμβολίζει την ίδια την Αθηνά, η οποία δεν έμεινε μόνο σε ένα μέρος αλλά αρμένισε σε άλλες, ξένες θάλασσες, φτάνοντας στη Δυτική Ευρώπη, σε νοοτροπίες ξένες αλλά και οικείες, φιλόξενες και πρόσφορες για το έργο που κλήθηκε να υπηρετήσει. Παρ’ όλα αυτά τα έργα της δεν είναι φωτογραφίες της ίδιας της Αθηνάς. Δεν απεικονίζουν μόνο το δικό της ταξίδι, αλλά το ταξίδι όλων μας. Ακόμα κι αν δεν μετέχουμε σ’ αυτό, αλλά απλά το παρατηρούμε, με τα φωτεινά και τα σκοτεινά του σημεία, αυτό μας θυμίζει το μεγαλύτερο ταξίδι που έγινε ποτέ, αυτό του Θεού προς τον κόσμο, αλλά φέρνει επίσης και στο νου τα ταξίδια της αρχαιότητας, που ήταν δύσκολα και μακρινά, αλλά γεμάτα περιπέτεια, μαγεία όπως ακριβώς περιέγραψε και ο Όμηρος στο έργο του.

Τα έργα στην παρούσα έκθεση προβάλλουν τον συνδυασμό της απλότητας του δωρικού ρυθμού, έτσι όπως την περιέγραψε ο Περικλής, ‘φιλοκαλούμεν μετ’ ευτελείας...’, με τον πλουραλισμό και την περιπλοκότητα του κορινθιακού ρυθμού, αναδεικνύοντας τον πλούτο και το βάθος των χρωμάτων και των νοημάτων. Έτσι ο καθένας λαμβάνει δωρεάν εισιτήρια στο ταξίδι της τέχνης με προορισμό τον ουρανό, την θάλασσα, την κόλαση ή τον παράδεισο, σε ένα άχρονο σύμπαν όπου υπερισχύει το κάλλος και η ομορφιά. Όλα αυτά τα στοιχεία και τα συναισθήματα εναλλάσονται θυμίζοντας την παιδική αθωότητα και μαγεία που διαφαίνεται στο έργο Mary Poppins, όπου η πραγματικότητα δεν διαχωρίζεται από την φαντασία. Όλα καταφέρνουν να πραγματοποιούνται και να εισέρχονται στον κόσμο μας. Η σύζευξη αυτή ορίζει την ελληνικότητα του έργου.

Η ψυχή είναι αυτή που παίζει το πρωταγωνιστικό ρόλο εδώ. Οι πίνακες αυτοί λειτουργούν σαν μια θρησκεία, σαν μια πίστη, όπου η ορθολογικότητα δεν έχει την ικανότητα να κατανοήσει τα ψυχικά συναισθήματα που αναδύονται στην επιφάνεια της υπάρξεως του ατόμου. Κυριαρχεί η συγκίνηση και ο θαυμασμός, απομονώνοντας κάθε λογική διαδικασία. Εκφράζεται η ελπίδα που, όπως λέει και ο λαός μας, πεθαίνει τελευταία. Στους πίνακες, όμως, εδώ δεν τίθεται θέμα θανάτου και μνημονίου μελαγχολίας, αλλά αναστάσεως και υπερισχύσεως της ελπίδας και του φωτός, που πάντα βρίσκει τρόπο να προβάλλεται σε αντίθεση με το σκότος. Τα έργα της Αθηνάς δεν πρέπει να θεωρηθούν εικόνες ή φωτογραφίες. Αντιθέτως είναι παράθυρα. Παράθυρα που επιτρέπουν στον θεατή να δει έναν ιδανικό, έναν άλλον κόσμο, ίσως και μια άλλη Ελλάδα... Πρωτίστως είναι παράθυρα στην ψυχή της ίδιας της Αθηνάς που έχει το χάρισμα να απεικονίζει αυτά που άλλοι δεν κατανοούν ή δεν επιτρέπουν τον εαυτό τους να εκφράσουν.

Το σημαντικό στοιχείο, πάντως, που αισθάνεται ο καθένας που αντικρίζει το έργο αυτό είναι το στοιχείο του διαλόγου, όπου ο πίνακας μιλάει τη γλώσσα της τέχνης, χρησιμοποιώντας αντί για λέξεις και ήχους, χρώματα, έντονα και μαλακά. Υποχρέωσή μας είναι να ‘ακούσουμε’ τον πίνακα να εξιστορεί την ιστορία του, το πιστεύω του και το είναι του. Μόνο τότε μπορούμε να εισαχθούμε στον πλούτο και στο βάθος που κρύβει. Ο χρόνος που του δίνουμε μας επιβραβεύει, δίνοντάς μας τα πάντα που έχει να προσφέρει, αρκεί να μπορούμε να μεταγράφουμε, κατά τον Σεφέρη, την γλώσσα της τέχνης στην γλώσσα του εκάστοτε παρατηρητή.

Οι πίνακες της Αθηνάς δεν απεικονίζουν απλά τον κόσμο όπου ζούμε με συμβολικό και μυστικό τρόπο. Είναι μικροί φάροι ελπίδας και χαράς, που φέρουν ένα συναισθηματικό πλούτο, απομακρύνοντας μας από το έρεβος του μεταμοντέρνου κόσμου αναδεικνύοντας τον Ομηρικό φαεσφόρο αίνο, όχι με λέξεις, αλλά με χρώματα, όχι με ποιήματα, αλλά με πινελιές.

Η Ελληνική Παρέα [Β΄]

Αφιέρωμα στο μυστήριο του θανάτου

Η Ελληνική Παρέα μας συναντήθηκε την περασμένη Κυριακή το βράδυ και συζήτησε το σπουδαίο θέμα του μυστηρίου του θανάτου. Αφορμή για να τεθεί το εν λόγω θέμα στη συζήτηση της Παρέας ήταν η αναχώρηση από τη σκηνή του βίου τούτου ενός νέου σε ηλικία (μόλις 42 ετών) μέλους της Παρέας μας, του μακ. Παναγιώτου Μπουτιέρου. Για το λόγο αυτό, πριν από την έναρξη της συζήτησης, τελέσθηκε Ιερό Μνημόσυνο στον Ι.Ν. Αγ. Παντελεήμονος και Αγ. Παρασκευής ΒΔ Λονδίνου, υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του μακαριστού αδελφού μας Παναγιώτου.

Ωραίες εισηγήσεις μας έκαναν ο Αρχιμ. Χρυσόστομος Τύμπας, ο Πρωτοπρ. Βασίλειος Παπαθανασίου και ο Πρεσβ. Σάββας Βασιλειάδης. Συμμετείχαν 24 άτομα. Τη φιλοξενία επιμελήθηκε η Πρεσβυτέρα Βιργινία Σαλαπάτα.

Αναλυτικότερα, ο π. Χρυσόστομος (Ιατρός - Δρ. Ψυχανάλυσης) ανέφερε -μεταξύ άλλων- και τα εξής:

Η στάση του ανθρώπου απέναντι στον θάνατο καθορίζεται κυρίως από την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης να υπερβεί τα όρια της. Η αρχαία ελληνική σκέψη προσέγγισε το θέμα του θανάτου με περισσή έμπνευση και δύναμη, καθώς προείδε, αν και δεν γεύθηκε, τη μεταφυσική προοπτική του άνθρώπου. Όμως η μεταφυσική των αρχαίων Ελλήνων παραμένει στα όρια της ανθρώπινης φύσης. Ήταν η έλευση της χάρης και της αλήθειας του Ιησού Χριστού που χάρισε στην ανθρώπινη φύση την δυνατότητα να υπερβεί τα όριά της. Η χριστιανική ανθρωπολογία, όπως ορίστηκε από τον Απ. Παύλο και συνεχίσθηκε με τον Γρηγόριο Θεολόγο και Μάξιμο τον Ομολογητή, καθορίζει τον άνθρωπο ως ενότητα φθαρτού σώματος και άφθαρτης ψυχής, νοερού και υλικού κόσμου, που ενώ ζει και δραστηριοποιείται στην εδώ ζωή, εν δυνάμει κινείται προς την μόνιμη Βασιλεία του Θεού, την άφθαρτη και αιώνια κατάσταση, στην οποία εισέρχεται δια του τιμήματος του θανάτου. Ο θάνατος, που εισήλθε στον κόσμο ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης επιλογής, γίνεται δια του θανάτου του Χριστού το μέσον, το «φάρμακο» της αθανασίας. Το σώμα, αν και διαλυμένο στα εξ ων συνετέθη, διατηρεί την ενότητά του με την χωρισθείσα ψυχή, η οποία και αυτή διατηρεί τη μνήμη των σωματικών στοιχείων, καθώς η ενότητα ψυχής και σώματος είναι υποστατική, μοναδική καὶ διαχρονική, όπως αναλύει ο Μάξιμος Ομολογητής. Εν τέλει ο θάνατος είναι ένα στάδιο της ανθρώπινης ζωής, δια του οποίου εισέρχεται από το είναι στο αεί ευ είναι, στην ατελεύτητη Βασιλεία του Θεού.

Ο ρωσομαθής π. Βασίλειος παρουσίασε ένα όχι πολύ γνωστό, ειδικά στο ελληνόφωνο κοινό, κείμενο του Τολστόϊ, με τον τίτλο "Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς", στο οποίο ο έγκριτος συγγραφέας παρουσιάζει τον πρωταγωνιστή του να ζει τις τελευταίες ώρες της επίγειας ζωής του πριν τον θάνατο. Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται αναλυτικά τα έντονα συναισθήματα του μελλοθανάτου.

Ο π. Σάββας παρουσίασε τη θεολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας για τα Ιερά Μνημόσυνα και παρέθεσε διάφορα πολύ ενδιαφέροντα αρχαιοελληνικά γνωμικά περί θανάτου. Μεταξύ άλλων ανέφερε και τα εξής:

Κάθε κύτταρο, κάθε συστατικό στοιχείο του ανθρωπίνου οργανισμού, κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, φέρει την ταυτότητα του ατόμου ακόμα και μετά το διαχωρισμό ή αλλιώς απο-σύνθεση. Οι άρρηκτοι δεσμοί που εμφυσήθηκαν ως πνοή ζωής από τον Δημιουργό, παύουν για κάποιον άγνωστο λόγο, σε άγνωστο χρόνο, να υφίστανται και ο άνθρωπος διαλύεται στα εξ ων συνετέθη. Τότε λαμβάνει χώρα και ο διαχωρισμός σώματος και ψυχής και η ψυχή τίθεται στην άχρονο αναμονή για την Δευτέρα Παρουσία και την τελική κρίση. Η ανα-σύνθεση του ανθρώπου αποτελεί την δια της ψυχής συγκέντρωση και σύνδεση όλων των στοιχείων που διασκορπιστήκαν κατά την αποσύνθεση σε μία νέα, αλλαγμένη μορφή, την πνευματική μορφή του ανθρώπου που διατηρεί την ίδια ταυτότητα. Κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, τις τελευταίες στιγμές πριν τον θάνατο, την ύστατη στιγμή, ο εχθρός της σωτηρίας μας, βομβαρδίζει τον άνθρωπο με πονηρούς λογισμούς. Η απελπισία είναι ο πιο συνήθης πειρασμός αλλά και η κενοδοξία. Γι αυτό, πρέπει κάθε άνθρωπος να ευχαριστεί τον Θεό, το βράδυ αλλά και το ξημέρωμα, για κάθε ημέρα και λεπτό που έζησε κατά χάρη του Θεού, αλλά και να τον παρακαλά για τα επόμενα. Διότι τίποτα και ποτέ δεν είναι δεδομένο ή αυτονόητο. Όμως και ο ίδιος ο Θάνατος δεν αποτελεί το τέλος της ζωής αλλά την αρχή της αιωνίου ζωής. Είναι η οδός προς την αιωνιότητα, αποτελεί δηλαδή μια αλλαγή και όχι λήξη του ανθρώπου.

Ο κ. Νίκος Σκηνίτης, υπεύθυνος των Κοιμητηρίων του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Σοφίας κεντρικού Λονδίνου, παρουσίασε ιστορικά στοιχεία σχετικά με το Ελληνικό Κοιμητήριο του Norwood ΝΑ Λονδίνου. Εκεί ως γνωστόν είναι ενταφιασμένοι αρκετοί Μεγάλοι Ευεργέτες του Γένους μας και διασώζωνται δεκάδες επιτάφια καλλιτεχνήματα, τα οποία αναγνωρίζονται ως διατηρητέα μνημεία της Αγγλικής Εθνικής Κληρονομιάς.

Ο Άρχοντας του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου, Νομικός και Λαογράφος κ. Κώστας Καββάδας, παρουσίασε περιληπτικά τη λαογραφία του θανάτου, αναφερόμενος στη δημοτική ποίηση και στα μοιρολόγια. Η Ψυχολόγος κα. Ευγενία Προκοπίου διηγήθηκε με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο μια ιστορία από το Γεροντικό, όπου καταδεικνύεται μέσα από την Ιερή μας Παράδοση η επικοινωνία μεταξύ μελών της στρατευομένης και της θριαμβεύουσας Εκκλησίας.

Πολλά άλλα μέλη της Παρέας συμμετείχαν με τις απόψεις, τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους από διάφορες επιστήμες και τέχνες, στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από το δυσκολοδιάβατο και δυσερμήνευτο ζήτημα του θανάτου, που απασχολεί τον άνθρωπο από την αρχή της πεπτωκυΐας ύπαρξης και ιστορίας του μέχρι σήμερα και θα συνεχίσει να τον απασχολεί μέχρι το τέλος των αιώνων.

Η Ελληνική Παρέα [A΄]

Η ομάδα αυτή με την επωνυμία «Ελληνική Παρέα» αποτελεί σύλληψη του παρόντος ιστολόγου και της Πρεσβυτέρας Βιργινίας. Ξεκίνησε πριν από 14 χρόνια στο ΒΔ Λονδίνο. Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 1998. Το αρχικό σκεπτικό, που παραμένει η φιλοσοφία της Παρέας μέχρι σήμερα, έχει ως εξής:

Η σύγχρονη ζωή μας, έτσι όπως κατανοείται και βιώνεται από τον μέσο άνθρωπο της εποχής μας (ιδιαίτερα στην Εσπερία), είναι δομημένη πάνω σε αρχές και αξίες που είναι εν πολλοίς άσχετες και ξένες προς τον χώρο του πνεύματος και της αληθείας.

22 Σεπτεμβρίου 2002

Εμείς οι (Νεο-) Έλληνες, μοντέρνοι ή μετα-μοντέρνοι, γεννημένοι και μεγαλωμένοι πάνω σε γνήσια αρχαιο-ελληνικά και βυζαντινά χώματα, είμαστε, από φύση και θέση, διαμετρικά αντίθετοι με την παραπάνω νοοτροπία και τρόπο ζωής.

Για τούτο αντιστεκόμαστε όσο μπορούμε κι όσο μας επιτρέπουν οι συνθήκες του «φιλόξενου» περίγυρου, μέσα στον οποίο κινούμεθα και εσμέν. Η αμυντική μας θωράκιση είναι αρκετά καλή. Έτσι μπορούμε και αρθρώνουμε -λογικά και συλλογικά- μαρτυρία ελπίδας και ζωής.

Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα της κατοχύρωσης και ισχυροποίησης της δυναμικής αυτής, που μας συγκροτεί και μας χαρακτηρίζει, προτείνεται η ίδρυση και λειτουργία μιας άτυπης ομάδας, με την επωνυμία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΕΑ. Κι όπως όλες οι παρέες, στον δικό μας τον ελληνικό χώρο, έτσι κι αυτή, θα υφίσταται για λόγους καθαρά πνευματικής ψυχαγωγίας των μελών της.

Η Παρέα αυτή δεν έχει ανάγκη από Διοικητικό Συμβούλιο και Προεδρείο, αλλά ούτε κι από τραπεζικούς λογαριασμούς και καταστατικούς κανονισμούς. Δεν έχει επίσης σκοπό να οργανώσει τα «μέλη» της σε καμμιά βασανιστική ρουτίνα. Τέτοιες έχουμε πολλές γύρω μας και μόνο ανησυχία και άγχος μας προκαλούν.

Έχει όμως σαφή και φιλόδοξο στόχο, να προσελκύσει κοντά της ανθρώπους του πνεύματος, με συγκεκριμένα ενδιαφέροντα, που άπτονται της φιλοσοφίας, ποίησης, ιστορίας, λογοτεχνίας, τέχνης και βέβαια και της θεολογίας.

Η παρούσα πρόταση - πρόσκληση τοποθετείται στο σημερινό κοινωνικό γίγνεσθαι ως μια δυναμική και προσωπική (όχι α-πρόσωπη) αντίσταση και αντίδραση, απέναντι στην σύγχρονη υπό-κουλτούρα της αβασάνιστης τηλεόρασης και της χαλαρής και απαίδευτης πολιτιστικής παιδείας μας.

Από την ανταπόκριση στο παρόν ερέθισμα, θα δοκιμασθεί και θα κριθεί και η ευαισθησία μας απέναντι σε πράγματα με οντολογική και όχι μόνο φαινομενική αξία και σημασία, καθώς επίσης και η γνησιότητα της ταυτότητάς μας.

Φεβρουάριος 2008

Στην πρόσκληση ανταποκρίθηκαν άμεσα αρκετά άτομα, άνδρες και γυναίκες, Έλληνες διπλωματικοί, διανοούμενοι, εκπαιδευτικοί, κληρικοί και επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων. Ένας απ’ αυτούς, μόλις έλαβε την πρόσκληση και το παραπάνω σκεπτικό απάντησε: «Καταπληκτική διατύπωση αδήριτης ανάγκης το μήνυμά σου». Ένας άλλος: «Την Ελληνική Παρέα την έχουμε τόσο πολύ ανάγκη εδώ στο Λονδίνο. Η φιλοσοφία της πολύ εύστοχη και επιτυχημένη».

Οι φίλοι μας αυτοί πρόσφεραν τα φώτα τους και τις ειδικευμένες γνώσεις τους στην Παρέα όποτε χρειάσθηκε, βασικά όποτε συναντήθηκαν για να συζητήσουν και να μελετήσουν συγκεκριμένα θέματα. Μερικά από τα θέματα που επεξεργάσθηκε η Παρέα είναι και τα παρακάτω:

- Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή
- Η κλωνοποίηση του ανθρώπου
- Ποίηση
- Η έννοια του Χρόνου
- Παγκοσμιοποίηση
- Νοσταλγία
- Δικαιοσύνη
- Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας (Μ.Μ.Ε.) και ο σύγχρονος άνθρωπος
- Η ζωή στην πόλη
- Ο άνθρωπος
- Το νερό
- Ελληνικές Θάλασσες και η Ναυτική Παράδοση των Ελλήνων
- Η λαϊκή ζωγραφική των Ελλήνων
- Ο αθλητισμός
- Κρυπτοχριστιανοί και Ελληνόφωνοι στην σημερινή Τουρκία
- Άγιον Όρος: Μια γενική επισκόπηση
- Παράδοση ή εκσυγχρονισμός;
- Το μυστήριο του θανάτου

Οκτώβριος 2008

Οι συναντήσεις γίνονται κυρίως στην οικία του ιστολόγου. Όταν οι καλεσμένοι είναι αρκετοί μεταφερόμαστε στην διπλανή και φιλόξενη Κοινοτική Αίθουσα. Μία συνάντηση έγινε κάποτε και στην οικία μελών της Παρέας.

Ένα ωραίο και ευχάριστο γεγονός στην ιστορία της Παρέας είναι ότι είχαμε κανονίσει συνάντηση για τις 4 Ιουλίου 2004. Είχαμε δε έτοιμο για συζήτηση το θέμα «Η ζωή στην πόλη». Η πρόσκληση είχε σταλεί στις 17 Ιουνίου, τότε που κανείς μας δεν μπορούσε να προβλέψει τι επρόκειτο τις επόμενες ημέρες να συμβεί με την Εθνική μας Ομάδα Ποδοσφαίρου. Ως γνωστόν η Εθνική μας βρέθηκε να παίζει το βράδυ της 4ης Ιουλίου 2004 στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος στην Πορτογαλία. Η συνάντηση της Παρέας δεν αναβλήθηκε. Έλαβε όμως πανηγυρικό χαρακτήρα, αφού παρακολουθήσαμε με μεγάλη αγωνία όλοι μαζί τον σπουδαίο και ιστορικό εκείνο τελικό και γιορτάσαμε στο τέλος τη μεγαλειώδη, και ευχόμαστε όχι ανεπανάληπτη, νίκη της Εθνικής μας Ομάδας.

Ποιμαντικῶν βιωμάτων συνέχεια...

Καθώς κοιτῶ τά χρόνια μου μέσα στόν ἱ. κλῆρο συνειδητοποιῶ πιά πώς ἀγγίζουν τό μισό, περίπου, τοῦ αἰῶνα. Πού σημαίνει πώς ὁ χρόνος μοῦ ἔχει σωρεύσει πολλές ἐμπειρίες, παράλληλα δέ μοῦ ἔδωσε καί τή δυνατότητα ν' ἀντέξω μέσα σέ μιά καθημερινή κάμινο, στήν ὁποία θεληματικά εἰσῆλθα, γιατί δέν εἶναι δυνατό νά δοκιμαστεῖ διαφορετικά ἡ ἀντοχή, ἡ ὑπομονή καί ἡ πίστη σου, ἡ ἐμπιστοσύνη δηλαδή σ' Αὐτόν, πού σοῦ ἐπιτρέπει, "ἑσπέρας καί πρωΐ καί μεσημβρίᾳ" νά Τόν λατρεύεις, ἄν δέν βιώσεις τό μαρτύριο, ἀλλά καί τήν ἀνησυχία. Γι᾿ αὐτό καί στό περιθώριο τῶν ποιμαντικῶν μου καθηκόντων, σέ ὧρες μοναξιᾶς κι ἀνασυγκρότησης τοῦ εἶναι -πάντα, φυσικά, μέ τή Χάρη Του- ἐπιδιώκω νά σημειώνω δυό λέξεις, ἔτσι, χάριν ἐνθυμήσεων, ἀλλά καί ἐντοπισμοῦ τοῦ στίγματος τῆς πορείας μου, κατά τόν διάπλου αὐτόν στή θάλασσα τοῦ παρόντος βίου. Κι αὐτά ὅλα, γιατί μοῦ δίνεται ἡ εὐκαιρία νά βλέπω τίς ἐνέργειες τοῦ χτές, στίς ὁποῖες διακρίνεται ὁ τότε, ἀνακριβής ἐν πολλοῖς, ἐνθουσιασμός μου, ἀλλά καί ἡ ἐνεργητικότητα πού ἡ νεότητα καί η ἀπειρία προσφέρει, γιά νά τά συγκρίνω μετά, μέ τίς σημερινές, τίς ἀπότοκες τῆς περίσκεψης ἐμπειρίες, τόν κόπο καί τή βαθύτατη συναίσθηση τοῦ χρέους, τά ὁποῖα τώρα πιά τά βλέπω μέσ᾿ ἀπό τήν προοπτική τῆς διαδοχῆς: ἄραγε στόν ἑπόμενο κρίκο αὐτῆς τῆς ἁλυσίδας - διαδοχῆς, τί θά παραδώσω; Καί τό ἐρώτημα γίνεται, ὅσο περνάει καιρός, συχνότερη ἐνόχληση στή θύρα τῆς ψυχῆς μου, ἀλλά καί τοῦ Θεοῦ.

Εἶναι τόσο φαρμακερή κάποτε ἡ ἀδιαφορία τῶν ἀνθρώπων, ὥστε νά σέ σκοτίζει, νά σέ ἀποσυντονίζει, νά σοῦ γεμίζει τήν ψυχή αἰχμηρές ἀκίδες πού τόσο σέ πληγώνουν. Γιατί κακά τά ψέματα ἄνθρωπος εἶσαι· κι ὅταν δεῖς νά μεταβάλλεται συμπεριφορά κάποιων πού συνέδραμες καί εὐεργέτησες τόσο, τότε καταλαβαίνεις τό βάθος τῆς ἀνθρώπινης ἀτέλειας καί ἀνωριμότητας. Καί τοῦτο δέ, γιατί τότε σπουδάζεις ἐπιμελῶς πάνω στή γοητεία τῆς γόνιμης μοναξιᾶς, ἡ ὁποία καί σοῦ παρέχει τό προνόμιο τῆς προσευχῆς, τῆς σιωπῆς καί τῆς προετοιμασίας γιά νά πορευτεῖς τήν ὁδό τῆς αὐτογνωσίας.

Ὡστόσο, ἡ αὐτογνωσία, πού εἶναι τό "τέλος τῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας" (Ὅσ. Νικήτας ὁ Στηθάτος), δέν ἐπιτυγχάνεται μέ μεθόδους τοῦ κόσμου, πού σκοτίζουν ἐπικίνδυνα τήν ψυχή, ἀλλά μέ τή συνδρομή ἔμπειρου πνευματικοῦ ὁδηγοῦ, ὁ ὁποῖος, ὡς ἄλλος Μωυσῆς , σέ καθοδηγεῖ στήν προσωπική σου γῆ τῆς ἐπαγγελίας, στή ἐπίγνωση "τοῦ ὁρᾶν τά πταίσματά σου καί μή κατακρίνειν τόν ἀδελφόν σου" (Ὅσιος Ἐφραίμ ὁ Σύρος). Τότε ἡ ἀδιαφορία τοῦ ἄλλου, τό μαχαίρωμα καί ἡ δηκτική του διάθεση ἀρχίζουν, σιγά-σιγά, νά μεταβάλλονται σέ ὀχυρώματα, τά ὁποῖα σέ βολεύουν κάλλιστα νά κρυφτεῖς καί νά διασωθεῖς, ἔχοντας πάντα ἐμβιωμένο τόν Γεροντικό λόγο: "Ἐάν μή εἴπῃ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ άνθρωπος, ὅτι ἐγώ μόνος καί Θεός, ἐσμέν ἐν τῷ κόσμῳ, οὐ ἕξει ἀναπαυσιν" (Ἀββᾶς Ἁλώνιος). Ἤ, ὅπως ἐπιμυκήνει τήν ἔννοια τοῦ ἁγιασμένου αὐτού ἀποφθέγματος σύγχρονος Γέροντας: "Ἐξαρτᾶσαι ἀπό τούς ἄλλους, παιδί μου, γι᾿ αὐτό καί σέ πειράζουν τά λεγόμενά τους".

π. Κων. Ν. Καλλιανός