Ουόλτερ Σκοτ

…ο Σκωτσέζος παραμυθάς που μας έμαθε τις μπαλάντες και τον ρομαντισμό

Ο Σερ Ουόλτερ Σκοτ γεννήθηκε στο Εδιμβούργο της Σκωτίας το 1771 και απεβίωσε το 1832 στο Μέλροουζ της Σκωτίας. Υπήρξε μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, δικηγόρος, δικαστής και εκδότης.  Θεωρείται από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους του 19ου αιώνα. Είναι ο πρώτος αγγλόφωνος συγγραφέας που απέκτησε φήμη παγκοσμίως εν ζωή και διετέλεσε Πρόεδρος της Βασιλικής Εταιρείας του Εδιμβούργου επί δώδεκα χρόνια. Σχεδόν διακόσια χρόνια όμως από τον θάνατό του, οι περισσότεροι από εμάς θα τον θυμόμαστε ως έναν μεγάλο, χαρισματικό παραμυθά. Άλλωστε είναι ο άνθρωπος που μας χάρισε μυθιστορήματα όπως «Ο Ιβανόης», «Η κυρά της λίμνης», «Κένιλγουορθ» και «Ρομπ Ρόι».

Ο Ουόλτερ Σκοτ ενδιαφερόταν για τις λαϊκές παραδόσεις από την παιδική του ηλικία και άκουσε τις πρώτες  μπαλάντες από την γιαγιά του, την Μπάρμπαρα Σκοτ. Το αγαπημένο του βιβλίο ήταν οι μεσαιωνικές  μπαλάντες με τίτλο  «Απομεινάρια της Αρχαίας Αγγλικής Ποίησης» του Επισκόπου Τόμας Πέρσι. Ο ίδιος ταξίδευε συνεχώς στην Σκωτία αλλά και στην Αγγλία προκειμένου να συλλέξει παραδοσιακές μπαλάντες και θρύλους. Τον ενδιέφερε να καταγράψει την ιστορία της πατρίδας του μέσα από τους θρύλους και τις προφορικές παραδόσεις του λαού του. Έτσι άρχισε να γράφει τα λεγόμενα ιστορικά του μυθιστορήματα, γεμάτα ποίηση, ρομαντισμό και θρύλους. Κάπως έτσι γεννήθηκε το «ιστορικό ρομάντζο».

Το 1810 ο Σκοτ δημοσίευσε την «Κυρά της λίμνης» , ένα ποίημα σε έξι άσματα που το καθένα περιγράφει τα γεγονότα μιας ημέρας. Το ποίημα διαδραματίζεται στην Σκωτία και περιγράφει την διαμάχη μεταξύ του Βασιλιά Ιακώβου του Πέμπτου της Σκωτίας και της φυλής των Ντάγκλας. Το έργο ενέπνευσε τον συνθέτη Ροσίνι να γράψει την όπερα «Η κυρά της λίμνης» και τον Σούμπερτ να γράψει τον «Κύκλο τραγουδιών για την κυρά της λίμνης».

Το μυθιστόρημά του «Ρομπ Ρόι» εξεδόθη το 1817 και μέσα από την ιστορία του Άγγλου Φρανκ Όσμπαλντιστοουν, ο οποίος ταξιδεύει στην Σκωτία,  γνωρίζουμε τον θρυλικό χαρακτήρα του Ρομπ Ρόι Μακ Γκρέγκορ, ενός περήφανου και ορεσίβιου Σκωτσέζου που στην προσπάθειά του να αποδοθεί δικαιοσύνη δεν διστάζει να εναντιωθεί στο καθεστώς αλλά και στις «εχθρικές» αγγλικές αρχές.  Ο «Ρομπ Ρόι» αποτέλεσε μια ρεαλιστική και βίαιη απεικόνιση της πραγματικότητας στην Σκωτία του 18ου αιώνα και  εξεδόθη σε μια εποχή που οι Ευρωπαίοι είχαν αρχίσει να αναθεωρούν τις ιδέες τους για την αποικιοκρατία και την ιμπεριαλιστική πολιτική. Η φιλελεύθερη και αντι- αποικιοκρατική πολιτική του επηρέασε τις ιδέες και το έργο σημαντικών συγγραφέων όπως του Ουίλιαμ Γουόρντσγουορθ και του Λόρδου Βύρωνα. 

Ο «Ιβανόης» που εκδόθηκε το 1819, διαδραματίζεται στην Αγγλία του 12ου αιώνα και είναι βασισμένος στην «Ιστορία της Αγγλίας» του Ντέιβιντ Χιουμ και στις μπαλάντες του Ρομπέν των δασών.  Το βιβλίο αφηγείται τα πάθη του σαξωνικού λαού από την άρχουσα, νέα τάξη των Νορμανδών αρχόντων.  Ήρωες του έργου είναι η Ραβένα και ο Λόξλει (ο Ρομπέν των δασών), που αντιπροσωπεύουν την αποκαθηλωμένη σαξωνική τάξη. Στον «Ιβανόη» έχουμε και μνεία του πιο γνωστού, αγγλοσαξωνικού κειμένου όλων των εποχών, της «Μάγκνα Κάρτα», της νομοθετικής μεταρρύθμισης του 1205, άρθρα της οποίας ισχύουν στο σύγχρονο, νομοθετικό πλαίσιο της Μεγάλης Βρετανίας. Στον «Ιβανόη», το ρομαντικό μυθιστόρημα ξεπέρασε τις φιλοδοξίες της απλής ανάγνωσης που ευχαριστεί την διασκέδαση, ξεπέρασε το λαογραφικό ενδιαφέρον και σηματοδότησε τα ανθρώπινα δικαιώματα, την στοιχειώδη ελευθερία των ανθρώπων κάτω από ένα δυναστικό καθεστώς.

Το «Κένιλγουορθ» εξεδόθη το 1821. Μας μεταφέρει στο 1575 και αναφέρεται στον μυστικό γάμο της Έιμι Ρόμπσαρτ με τον Ρόμπερτ Ντάντλει, κόμη του Λέιστερ και ιδιοκτήτη του κάστρου του Κένιλγουορθ. Ο Ντάντλει παρόλο που αγαπάει την Έιμι, κρύβει τον γάμο τους, προκειμένου να αποκομίσει πολιτικά οφέλη από την Βασίλισσα Ελισάβετ. Το μυθιστόρημα, για να κρατήσει την ρομαντική του διάθεση, βρίθει από ιστορικές ανακρίβειες και κανένας δεν μπορεί να το λάβει σοβαρά ως ιστορικό ντοκουμέντο, αλλά δεν παύει να συγκινεί ως ρομάντσο και να μας δίνει μια πλήρη περιγραφή του υπέροχου και ιστορικού κάστρου του Κένιλγουορθ.   

Ο Ούολτερ Σκοτ ήταν από τους λίγους, τυχερούς συγγραφείς που αναγνωρίστηκε εν ζωή, τα έργα του γίνονταν ανάρπαστα στην Αγγλία, στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και στην Αμερική. Από τα μέσα όμως του 19ου αιώνα και μετά ο ρομαντισμός δεν ήταν πλέον στην μόδα, η λογοτεχνία γνώρισε τον ρεαλισμό του Τολστόι και του Ντοστογιέφσκι και τα έργα του Ουόλτερ Σκοτ θεωρήθηκαν «παιδικά». Παρόλα αυτά ο Ουόλτερ Σκοτ θα παραμείνει ο εφευρέτης του ιστορικού μυθιστορήματος, ο άνθρωπος που θα μας θυμίζει τις παραδόσεις και τους θρύλους της γενέθλιας γης.      

Εύη Ρούτουλα

Ἐπιστροφές...

Μιὰ ἐπίσκεψη σὲ χώρους ἀγαπημένους

Χρόνια εἶχα νὰ ἐπισκεφτῶ τὸ καλύβι τοῦ μπάρμπα τοῦ Βαγγέλη στὶς Καλύβες. Ἕνα μοναχικὸ σπιτάκι πάνω ἀπό τὴ θάλασσα, χτισμένο ἀνάμεσα στὶς ἀμυγδαλιὲς καὶ στὶς συκιές καὶ στὴ μεγάλη τὴ βερυκοκιά, ποὺ σήμερα δὲν ὑπάρχει.

Τὸ καλύβι αὐτὸ ἔχει δεθεῖ μὲ τὸν πολύτιμο καιρὸ τῆς παιδικῆς μου ἡλικίας, τότε δηλαδὴ ποὺ μὲ τὴ συγχωρεμένη τὴ γιαγιά μου Σοφία πηγαίναμε νὰ μαζέψουμε τὰ ἀμύγδαλα στὸ γειτονικὸ τὸ χτήμα μας, στὴν Ἁρμυνόπετρα. Κι ἦταν ἐκεῖνες οἱ μέρες τοῦ Αὐγούστου ἀπό τὶς πλέον εὐλογημένες ποὺ ἔζησα, παρ᾿ ὅλη τὴν κούραση -νὰ τινάξεις τὰ ἀμύγδαλα, νὰ τὰ μαζέψεις ἀπό κάτω, νὰ τὰ ξεφλουδίσεις καὶ μετὰ νὰ τὰ λιάσεις. Ὡστόσο ὅλ᾿ αὐτὰ τὰ ξεχρέωνε ἡ μεσημβρινὴ ἀνάπαυλα κάτω ἀπό τὴ μεγαλη βερυκοκιὰ, ποὺ ὅπως εἶπα σήμερα δὲν ὑπάρχει, δίπλα στὸ καλύβι τοῦ μπάρμπα Βαγγέλη τοῦ Βλάχου (Εὐαγγελινοῦ). Γιατὶ ἐκεῖ μαζεύονταν ὅλη ἡ οἰκογένεια νὰ ξεφλουδίσουν κι αὐτοὶ τὸ δικό τους τὸ μαξούλι καὶ μαζί τους πηγαίναμε συντροφιὰ κι ἐμεῖς. Ἐγὼ κι ἡ γιαγιά. Συναζόμασταν λοιπόν, κάτω ἀπό τὸν βαθὺ τὸν ἴσκιο τῆς μεγάλης βερυκοκιᾶς, ἡ θειὰ τὸ Ἀναστασῶ, ἡ μητέρα δηλαδὴ τοῦ μπάρμπα-Βαγγέλη, ἡ θειὰ ἡ Οὺρανία ἡ μητέρα τῆς θειᾶς Μαρίας τῆς Βλάχενας, συζύγου τοῦ μπάρμπα Βαγγέλη, πολλὲς φορὲς ἡ θειὰ ἡ Κοκκίτσα ἡ Πάτραινα κ.ἄ. Οἱ πιὸ πολλοὶ συγχωρεμενοι σήμερα. Μαζί μας καὶ τὰ Βλαχάκια, τὰ παιδιὰ δηλ. τῆς οἰκογένειας, ὁ Γιῶργος κι ὁ Τάσος.

Στὴ μνήμη διατηρεῖται πάντα ἡ νοικοκυροσύνη ποὺ διέκρινε τὸ καλύβι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖο ἦταν μιὰ μικρὴ ὁργανωμένη κοινωνία. Μὲ τὸ σπίτι ποὺ μέναμε τὰ βράδυα, τὸ φοῦρνο-μαγειρεῖο, τὸν ὑπαίθριο νεροχύτη, τὴν καλύβα γιὰ τὰ ζωντανά κ.λ.π. Πιὸ κάτω, σιμὰ στὸ κῦμα, ἦταν τὸ πηγάδι μὲ τὸ δροσερὸ νερὸ ποὺ εὐωδίαζε νοτισμένο χῶμα καὶ δίπλα του ὁ κῆπος μὲ τὰ ὀπωρικά. Σιμὰ δὲ στὴν ἄμμο ἦταν τὸ παλιὸ τὸ τσαρδάκι μὲ τὸ φελούκι τοῦ μπάρμπα-Βαγγέλη γιὰ τὸ ψάρεμα.

Τὰ χρόνια πέρασαν καὶ ἔφυγε ὁ μπάρμπα-Βαγγέλης. Ξεράθηκε ἡ βερυκοκιά, μία-μία ξηραίνονται κι οἱ ἀμυγδαλιές, ἔπεσε ἡ κρεβατιὰ μὲ τὸ κλήμα ποὺ σκιάζε τὴν αὐλὴ τοῦ καλυβιοῦ ὅπου κάθονταν τὰ βράδυα κάτω ἀπό τ᾿ ἀστέρια κι ἀγνάντευαν τὶς λάμπες, τὶς ψαρόβαρκες δηλ. ποὺ ψάρευαν ζαργάνες. Ὁ φοῦρνος καὶ τὸ λιτὸ τὸ μαγερειὸ χάλασαν,τὸ πηγάδι ἐγκαταλείφτηκε, τὸ φελούκι πωλήθηκε καὶ στὸ καλύβι κανεὶς δὲ ματακάθησε...

Ώστόσο στὴ μνήμη ἀπομένει πάντα φωτεινό, μὲ κείνη τὴν εὐωδιὰ ἀπό ἁρμύρα, φρέσκο καφὲ καὶ φρεσκοπλυμένο σταφύλι νὰ ζωογονεῖ ἀκόμα τὴν ψυχή.

π. Κων. Ν. Καλλιανος

Η εβδομάδα του «Π»

Ένα γράμμα, το «Π», μια ολόκληρη ιστορία. Η σημασία και η αξία του τεράστια. Όχι μόνο για τη γλώσσα, τον λόγο, την έκφραση. Αλλά ακόμα και για τις θετικές επιστήμες, και ιδιαίτερα για τα μαθηματικά. Χαρακτηριστικό είναι ότι -όπως λέγεται- οι αρχαίοι Αιγύπτιοι σχεδίαζαν τις πυραμίδες τους με βάση τον αριθμό «π»! Οι Βαβυλώνιοι, οι Ινδοί και οι Εβραίοι στην αρχαιότητα γνώριζαν τον «π» και τον αξιοποιούσαν. Όσον αφορά τη γλώσσα, αξίζει κανείς να κοιτάξει, έστω και φυλλομετρώντας, ένα λεξικό, και θα διαπιστώσει ότι είναι το δεύτερο γράμμα (το πρώτο είναι το «Α») από το οποίο αρχίζουν οι περισσότερες λέξεις της ελληνικής γλώσσας.

ΠΟΙΗΣΗ! Ο δόκιμος Ουαλός Ποιητής Euros Bowen, έχει δηλώσει με σαφήνεια περισσή ότι «η Ποίηση δεν είναι λέξεις, αλλά ο χορός της φωτιάς». Κατ’ ουσίαν δηλαδή η Ποίηση, για τον Ουαλό δημιουργό, είναι φωτιά.

Κι είναι φωτιά, όχι με την έννοια την καταστροφής και της απάλειψης, αλλά με την εξαιρετική έννοια του καυτηριασμού, της κάθαρσης και επομένως της θεραπείας. Για να το καταλάβουμε καλύτερα ας παραπέμψουμε με συντομία στο Ποίημά του «Ο Παντοκράτωρ της Κεφαλού», το οποίο τελειώνει ως εξής: «Μάτια του Παντοκράτορα, φωτιά που καυτηριάζει τη ρίζα της ενοχής της γης».

Αυτός ο Παντοκράτορας, ο Ποιητής ορατών τε πάντων και αοράτων, είναι και παραμένει πάντα ο αυθεντικός πρωτομάστορας Ποιητής, αυτός που καυτηριάζει κάθε ενοχή και ως εκ τούτου θεραπεύει, ανανεώνει κι αναδημιουργεί. Επομένως, η Ποίηση είναι πραγματικό φάρμακο θεραπείας, ζωής και αθανασίας. Πως, λοιπόν, να μην την υπηρετούμε;

ΠΑΤΕΡΑΣ! Ο Πατέρας και η πατρότητα είναι πάντα αγαπημένα θέματα για όλες τις υγιείς κοινωνίες. Στη δική μας, την Ελληνορθόδοξη Παράδοση, ο εν λόγω όρος έχει διάφορες ερμηνείες και σημασίες.

Κατ’ αρχάς Πατέρας είναι ο Θεός και Δημιουργός μας. «Πάτερ ημών, ο εν τοις ουρανοίς», αναφέρουμε στην καθημερινή προσευχή μας. Η Αγία Εκκλησία μας έχει στην ιστορία και την Πατρολογία της τους Πατέρες της, οι οποίοι είναι οι ήρωες της πίστεως. Έχει βέβαια και τους σημερινούς Πατέρες της, που είναι γενικά όλοι οι κληρικοί της και ειδικώτερα οι εξομολόγοι μας.

Όλοι οι άνθρωποι όμως έχουμε τον δικό μας Πατέρα, εξ αίματος, προς τον οποίον οφείλουμε τιμή, σεβασμό και υπακοή εν όσω βρίσκεται εν καλή υγεία, φροντίδα και περιποίηση όταν είναι γέροντας και ασθενής. Όταν δε αναχωρήσει από τη σκηνή του βίου τούτου οφείλουμε να προσευχόμαστε για την ανάπαυση της ψυχής του.

ΠΑΤΡΙΔΑ! Ο μέγας ποιητής μας Κωστής Παλαμάς διατρανώνει: «Δεν ζη χωρίς Πατρίδα η ανθρώπινη ψυχή»! Και δεν έχει άδικο! Όσο κι αν θέλουν πολλοί σήμερα, μέσα στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, να μας ωθήσουν στον παραμερισμό της Πατρίδας κι στον υπερτονισμό άλλων -μάλλον πρόσκαιρων- αξιών.

Πως να μη θυμηθούμε και τον αξεπέραστο ήρωά μας, Στρατηγό Μακρυγιάννη, με τη βαθυστόχαστη σκέψη του: «Γλυκύτερον πράγμα δεν είναι άλλο από την Πατρίδα και θρησκεία. Όταν δι’ αυτά τον άνθρωπον δεν τον τύπτη η συνείδησή του, αλλά τα δουλεύη ως τίμιος και τα προσκυνεί είναι ο πλέον ευτυχής και πλέον πλούσιος»!

Η έννοια της Πατρίδας είναι και παραμένει πάντα στο κέντρο του ενδιαφέροντος όλων των ανθρώπων, ιδιαίτερα δε των Αποδήμων, και μάλιστα των Αποδήμων Ελλήνων. Οι Πόντιοι τραγουδούν την αλησμόνητη Πατρίδα με τα εξής λόγια: «Την Πατρίδα μ’ έχασα, / έκλαψα και πόνεσα / Λύουμαι κι’ αρροθυμώ / Ν’ ανασπάλω κι’ επορω»!

ΠΙΣΤΗ! Όταν αναφερόμαστε στην Πίστη, συνήθως εννοούμε τη θρησκευτική Πίστη, η οποία -σύμφωνα με τον εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό- είναι «Φως που πατεί χαρούμενο τον άδη και το χάρο».

Στην Καινή Διαθήκη η Πίστη ορίζεται ως «ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων» (Εβρ. ια΄, 1)! Πόσο συγκλονιστική είναι όντως αυτή η πραγματικότητα, την οποία ο Άγ. Κύριλλος Αλεξανδρείας την θεωρεί ως «αληθή περί του Θεού γνώσιν»!

Είναι, επίσης, πολύ ενδιαφέρουσα η άποψη για την Πίστη του σπουδαίου διανοούμενου Έριχ Φρομ, που ενώ ξεκινά από κοσμική αφετηρία δίνει έναν αληθινά πνευματικό ορισμό, λέγοντας πως «Πραγματικά, χωρίς Πίστη γινόμαστε στείροι, απελπισμένοι, φοβισμένοι ως το βαθύτερο σημείο του είναι μας. Με βάση το  ε ί ν α ι , η Πίστη δεν είναι αρχικά μια πεποίθηση σε ορισμένες ιδέες (αν και μπορεί να είναι κι αυτό), αλλά ένας εσωτερικός προσανατολισμός, μια θέση»!

ΠΟΝΟΣ! Έχουν γραφεί και κυκλοφορήσει αμέτρητες γραμμές και σελίδες αφιερωμένες στον Πόνο. Αλλά και πάλι θα έλεγε κανείς πως υπάρχει πάντα περιθώριο εμπλουτισμού των έργων αυτών. Κι ο απλός λόγος είναι ότι ο Πόνος είναι μέρος της ίδιας της ζωής. Όπως ισχυρίζεται κι ο μέγας Ντοστογιέφσκι, «...ζωή είναι ο Πόνος. Χωρίς τον Πόνο, τί χαρά θα μας έδινε η ζωή;»!

Η αναγκαιότητα του φυσικού Πόνου είναι γνωστή σε όσους ασχολούνται με τα ιατρικά και βιολογικά θέματα. Η αλήθεια είναι ότι σε περίπτωση απουσίας Πόνου μπορεί μια κατάσταση ασθένειας να χειροτερέψει. Αναφέρεται χαρακτηριστικά η περίπτωση των χανσενικών, οι οποίοι δεν έχουν αίσθηση του Πόνου, κι έτσι υπόκεινται σε πολλές άλλες ασθένειες.

Την ευεργετική προσφορά του Πόνου υπογραμμίζει κι ο Οδ. Ελύτης, που ψυθιρίζει γλυκά, στον σύγχρονο και συνήθως γκρινιάρη άνθρωπο, πως «Έννοια σου κι απ’ αυτά που σου αφαιρεί, σου προσθέτει ο Πόνος, Άνθρωπε»!

ΠΑΠΑΣ! Πριν από λίγα χρόνια είχα διαβάσει σε ένα αγγλικό χριστιανικό περιοδικό ένα ευχάριστο κειμενάκι, με θέμα τον Παπά. Το μετέφρασα και ιδού το αποτέλεσμα:

Ο Παπάς μας:

Αν είναι ενεργητικός, τον θεωρούν υπερβολικά κουρδισμένο.

Αν είναι ήρεμος, τον θεωρούν τεμπέλη.

Αν έχει γκρίζα μαλλιά, θεωρείται γέρος.

Αν είναι νέος, λένε πως δεν έχει εμπειρία.

Αν θέλει να κάνει αλλαγές, τον θεωρούν επαναστάτη.

Αν δεν θέλει, λένε πώς δεν παίρνει πρωτοβουλίες.

Αν κηρύττει κατά της αμαρτίας, τον θεωρούν φανατικό.

Αν δεν το κάνει, λένε πώς είναι κοσμικός.

Av χρησιμοποιεί κινήσεις των χεριών όταν εκφράζεται, τον θεωρούν ηθοποιό.

Αν παραμένει ακίνητος, τον λένε ξύλινο.

Αν υψώνει τη φωνή του, λένε πώς φωνάζει.

Αν δεν υψώνει τη φωνή του, τον θεωρούν μονότονο.

Αν είναι στο σπίτι του, λένε πώς θα έπρεπε να είναι έξω, επισκεπτόμενος ενορίτες.

Αν θεαθεί στο δρόμο, λένε πώς θα έπρεπε να είναι κλεισμένος μέσα, ετοιμάζοντας το κήρυγμά του.

Αν επισκέπτεται τους πτωχούς, τον θεωρούν σοσιαλιστή.

Αν επισκέπτεται πλουσίους, λένε πώς κάνει χατίρια.

Θεέ μου, δώσε στον παπά μας υπομονή!

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ! Το Ποδόσφαιρο είναι αναμφιβήτητα το οικογενειακό μας άθλημα. Ο λόγος, ως γνωστόν, είναι ότι ο δευτερότοκος γιός μας Νίκος το υπηρετεί από την τρυφερή ηλικία των πεντέμιση ετών. Έτσι, όλη η οικογένεια παρακολουθεί την πορεία του με πιστότητα και αφοσίωση.

Στη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων είχαμε την ευκαιρία να γευθούμε πολύ μεγάλες χαρές. Έχουμε γυρίσει πολλά γήπεδα, μικρά και μεγάλα, της Αγγλίας και της Ελλάδας.  Έχουμε βιώσει πολικές κλιματολογικές συνθήκες, όταν μέσα στο καταχείμωνο εκείνος έπαιζε και απολάμβανε το αγαπημένο του άθλημα, κι εμείς παρακολουθούσαμε από την κερκίδα, τρέμοντας από το κρύο.

Όμως, όλες οι δυσκολίες και οι θυσίες παραμερίζονται και ξεχνούνται όταν «μπαίνει το γκολ». Όλο το στερέωμα του Ποδοσφαίρου βασίζεται σε αυτό το γεγονός. Κι όταν η μπάλα στρογγυλοκάθεται στα δίχτυα της αντίπαλης εστίας, τότε αισθάνεσαι να απογειώνεσαι και να πετάς, ιδιαίτερα δε όταν την μπάλα την έστειλε εκεί ο γιός σου, ή έστω η αγαπημένη σου ομάδα!

Άλλαξε ο καιρός

Φαίνεται πως είναι κοινό φαινόμενο των ημερών μας, στη Νότια αλλά και στη Βόρεια Ευρώπη, η αλλαγή του καιρού.

Έχει ο καιρός γυρίσματα, λέει ο σοφός λαός μας! Κι αυτό έχει βέβαια αναφορά και στις κλιματολογικές συνθήκες, αλλά και γενικώτερα στη ζωή του ανθρώπου, που έχει μεταβολές κι εκπλήξεις, ευχάριστες και δυσάρεστες.

Ο συνεργάτης μας π. Κων. Ν. Καλλιανός, μας έστειλε αυτές τις δύο φωτογραφίες, που απεικονίζουν τον χθεσινό καιρό της Σκοπέλου. Στην πρώτη φωτογραφία έβαλε λεζάντα «ο ανασασμός της βροχής», ενώ στη δεύτερη «rain and tears»!

Ο παπάς μας

Πριν από λίγα χρόνια είχα διαβάσει σε ένα αγγλικό χριστιανικό περιοδικό ένα ευχάριστο κειμενάκι, με θέμα τον παπά. Το μετέφρασα και ιδού το αποτέλεσμα:

Ο παπάς μας

Αν είναι ενεργητικός, τον θεωρούν υπερβολικά κουρδισμένο.

Αν είναι ήρεμος, τον θεωρούν τεμπέλη.

Αν έχει γκρίζα μαλλιά, θεωρείται γέρος.

Αν είναι νέος, λένε πως δεν έχει εμπειρία.

Αν θέλει να κάνει αλλαγές, τον θεωρούν επαναστάτη.

Αν δεν θέλει, λένε πώς δεν παίρνει πρωτοβουλίες.

Αν κηρύττει κατά της αμαρτίας, τον θεωρούν φανατικό.

Αν δεν το κάνει, λένε πώς είναι κοσμικός.

Av χρησιμοποιεί κινήσεις των χεριών όταν εκφράζεται, τον θεωρούν ηθοποιό.

Αν παραμένει ακίνητος, τον λένε ξύλινο.

Αν υψώνει τη φωνή του, λένε πώς φωνάζει.

Αν δεν υψώνει τη φωνή τον, τον θεωρούν μονότονο.

Αν είναι στο σπίτι του, λένε πώς θα έπρεπε να είναι έξω, επισκεπτόμενος ενορίτες.

Αν θεαθεί στο δρόμο, λένε πώς θα έπρεπε να είναι κλεισμένος μέσα, ετοιμάζοντας το κήρυγμά του.

Αν επισκέπτεται τους πτωχούς, τον θεωρούν σοσιαλιστή.

Αν επισκέπτεται πλουσίους, λένε πώς κάνει χατίρια.

Θεέ μου, δώσε στον παπά μας υπομονή!

Λονδίνο απ’ τον Τάμεση [Γ΄]

Καράβια

Κάνοντας μια μικρή και σύντομη κρουαζιέρα στον Τάμεση, από το Westminster μέχρι το Greenwich, παρατηρούμε πολλά και διάφορα στοιχεία.

Ένα από αυτά είναι και τα διάφορα πλοία. Μικρά, μεγάλα, αγκυροβολιμένα, κινούμενα, εισερχόμενα και εξερχόμενα στη μεγαλούπολη του Λονδίνου.

Αρκετά επιβατικά πλοία μεταφέρουν κόσμο, ντόπιους αλλά και τουρίστες, για λόγους αναψυχής και διασκέδασης.

Οι ξεναγοί πάνω σ’αυτά κάνουν θαυμάσια τη δουλειά τους, παρουσιάζοντας και ερμηνεύοντας με γλαφυρό τρόπο όσα η ματιά συλλαμβάνει.

Εντύπωση προξενούν και τα ιστορικά πλοία, που άλλα κυλούν νωχελικά πάνω στα ήρεμα νερά του Τάμεση κι άλλα ξεκουράζονται, μόνιμα ελλιμενισμένα σε κάποια σημεία των όχθεων του σκοτεινού ποταμού.

Πριν από 20 ακριβώς χρόνια, το καλοκαίρι του 1993, είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε κι ένα δικό μας ιστορικό πλοίο, αντίγραφο αρχαίας ελληνικής τριήρους, που κύλησε στα νερά του Τάμεση, διαφημίζοντας -στο κέντρο του Λονδίνου- το αρχαίο πνεύμα το αθάνατο...

Τουραντό, η μυθική πριγκίπισσα της Κίνας

Η βασιλική όπερα του Λονδίνου έκανε έναρξη της φετεινής της σεζόν με την όπερα του Τζιάκομο Πουτσίνι «Τουραντό».  Πρόκειται για την τελευταία και ανολοκλήρωτη όπερα του Ιταλού συνθέτη, ο οποίος πέθανε το 1924. Tις δυο τελευταίες σκηνές έγραψε ο Φράνκο Αλφάνο βασιζόμενος στις σημειώσεις του Πουτσίνι. Ο Πουτσίνι γνωρίζοντας ότι έπασχε από καρκίνο παρακάλεσε τον φίλο του Αρτούρο Τοσκανίνι να μην αφήσει το έργο του να χαθεί και να το προωθήσει μετά τον θάνατό του. Η όπερα έκανε πρεμιέρα το 1926 στην Σκάλα του Μιλάνου με μαέστρο τον Αρτούρο Τοσκανίνι. Ο Τοσκανίνι - σεβόμενος την μνήμη του φίλου του δεν χρησιμοποίησε την τελική άρια που έγραψε ο Φράνκο Αλφάνο- εν αντιθέσει διέκοψε την παράσταση στο σημείο που είχε σταματήσει ο Τζιάκομο Πουτσίνι, κοίταξε το κοινό και είπε: «Σε αυτό το σημείο τελειώνει το έργο αφού πεθαίνει ο συνθέτης. Δυστυχώς ο θάνατος υπερβαίνει την τέχνη.»

Πέρασαν περίπου εξήντα χρόνια για να μπορέσει το κοινό να ακούσει την όπερα με την τελική προσθήκη του Φράνκο Αλφάνο. Το 1982 στο Λονδίνο πρωτοπαρουσιάστηκε η ολοκληρωμένη μορφή του έργου με την τελική σκηνή γραμμένη από τον Αλφάνο.

Η «Τουραντό» στηρίζεται στο κείμενο των Τζουζέπε Αντάμι και Ρενάτο Σιμόνι που με την σειρά του βασίζεται στο θεατρικό έργο του Κάρλο Γκότσι, γραμμένο τον 18ο αιώνα. Η υπόθεση του έργου μας μεταφέρει στην αρχαία Κίνα, όπου η πριγκίπισσα Τουραντό φοβισμένη από την κακή τύχη μιας προκατόχου της, φοβάται να παντρευτεί και να αφήσει την εξουσία του κράτους και της ψυχής της στον σύζυγό της. Για αυτόν τον λόγο θέτει τρία ερωτήματα - γρίφους στους μελλοντικούς επίδοξους συζύγους της. Όποιος απαντήσει και λύσει τα τρία ερωτήματα - γρίφους θα γίνει σύζυγός της, όποιος όμως αποτύχει θα θανατωθεί. Με αυτόν τον τρόπο η Τουραντό, φοβούμενη τον γάμο, αποτρέπει κάθε επίδοξο εραστή.

Ο Κάλαφ, Τάταρος πρίγκιπας ερωτεύεται την Τουραντό και δέχεται να πάρει μέρος στο αδυσώπητο  παιχνίδι της, γνωρίζοντας πως άμα δεν απαντήσει στα τρία αινίγματά της θα χάσει την ζωή του. Παρά τις προτροπές της κοινής γνώμης, του λεγόμενου χορού της αρχαίας τραγωδίας -που στο συγκεκριμένο έργο τον αντιπροσωπεύουν οι Πινγκ, Πανγκ, Πονγκ- ο Κάλαφ θα δοκιμάσει την τύχη του ενάντια στην λογική και σε όλες στις προβλέψεις. Η επιμονή και ο έρωτας θα βοηθήσουν τον Κάλαφ να απαντήσει σωστά στα αινίγματα. Βλέποντας όμως την ψυχρότητα της Τουραντό θα της υποσχεθεί να μην την παντρευτεί αν αυτή αποκαλύψει την ταυτότητά του έως το ξημέρωμα της επόμενης ημέρας.

Η Τουραντό στην προσπάθειά της να παραμείνει ελεύθερη θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο ανθρωπιάς και δεν θα διστάσει να βασανίσει την Λιού, την πιστή υπηρέτρια του Κάλαφ προκειμένου αυτή να της αποκαλύψει το όνομά του. Η Λιού, ο πιο συμπαθητικός και ανθρώπινος χαρακτήρας του έργου, θα θυσιαστεί για να προστατεύσει την ταυτότητα του άντρα που αγαπάει, του Κάλαφ. Παρά την τραγωδία του άδικου θανάτου της Λιού, ο Κάλαφ θα καταφέρει να πείσει την Τουραντό να τον εμπιστευτεί και να του ανοίξει την καρδιά της. Στο τέλος του έργου η Τουραντό θα φωνάξει δυνατά ότι έμαθε επιτέλους το όνομα του άγνωστου κατακτητή της και το όνομα αυτού είναι ...έρωτας.

Οι παραστάσεις της «Τουραντό» στην βασιλική όπερα του Λονδίνου θα διαρκέσουν έως τις 10 Μαρτίου του 2014. Μαέστρος θα είναι ο Χένρικ Νανάσι, στο ρόλο της Τουραντό η Λιζ Λίντστρομ, στον ρόλο του Κάλαφ ο τενόρος Μάρκο Μπέρτι και στο ρόλο της Λιού η Έρι Νακαμούρα. 

Εύη Ρούτουλα