Monday, 9 November 2026

Στη στροφή του δρόμου

 
Στη στροφή του δρόμου, εκεί  που ανταμώνουν τα κύματα και ο αέρας αλλάζει ρότα, σε έναν καιρό που πέρασε και χάθηκε μαζί με τα βαλς και τα λικνιστικά ταγκό της εποχής, ένας νέος άνθρωπος έβαλε τελεία και παύλα στο ημερολόγιο που κρατούσε, από τον Μάρτιο του 1924 μέχρι το Φθινόπωρο του 1925.
 

Με τον προικισμένο νου και το ευλογημένο χέρι του,  ο Alexandre Vallaury έβαλε όλη του την μαεστρία για να σχεδιάσει ένα κομψοτέχνημα με λεπτοδουλεμένες πτυχές και δεξιότεχνα παντρέματα, στην στρογγυλεμένη  με ευαισθησία, έτσι για να θωπεύει το μάτι, γωνία των Θεραπειών, εκεί, που  ως γνωστόν,  ο Πατριάρχης Αττικός, αιώνες πριν,  θεραπεύτηκε, εξ ου και η ονομασία του προαστίου. 
 
Λοιπόν,  στο παρά δίπλα κτίριο της Μητρόπολης Δέρκων,  στην γειτονιά του Αη-Γιώργη,  ξενοδοχείο Tokatlian, μπήκαν πινελιές με εκφραστικά χρώματα, εναρμονισμένες  με την φύση και το ζεύξιμο των αφρών που πήγαιναν, μιά από εδώ και μιά από εκεί. Παρέα με τα κουτσομπόλικα κύματα  που έως ότου βρουν τον θαλάσσιο δρόμο τους,  δεν παίρνουν ανάσα, ώσπου αισίως να περάσουν τις Συμπληγάδες  και να κατασταλάξουν στην Μαύρη Θάλασσα από την μιά πλευρά και να ακουμπήσουν φευγαλέα στον Κεράτιο, στην Προποντίδα του Μαρμαρά από την άλλη, οι πινελιές βάλθηκαν να απαθανατίζουν γενόμενα που δεν απογίνονται. 
 
Οι αφηγήσεις καταγράφονται αρχικά στην περιοχή που λεγόταν Μνηματάκια, στο Πέρα. Με τα μάτια της φαντασίας, βλέπω τον υπηρέτη του, Γιάννη, να ετοιμάζει τα πουκάμισα και τα κοστούμια της τότε εποχής για έναν γοητευτικό νέο κύριο, σκυμμένο πάνω από ένα τετράδιο και με μιά πένα στο περιποιημένο χέρι, να γράφει. 
 
Η εικόνα είναι όμορφη και η φαντασία αποφασίζει να  χαλιναγωγήσει το κάλπασμα και με βήμα σημειωτόν  να σταθεί  για λίγο σ' αυτήν πριν προχωρήσει σε επόμενες εικόνες.  Ζωγραφιές, με  Βοσπορίτικα νερά, βάρκες,  βαρκάδες και βαρκάριδες, καμάρες κάτω από τα αρχοντικά που παρασύρουν τον νου σε μυστικά της νύχτας, σε παραλίες με ηλιοβασιλεματα, στο άλλο  ξενοδοχείο,  περίφημο και αυτό, στην γειτονιά της Αγίας Παρασκευής αυτήν την φορά, σχεδιασμένο από τον ίδιο Λεβαντίνο αρχιτέκτονα,  Summer Palace, τα κάστρα, το ένα στην Ανατολή και το άλλο στην Δύση, διαδέχονται η μια μετά την άλλη. Η παρέλαση κατά μήκους και πλάτους της αστείρευτης  λαλίστατης, φιδίσιας και μαγευτικής λωρίδας που γεφυρώνει  αλλά και χωρίζει την μιά ήπειρο με την άλλη,  δεν δέχεται να σταματήσει και η φαντασία αφήνεται να κυλά ασταμάτητα.  
 
Και βλέπει τις Νύχτες του Βοσπόρου  να παίρνουν σάρκα και οστά μέσα από τις αράδες από τα λεγόμενα στο χαρτί του ενδεδυμένου  με τα γούστα της τότε  μόδας, τον (παρ' όλο που βαριέται αρκετά μερικές από τις εκδηλώσεις στις  οποίες έχει την υποχρέωση να παρευρίσκεται) comme il faut κύριο, να υποκλίνεται με άνεση στις  κυρίες και όχι μόνο που συχνάζουν στα κοσμικά σαλόνια, στα ντινέ και στις χοροεσπερίδες των  <αμπασάντων> και των <κονσουλάτων>, να περπατά τα καλντιρίμια της παλιάς Πόλης και τα πάρκα της, συντροφιά με μια ντελικάτη κοπελίτσα από ένα άλλο μακρινό μέρος το κόσμου. Κοιτάζει όσο πιο διακριτικά γίνεται και θέλοντας να μην διακόψει τα σιγοψιθυρίσματα τους στην βεράντα με θέα τα Ασιατικά παράλια που μισοφαίνονται κάτω από το σεληνόφως, αποσύρει το βλέμμα και το διευθύνει προς άλλη κατεύθυνση. Η θάλασσα, σε απόσταση αναπνοής, μουρμουρίζει συνοδεύοντας τα δοξάρια και τα κρινοδάκτυλα των μουσικών στα πλήκτρα.  Στο καλαίσθητο κτίριο, στην κυκλική γωνία που ο αέρας άλλαζε,  αλλάζει και δικαιωματικά θα αλλάζει  νυν και αεί όπως λέμε, μη αλλάζοντας ούτε γνώμη ούτε πορεία, λήγει η αφήγηση, τελειώνουν τα λόγια της κάθε μέρας. Η φαντασία μου λυπάται, θα επιθυμούσε άλλο τέλος, ένα τέλος  σαν αυτό που λεν τα  παραμύθια, <και ζήσαν αυτοί καλά...>.
 
Εκατον ένα έτη  διαβήκαν  από τότε που το περιποιημένο χέρι ζωγράφισε με λέξεις μιά χρονιά και κάτι και έδωσε τέλος στην εξιστόρηση μιας περιόδου, σημαδεμένης από ανεπανάληπτες στιγμές, στιγμές προσωπικές, ιδιαίτερες και συνάμα σημάδια που γράφουν ιστορία.
 
Ένα αντίγραφο σε μορφή μικρού βιβλίου ήρθε στα χέρια μου. Από έναν άνθρωπο  που γνώρισε  την Πόλη με την τωρινή Της ενδυμασία. Την Επτάλοφο όπως είναι σήμερα και τους ανθρώπους Της, τους λίγους Ρωμιούς  και μέσα στους λίγους που συντροφεύουν την Βλαχερνίτισσα,  τους εκλεκτούς που δεν το έβαλαν στα πόδια. <Ουκ εν τω πολλώ το ευ>. 
 
Πιστεύω πως την αγάπησε, επειδή την έζησε <δια ζώσης>, έστω και για λίγο,  μάρτυρας με τους οφθαλμούς της ψυχής του,  ένοιωσε και έπιασε τις αγωνίες, τις ευαισθησίες και τα χτυποκάρδια τους.  <Συ ο βλέπων μόνο κρίνε...> έγραψε ο Γεώργιος Ζαλόκωστας στο ποίημά του Η τυφλή ανθοπώλις. 
 
Το διάβασα σε μιά νύχτα. Τον ευχαριστώ που είχε την ευαισθησία να μου το στείλει, τον ευχαριστώ πολύ. Το ξαναδιάβασα και παρ' όλο που ό,τι και να κάνω, το τέλος της αφήγησης δεν θα αλλάξει, θα το ξαναδιαβάσω.
 
Νίκη Beales
 
Φθινόπωρο 2026
Ένας αιώνας και ένας μήνας μετά
Στο Μπάκινγχαμ, Αγγλία

No comments: