Μοναξιά

Mεταδοτική ασθένεια και έξυπνοι τρόποι αποφυγής της

Τρία αμερικάνικα Πανεπιστήμια: Σικάγου, Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο και Χάρβαρντ διενήργησαν μια μελέτη σχετικά με την μοναξιά και την μεταδοτικότητά της. Ύστερα από έρευνες που έκαναν κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η μοναξιά είναι μεταδοτική όπως η γρίπη! Τα αποτελέσματα της έρευνάς τους δημοσιεύτηκαν στο τεύχος Δεκεμβρίου 2009 του περιοδικού «Επιθεώρηση Προσωπικότητας και Κοινωνικής Ψυχολογίας».

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας το φαινόμενο της μοναξιάς παρατηρείται ιδιαίτερα αυξημένο τον μήνα Δεκέμβριο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από τους ειδικούς ως «ο καταθλιπτικός μήνας». Ακριβώς λόγω της έντονης εορταστικής ατμόσφαιρας, των εορταστικών εκδηλώσεων και συναθροίσεων η αίσθηση της απομόνωσης και της ματαιότητας μεγενθύνονται. Σύμφωνα με τους ειδικούς όταν οι άνθρωποι νιώθουν μόνοι σταματάνε να εμπιστεύονται τον περίγυρό τους, κλείνονται στον μικρόκοσμό τους, αρνούνται να αναλάβουν οποιαδήποτε μορφή δράσης και καταλήγουν να κάνουν ρεβεγιόν ολομόναχοι. Φυσικά σε αυτό βοηθάει και η σύγχρονη κοινωνία που δεν προτείνει καμία λύση και κανένα χέρι βοηθείας.

Για όλα όμως τα προβήματα τελικά υπάρχουν λύσεις. Ας σκεφτούμε εδώ κάποιες λύσεις για να αποφύγουμε το δυσάρεστο συναίσθημα της μοναξιάς. Πρώτα από όλα: σκεφτείτε ότι δεν είστε ο μόνος που αισθάνεται έτσι, σύμφωνα πάλι με έρευνες το 67% του πληθυσμού αισθάνεται συχνά μόνο. Δεν είναι ιδιαίτερα παρηγορητικό να γνωρίζετε ότι όλοι εμείς είμαστε μια μεγάλη παρέα που αισθανόμαστε μόνοι;

Σκεφτείτε ότι ακόμα και οι πλούσιοι και οι διάσημοι αισθάνονται μόνοι κάποιες φορές. Ο Αινστάιν είπε πως «είναι πολύ ενδιαφέρον να είσαι παγκοσμίως γνωστός και τόσο μόνος!» Δεν είναι παρηγορητικό να σκεφτείτε πόσο μόνοι νιώθουν άνθρωποι που είναι πάμπλουτοι, πανέμορφοι και διάσημοι; Σκεφτείτε την Αντζελίνα Τζολί να νιώθει μόνη της και αμέσως θα αισθανθείτε καλύτερα.

Σύμφωνα με τον Ερρίκο Ίψεν «το πιο δυνατό άτομο στον κόσμο είναι αυτό που στέκεται μόνο του». Γιατί να μην απολαύσετε την μοναξιά σας, την ηρεμία σας, την απόλυτη σιωπή γύρω σας; Επιτέλους μόνος χωρίς διαφωνίες, χωρίς φίλους που γνωρίζουν τα πάντα καλύτερα από εσάς, χωρίς αντιπαθητικούς συναδέλφους που αναρριχούνται χρησιμοποιώντας ανομίες. Σκεφτείτε το λίγο: εντελώς μόνος. Απολαύστε την αίσθηση.

Έτοιμος να μας βοηθήσει είναι και ο  Άγγλος  ξενοδόχος Τζεφ Ρίλει. Ο εν λόγω κύριος είναι ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου «Dutton» στο Cheshire της Βρετανίας. Μαζί με τα δωμάτια νοικιάζει και ένα χρυσόψαρο ονόματι Happy (ευτυχία στα ελληνικά) για 5 λίρες την βραδιά. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του κυρίου Ρίλει οι πελάτες του νιώθουν μοναξιά αφού αναγκαστικά περνούν για επαγγελματικούς λόγους πολλές μέρες μακριά από την θαλπωρή του σπιτιού τους, έτσι ο Happy αποτελεί την τέλεια παρέα για αυτούς: τους κρατάει συντροφιά και τους χαλαρώνει. Ο ίδιος εξήγησε ότι η διεύθυνση του ξενοδοχείου δεν προχώρησε σε άλλες λύσεις κατοικιδίων όπως σκυλιά και γάτες επειδή πολλοί από τους πελάτες δεν τα συμπαθούν ενώ το χρυσόψαρο -βολικό στην μοναξιά του και στην γυάλα του- ήταν πιο καλή λύση κατά της μοναξιάς!

Τελευταία προτεινόμενη λύση κατά της μοναξιάς για σήμερα: πάρτε ένα κομμάτι χαρτί και γράφτε ό,τι σας απασχολεί και ό,τι σας πληγώνει και μετά απλά βάλτε φωτιά σε αυτό το χαρτί, οι στάχτες του θα φύγουν μακριά σας και μαζί τους η αγωνία και η λύπη σας. Ας εξορκίσουμε λοιπόν μαζί με όλα τα άλλα και την μοναξιά μας.

Εύη Ρούτουλα

Ἀναχωρήσεις...

Ἡ ζωή της μοιάζει μὲ παλιὸ συναξάρι, ποὺ σήμερα τὸ ἀκοῦς καὶ συγκινεῖσαι, ἀλλὰ καὶ στοχάζεσαι, γιατὶ στὰ χρόνια μας δὲν πολυακούγονται τέτοιες ἱστορίες. Ὅπως ἡ ἱστορία τῆς ἀπὸ χθὲς κοιμηθείσης Μοναχῆς Σωφρονίας (κατὰ κόσμον Κυρατσούλας Εὐστ. Σύρου), Ἡγουμένης τῆς ἱστορικὴς καὶ πλούσιας εὐλογημένης Μονῆς τοῦ Τιμίου Προδρόμου στὴ Σκόπελο.

Στὰ τραγικὰ χρόνια τῆς Κατοχῆς οἱ γονεῖς τῆς Κυρατσούλας, Εὐστάθιος καὶ Εὐλαλία Σύρου, παραδίδουν τὴν μόλις τριάμισυ ἐτῶν κόρη τους στὰ χέρια μιᾶς ἐναρέτου καὶ ἁγίας Μορφῆς, τῆς Μοναχῆς Ξένης Γαλατσάνου, Ἡγουμένης τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ πνευματικὸ ἀνάστημα τοῦ πολιοῦ καὶ κορυφαίου γιὰ τὴν ἐποχή του πνευματικοῦ, τοῦ Γέροντος Σωφρονίου Κεχαγιόγλου, φίλου τοῦ Ἀγίου Νεκταρίου, τοῦ Ἁγίου Νικολάου τοῦ Πλανᾶ, τῶν δύο Ἀλέξανδρων τῆς Σκιάθου καί ἄλλων πολλῶν.

Ἄν ἔπραξαν ἔτσι οἱ πτωχοὶ καὶ τραγικοὶ γονεῖς τὸ ἔκαμαν γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ἐπιζήσει τὸ μικρό τους τὸ παιδί στὰ πικρὰ ἐκεῖνα χρόνια τῆς Κατοχῆς.

Ἡ μικρὴ Κυρατσούλα μεγάλωσε στὸ μοναστήρι, ἔμαθε γράμματα ἀπὸ τὴν Γερόντισσα, ἔμαθε νὰ ὑφαίνει, ἀλλὰ καὶ νὰ ψάλλει, νὰ προσεύχεται καὶ νὰ προετοιμάζεται γιὰ τὴν ἀγγελικὴ πολιτεία.

Τὰ χρόνια πέρασαν καὶ ἡ Κυρατσούλα ἐνηλικιώθηκε. Τότε ἡ σοφὴ Γερόντισσα μὲ περισσὴ διάκριση πρόετρεψε τὴ πνευματική της κόρη νὰ ἐπιλέξει: θὰ πήγαινε στὸ κόσμο καὶ ἐκεῖ θὰ δημιουργοῦσε οἰκογένεια ἤ θὰ ἐντάσσονταν στὴν ἀδελφότητα τοῦ Τιμίου Προδρόμου αὐξάνοντας ἔτσι τὴν πνευματικὴ οἰκογένεια τοῦ ἱστορικοῦ αὐτοῦ μοναστηριοῦ;

Ἡ Κυρατσούλα ἀποφάσισε νὰ μείνει στόν Τίμιο Πρόδρομο, ποὺ τὸν εἶχε ἀγαπήσει περισσότερο ἀπὸ τὸ σπίτι της, γιατὶ ἐκεῖ εἶχε βιώσει τὴν ἀγάπη, τὴ στοργή καὶ τὴν φιλαδελφία. Τὸν κόσμο δὲν τὸν γνώριζε. Πῶς νὰ τὸν ἐπισκεφτεῖ τώρα πλέον;

Ἔτσι, στὶς 29 Δεκεμβρίου τοῦ 1965, ὁ πολιὸς Γέρων Προκόπιος, ὁ πνευματικὸς τῶν δύο μονῶν τῆς Σκοπέλου ποὺ ἦσαν τότε σὲ ἀκμή, κείρει Μεγαλόσχημο τὴν Κυρατσούλα μὲ ἀνάδοχον τὴν Γερόντισσα Ἰωάννα, μία ἀπὸ τὶς πλέον δυναμικὲς μοναχὲς τοῦ Προδρόμου. Τῆς δίδεται δὲ τὸ ὄνομα Σωφρονία, πρὸς τιμὴν τοῦ πάππου τῆς ἀδελφότητος, Γέροντος Σωφρονίου.

Ἡ νέα μοναχὴ ἔδειξε μεγάλο ζῆλο καὶ ἐργάστηκε μὲ φιλοτιμία καὶ αὐταπάρνηση. Φρόντιζε δὲ τὴν πνευματική της Μητέρα, τὴν Γερόντισσα Ξένη, ἡ ὁποία πλέον εἶχε ἀποσυρθεῖ ἀπό τὸ πηδάλιο τῆς διοικήσεως τοῦ μοναστηριοῦ. Τὴν ἀποκαλοῦσε δὲ «Μανούλα», γιατὶ οὐσιαστικὰ αὐτὴν εἶχε γνωρίσει ὡς μητέρα της.

Τὸ 1978 ἡ Γ. Σωφρονία δέχεται σὲ ἠλικία τριαντεννιὰ ἐτῶν τὴν ἐπίσκεψη τῆς ἀσθενείας, ἡ ὁποία μέχρι τὴν κοίμησή της θὰ τὴν ταλαιπωρήσει πάλιν καὶ πολλάκις. Ὑπέμεινε μὲ καρτερία τὴ δοκιμασία, λέγοντας, ὅταν τὴ ρωτοῦσαν πῶς εἶναι τό, «Δόξα τῶ Ἁγίω Θεῷ».

Ὅμως τὴ στενοχωροῦσε καὶ κάτι ἀκόμη: ἡ φθίνουσα κατάσταση στὸ μοναστήρι της, καθὼς οἱ ἀδελφὲς μία μετὰ τὴν ἄλλη ἀναχωροῦσαν ἀπὸ τὰ ἐπίγεια γιὰ τὰ ἐπουράνια. Μέχρι ποὺ ἀπέμειναν δύο: ἡ ἴδια καὶ ἡ Γερόντισσα Ματρώνα, ἡ ὁποία καὶ νοσηλεύεται σήμερα, ἀφοῦ καὶ αὐτῆς ἡ ὑγεία εἶναι ἐπισφαλής.

Στὶς πρῶτες πρωϊνὲς ὦρες τῆς 27ης Μαρτίου τοῦ ἔτους αὐτοῦ, ἡ Γερόντισσα Σωφρονία ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴν ματαιότητα τοῦ παρόντος κόσμου γιὰ τὸν Κόσμο τὸν ἀληθινό, τῶν Ἁγίων καὶ τῶν Ἀγγέλων σὲ ἠλικία ἑβδομηνταπέντε ἐτῶν.

Κηδεύθηκε στὸ Κοιμητήριο τοῦ ἀγαπημένου της μοναστηριοῦ, ἐκεῖ ποὺ ἀναπαύθηκαν τόσες καὶ τόσες ἀδελφές της, ἀλλὰ καὶ πρὸ αὐτῶν τόσοι καὶ τόσοι πατέρες, ἀφοῦ ὁ Τίμιος Πρόδρομος, πρὸ τῆς διαλύσεως τῶν μοναστηριῶν το 1833 ἦταν ἀνδρικὸ Κοινόβιο.

Οἱ εὐχὲς καὶ οἱ πρὸς Κύριον ἰκεσίες της νὰ μᾶς συνοδεύουν.

π. K.N. Kαλιανός, 28-3-2014

Η 25η Μαρτίου 1821

Μέσα σ’αυτήν την κατανυκτική περίοδο της Αγίας και Μεγάλης  Τεσσαρακοστής γιορτάζουμε και φέτος την επέτειο της Εθνεγερσίας του Γένους των Ελλήνων, την Εικοστή Πέμπτη Μαρτίου 1821 και την γιορτή του Ευαγγελισμού της Παναγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. Το γεγονός τούτο έλαβε χώραν εις την Ναζαρέτ της Γαλιλαίας όπου ζούσε  η Παρθένος Μαρία μετά τον αρραβώνα της με  τον συγγενή της Ιωσήφ το Μνήστορα, ο οποίος ασκούσε το επάγγελμα του ξυλουργού. Την ιστορία απαθανάτισε ο ιερός Ευαγγελιστής Λουκάς στο Ευαγγέλιόν του, ο οποίος περιγράφει λεπτομερώς και  κατά τρόπον λυρικόν, αυτόχρημα ποιητικόν και εντυπωσιακόν, αυτή τη μοναδική και ανεπανάληπτη συνάντηση, η οποία αποτέλεσε  της σωτηρίας ημών το κεφάλαιον και της φανερώσεως του απ’ αιώνος κεκρυμμένου μυστηρίου. Ο Υιός του Θεού, δηλαδή, Υιός της Παρθένου γίνεται, και Γαβριήλ την χάριν ευαγγελίζεται. Αυτό το γεγονός ενέπνευσε τους υπόδουλους Έλληνες να αρχίσουν αυτή την ημέρα την Επανάσταση, να κάμουν δηλαδή την παράτολμη απόφαση να υψώσουν την φωνή και το ανάστημά τους και να αντιταχθούν εις την κραταιάν Οθωμανικήν Αυτοκρατορίαν για να διεκδικήσουν δυναμικά και συλλογικά την ελευθερία τους. Γιαυτό και σύνθημά τους ήταν Αγώνας ΄΄υπέρ πίστεως και πατρίδος΄΄, ήταν αγώνας ΄΄για του Χριστού την πίστη την αγίαν και της πατρίδος την ελευθερίαν.΄΄

Οι πνευματικοί και φυσικοί της Εθνικής Παλιγγενεσίας του 1821 φορείς, όλοι εκείνοι οι οποίοι ονειρεύθησαν την ελευθερίαν της Ελλάδος και ανέλαβαν τον τιτάνιον εκείνον εθνικόν ξεσηκωμόν, οι Άρχοντες, Δημογέροντες, οι Κλέφτες, οι Αρματωλοί και οι Πολιτικοί και Θρησκευτικοί Ηγήτορες του Αγώνος, είχαν χριστιανικόν και βαθύτατα θεολογικόν υπόβαθρον  στα οράματα, τις σκέψεις, τις πράξεις και τις ενέργειές τους. Το Γεγονός του Ευαγγελισμού της Παναγίας από τον Αρχάγγελον Γαβριήλ, με το γεμάτον από υψηλά νοήματα περί πίστεως και ελπίδος εις τον Θεό Μηνύματά του, προετοίμασε τους Σκλάβους για την αποκατάσταση της ελευθερίας και της αξιοπρέπειάς τους.

Εμπνευσμένοι οι Υπόδουλοι Έλληνες από την πίστη εις το Θεό και την αγάπη προς την ελευθερίαν και την εθνική και πολιτικήν αποκατάσταση και ανεξαρτησία, την πρόοδο και την αναγέννηση του Γένους, τόσον στη Μητρόπολη όσο και στον ευρύτερο Ελληνισμό, την Κωνσταντινούπολη, την Σμύρνη, την Χίο, την Κύπρο και στις παραδουνάβιες ελληνικές Κοινότητες, ετοιμάσθηκαν ψυχικά και υπαρξιακά για τον μεγάλον εκείνον Αγώνα που είχε σαν αποτέλεσμα την αποτίναξη του Οθωμανικού ζυγού, τη νίκη και τη δημιουργία του Νέου Ελληνικού Κράτους. Αυτός ο Αγώνας, αυτή η ιερή Ιδέα της ελευθερίας, εκπηγάζει από την απελευθέρωση του Ανθρώπου από την αμαρτίαν και την επιστροφή του στο Θεό, τη χαρά της ελευθερίας και της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης, της αξιοπρέπειας, της προστασίας του ανθρώπινου προσώπου εναντίον των δυνάμεων της δουλείας, της υποταγής και της αδικίας και της περιφρόνησης του ανθρώπου σαν εικόνα του Θεού του αοράτου. Όπως είναι τοις πάσι γνωστό οι υπόδουλοι Έλληνες εργάστηκαν σκληρά, επολέμησαν γενναία, πολλοί απέθαναν εν στόματι μαχαίρας, υπέστησαν, αναρίθμητες  θυσίες, προσφέροντες τα πάντα οι πλούσιοι και οι φτωχοί για να πετύχουν ΄΄το ποθούμενον΄΄, την ελευθερία της Πατρίδος τους.

Οι δύσκολοι καιροί που διέρχεται σήμερα ο Ελληνισμός στην Ελλάδα και την Κύπρο είναι όντως πολύ σκληροί και ανθρώπινα πιεστικοί, και εν πολλοίς αφιλάνθρωποι και ταπεινωτικοί ένεκα της οικονομικής κρίσης που ταλανίζει τους Άρχοντες και τον Λαόν. Όμως αν συγκρίνουμε το σήμερα με την προ του 1821 επικρατούσαν στον Ελληνικόν κόσμον κατάστασιν, τότε θα δούμε ότι ο Ελληνισμός έχει το σθένος, αλλά και τη θέληση να αναστηθεί ακόμη και μέσα από τη στάχτη. Γιαυτό τούτες οι μέρες είναι μέρες χαράς και ελπίδος και ανανέωσης της πίστεως εις τον Θεόν και τις δυνάμεις και τις αρετές του Έθνους όχι μόνον να σηκώσει τον σταυρόν του με θάρρος και υπομονή, αλλά ηθικά και πνευματικά να ανανεώσει, να εξαγνίσει  τη ζωή του και με αισιοδοξία να  εργαστεί σκληρά για να ξαναφτιάξει το μέλλον του.

Αυτό πρέπει να είναι για όλους εμάς σήμερα το μέγα και πάμφωτο δίδαγμα που θα βιώνουμε και θα αντλούμε κάθε χρόνο τέτοιες μέρες. Να ατενίζουμε με σεβασμό και ευλάβεια το υπέρλαμπρο παράδειγμα των Αγωνιστών του 1821 -του Ιερού Κλήρου, των Προύχοντων και του απλού λαού- και να θέτουμε σαν στόχο μας την μίμηση Εκείνων, οι οποίοι με τους οραματισμούς και τις αμέτρητες θυσίες τους, εδημιούργησαν το θαύμα, το μεγαλούργημα του Νέου Ελληνισμού, την αναγέννηση του Γένους των Ελλήνων.  Με αυτή την πίστη και με αυτά τα όνειρα οι Έλληνες της Κύπρου πριν εξήντα χρόνια άρχισαν τον αγώνα  για την ελευθερία τους, που είχε σαν αποτέλεσμα την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Με εθνικήν υπερηφάνεια και ευλάβεια θα εορτάσουμε και φέτος την διπλήν αυτήν εορτήν, την εορτήν του Ευαγγελισμού της Παναγίας και την εορτή του Ευαγγελισμού του Γένους των Ελλήνων. Γι’ αυτό και συμβουλεύουμε πατρικά όπως, όλες οι Εκκλησιαστικές μας Κοινότητες, τα Ελληνικά μας Σχολεία, οι Σύλλογοι, τα Σωματεία και οι Οργανώσεις,  οργανώσετε πανηγυρικές εκδηλώσεις για να τιμηθεί όπως πρέπει η μεγάλη αυτή Γιορτή. Στους Ναούς μας θα τελεσθούν πάνδημες θείες Λειτουργίες και ευχαριστήριες Δοξολογίες, οπότε όλοι και όλες καλείσθε όπως εκκλησιασθείτε και κοινωνήσετε, μαζί με τα παιδιά σας, των Αχράντων Μυστηρίων. Ο Επίσημος εορτασμός  της 25^ης  Μαρτίου 1821 θα λάβει χώραν την Κυριακή 30 Μαρτίου εις τους χώρους της Ashmole Academy, Cecil Rd., N14 5RH και ώραν 3.45 απόγευμα. Ομιλητής θα είναι ο Εξοχώτατος Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου κ. Ευριπίδης Ευρυβιάδης.

Ευχόμενοι δε σε όλους και όλες σας όπως με υγεία διέλθετε το υπόλοιπο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής και με χαρά εορτάσετε την εκ των Νεκρών Ανάσταση του Κυρίου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, διατελούμε μετά θερμών ευχών και της εν Κυρίω αγάπης και τιμής.

Λονδίνο, 25 Μαρτίου 2014

Ο Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Γρηγόριος

Δ΄ Χαιρετισμοί στο ΒΔ Λονδίνο

Τελέσθηκε χθες βράδυ στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος και Αγίας Παρασκευής Harrow - ΒΔ Λονδίνου η Ακολουθία των Δ΄ Χαιρετισμών, σύμφωνα με την Τάξη και το Τυπικό της Αγίας Ορθόδοξης Εκκλησίας μας.

Τους Χαιρετισμούς έψαλλε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Τροπαίου κ. Αθανάσιος, Αρχιερατικώς Προϊστάμενος του Καθεδρικού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Βορείου Λονδίνου.

Ο Θεοφιλέστατος έψαλλε πολύ ωραία την Δ΄ Στάση των Χαιρετισμών και κατόπιν ομίλησε με ιδιαίτερη έμπνευση και σοφία προς το εκκλησίασμα, το οποίο αποτελούνταν από μαθητές και μαθήτριες του Ελληνικού Κολεγίου Αγ. Παντελεήμονος, καθώς και από ευλαβείς πιστούς.

Μετά το πέρας της Ακολουθίας, η τοπική Κοινότητα, με τη χορηγεία των γενναιόδωρων μελών της Βοηθητικής Αδελφότητας Κυριών και Δεσποινίδων «Η Αγία Αγάθη», δεξιώθηκε τον Θεοφιλέστατο, τους Ιεροψάλτες και μέλη των Κοινοτικών Επιτροπών στην Κοινοτική Αίθουσα.

Αξιόλογες προσωπικότητες

Η τελευταία σειρά βρετανικών γρμματοσήμων περιέχει 10 γραμματόσημα πρώτης τάξεως (1^st class). Σ’ αυτά απεικονίζονται αντίστοιχες προσωπικότητες ανθρώπων που διέπρεψαν στον χώρο τους. Ο λόγος για τον οποίο επιλέχθηκαν αυτά τα συγκεκριμένα άτομα είναι ότι φέτος εορτάζεται η επέτειος 100 χρόνων από τη γέννησή τους.

Αυτές οι προσωπικότητες είναι οι εξής: ο εκφωνητής Roy Plomley, η οικονομολόγος Barbara Ward, ο ποδοσφαιριστής και προπονητής Joe Mercer, ο ηθοποιός Kenneth Moore, ο Ουαλός ποιητής και συγγραφέας Dylan Thomas, ο ηθοποιός Sir Alec Guinness, η πράκτορας ειδικών επιχειρήσεων Noorunissa Inayat Khan, ο μοριακός βιολόγος Max Perutz, η σκηνοθέτης θεάτρου Joan Littlewood και ο γραφίστας Abram Games.

Ο Andrew Hammond, Διευθυντής Φιλοτελισμού των Βασιλικών Ταχυδρομείων, ανέφερε χαρακτηριστικά: “The ‘Remarkable Lives’ stamp issue creates a great sense of history, and captures both the achievement and endeavour of these exceptional people”!

Η προσφορά του Λόρδου Βύρωνα στην Ελλάδα

Πατριωτική εκδήλωση των Πελοποννησίων στο Λονδίνο

            Στις 25 Μαρτίου ο απανταχού της γης Ελληνισμός εορτάζει κάθε χρόνο μια διπλή εορτή: τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την Εθνική Παλιγγενεσία! Η Εταιρεία Πελοποννησίων Μεγ. Βρετανίας έχει καθιερώσει από την ίδρυσή της, το 2000, να τιμά πανηγυρικά τον διπλό αυτό εορτασμό.

            Έτσι, οργάνωσε και φέτος μια εξαιρετικά επιτυχημένη σύναξη Πανελλήνων και Φιλελλήνων στο Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου, ανήμερα της εορτής. Ανάμεσα στους προσκεκλημένους ήταν ο Πρωτοπρ. Αναστάσιος Δ. Σαλαπάτας, ως εκπρόσωπος του Σεβ. Αρχιεπισκόπου Θυατείρων και Μεγ. Βρετανίας κ. Γρηγορίου, η Ελληνίδα Ευρωβουλευτής του Λονδίνου κα. Μαρίνα Γιαννακουδάκη, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πρεσβείας Λονδίνου κα. Βαρβάρα Καμπουρίδου, εκπρόσωποι του Παροικιακού Τύπου, Πανεπιστημιακοί Καθηγητές, Έλληνες Εκπαιδευτικοί, εκπρόσωποι Ελληνικών Συλλόγων και άλλοι.

Προσκεκλημένος ομιλητής ήταν ο Ελληνιστής Καθηγητής στο Βασιλικό Κολέγιο του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Roderick Beaton, στην έδρα που φέρει την επωνυμία «Κοραής». Το θέμα του ήταν: «What Byron really did for Greece and why it still matters»!

            Το πολυπληθέστατο ακροατήριο καλωσόρισε με θερμά λόγια η Πρόεδρος του Δ.Σ. Δρ. Λένα Μάρκου. Τον ομιλητή παρουσίασε το μέλος του Δ.Σ. Δημήτρης Σαλαπάτας, ο οποίος υπογράμμισε τη μεγάλη και πλατιά φήμη που έχει στον Οικουμενικό Ελληνισμό ο Λόρδος Βύρωνας, και παρουσίασε με αδρές πινελιές τα βιογραφικά στοιχεία και την εργογραφία του προσκεκλημένου ομιλητή.

            Κατόπιν έλαβε τον λόγο ο Καθ. Beaton, ο οποίος αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο του με τον τίτλο: «Byron’s War - Romantic Rebellion, Greek Revolution»! Στην εξαιρετικά εμπεριστατωμένη διάλεξή του ο διακεκριμένος Άγγλος επιστήμονας παρουσίασε με μεγάλη ακρίβεια και αντικειμενικότητα τα γεγονότα της εποχής και τον σπουδαίο ρόλο που έπαιξε σ’ αυτά ο μεγαλύτερος Φιλέλληνας όλων των εποχών, ο Λόρδος Βύρωνας.

            Ένας από τους βιογράφους του Βύρωνα, ο Harold Nicolson, έγραψε χαρακτηριστικά: «Ο Λόρδος Βύρωνας δεν κατάφερε τίποτα στο Μεσολόγγι εκτός από την αυτοκτονία του, αλλά με αυτή τη μεμονωμένη πράξη ηρωισμού εξασφάλισε την απελευθέρωση της Ελλάδος»!

            Ο ομιλητής παρουσίασε γλαφυρά την ενεργή προσήλωση του Βύρωνα να συμβάλει αποφασιστικά στην επιτυχή έκβαση του Αγώνα της Ελλάδος. Ο ίδιος ο Βύρωνας υποστήριζε: «Εννοώ... να υπηρετήσω τον Αγώνα αν οι πατριώτες μου το επιτρέψουν. Όμως η προσπάθειά μου επιθυμώ να ωφελήσει τον ίδιο τον Αγώνα κι όχι άτομα ή ομάδες».

            Στη διάρκεια της διάλεξης παρουσιάσθηκε παράλληλο πρόγραμμα και ημερολόγιο του Αγώνα και της πορείας του Βύρωνα, κατά το διάστημα που ασχολήθηκε με το ελληνικό θέμα. Κατέστη δε σαφές πως ο Βύρωνας ήταν πολύ σίγουρος και σοβαρός για την ανασχόλησή του με την Ελλάδα, της οποίας τον Αγώνα θεωρούσε «ιερό»! Τόσο πολύ μάλιστα, που σταμάτησε να γράφει ποίηση, ενόσω ασχολούνταν με το θέμα αυτό. Την ίδια ώρα βέβαια παρέμενε ρεαλιστής και πραγματιστής, κι ανέπτυξε μέσα του μεγάλες φιλοδοξίες για το μέλλον της Ελλάδος.

            Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι ο Βύρωνας είχε ξεκαθαρίσει μέσα του και κάποιες πολιτικές, αναφορικά με την υπό δημιουργία νέα Ελληνική Πολιτεία. Συγκεκριμένα:

• Να δημιουργηθεί συγκεντρωτικό έθνος - κράτος, ενωμένο κάτω από μια συνταγματική κυβέρνηση.

• Η κυβέρνηση να εξασφαλίσει και υπεύθυνα να εκταμιεύσει την οικονομική στήριξη από το εξωτερικό, την οποία μια επιτυχής επανάσταση προϋποθέτει.

• Να επιδιωχθούν διπλωματικές σχέσεις με τις Μεγάλες Δυνάμεις, ειδικά δε στρατηγική συμμαχία με τη Μεγάλη Βρετανία.

            Στη σκέψη του μεγάλου Φιλέλληνα δεν ήταν μόνο η Ελλάδα και ο τρόπος διακυβέρνησής της, αλλά και οι νέες πολιτικές και οι καινούργιες μορφές διακυβέρνησης που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν μελλοντικά και από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

            Ο Βύρωνας συνέβαλε και βοήθησε προσωπικά την αγωνιζόμενη Ελλάδα στην εξασφάλιση των 2 Αγγλικών δανείων, που ήταν κατ’ ουσίαν το πρώτο εθνικό δάνειο της Ελλάδος στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

            Ο ομιλητής ανέφερε στο σημείο αυτό, προς το τέλος της διάλεξής του, ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ήταν αντίθετος με τα δάνεια, φοβούμενος εξαρτήσεις από τις χώρες που θα προσέφεραν τα δάνεια. Καταλήγοντας ο Καθηγητής έκανε έναν ενδιαφέροντα παραλληλισμό με τις σύγχρονες συνθήκες, το μνημόνιο και τα δάνεια της σημερινής Ελληνικής Πολιτείας και τις εξαρτήσεις που αισθάνεται να έχει από τις χώρες και τους οργανισμούς που προσέφεραν τα δάνεια αυτά.

            Στη συνέχεια έγιναν πολλές και διάφορες ερωτήσεις στον έμπειρο ομιλητή, ο οποίος με μεγάλη χαρά αλλά και επιστημοσύνη απάντησε σε όλες με εμπεριστατωμένα επιχειρήματα.

            Ανάμεσα στις καταληκτικές και εξαιρετικά ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις του σοφού Άγγλου Καθηγητή διακρίναμε και τις εξής:

• Ο θάνατος του Λόρδου Βύρωνα ήταν  καταστροφή για την Ελλάδα.

• Ο Βύρωνας αν ζούσε θα μπορούσε να γινόταν ο πρώτος Βασιλέας (κάτι που μάλλον επιθυμούσε την εποχή εκείνη και ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος) στο νεόδμητο ελληνικό έθνος - κράτος!

            Στο τέλος της διάλεξης η Πρόεδρος της Εταιρείας Πελοποννησίων Δρ. Μάρκου προσέφερε αναμνηστικό δώρο στον Καθ. Beaton. Στη συνέχεια η Εταιρεία παρέθεσε δεξίωση στο Ελληνικό Κέντρο.

Δημήτριος Χαλκοκονδύλης

…ο Έλληνας λόγιος που διέπρεψε στην Ιταλία

Στην προσπάθειά μου να συλλέξω υλικό για το καινούριο μου βιβλίο, έμαθα κάτι που δεν γνώριζα: υπεύθυνος για την διδασκαλία των κλασικών σπουδών και συγκεκριμένα των ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης είναι ο Άγγλος λόγιος Γουίλιαμ Κρόκιν, προσωπικός φίλος του Εράσμου και μαθητής του Δημήτριου Χαλκοκονδύλη. Από την στιγμή που γεννήθηκα στην Αθήνα φυσικά γνώριζα την οδό Χαλκοκονδύλη και μέχρι πριν λίγες ημέρες είχα την εσφαλμένη εντύπωση ότι ο Χαλκοκονδύλης ήταν κάποιος Έλληνας που είχε να κάνει είτε με την ελληνική επανάσταση είτε με την ανασύσταση του νέου ελληνικού κράτους.  Είναι ειρωνικό ότι μέσα από την προσπάθειά μου να βρω στοιχεία για την Μεγάλη Βρετανία γνώρισα το βαρυσήμαντο έργο ενός Έλληνα, πάντα χαίρομαι όταν ανακαλύπτω στοιχεία ταύτισης των δύο πολιτισμών, στην συγκεκριμένη περίπτωση όμως συνειδητοποίησα την άγνοιά που έχουμε όλοι εμείς οι Νεο-έλληνες για τον πολιτισμό μας, την γλώσσα μας και τις ρίζες μας.

Υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι οι Έλληνες κυνηγημένοι από τους Τούρκους κατά ή μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης διέσωσαν την ελληνική κληρονομιά στην Δύση. Η αλήθεια είναι ότι τα ελληνικά χειρόγραφα αναζητούνταν και αγοράζονταν από τους δυτικούς πολλά χρόνια πριν την άλωση της αυτοκρατορίας. Οι Βυζαντινοί λόγιοι και διανοούμενοι βρέθηκαν στην δύση από τον 13ο αιώνα διδάσκοντας την ελληνική γλώσσα.

Ανάμεσα στους Έλληνες λόγιους που βρέθηκαν στην δύση, στην Ιταλία την εποχή της αναγέννησης, ήταν ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης, ο οποίος ήταν γόνος αθηναϊκής αρχοντικής οικογένειας. Ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης γεννήθηκε το 1423 και ήταν ξάδελφος του Λαονίκου Χαλκοκονδύλη, του ιστορικού της αλώσεως. Το 1435 αυτός και η οικογένειά του εγκατέλειψαν την Αθήνα λόγω αψιμαχιών που είχαν με τους φλωρεντινούς δούκες της πόλης, Ατσαγιόλι. Η οικογένεια κατέφυγε στο Δεσποτάτο του Μορέως, στον Μυστρά, και ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης μαθήτευσε φιλοσοφία κοντά στον Γεώργιο Γεμιστό - τον γνωστό Πλήθωνα (ίσως ο Πλήθων Γεμιστός να είναι αυτός που του ενέπνευσε την αγάπη προς την αρχαία ελληνική γραμματεία και τον πλατωνισμό). Το 1449 ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης πήγε στην Ρώμη όπου συνέχισε τις σπουδές του δίπλα στον λόγιο - επιστήμονα και μεταφραστή του Αριστοτέλη, Θεόδωρο Γαζή, ο οποίος είχε καταφύγει στην Ιταλία λόγω της κατοχής της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους. Οι δύο άντρες συνδέθηκαν με μεγάλη φιλία και όταν πέθανε ο Θεόδωρος Γαζής κληροδότησε την βιβλιοθήκη του στον Δημήτριο.

Ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης παρέμεινε στην Ιταλία όπου δίδασκε την ελληνική γλώσσα, στην Ρώμη και στην Περούτζια μέχρι το 1463. Την εποχή εκείνη ξέσπασε μια φιλοσοφική διαμάχη μεταξύ πλατωνικών και αριστοτελικών Ελλήνων λόγιων. Ο Δημήτριος παρότι ασπαζόταν τον πλατωνισμό υπερασπίστηκε την αριστοτελική σκέψη για να τιμήσει τον φίλο του και δάσκαλό του, Θεόδωρο Γαζή.

Από το 1463 έως το 1472 ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης έζησε στην Πάντοβα της Ιταλίας, όπου ανέλαβε την έδρα των αρχαίων ελληνικών στο εκεί Πανεπιστήμιο. Ο Χαλκοκονδύλης πρόετρεπε τους μαθητές του να εντρυφήσουν στην ελληνική γλώσσα στην Ιταλία σε μια δύσκολη εποχή για το ελληνικό έθνος: η άλωση της Πόλης είχε ήδη συμβεί πριν μερικά χρόνια και σχεδόν όλη η γνωστή ελληνική επικράτεια (πλην των Ιονίων νήσων) ήταν σκλαβωμένη στους Μωαμεθανούς. Οι λόγοι του Χαλκοκονδύλη ξεχειλίζουν από αγάπη για την ελληνική φιλοσοφία και γλώσσα: «Οι Ρωμαίοι κατανοούσαν την γλώσσα τους το ίδιο καλά με την ελληνική αλλά προτιμούσαν να εκφράζουν τις διαθέσεις του πνεύματός τους και την έννοια και την υφή των πραγμάτων πιο συχνά στα ελληνικά παρά στα λατινικά. Νέοι εσείς ασκηθείτε και προσθέστε τις σπουδές αυτές στις άλλες και μιμηθείτε τους προγόνους σας. Θα με βρείτε πάντα εδώ πρόθυμο να σας βοηθήσω.»

Το 1472 ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης εγκαταστάθηκε στην Φλωρεντία όπου και ανέλαβε την έδρα την ελληνικών, δίδασκε ποίηση (κυρίως Όμηρο), ρητορική (Ισοκράτη) και φιλοσοφία (Πλάτωνα και Αριστοτέλη). Ανάμεσα στους μαθητές του ήταν ο Τζοβάνι Μέντιτσι, μετέπειτα Πάπας Λέων ο Ι’ και ο Γιόχαν Ρόχλιν, ο σπουδαιότερος Γερμανός ανθρωπιστής. Στην Φλωρεντία ο Δημήτριος ασχολήθηκε και με την έκδοση ολόκληρου του σωζόμενου έργου του Ομήρου. Για να μπορέσει να δημοσιεύσει το έργο που τιτλοφορήθηκε «Ομήρου τα σωζόμενα» ανέτρεξε σε παλιό χειρόγραφο υλικό και συμβουλεύτηκε τα υπομνήματα του Αρχιεπισκόπου Ευσταθίου της Θεσσαλονίκης.

Το 1491 ο Χαλκοκονδύλης εγκαταστάθηκε στο Μιλάνο όπου ανέλαβε διδακτικά καθήκοντα  στην αυλή του δούλα Λουδοβίκου Σφόρτσα. Εκεί εξέδωσε τρία ακόμα βιβλία: τον «Ισοκράτη», το εγκυκλοπαιδικό λεξικό «Σουίδα» και «Τα ερωτήματα». Ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης πέθανε στο Μιλάνο το 1511 σε βαθιά γεράματα.

Ο Χαλκοκονδύλης εκτός από μεγάλος διδάσκαλος της ελληνικής γραμματείας υπήρξε και ο πρώτος Έλληνας εκδότης στο Μιλάνο και στην Φλωρεντία, γνώριζε ότι για να συνεχιστεί η ελληνική σκέψη και γλώσσα χρειάζονταν βιβλία, χρειάζονταν μεταφράσεις για να εξαπλωθούν οι ιδέες.

Συνεχίζω να γράφω το βιβλίο μου για την Αγγλία, γιορτάζουμε την επέτειο της 25ης Μαρτίου, διπλής γιορτής για εμάς τους Έλληνες και αναρωτιέμαι πόσοι από εμάς γνωρίζουμε το έργο του Δημήτριου Χαλκοκονδύλη. Εγώ ομολογώ ότι το έμαθα πριν λίγες ημέρες και ειλικρινά ντρέπομαι που το λέω, αλλά χαίρομαι που σήμερα το μοιράζομαι μαζί σας.  

Εύη Ρούτουλα