Υπερασπιστές της Πατρίδας

 
Ο πίνακας της παρούσας ανάρτησης αποτυπώνει με εντυπωσιακό τρόπο το πώς αντιλαμβάνονται οι Ευρωπαίοι τη σχέση τους με την Πατρίδα και την ευθύνη υπεράσπισής της. Οι διαφορές από χώρα σε χώρα είναι μεγάλες και δεν εξηγούνται μόνο από γεωπολιτικούς κινδύνους ή ιστορικές εμπειρίες πολέμου, αλλά και από βαθύτερους παράγοντες: την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, την αίσθηση συλλογικής ταυτότητας, την κοινωνική συνοχή και το αν οι πολίτες νιώθουν ότι η χώρα τους τούς σέβεται και τους προστατεύει. Εκεί όπου το κράτος βιώνεται ως κοινό σπίτι, η προθυμία για θυσία αυξάνεται· εκεί όπου βιώνεται ως ξένο ή εχθρικό, η έννοια της «Πατρίδας» αποδυναμώνεται.
 

Η Ελλάδα, ωστόσο, ξεχωρίζει αρνητικά. Το χαμηλό ποσοστό όσων δηλώνουν ότι θα υπερασπίζονταν τη χώρα τους δεν μπορεί παρά να προβληματίζει, ιδίως σε μια περιοχή με υπαρκτές και διαρκείς απειλές. Δεν πρόκειται απαραίτητα για έλλειψη φιλοπατρίας, αλλά ίσως για κόπωση, απογοήτευση και δυσπιστία: πολλοί αισθάνονται ότι η Πατρίδα τούς ζητά συνεχώς, χωρίς να τους ανταποδίδει αντίστοιχα φροντίδα, δικαιοσύνη και προοπτική. Όταν η καθημερινότητα σημαδεύεται από ανασφάλεια, ανισότητες και αίσθηση εγκατάλειψης, η έννοια της θυσίας χάνει το ηθικό της έρεισμα. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο αν οι Έλληνες θα πολεμούσαν, αλλά τι είδους Ελλάδα θα άξιζε να υπερασπιστούν.