Thursday, 12 November 2026

Η μαγεία των λέξεων

 
Στο Μετρό του Λονδίνου (London Underground), ανάμεσα στους χάρτες των διαδρομών και στις καθημερινές διαφημίσεις, οι επιβάτες έχουν την ευκαιρία να συναντήσουν και μικρούς θησαυρούς της λογοτεχνίας. Πρόκειται για την αξιόλογη πρωτοβουλία «Poems on the Underground» (Ποιήματα στο Μετρό), η οποία ξεκίνησε το 1986, με σκοπό να προσφέρει στους ταξιδιώτες λίγες στιγμές πνευματικής ανάπαυλας, ομορφιάς και περισυλλογής μέσα στη βιασύνη της καθημερινότητας. Ένα Ποίημα μπορεί να ξεκουράσει το βλέμμα του ταξιδιώτη, να τον προβληματίσει ή απλώς να του χαρίσει ένα χαμόγελο. Το Ποίημα της φωτογραφίας έχει τίτλο «Brave New Words» (Γενναίες καινούργιες λέξεις) και ανήκει στη Βρετανίδα Ποιήτρια Valerie Bloom, η οποία γεννήθηκε στην Τζαμάικα και είναι γνωστή για τη ζωντάνια, το χιούμορ, τον ρυθμό και τη μουσικότητα των στίχων της. Η Ποίησή της αναδεικνύει ιδιαίτερα τον πλούτο της γλώσσας και τη χαρά που προσφέρει η δημιουργική χρήση των λέξεων.
 

Στο συγκεκριμένο Ποίημα, η Ποιήτρια παρουσιάζει με παιχνιδιάρικη διάθεση μια πρωτοχρονιάτικη απόφαση: να μαθαίνει κάθε ημέρα μία καινούργια λέξη, ώστε να εντυπωσιάζει τους άλλους με το ιδιαίτερο λεξιλόγιό της. Ακολουθεί μια απολαυστική αλληλουχία ασυνήθιστων, πολύηχων και παράξενων λέξεων, που αποκτούν σχεδόν μουσική υπόσταση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία λέξεων ελληνικής προέλευσης, όπως η «Spelunking», που συνδέεται ετυμολογικά με τη λέξη «σπήλαιον», η «Belonephobia» (βελονοφοβία), από τις ελληνικές λέξεις «βελόνη» και «φοβία», η «Pogonophile» (πωγωνόφιλος), από τις λέξεις «πώγων» (γένι) και «φίλος», καθώς και η «Myrmecophile» (μυρμηκόφιλος), από τις λέξεις «μύρμηξ» (μυρμήγκι) και «φίλος». Ακόμη, η λέξη «Hectogram» (εκατόγραμμο) περιλαμβάνει τα ελληνικά στοιχεία «ἑκατόν» και «γράμμα». Μέσα από αυτό το ευχάριστο γλωσσικό παιχνίδι αναδεικνύεται και η διαχρονική συμβολή της ελληνικής γλώσσας στον εμπλουτισμό του αγγλικού λεξιλογίου. Το Ποίημα ολοκληρώνεται με μια απλή αλλά ιδιαίτερα εκφραστική ομολογία της Ποιήτριας: «Oh, I love the sound of them» – «Ω, πόσο αγαπώ τον ήχο τους!» Μια όμορφη υπενθύμιση ότι οι λέξεις δεν μεταφέρουν μόνο νοήματα, αλλά διαθέτουν και τη δική τους μουσική, ιστορία και γοητεία.

No comments: