Στο Ντάραμ

Στο πρόσφατο Θεολογικό Συνέδριο (Orthodox Theological Research Forum) που έλαβε χώρα στο Ντάραμ (Durham) της BA Αγγλίας, μας εκπροσώπησε επάξια ο πρωτότοκος υιός Δημήτρης, τελειόφοιτος της Θεολογικής Σχολής Αθηνών.

Μαζί με τις ωραίες εμπειρίες του μας έφερε και αρκετές φωτογραφίες, που δείχνουν το πόσο γραφική είναι αυτή η πόλη και πόσο αξίζει πραγματικά να την επισκεφθεί κανείς. Aς απολαύσουμε μερικές από αυτές.

Το Ντάραμ, (Ντάρχαμ ή Ντούρχαμ στη τοπική διάλεκτο) είναι το καμάρι της BA Αγγλίας, με καταπληκτική αρχιτεκτονική. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλο μέρος των ταινιών του παιδικού ήρωα Χάρυ Πότερ γυρίστηκαν στον Kαθεδρικό Ναό και στις υπόλοιπες αρχαιότητες της πόλης. Κάστρα, τείχη, οικίες αρμονικά ενταγμένες στο περιβάλλον, φρούρια, σύγχρονο οδικό δίκτυο, αγγλική φύση, αγορά με ότι βάζει ο νους και ένα μεγάλο ποτάμι να περνά ενδιάμεσα σε όλα αυτά, συνθέτουν το τοπίο που μπορεί να θαυμάζει ο περιηγητής.

Εκτός των παραπάνω, το Πανεπιστήμιο της πόλης θεωρείται το τρίτο καλύτερο στην Βρετανία με πλήθος Σχολών και Κολεγίων.

-

Στο Henley

I

Ένας αναπάντεχος
και ανάγλυφος
ζωγραφικός πίνακας
διαγράφεται
over the bridge
κάπου στα νότια
της κομητείας της Οξφόρδης
εκεί όπου ο Τάμεσης
είναι ακόμη αβαθής.

Οι ολόλευκοι κύκνοι
οπτασία αιθέρια μιας συγγενικής
και χαμένης
ίσως προδομένης
αυτοκρατορίας
γέρνουν το μακρύ λαιμό τους
ως άλλοι κρίνοι
ικετευτικά.

Το κρύο τσουχτερό
την ώρα του περιπάτου
μα ο ήλιος ανάλαφρος και γλυκύς
και το καμπαναριό
της γοτθικής εκκλησιάς
αγέρωχο
κανόνας μιας ζωής
που απομακρύνεται
σαν τα μακρόστενα
ποταμόπλοια
που χάνονται στο βάθος
της υδάτινης καταλλαγής.

ΙΙ

Το γραφικό θέρετρο
των Λονδρέζων της βικτωριανής εποχής
Henley-on-Thames
παρά τις όχθες του ποταμού
που μας θυμίζει λίγο από Πηνειό
τουλάχιστιν στο χρώμα
έχει τις αγκαλιές του
γεμάτες από άνθη εποχής
και την πλούσια καρυδένια κασέλα
με τους πολύτιμους θησαυρούς του
ανοιχτή
και προτεινόμενη.

Η φιλοξενία σε τούτη την κοιλάδα
μας ξάφνιασε.
Ο τόπος έτοιμος
να υποδεχθεί την άνοιξη.

Το όνειρο εδώ θα συνεχίσει αενάως
να συνοδεύει τις λέμβους
στους έντιμους αγώνες τους
και να γεννά ακέραιη αισιοδοξία
που τόσο την έχουμε
όλοι μας
ανάγκη.

-

Καλαμπόκι

Στη Βικιπαίδεια διαβάζουμε για το καλαμπόκι:

«Το καλαμπόκι ή αραβόσιτος είναι σιτηρό της οικογένειας των Αγρωστωδών και κατάγεται από την Αμερικάνικη ήπειρο όπου που πριν απο 5500 χρόνια το καλλιεργούσαν οι Ίνκας οι Μάγια και οι Αζτέκοι.

Η Ελληνική ονομασία του αραβόσιτος σημαίνει “η σίτος των Αράβων” και εισήχθη στην Ελλάδα το 1600 από τη Βόρεια Αφρική.

Παρότι το καλαμπόκι είναι βασική πηγή διατροφής σε πολλές χώρες η θρεπτική του αξία είναι μικρότερη απ’ ότι στα άλλα σιτηρά. Επίσης το ψωμί που παράγεται από το καλαμπόκι, γνωστό με το όνομα μπομπότα, δεν είναι καλής ποιότητας. Στη διατροφή επίσης χρησιμοποιείται και το λάδι του καλαμποκιού το γνωστό αραβοσιτέλαιο. Όμως χρήσιμα είναι και τα μη φαγώσιμα μέρη. Έτσι από το καλάμι φτιάχνεται χαρτί και χαρτόνι».

Εμένα πάντα μου άρεσε ιδιαίτερα το ψημένο καλαμπόκι, «αραποσίτι» το λέγαμε στα μέρη μας, στην Αργολίδα. Ακόμα και τώρα, όταν επισκέπτομαι το πατρικό μας σπίτι, η μητέρα μου ψήνει πάντα αραποσίτι, για να με ευχαριστήσει.

Αυτές οι ωραίες θύμησες μας έκαναν να ψήσουμε αραποσίτια τις προάλλες εδώ στο Λονδίνο και να απολαύσουμε τις ωραίες αυτές γεύσεις τους.

Σύννεφα στο Λονδίνο

Συννεφιά σήμερα το απόγευμα στο Λονδίνο.

Ο Νομπελίστας ποιητής μας Οδυσσέας Ελύτης έλεγε ότι:

«Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι».

Στη δική μας περίπτωση φαίνεται -δυστυχώς- πως δεν γεννήθηκε καθόλου φέτος το καλοκαίρι. Και πώς να σκοτωθεί κάτι που δεν υπάρχει καν.

Πάντως ας προσέξουμε λίγο περισσότερο και τις ψυχές μας, γιατί εκεί μάλλον παίζεται το μεγάλο παιχνίδι της ζωής. Κι όση περισσότερη συννεφιά υπάρχει εκεί τόσο πιο βαρύς ο πνευματικός χειμώνας...

Ο νοών νοείτω!

Βυζαντινή Σικελία

Η Σικελία κατακτήθηκε το 535 μ.Χ. από τα βυζαντινά στρατεύματα. Από τότε αρχίζει η βυζαντινή κυριαρχία, που κράτησε τρεις αιώνες.

Σ’ αυτή την εποχή το νησί ήταν υπό την πνευματική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και η τέχνη των Βυζαντινών επικράτησε πλήρως στον όμορφο αυτό τόπο, και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που ακόμα κι όταν η Σικελία δεν ανήκε κατευθείαν στους Βυζαντινούς, οι ντόπιοι έκτιζαν βυζαντινά κτίρια και ναούς, αγιογραφούσαν βυζαντινές εικόνες και χρησιμοποιούσαν την τέχνη του βυζαντινού ψηφιδωτού.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα ο Καθεδρικός Ναός της Κεφαλού, που χρονολογείται από το 1197 και στεγάζει τα παλαιότερα βυζαντινά ψηφιδωτά του νησιού, ο Καθεδρικός Ναός του Μονρεάλε, (12ου αιώνα), 8 χλμ ΝΔ του Παλέρμο, με τα θαυμάσια βυζαντινά ψηφιδωτά και το Παρεκκλήσιο του Παλατίνου του Παλέρμο, με τις περίφημες εικόνες και τα βυζαντινά αγιογραφικά και ψηφιδωτά κοσμήματα.

1. Ο Παντοκράτορας της Κεφαλού:

2. Καθεδρικός Ναός του Μονρεάλε:

3. Καθεδρικός Ναός του Μονρεάλε:

4. Παρεκκλήσιο του Παλατίνου του Παλέρμο:

5. Παρεκκλήσιο του Παλατίνου του Παλέρμο:

Ο σπουδαίος Ουαλός ποιητής Euros Bowen εμπνεύσθηκε ιδιαίτερα από τον Παντοκράτορα της Κεφαλού και μας προσέφερε το υπέροχο εκείνο ποίημά του:


Ο ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΥ

Πέρα από την άκρη του βράχου
προς τους δυο στέρεους πύργους της πρόσοψης
κατά μήκος του κυρίως καθεδρικού ναού
σε απόσταση οπτικής επαφής με το ιερό,
κι εκεί ψηλά στην κορυφή
η αιώνια κεφαλή.

Χρυσά ψηφιδωτά να σπάζουν μέσα στο φύλλο
ο αίνος των
αρχαγγέλων, χερουβείμ, σεραφείμ,
και τα μεγαλυνάρια
της Παρθένου Μαρίας,
αποστόλων, πατριαρχών,
προφητών και αγίων,
προς την αιώνια κεφαλή.

Το αριστερό χέρι να κρατά το βιβλίο
των κρίσεων όλων,
και το δεξί χέρι να δίνει
με κοκκαλιάρικα δάχτυλα
την ευλογία
της αιώνιας κεφαλής.

Μαλλιά,
γένι,
όψη ασκητική,
και η αιώνια κεφαλή.

Και μάτια
η λάμψη
της κεφαλής
μια φωτιά που καυτηριάζει τη ρίζα
της του χώματος ενοχής.

Η Παναγία μας

Ένα σύντομο αλλά επιβεβλημένο αφιέρωμα στην Παναγιά μας.

Ο Άγιος των Ελληνικών Γραμμάτων Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης της αφιέρωσε το ποίημα «Στην Παναγίτσα στο Πυργί». Ας το απολαύσουμε:

Άφες μοι ίνα αναψύξω προ του με απελθείν
και ουκέτι ου μη υπάρξω.
(Ψαλμός του Δαυίδ).

Χαίρετ’ ο Ιωακείμ κι η Άννα,
που γέννησαν χαριτωμένη κόρη
στην Παναγίτσα στο Πυργί!
Χαίρεται όλ’ η έρημη ακρογιαλιά
κι ο βράχος κι ο γκρεμός αντίκρυ του πελάγους,
που τον χτυπούν άγρια τα κύματα,
χαίρεται απ’ την εκκλησίτσα,
που μοσχοβολά πάνω στη ράχη.

Χαίρεται τ’ άγριο δέντρο, που γέρνει
το μισό απάνω στον βράχο, το μισό στον γκρεμό.
Χαίρετ’ ο βοσκός, που φυσά τον αυλό του,
χαίρετ’ η γίδα του, που τρέχει στα βράχια,
χαίρεται το ερίφιο, που πηδά χαρμόσυνα.

Κι η πλάση όλη αναγαλλιάζει
και το φθινόπωρο ξανανοιώνει η γης,
σα σεμνή κόρη, που περίμενε χρόνια
τον αρραβωνιαστικό της απ’ τα ξένα
και τέλος τον απόλαψε πριν είναι πολύ αργά,
και σαν τη στείρα γραία, που γέννησε θεόπαιδο
κι ευφράνθη στα γεράματά της!

Δος μου κι εμένα άνεση, Παναγιά μου,
πριν ν’ απέλθω και πλέον δεν θα υπάρχω.

Όταν ο Μέγας Ναπολέων μπήκε νικητής στο Λουξεμβούργο, οι κάτοικοι έτρεξαν να του παραδώσουν τα κλειδιά της πόλεως πού τα είχαν φυλάξει στα χέρια ενός αγάλματος της Παναγίας.

- Αφήσατε τα στα χέρια της Παναγίας, είπε εκείνος, γιατί ό,τι φυλάει η Παναγία είναι καλά φυλαγμένο.

Ας έχουμε την ευχή της!

Η Γεωμετρία της Μνήμης

Εκδόθηκε πρόσφατα (σε 2η έκδοση) η δίγλωσση ποιητική συλλογή του Γεράσιμου Λουκάτου με τον όμορφο τίτλο «Η Γεωμετρία της Μνήμης». Η συλλογή εκδόθηκε τον Μάρτιο του 2008 για λογαριασμό της νέας Εκδοτικής Εταιρείας «Ούτις».

Το βιβλίο περιλαμβάνει βασικά ένα ποίημα, διαιρεμένο σε 24 «Οίκους», ίσως για να θυμίζει λίγο από Χαιρετισμούς της Παναγίας. Στο τέλος υπάρχει κι ένα σύντομο ποιητικό αφιέρωμα στον μεγάλο Νεοέλληνα ποιητή Νίκο Καρούζο.

Η πολυτονική γλώσσα της ποιητικής αυτής δημιουργίας,η σύνταξη, τα συναισθήματα και οι εικόνες που ιστορούνται εκεί, αξίζουν σίγουρα της ιδιαίτερης προσοχής και μελέτης μας.

Κι αν θέλετε πάρτε κι ένα μικρό κουταλάκι για να γευθείτε λίγο από το υπέροχο και μυρωδάτο μέλι της:

«Ήταν ξεκλείδωτη η νύχτα.
Το φεγγάρι νόμισμα ασημένιο
το πήρε η σιωπή.
Το ‘ριξε στο πηγάδι της μνήμης
να ‘ρχονται να κοινωνούν τα αποδημητικά
για το μακρύ ταξίδι τους στο μέλλον».

«Ο καπνός δεν είναι πάντα
τεκμήριο θανάτου
το ξερό κλαδί
το πρόσωπο της σιωπής.
Θα γεράσεις
περιμένοντας χλωρά φύλλα
να τυλίξουν τη δίψα σου.

Μάθε την υπομονή
σα μοναχός
μπρος στο αναμμένο τζάκι της ερημιάς».